| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
គោត្តេន អនុស្សាវនានុជាននកថាវណ្ណនា
Gottena anussāvanānujānanakathāvaṇṇanā
១២២. ‘‘ឥត្ថន្នាមោ ឥត្ថន្នាមស្ស អាយស្មតោ’’តិ នាមកិត្តនស្ស អនុស្សាវនាយ អាគតត្តា ‘‘នាហំ ឧស្សហាមិ ថេរស្ស នាមំ គហេតុ’’ន្តិ វុត្តំ, ‘‘អាយស្មតោ បិប្បលិស្ស ឧបសម្បទាបេក្ខោ’’តិ ឯវំ នាមំ គហេតុំ ន ឧស្សហាមីតិ អត្ថោ។ ‘‘គោត្តេនបិ អនុស្សាវេតុ’’ន្តិ វចនតោ យេន វោហារេន វោហរតិ, តេន វដ្ដតីតិ សិទ្ធំ។ ‘‘កោនាមោ តេ ឧបជ្ឈាយោ’’តិ បុដ្ឋេនបិ គោត្តមេវ នាមំ កត្វា វត្តព្ពន្តិ សិទ្ធំ ហោតិ, តស្មា ចតុព្ពិធេសុ នាមេសុ យេន កេនចិ នាមេន អនុស្សាវនា កាតព្ពាតិ វទន្តិ។ ឯកស្ស ពហូនិ នាមានិ ហោន្តិ, តត្ថ ឯកំ នាមំ ញត្តិយា, ឯកំ អនុស្សាវនាយ កាតុំ ន វដ្ដតិ, អត្ថតោ ព្យញ្ជនតោ ច អភិន្នាហិ អនុស្សាវនាហិ ភវិតព្ពន្តិ។ កិញ្ចាបិ ‘‘ឥត្ថន្នាមោ ឥត្ថន្នាមស្ស អាយស្មតោ’’តិ បាឡិយំ ‘‘អាយស្មតោ’’តិ បទំ បច្ឆា វុត្តំ, កម្មវាចាបាឡិយំ បន ‘‘អយំ ពុទ្ធរក្ខិតោ អាយស្មតោ ធម្មរក្ខិតស្សា’’តិ បឋមំ លិខិតន្តិ តំ ឧប្បដិបាដិយា វុត្តន្តិ ន បច្ចេតព្ពំ។ បាឡិយញ្ហិ ‘‘ឥត្ថន្នាមោ ឥត្ថន្នាមស្ស អាយស្មតោ’’តិ អត្ថមត្តំ ទស្សិតំ, តស្មា បាឡិយំ អវុត្តោបិ ‘‘អយំ ពុទ្ធរក្ខិតោ អាយស្មតោ ធម្មរក្ខិតស្សា’’តិ កម្មវាចាបាឡិយំ បយោគោ ទស្សិតោ។ ‘‘ន មេ ទិដ្ឋោ ឥតោ បុព្ពេ ឥច្ចាយស្មា សារិបុត្តោ’’តិ ច ‘‘អាយស្មា សារិបុត្តោ អត្ថកុសលោ’’តិ ច បឋមំ ‘‘អាយស្មា’’តិ បយោគស្ស ទស្សនតោតិ វទន្តិ។ កត្ថចិ ‘‘អាយស្មតោ ពុទ្ធរក្ខិតត្ថេរស្សា’’តិ វត្វា កត្ថចិ កេវលំ ‘‘ពុទ្ធរក្ខិតស្សា’’តិ សាវេតិ, សាវនំ ហាបេតីតិ ន វុច្ចតិ នាមស្ស អហាបិតត្តាតិ ឯកេ។ សចេ កត្ថចិ ‘‘អាយស្មតោ ពុទ្ធរក្ខិតស្សា’’តិ វត្វា កត្ថចិ ‘‘ពុទ្ធរអខតស្សាយស្មតោ’’តិ សាវេតិ, បាឋានុរូបត្តា ខេត្តមេវ ឱតិណ្ណន្តិបិ ឯកេ។ ព្យញ្ជនភេទប្បសង្គតោ អនុស្សាវនានំ តំ ន វដ្ដតីតិ វទន្តិ។ សចេ បន សព្ពដ្ឋានេបិ ឯតេនេវ បការេន វទតិ, វដ្ដតិ។
122. ‘‘Itthannāmo itthannāmassa āyasmato’’ti nāmakittanassa anussāvanāya āgatattā ‘‘nāhaṃ ussahāmi therassa nāmaṃ gahetu’’nti vuttaṃ, ‘‘āyasmato pippalissa upasampadāpekkho’’ti evaṃ nāmaṃ gahetuṃ na ussahāmīti attho. ‘‘Gottenapi anussāvetu’’nti vacanato yena vohārena voharati, tena vaṭṭatīti siddhaṃ. ‘‘Konāmo te upajjhāyo’’ti puṭṭhenapi gottameva nāmaṃ katvā vattabbanti siddhaṃ hoti, tasmā catubbidhesu nāmesu yena kenaci nāmena anussāvanā kātabbāti vadanti. Ekassa bahūni nāmāni honti, tattha ekaṃ nāmaṃ ñattiyā, ekaṃ anussāvanāya kātuṃ na vaṭṭati, atthato byañjanato ca abhinnāhi anussāvanāhi bhavitabbanti. Kiñcāpi ‘‘itthannāmo itthannāmassa āyasmato’’ti pāḷiyaṃ ‘‘āyasmato’’ti padaṃ pacchā vuttaṃ, kammavācāpāḷiyaṃ pana ‘‘ayaṃ buddharakkhito āyasmato dhammarakkhitassā’’ti paṭhamaṃ likhitanti taṃ uppaṭipāṭiyā vuttanti na paccetabbaṃ. Pāḷiyañhi ‘‘itthannāmo itthannāmassa āyasmato’’ti atthamattaṃ dassitaṃ, tasmā pāḷiyaṃ avuttopi ‘‘ayaṃ buddharakkhito āyasmato dhammarakkhitassā’’ti kammavācāpāḷiyaṃ payogo dassito. ‘‘Na me diṭṭho ito pubbe iccāyasmā sāriputto’’ti ca ‘‘āyasmā sāriputto atthakusalo’’ti ca paṭhamaṃ ‘‘āyasmā’’ti payogassa dassanatoti vadanti. Katthaci ‘‘āyasmato buddharakkhitattherassā’’ti vatvā katthaci kevalaṃ ‘‘buddharakkhitassā’’ti sāveti, sāvanaṃ hāpetīti na vuccati nāmassa ahāpitattāti eke. Sace katthaci ‘‘āyasmato buddharakkhitassā’’ti vatvā katthaci ‘‘buddharaakhatassāyasmato’’ti sāveti, pāṭhānurūpattā khettameva otiṇṇantipi eke. Byañjanabhedappasaṅgato anussāvanānaṃ taṃ na vaṭṭatīti vadanti. Sace pana sabbaṭṭhānepi eteneva pakārena vadati, vaṭṭati.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ៦០. គោត្តេន អនុស្សាវនានុជាននា • 60. Gottena anussāvanānujānanā
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / គមិកាទិនិស្សយវត្ថុកថា • Gamikādinissayavatthukathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / គមិកាទិនិស្សយវត្ថុកថាវណ្ណនា • Gamikādinissayavatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / គមិកាទិនិស្សយវត្ថុកថាវណ្ណនា • Gamikādinissayavatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៥៩. គមិកាទិនិស្សយវត្ថុកថា • 59. Gamikādinissayavatthukathā
