| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
៦៣. ឧបសម្បទាវិធិកថា
63. Upasampadāvidhikathā
១២៦. តំ ឧបជ្ឈន្តិ តំ ឧបជ្ឈាយំ។ ‘‘ឧបជ្ឈា’’តិ ច ‘‘ឧបជ្ឈាយោ’’តិ ច ហិ អត្ថតោ ឯកំ, ព្យញ្ជនមេវ នានំ យថា ‘‘សភា សភាយ’’ន្តិ។ ឯត្ថ ឧបជ្ឈាសទ្ទោ រាជាទិគណោ (រុបសិទ្ធិ ៥៩៩ សុត្តេ; សទ្ទនីតិ ១១៤០ សុត្តេ), ឧបជ្ឈាយសទ្ទោ បុរិសាទិគណោ។ សភាសទ្ទោ ឥត្ថិលិង្គោ, សភាយសទ្ទោ បុល្លិង្គោ វា នបុំសកលិង្គោ វា។ ‘‘វិត្ថាយន្តី’’តិ សទ្ទោ នាមធាតូតិ អាហ ‘‘វិត្ថទ្ធគត្តា ហោន្តី’’តិ។ វិត្ថសទ្ទោ ហិ ទព្ពវាចកត្តា នាមសទ្ទោ, វិការេន ថទ្ធោ គត្តោ ឯតេសន្តិ វិត្ថា, ទ្ធការស្ស លោបំ កត្វា, តតោ អាយបច្ចយោ ហោតិ។ យន្តិ យំ អន្តរាយជាតំ។ តវ សរីរេតិ តុយ្ហំ កាយេ។ ‘‘និព្ពត្ត’’ន្តិ ឥមិនា ‘‘ជាត’’ន្តិ ឯត្ថ ជនធាតុយា ជននត្ថំ ទស្សេតិ, ‘‘វិជ្ជមាន’’ន្តិ ឥមិនា ជនីធាតុយា បាតុភាវត្ថំ ទស្សេតិ។ សន្តន្តិ សំវិជ្ជមានំ។ ឥតិអាទិ កថេតព្ពន្តិ យោជនា។
126.Taṃ upajjhanti taṃ upajjhāyaṃ. ‘‘Upajjhā’’ti ca ‘‘upajjhāyo’’ti ca hi atthato ekaṃ, byañjanameva nānaṃ yathā ‘‘sabhā sabhāya’’nti. Ettha upajjhāsaddo rājādigaṇo (rupasiddhi 599 sutte; saddanīti 1140 sutte), upajjhāyasaddo purisādigaṇo. Sabhāsaddo itthiliṅgo, sabhāyasaddo pulliṅgo vā napuṃsakaliṅgo vā. ‘‘Vitthāyantī’’ti saddo nāmadhātūti āha ‘‘vitthaddhagattā hontī’’ti. Vitthasaddo hi dabbavācakattā nāmasaddo, vikārena thaddho gatto etesanti vitthā, ddhakārassa lopaṃ katvā, tato āyapaccayo hoti. Yanti yaṃ antarāyajātaṃ. Tava sarīreti tuyhaṃ kāye. ‘‘Nibbatta’’nti iminā ‘‘jāta’’nti ettha janadhātuyā jananatthaṃ dasseti, ‘‘vijjamāna’’nti iminā janīdhātuyā pātubhāvatthaṃ dasseti. Santanti saṃvijjamānaṃ. Itiādi kathetabbanti yojanā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ៦៣. ឧបសម្បទាវិធិ • 63. Upasampadāvidhi
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / ឧបសម្បទាវិធិកថា • Upasampadāvidhikathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ឧបសម្បទាវិធិកថាវណ្ណនា • Upasampadāvidhikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ឧបសម្បទាវិធិកថាវណ្ណនា • Upasampadāvidhikathāvaṇṇanā
