| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
៥៩. គមិកាទិនិស្សយវត្ថុកថា
59. Gamikādinissayavatthukathā
១២១. ‘‘ករណីយនិស្សយោ’’តិ ឥមិនា និស្សយគហណំ និស្សយោ ឧត្តរបទលោបវសេន, សោ ករណីយោ ឥមស្សាតិ និស្សយករណីយោតិ វិសេសនបរនិបាតភាវំ ទស្សេតិ។ និស្សយំ អលភមានេនាតិ ឯត្ថ កិំ និស្សយស្ស អលភនំ នាមាតិ អាហ ‘‘អត្តនា’’តិអាទិ។ វុត្ថបុព្ពន្តិ វសិតបុព្ពំ។ ឯករត្តំ វសន្តេនាបីតិ បិសទ្ទោ ទ្វិរត្តាទិកេ កា នាម កថាតិ ទស្សេតិ។ វិស្សមន្តោ វា សត្ថំ បរិយេសន្តោ វា ហុត្វាតិ យោជនា។ នាវាយ គច្ឆន្តស្សាតិ នាវាយ អទ្ធានមគ្គំ បដិបន្នស្ស។
121. ‘‘Karaṇīyanissayo’’ti iminā nissayagahaṇaṃ nissayo uttarapadalopavasena, so karaṇīyo imassāti nissayakaraṇīyoti visesanaparanipātabhāvaṃ dasseti. Nissayaṃ alabhamānenāti ettha kiṃ nissayassa alabhanaṃ nāmāti āha ‘‘attanā’’tiādi. Vutthapubbanti vasitapubbaṃ. Ekarattaṃ vasantenāpīti pisaddo dvirattādike kā nāma kathāti dasseti. Vissamanto vā satthaṃ pariyesanto vā hutvāti yojanā. Nāvāya gacchantassāti nāvāya addhānamaggaṃ paṭipannassa.
យាចិយមានេនាតិ ឯត្ថ ពហុកត្តុបសង្គត្តា វុត្តំ ‘‘តេន គិលានេនា’’តិ។ ‘‘មានេនា’’តិ ឥមិនា យាចិតុមសក្កុណេយ្យតាទីនិ និវត្តេតិ។
Yāciyamānenāti ettha bahukattupasaṅgattā vuttaṃ ‘‘tena gilānenā’’ti. ‘‘Mānenā’’ti iminā yācitumasakkuṇeyyatādīni nivatteti.
ផាសុ ហោតីតិ ឯត្ថ អាវាសសប្បាយាទិវសេន ផាសុ ហោតីតិ អាសង្កា ភវេយ្យាតិ អាហ ‘‘សមថវិបស្សនានំ បដិលាភវសេនា’’តិ។ ហីតិ សច្ចំ។ ឥមំ បរិហារន្តិ ឥមំ ផាសុវិហារបរិហារំ។ ថាមគតាយ វិបស្សនាយាតិ យោជនា។ សមថោ វា តរុណោ ហោតីតិ យោជនា។ ឯតស្សេវាតិ តរុណសមថវិបស្សនិកស្សេវ ភិក្ខុនោ។ តស្ស និស្សាយាតិ ឯត្ថ តស្ស ឱវាទំ និស្សាយាតិ យោជនា។ អថ វា ឧបយោគត្ថេ សាមិវចនំ។ តំ និស្សយទាយកំ និស្សាយាតិ ហិ អត្ថោ។ យត្តកោ កាលោ អាសឡ្ហីបុណ្ណមា អត្ថិ, តត្តកំ កាលន្តិ យោជនា។ ‘‘អាសឡ្ហីបុណ្ណមា’’តិ ឯត្ថ ‘‘យាវា’’តិ និបាតបយោគត្តា អភិវិធិអវឈត្ថេ និស្សក្កវចនំ ទដ្ឋព្ពំ។ យត្ថាតិ យស្មិំ ឋានេ។
Phāsu hotīti ettha āvāsasappāyādivasena phāsu hotīti āsaṅkā bhaveyyāti āha ‘‘samathavipassanānaṃ paṭilābhavasenā’’ti. Hīti saccaṃ. Imaṃ parihāranti imaṃ phāsuvihāraparihāraṃ. Thāmagatāya vipassanāyāti yojanā. Samatho vā taruṇo hotīti yojanā. Etassevāti taruṇasamathavipassanikasseva bhikkhuno. Tassa nissāyāti ettha tassa ovādaṃ nissāyāti yojanā. Atha vā upayogatthe sāmivacanaṃ. Taṃ nissayadāyakaṃ nissāyāti hi attho. Yattako kālo āsaḷhīpuṇṇamā atthi, tattakaṃ kālanti yojanā. ‘‘Āsaḷhīpuṇṇamā’’ti ettha ‘‘yāvā’’ti nipātapayogattā abhividhiavajhatthe nissakkavacanaṃ daṭṭhabbaṃ. Yatthāti yasmiṃ ṭhāne.
១២២. បាឡិយំ គោត្តេនបីតិ ឯត្ថ បិសទ្ទេន ន កេវលំ នាមេនេវ, អថ ខោ គោត្តេនបិ សាវេតុន្តិ ទស្សេតិ។ តស្មា ‘‘អាយស្មតោ បិប្បលិស្សា’’តិ នាមំ សាវេត្វាតិបិ ‘‘អាយស្មតោ មហាកស្សបស្សា’’តិ គោត្តំ សាវេត្វាបិ អនុសាវេតព្ពំ។ តេន វុត្តំ ‘‘មហាកស្សបស្សា’’តិអាទិ។ ឥមិនា ‘‘កោនាមោ តេ ឧបជ្ឈាយោ? ឧបជ្ឈាយោ មេ ភន្តេ អាយស្មា មហាកស្សបោ នាមា’’តិអាទីសុ គោត្តម្បិ នាមេនេវ សង្គហិតន្តិ សិទ្ធំ ហោតិ។
122. Pāḷiyaṃ gottenapīti ettha pisaddena na kevalaṃ nāmeneva, atha kho gottenapi sāvetunti dasseti. Tasmā ‘‘āyasmato pippalissā’’ti nāmaṃ sāvetvātipi ‘‘āyasmato mahākassapassā’’ti gottaṃ sāvetvāpi anusāvetabbaṃ. Tena vuttaṃ ‘‘mahākassapassā’’tiādi. Iminā ‘‘konāmo te upajjhāyo? Upajjhāyo me bhante āyasmā mahākassapo nāmā’’tiādīsu gottampi nāmeneva saṅgahitanti siddhaṃ hoti.
១២៣. ឯកានុសាវនេតិ បទស្ស សមានាធិករណពាហិរត្ថសមាសភាវំ និវត្តេន្តោ អាហ ‘‘ឯកតោ អនុសាវនេ’’តិ។ តត្ថ ឯកតោតិ ឯកក្ខណេ, ឯកបហារេន វា។ វក្ខតិ ហិ ‘‘ឯកក្ខណេ’’តិ ច ‘‘ឯកបហារេនេវា’’តិ ច។ ឥមិនា ឯកតោ អនុសាវនមេតេសន្តិ ឯកានុសាវនាតិ អសមានាធិករណពាហិរត្ថសមាសំ ទស្សេតិ។ ឯកេនាតិ ឯកេន អនុសាវនាចរិយេន។ ឯកស្សាតិ ឯកស្ស ឧបសម្បទាបេក្ខស្ស។ ‘‘ឯកក្ខណេ’’តិ ឥមិនា ‘‘ឯកតោ’’តិ បទស្ស អត្ថំ ទស្សេតិ។ ‘‘ឧបសម្បាទេតុ’’ន្តិ ទ្វិន្នំ ឧបសម្បទាបេក្ខានំ ឧបសម្បាទេតុំ។
123.Ekānusāvaneti padassa samānādhikaraṇabāhiratthasamāsabhāvaṃ nivattento āha ‘‘ekato anusāvane’’ti. Tattha ekatoti ekakkhaṇe, ekapahārena vā. Vakkhati hi ‘‘ekakkhaṇe’’ti ca ‘‘ekapahārenevā’’ti ca. Iminā ekato anusāvanametesanti ekānusāvanāti asamānādhikaraṇabāhiratthasamāsaṃ dasseti. Ekenāti ekena anusāvanācariyena. Ekassāti ekassa upasampadāpekkhassa. ‘‘Ekakkhaṇe’’ti iminā ‘‘ekato’’ti padassa atthaṃ dasseti. ‘‘Upasampādetu’’nti dvinnaṃ upasampadāpekkhānaṃ upasampādetuṃ.
បុរិមនយេនេវាតិ ‘‘ឯកេន ឯកស្ស, អញ្ញេន ឥតរស្សា’’តិអាទិនា បុព្ពេ វុត្តនយេនេវ។ ឯកតោ អនុសាវនេ កាតុន្តិ ‘‘ឯកេន ឯកស្ស, អញ្ញេន អញ្ញស្ស, ឥតរេន ឥតរស្សា’’តិ ឯវំ តីហិ អាចរិយេហិ តិណ្ណំ ឧបសម្បទាបេក្ខានំ ឯកក្ខណេ អនុសាវនេ កាតុំ។ តញ្ច ខោតិ ឯត្ថ តសទ្ទស្ស ‘‘អនុសាវនេ កាតុ’’ន្តិ បទស្សេវ អត្ថវិសយតំ ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘អនុសាវនកិរិយ’’ន្តិ។ ទ្វេ វា តយោ វាតិ ឯត្ថ វាសទ្ទោ អនិយមវិកប្បត្ថោ។ សចេ ឯកេនាចរិយេន ទ្វេ អនុសាវេតិ, ‘‘អយំ ពុទ្ធរក្ខិតោ ច អយំ ធម្មរក្ខិតោ ចា’’តិ អនុសាវេតព្ពា។ សចេ តយោ អនុសាវេតិ, ‘‘អយំ ពុទ្ធរក្ខិតោ ច អយំ ធម្មរក្ខិតោ ច អយំ សង្ឃរក្ខិតោ ចា’’តិ អនុសាវេតព្ពា។ យថា ឯកេនាចរិយេន ទ្វេ វា តយោ វា ឯកតោ អនុសាវេតព្ពា, ឯវំ ទ្វីហិ វា តីហិ វា អាចរិយេហិ ឯកោ អនុសាវេតព្ពោតិបិ វទន្តិ។ ឯកេន ឧបជ្ឈាយេន ករណភូតេន, ឯកោ ឧបជ្ឈាយោ ហុត្វាតិ វា អត្ថោ។ ‘‘ឯកបហារេនេវា’’តិ ឥមិនា ‘‘ឯកតោ’’តិ បទស្ស អត្ថំ ទស្សេតិ។ ទ្វេ តិស្សោ កម្មវាចាតិ ទ្វីហិ អាចរិយេហិ ទ្វេ, តីហិ អាចរិយេហិ តិស្សោ កម្មវាចា។ ឯកេន ឧបជ្ឈាយេន អនុសាវនេ ឯកោ វា ទ្វេ វា តយោ វា អាចរិយា វដ្ដន្តិ, នានុបជ្ឈាយេន អនុសាវនេ បន នានាចរិយា ឯវ វដ្ដន្តីតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘សចេ បនា’’តិអាទិ។ តិស្សត្ថេរោតិ កម្មវាចាចរិយភូតោ តិស្សត្ថេរោ ។ សុមនត្ថេរស្សាតិ ឧបជ្ឈាយភូតស្ស សុមនត្ថេរស្ស។ ឥទន្តិ នានុបជ្ឈាយេន ឯកស្សាចរិយស្សានុសាវនំ។ ឯស បដិក្ខេបោតិ ‘‘ន ត្វេវ នានុបជ្ឈាយេនា’’តិ ឯសោ បដិក្ខេបោ។
Purimanayenevāti ‘‘ekena ekassa, aññena itarassā’’tiādinā pubbe vuttanayeneva. Ekatoanusāvane kātunti ‘‘ekena ekassa, aññena aññassa, itarena itarassā’’ti evaṃ tīhi ācariyehi tiṇṇaṃ upasampadāpekkhānaṃ ekakkhaṇe anusāvane kātuṃ. Tañca khoti ettha tasaddassa ‘‘anusāvane kātu’’nti padasseva atthavisayataṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘anusāvanakiriya’’nti. Dve vā tayo vāti ettha vāsaddo aniyamavikappattho. Sace ekenācariyena dve anusāveti, ‘‘ayaṃ buddharakkhito ca ayaṃ dhammarakkhito cā’’ti anusāvetabbā. Sace tayo anusāveti, ‘‘ayaṃ buddharakkhito ca ayaṃ dhammarakkhito ca ayaṃ saṅgharakkhito cā’’ti anusāvetabbā. Yathā ekenācariyena dve vā tayo vā ekato anusāvetabbā, evaṃ dvīhi vā tīhi vā ācariyehi eko anusāvetabbotipi vadanti. Ekena upajjhāyena karaṇabhūtena, eko upajjhāyo hutvāti vā attho. ‘‘Ekapahārenevā’’ti iminā ‘‘ekato’’ti padassa atthaṃ dasseti. Dve tisso kammavācāti dvīhi ācariyehi dve, tīhi ācariyehi tisso kammavācā. Ekena upajjhāyena anusāvane eko vā dve vā tayo vā ācariyā vaṭṭanti, nānupajjhāyena anusāvane pana nānācariyā eva vaṭṭantīti dassento āha ‘‘sace panā’’tiādi. Tissattheroti kammavācācariyabhūto tissatthero . Sumanattherassāti upajjhāyabhūtassa sumanattherassa. Idanti nānupajjhāyena ekassācariyassānusāvanaṃ. Esa paṭikkhepoti ‘‘na tveva nānupajjhāyenā’’ti eso paṭikkhepo.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi
៥៩. គមិកាទិនិស្សយវត្ថូនិ • 59. Gamikādinissayavatthūni
៦០. គោត្តេន អនុស្សាវនានុជាននា • 60. Gottena anussāvanānujānanā
៦១. ទ្វេឧបសម្បទាបេក្ខាទិវត្ថុ • 61. Dveupasampadāpekkhādivatthu
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / គមិកាទិនិស្សយវត្ថុកថា • Gamikādinissayavatthukathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā
គមិកាទិនិស្សយវត្ថុកថាវណ្ណនា • Gamikādinissayavatthukathāvaṇṇanā
គោត្តេន អនុស្សាវនានុជាននកថាវណ្ណនា • Gottena anussāvanānujānanakathāvaṇṇanā
ទ្វេឧបសម្បទាបេក្ខាទិវត្ថុកថាវណ្ណនា • Dveupasampadāpekkhādivatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / គមិកាទិនិស្សយវត្ថុកថាវណ្ណនា • Gamikādinissayavatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā
គមិកាទិនិស្សយវត្ថុកថាវណ្ណនា • Gamikādinissayavatthukathāvaṇṇanā
ទ្វេឧបសម្បទាបេក្ខាទិវត្ថុកថាវណ្ណនា • Dveupasampadāpekkhādivatthukathāvaṇṇanā
