| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
၉. ဂိလာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ
9. Gilānasuttavaṇṇanā
၃၇၅. ပာဒဂာမောတိ နဂရသ္သ ပဒသဒိသော မဟန္တဂာမော။ တေနေဝာဟ ‘‘ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝဂာမကေ’’တိ။ အဟိတနိသေဓန-ဟိတနိယောဇန-ဗ္ယသနပရိစ္စဇန-လက္ခဏော မိတ္တဘာဝော ယေသု အတ္ထိ, တေ မိတ္တာ။ ယေ ပန ဒိဋ္ဌမတ္တသဟာယာ, တေ သန္ဒိဋ္ဌာ။ ယေ သဝိသေသံ ဘတ္တိမန္တော, တေ သမ္ဘတ္တာတိ ဒသ္သေန္တော ‘‘မိတ္တာတိ မိတ္တာဝာ’’တိအာဒိမာဟ။ အသ္သာတိ ဘဂဝတော။ ပဉ္စမိယံ အဋ္ဌမိယံ စာတုဒ္ဒသိယံ ပဉ္စဒသိယန္တိ ဧကေကသ္မိံ ပက္ခေ စတ္တာရော ဝာရေ ကတ္ဝာ မာသသ္သ အဋ္ဌဝာရေ။
375.Pādagāmoti nagarassa padasadiso mahantagāmo. Tenevāha ‘‘vesāliyaṃ viharati veḷuvagāmake’’ti. Ahitanisedhana-hitaniyojana-byasanapariccajana-lakkhaṇo mittabhāvo yesu atthi, te mittā. Ye pana diṭṭhamattasahāyā, te sandiṭṭhā. Ye savisesaṃ bhattimanto, te sambhattāti dassento ‘‘mittāti mittāvā’’tiādimāha. Assāti bhagavato. Pañcamiyaṃ aṭṭhamiyaṃ cātuddasiyaṃ pañcadasiyanti ekekasmiṃ pakkhe cattāro vāre katvā māsassa aṭṭhavāre.
ဝေဒနာနံ ဗလဝဘာဝေန ခရော ဖရုသော ကက္ခဠော။ အာဗာဓောတိ ပုဗ္ဗကမ္မဟေတုတာယ ကမ္မသမုဋ္ဌာနော အာဗာဓော သင္ခာရဒုက္ခတာသင္ခာတော သဗ္ဗကာလိကတ္တာ သရီရသ္သ သဘာဂရောဂော နာမ။ နာယမီဒိသော အာဗာဓော, အယံ ပန ဗဟလတရဗ္ယာဓိတာယ ‘‘ဝိသဘာဂရောဂော’’တိ ဝုတ္တော။ အန္တ-သဒ္ဒော သမီပပဝတ္တောတိ အာဟ – ‘‘မရဏန္တံ မရဏသန္တိက’’န္တိ။ ဝေဒနာ။ပေ.။ အကရောန္တော ဥက္ကံသဂတဘာဝိတကာယာဒိတာယ။ အပီဠိယမာနောတိ အပီဠိယမာနော ဝိယ။ ဩဝာဒမေဝ ဘိက္ခုသင္ဃသ္သ အပလောကနန္တိ အာဟ – ‘‘ဩဝာဒာနုသာသနိံ အဒတ္ဝာတိ ဝုတ္တံ ဟောတီ’’တိ။ ပုဗ္ဗဘာဂဝီရိယံ နာမ ဖလသမာပတ္တိယာ ပရိကမ္မဘူတဝိပသ္သနာဝီရိယံ။ ဇီဝိတမ္ပိ ဇီဝိတသင္ခာရော ပတိတုံ အဒတ္ဝာ အတ္တဘာဝသ္သ အဘိသင္ခရဏတော။
Vedanānaṃ balavabhāvena kharo pharuso kakkhaḷo. Ābādhoti pubbakammahetutāya kammasamuṭṭhāno ābādho saṅkhāradukkhatāsaṅkhāto sabbakālikattā sarīrassa sabhāgarogo nāma. Nāyamīdiso ābādho, ayaṃ pana bahalatarabyādhitāya ‘‘visabhāgarogo’’ti vutto. Anta-saddo samīpapavattoti āha – ‘‘maraṇantaṃ maraṇasantika’’nti. Vedanā…pe… akaronto ukkaṃsagatabhāvitakāyāditāya. Apīḷiyamānoti apīḷiyamāno viya. Ovādameva bhikkhusaṅghassa apalokananti āha – ‘‘ovādānusāsaniṃ adatvāti vuttaṃ hotī’’ti. Pubbabhāgavīriyaṃ nāma phalasamāpattiyā parikammabhūtavipassanāvīriyaṃ. Jīvitampi jīvitasaṅkhāro patituṃ adatvā attabhāvassa abhisaṅkharaṇato.
‘‘ဧတ္တကံ ကာလံ အတိက္ကမိတ္ဝာ ဝုဋ္ဌဟိသ္သာမီ’’တိ ခဏပရိစ္ဆေဒဝတီ သမာပတ္တိ ခဏိကသမာပတ္တိ။ နိဂ္ဂုမ္ဗံ နိဇ္ဇဋံ ကတ္ဝာတိ ရူပသတ္တကာရူပသတ္တကဝသေန ပဝတ္တိယမာနံ ဝိပသ္သနာဘာဝနံ သဗ္ဗသော ခိလဝိရဟေန နိဂ္ဂုမ္ဗံ, အဗ္ယာကုလတာယ နိဇ္ဇဋံ ကတ္ဝာ။ မဟာဝိပသ္သနာဝသေနာတိ ပစ္စေကံ သဝိသေသံ ဝိတ္ထာရိတာနံ အဋ္ဌာရသာဒီနံ မဟာဝိပသ္သနာနံ ဝသေန ဝိပသ္သိတ္ဝာ သမာပန္နာ ယာ သမာပတ္တိ, သာ သုဋ္ဌု ဝိက္ခမ္ဘေတိ ဝေဒနံ မဟာဗလဝတာယ ပုဗ္ဗာရမ္မဏသ္သ, မဟာနုဘာဝတာယ တထာပဝတ္တိတဝိပသ္သနာဝီရိယသ္သ။ ယထာ နာမာတိအာဒိနာ တသ္သ နိဒသ္သနံ ဒသ္သေတိ။ ဝေဒနာတိ ဒုက္ခဝေဒနာ။ စုဒ္ဒသဟာကာရေဟီတိ တသ္သေဝ သတ္တကဒ္ဝယသ္သ ဝသေန ဝဒတိ။ သန္နေတ္ဝာတိ အန္တရန္တရာ သမာပန္နဇ္ဈာနသမာပတ္တိသမ္ဘူတေန ဝိပသ္သနာပီတိသိနေဟေန တေမေတ္ဝာ။ သမာပတ္တီတိ ဖလသမာပတ္တိ။
‘‘Ettakaṃ kālaṃ atikkamitvā vuṭṭhahissāmī’’ti khaṇaparicchedavatī samāpatti khaṇikasamāpatti. Niggumbaṃ nijjaṭaṃ katvāti rūpasattakārūpasattakavasena pavattiyamānaṃ vipassanābhāvanaṃ sabbaso khilavirahena niggumbaṃ, abyākulatāya nijjaṭaṃ katvā. Mahāvipassanāvasenāti paccekaṃ savisesaṃ vitthāritānaṃ aṭṭhārasādīnaṃ mahāvipassanānaṃ vasena vipassitvā samāpannā yā samāpatti, sā suṭṭhu vikkhambheti vedanaṃ mahābalavatāya pubbārammaṇassa, mahānubhāvatāya tathāpavattitavipassanāvīriyassa. Yathānāmātiādinā tassa nidassanaṃ dasseti. Vedanāti dukkhavedanā. Cuddasahākārehīti tasseva sattakadvayassa vasena vadati. Sannetvāti antarantarā samāpannajjhānasamāpattisambhūtena vipassanāpītisinehena temetvā. Samāpattīti phalasamāpatti.
ဂိလာနာ ဝုဋ္ဌိတောတိ ဂိလာနဘာဝတော ဝုဋ္ဌိတော။ သရီရသ္သ ဂရုထဒ္ဓဘာဝပ္ပတ္တိ မဓုရကတာတိ အာဟ – ‘‘သဉ္ဇာတဂရုဘာဝော သဉ္ဇာတထဒ္ဓဘာဝော’’တိ။ နာနာကာရတောတိ ပုရတ္ထိမာဒိဘေဒတော။ သတိပဋ္ဌာနဓမ္မာတိ ပုဗ္ဗေ အတ္တနာ ဘာဝိယမာနာ သတိပဋ္ဌာနဓမ္မာ။ ပာကဋာ န ဟောန္တိ ကာယစိတ္တာနံ အကမ္မညတာယ။ တန္တိ ဓမ္မာတိ ပရိယတ္တိဓမ္မာ န ဉာယန္တိ။
Gilānā vuṭṭhitoti gilānabhāvato vuṭṭhito. Sarīrassa garuthaddhabhāvappatti madhurakatāti āha – ‘‘sañjātagarubhāvo sañjātathaddhabhāvo’’ti. Nānākāratoti puratthimādibhedato. Satipaṭṭhānadhammāti pubbe attanā bhāviyamānā satipaṭṭhānadhammā. Pākaṭā na honti kāyacittānaṃ akammaññatāya. Tanti dhammāti pariyattidhammā na ñāyanti.
အနန္တရံ အဗာဟိရန္တိ ဓမ္မဝသေန ပုဂ္ဂလဝသေန စ အန္တရဗာဟိရံ အကတ္ဝာ။ ဧတ္တကန္တိအာဒိနာ ဝုတ္တမေဝတ္ထံ ဝိဝရတိ။ ဒဟရကာလေတိ အတ္တနော ဒဟရကာလေ။ န ဧဝံ ဟောတီတိ ‘‘အဟံ ဘိက္ခုသင္ဃံ ပရိဟရိသ္သာမီ’’တိအာဒိကော မာနတဏ္ဟာမူလကော ဣသ္သာမစ္ဆရိယာနံ ပဝတ္တိအာကာရော တထာဂတသ္သ န ဟောတိ, နတ္ထေဝ ပဂေဝ တေသံ သမုစ္ဆိန္နတ္တာတိ အာဟ – ‘‘ဗောဓိပလ္လင္ကေယေဝာ’’တိအာဒိ။ ပဋိသင္ခရဏေန ဝေဌေန မိသ္သကေန။ မညေတိ ယထာဝုတ္တံ ပဋိသင္ခရဏသညိတေန ဝေဌမိသ္သကေန ဝိယ ဇရသကဋံ။ အရဟတ္တဖလဝေဌေနာတိ အရဟတ္တဖလသမာပတ္တိသညိတေန အတ္ထဘာဝဝေဌေန။
Anantaraṃ abāhiranti dhammavasena puggalavasena ca antarabāhiraṃ akatvā. Ettakantiādinā vuttamevatthaṃ vivarati. Daharakāleti attano daharakāle. Na evaṃ hotīti ‘‘ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmī’’tiādiko mānataṇhāmūlako issāmacchariyānaṃ pavattiākāro tathāgatassa na hoti, nattheva pageva tesaṃ samucchinnattāti āha – ‘‘bodhipallaṅkeyevā’’tiādi. Paṭisaṅkharaṇena veṭhena missakena. Maññeti yathāvuttaṃ paṭisaṅkharaṇasaññitena veṭhamissakena viya jarasakaṭaṃ. Arahattaphalaveṭhenāti arahattaphalasamāpattisaññitena atthabhāvaveṭhena.
ဖလသမာပတ္တိယာ အဓိပ္ပေတတ္တာ ‘‘ဧကစ္စာနံ ဝေဒနာနန္တိ လောကိယာနံ ဝေဒနာန’’န္တိ ဝုတ္တံ။ အတ္တဒီပာတိ ဧတ္ထ အတ္တ-သဒ္ဒေန ဓမ္မော ဧဝ ဝုတ္တော, သ္ဝာယမတ္ထော ဟေဋ္ဌာ ဝိဘာဝိတော ဧဝ။ နဝဝိဓော လောကုတ္တရဓမ္မော ဝေဒိတဗ္ဗော။ သော ဟိ စတူဟိ ဩဃေဟိ အနဇ္ဈောတ္ထရဏီယတော ‘‘ဒီပော’’တိ ဝုတ္တော။ တမအဂ္ဂေတိ တမယောဂာဘာဝေန သဒေဝကသ္သ လောကသ္သ အဂ္ဂေ။ သဗ္ဗေသန္တိ သဗ္ဗေသံ သိက္ခာကာမာနံ။ တေ ‘‘ဓမ္မဒီပာ ဝိဟရထာ’’တိ ဝုတ္တာ စတုသတိပဋ္ဌာနဂောစရာဝ ဘိက္ခူ အဂ္ဂေ ဘဝိသ္သန္တိ။
Phalasamāpattiyā adhippetattā ‘‘ekaccānaṃ vedanānanti lokiyānaṃ vedanāna’’nti vuttaṃ. Attadīpāti ettha atta-saddena dhammo eva vutto, svāyamattho heṭṭhā vibhāvito eva. Navavidho lokuttaradhammo veditabbo. So hi catūhi oghehi anajjhottharaṇīyato ‘‘dīpo’’ti vutto. Tamaaggeti tamayogābhāvena sadevakassa lokassa agge. Sabbesanti sabbesaṃ sikkhākāmānaṃ. Te ‘‘dhammadīpā viharathā’’ti vuttā catusatipaṭṭhānagocarāva bhikkhū agge bhavissanti.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၉. ဂိလာနသုတ္တံ • 9. Gilānasuttaṃ
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ၉. ဂိလာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 9. Gilānasuttavaṇṇanā
