| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ (ដីកា) • Majjhimanikāya (ṭīkā) |
៩. គោលិយានិសុត្តវណ្ណនា
9. Goliyānisuttavaṇṇanā
១៧៣. បទសមាចារោតិ តំតំបច្ចយភេទទស្សនាយ វិគតត្តា បការេហិ ទលិទ្ទសមាចារោ សិថិលសមាចារោតិ អត្ថោ។ យស្មា បន តាទិសោ សមាចារោ ថិរោ ទឡ្ហោ នាម ន ហោតិ, តស្មា វុត្តំ ‘‘ទុព្ពលសមាចារោ’’តិ។ ‘‘សាខសមាចារោ’’តិ វា បាឋោ, តត្ថ តត្ថ លគ្គនដ្ឋេន សាខាសទិសសីលោតិ អត្ថោ។ តេនាហ ‘‘ឱឡារិកាចារោ’’តិ។ បច្ចយេសុ សាបេក្ខោតិ បច្ចយេសុ សាបេក្ខតាយ ឯវ ហិស្ស ឱឡារិកាចារតា វេទិតព្ពា។ គរុនា កិស្មិញ្ចិ វុត្តេ គារវវសេន បតិស្សវនំ បតិស្សោ, បតិស្សវចនភូតំ តំសភាគញ្ច យំ កិញ្ចិ គារវន្តិ អត្ថោ។ សហ បតិស្សេនាតិ សប្បតិស្សេន, សប្បតិស្សវេន ឱវាទសម្បដិច្ឆនេន។ បតិស្សីយតីតិ វា បតិស្សោ, គរុកាតព្ពោ, តេន សហ បតិស្សេនាតិ សព្ពំ បុព្ពេ វិយ។ តេនាហ ‘‘សជេដ្ឋកេនា’’តិ។ សេរិវិហារោ នាម អត្តប្បធានវាសោ។ តេនាហ ‘‘និរង្កុសវិហារេនា’’តិ។
173.Padasamācāroti taṃtaṃpaccayabhedadassanāya vigatattā pakārehi daliddasamācāro sithilasamācāroti attho. Yasmā pana tādiso samācāro thiro daḷho nāma na hoti, tasmā vuttaṃ ‘‘dubbalasamācāro’’ti. ‘‘Sākhasamācāro’’ti vā pāṭho, tattha tattha lagganaṭṭhena sākhāsadisasīloti attho. Tenāha ‘‘oḷārikācāro’’ti. Paccayesu sāpekkhoti paccayesu sāpekkhatāya eva hissa oḷārikācāratā veditabbā. Garunā kismiñci vutte gāravavasena patissavanaṃ patisso, patissavacanabhūtaṃ taṃsabhāgañca yaṃ kiñci gāravanti attho. Saha patissenāti sappatissena, sappatissavena ovādasampaṭicchanena. Patissīyatīti vā patisso, garukātabbo, tena saha patissenāti sabbaṃ pubbe viya. Tenāha ‘‘sajeṭṭhakenā’’ti. Serivihāro nāma attappadhānavāso. Tenāha ‘‘niraṅkusavihārenā’’ti.
អនុបខជ្ជាតិ អនុបកឌ្ឍិត្វា។ គរុដ្ឋានិយានំ អន្តរំ អនាបុច្ឆា អនុបវិសិត្វាតិ ឥមមត្ថំ ទស្សេតុំ ‘‘តត្ថ យោ’’តិអាទិ វុត្តំ។
Anupakhajjāti anupakaḍḍhitvā. Garuṭṭhāniyānaṃ antaraṃ anāpucchā anupavisitvāti imamatthaṃ dassetuṃ ‘‘tattha yo’’tiādi vuttaṃ.
អាភិសមាចារិកន្តិ អភិសមាចារេ ភវំ។ កិំ បន តន្តិ អាហ ‘‘វត្តបដិបត្តិមត្តម្បី’’តិ។ នាតិកាលស្សេវ សង្ឃស្ស បុរតោ បវិសិតព្ពំ, ន បច្ឆា បដិក្កមិតព្ពន្តិ អធិប្បាយេន អតិកាលេ ច គាមប្បវេសោ អតិទិវា បដិក្កមនញ្ច និវារិតំ, តំ ទស្សេតុំ ‘‘ន អតិបាតោ’’តិអាទិ វុត្តំ។ ឧទ្ធច្ចបកតិកោតិ វិព្ភន្តចិត្តោ។ អវចាបល្យេនាតិ ទឡ្ហវាតាបហតបល្លវសទិសេន លោលភាវេន។
Ābhisamācārikanti abhisamācāre bhavaṃ. Kiṃ pana tanti āha ‘‘vattapaṭipattimattampī’’ti. Nātikālasseva saṅghassa purato pavisitabbaṃ, na pacchā paṭikkamitabbanti adhippāyena atikāle ca gāmappaveso atidivā paṭikkamanañca nivāritaṃ, taṃ dassetuṃ ‘‘na atipāto’’tiādi vuttaṃ. Uddhaccapakatikoti vibbhantacitto. Avacāpalyenāti daḷhavātāpahatapallavasadisena lolabhāvena.
បញ្ញវតាតិ ឥមិនា ភិក្ខុសារុប្បេសុ ឥតិកត្តព្ពេសុ ឧបាយបញ្ញា អធិប្បេតា, ន សុតមយបញ្ញា។ អភិធម្មេ អភិវិនយេ យោគោតិ ឥមិនា ភាវនាបញ្ញាឧត្តរិមនុស្សធម្មេ យោគោ បកាសិតោ។ យោគោតិ ច បរិចយោ ឧគ្គណ្ហវសេន។
Paññavatāti iminā bhikkhusāruppesu itikattabbesu upāyapaññā adhippetā, na sutamayapaññā. Abhidhamme abhivinaye yogoti iminā bhāvanāpaññāuttarimanussadhamme yogo pakāsito. Yogoti ca paricayo uggaṇhavasena.
អារុប្បាតិ ឥមិនា ចតស្សោបិ អរូបសមាបត្តិយោ គហិតា, តា បន ចតូហិ រូបសមាបត្តីហិ វិនា ន សម្បជ្ជន្តីតិ អាហ – ‘‘អារុប្បាតិ ឯត្តាវតា អដ្ឋបិ សមាបត្តិយោ វុត្តា ហោន្តី’’តិ។ កសិណេតិ ទសវិធេ កសិណេ។ ឯកំ បរិកម្មកម្មដ្ឋានន្តិ យំ កិញ្ចិ ឯកភាវនា បរិកម្មទីបនំ ខន្ធកម្មដ្ឋានំ។ តេនាហ ‘‘បគុណំ កត្វា’’តិ។ កសិណបរិកម្មំ បន តគ្គហណេនេវ គហិតំ ហោតិ, លោកិយា ឧត្តរិមនុស្សធម្មា ហេដ្ឋា គហិតាតិ អាហ ‘‘ឧត្តរិមនុស្សធម្មេតិ ឥមិនា សព្ពេបិ លោកុត្តរធម្មេ ទស្សេតី’’តិ។ នេយ្យបុគ្គលស្ស វសេនាតិ ជានិត្វា វិត្ថារេត្វា ញាតព្ពបុគ្គលស្ស វសេនាតិ។
Āruppāti iminā catassopi arūpasamāpattiyo gahitā, tā pana catūhi rūpasamāpattīhi vinā na sampajjantīti āha – ‘‘āruppāti ettāvatā aṭṭhapi samāpattiyo vuttā hontī’’ti. Kasiṇeti dasavidhe kasiṇe. Ekaṃ parikammakammaṭṭhānanti yaṃ kiñci ekabhāvanā parikammadīpanaṃ khandhakammaṭṭhānaṃ. Tenāha ‘‘paguṇaṃ katvā’’ti. Kasiṇaparikammaṃ pana taggahaṇeneva gahitaṃ hoti, lokiyā uttarimanussadhammā heṭṭhā gahitāti āha ‘‘uttarimanussadhammeti iminā sabbepi lokuttaradhamme dassetī’’ti. Neyyapuggalassa vasenāti jānitvā vitthāretvā ñātabbapuggalassa vasenāti.
គោលិយានិសុត្តវណ្ណនាយ លីនត្ថប្បកាសនា សមត្តា។
Goliyānisuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ • Majjhimanikāya / ៩. គោលិយានិសុត្តំ • 9. Goliyānisuttaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / មជ្ឈិមនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / ៩. គោលិយានិសុត្តវណ្ណនា • 9. Goliyānisuttavaṇṇanā
