Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / জাতক-অট্ঠকথা • Jātaka-aṭṭhakathā

৯. নৰকনিপাতো

9. Navakanipāto

[৪২৭] ১. গিজ্ঝজাতকৰণ্ণনা

[427] 1. Gijjhajātakavaṇṇanā

পরিসঙ্কুপথো নামাতি ইদং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো একং দুব্বচভিক্খুং আরব্ভ কথেসি। সো কির একো কুলপুত্তো নিয্যানিকসাসনে পব্বজিত্ৰাপি অত্থকামেহি আচরিযুপজ্ঝাযেহি চেৰ সব্রহ্মচারীহি চ ‘‘এৰং তে অভিক্কমিতব্বং, এৰং পটিক্কমিতব্বং, এৰং আলোকিতব্বং, এৰং ৰিলোকিতব্বং, এৰং সমিঞ্জিতব্বং, এৰং পসারিতব্বং, এৰং নিৰাসেতব্বং, এৰং পারুপিতব্বং, এৰং পত্তো গহেতব্বো, যাপনমত্তং ভত্তং গহেত্ৰা পচ্চৰেক্খিত্ৰাৰ পরিভুঞ্জিতব্বং, ইন্দ্রিযেসু গুত্তদ্ৰারেন ভোজনে মত্তঞ্ঞুনা জাগরিযমনুযুত্তেন ভৰিতব্বং, ইদং আগন্তুকৰত্তং নাম জানিতব্বং, ইদং গমিকৰত্তং নাম, ইমানি চুদ্দস খন্ধকৰত্তানি, অসীতি মহাৰত্তানি। তত্থ তে সম্মা ৰত্তিতব্বং, ইমে তেরস ধুতঙ্গগুণা নাম, এতে সমাদায ৰত্তিতব্ব’’ন্তি ওৰদিযমানো দুব্বচো অহোসি অক্খমো অপ্পদক্খিণগ্গাহী অনুসাসনিং। ‘‘অহং তুম্হে ন ৰদামি, তুম্হে পন মং কস্মা ৰদথ, অহমেৰ অত্তনো অত্থং ৰা অনত্থং ৰা জানিস্সামী’’তি অত্তানং অৰচনীযং অকাসি। অথস্স দুব্বচভাৰং ঞত্ৰা ভিক্খূ ধম্মসভাযং অগুণকথং কথেন্তা নিসীদিংসু। সত্থা আগন্ত্ৰা ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৰে, এতরহি কথায সন্নিসিন্না’’তি পুচ্ছিত্ৰা ‘‘ইমায নামা’’তি ৰুত্তে তং ভিক্খুং পক্কোসাপেত্ৰা ‘‘সচ্চং কির ত্ৰং ভিক্খু দুব্বচোসী’’তি পুচ্ছিত্ৰা ‘‘সচ্চ’’ন্তি ৰুত্তে ‘‘কস্মা ভিক্খু এৰরূপে নিয্যানিকসাসনে পব্বজিত্ৰা অত্থকামানং ৰচনং ন করোসি, পুব্বেপি ত্ৰং পণ্ডিতানং ৰচনং অকত্ৰা ৰেরম্ভৰাতমুখে চুণ্ণৰিচুণ্ণো জাতো’’তি ৰত্ৰা অতীতং আহরি।

Parisaṅkupathonāmāti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ dubbacabhikkhuṃ ārabbha kathesi. So kira eko kulaputto niyyānikasāsane pabbajitvāpi atthakāmehi ācariyupajjhāyehi ceva sabrahmacārīhi ca ‘‘evaṃ te abhikkamitabbaṃ, evaṃ paṭikkamitabbaṃ, evaṃ ālokitabbaṃ, evaṃ vilokitabbaṃ, evaṃ samiñjitabbaṃ, evaṃ pasāritabbaṃ, evaṃ nivāsetabbaṃ, evaṃ pārupitabbaṃ, evaṃ patto gahetabbo, yāpanamattaṃ bhattaṃ gahetvā paccavekkhitvāva paribhuñjitabbaṃ, indriyesu guttadvārena bhojane mattaññunā jāgariyamanuyuttena bhavitabbaṃ, idaṃ āgantukavattaṃ nāma jānitabbaṃ, idaṃ gamikavattaṃ nāma, imāni cuddasa khandhakavattāni, asīti mahāvattāni. Tattha te sammā vattitabbaṃ, ime terasa dhutaṅgaguṇā nāma, ete samādāya vattitabba’’nti ovadiyamāno dubbaco ahosi akkhamo appadakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ. ‘‘Ahaṃ tumhe na vadāmi, tumhe pana maṃ kasmā vadatha, ahameva attano atthaṃ vā anatthaṃ vā jānissāmī’’ti attānaṃ avacanīyaṃ akāsi. Athassa dubbacabhāvaṃ ñatvā bhikkhū dhammasabhāyaṃ aguṇakathaṃ kathentā nisīdiṃsu. Satthā āgantvā ‘‘kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ti pucchitvā ‘‘imāya nāmā’’ti vutte taṃ bhikkhuṃ pakkosāpetvā ‘‘saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu dubbacosī’’ti pucchitvā ‘‘sacca’’nti vutte ‘‘kasmā bhikkhu evarūpe niyyānikasāsane pabbajitvā atthakāmānaṃ vacanaṃ na karosi, pubbepi tvaṃ paṇḍitānaṃ vacanaṃ akatvā verambhavātamukhe cuṇṇavicuṇṇo jāto’’ti vatvā atītaṃ āhari.

অতীতে গিজ্ঝকূটে পব্বতে বোধিসত্তো গিজ্ঝযোনিযং নিব্বত্তি। পুত্তো পনস্স সুপত্তো নাম গিজ্ঝরাজা অনেকসহস্সগিজ্ঝপরিৰারো থামসম্পন্নো অহোসি। সো মাতাপিতরো পোসেসি, থামসম্পন্নত্তা পন অতিদূরং উপ্পততি। অথ নং পিতা ‘‘তাত, এত্তকং নাম ঠানং অতিক্কমিত্ৰা ন গন্তব্ব’’ন্তি ওৰদি। সো ‘‘সাধূ’’তি ৰত্ৰাপি একদিৰসং পন ৰুট্ঠে দেৰে গিজ্ঝেহি সদ্ধিং উপ্পতিত্ৰা সেসে ওহায অতিভূমিং গন্ত্ৰা ৰেরম্ভৰাতমুখং পত্ৰা চুণ্ণৰিচুণ্ণভাৰং পাপুণি। সত্থা তমত্থং দস্সেন্তো অভিসম্বুদ্ধো হুত্ৰা ইমা গাথা অভাসি –

Atīte gijjhakūṭe pabbate bodhisatto gijjhayoniyaṃ nibbatti. Putto panassa supatto nāma gijjharājā anekasahassagijjhaparivāro thāmasampanno ahosi. So mātāpitaro posesi, thāmasampannattā pana atidūraṃ uppatati. Atha naṃ pitā ‘‘tāta, ettakaṃ nāma ṭhānaṃ atikkamitvā na gantabba’’nti ovadi. So ‘‘sādhū’’ti vatvāpi ekadivasaṃ pana vuṭṭhe deve gijjhehi saddhiṃ uppatitvā sese ohāya atibhūmiṃ gantvā verambhavātamukhaṃ patvā cuṇṇavicuṇṇabhāvaṃ pāpuṇi. Satthā tamatthaṃ dassento abhisambuddho hutvā imā gāthā abhāsi –

.

1.

‘‘পরিসঙ্কুপথো নাম, গিজ্ঝপন্থো সনন্তনো।

‘‘Parisaṅkupatho nāma, gijjhapantho sanantano;

তত্রাসি মাতাপিতরো, গিজ্ঝো পোসেসি জিণ্ণকে।

Tatrāsi mātāpitaro, gijjho posesi jiṇṇake;

তেসং অজগরমেদং, অচ্চহাসি বহুত্তসো॥

Tesaṃ ajagaramedaṃ, accahāsi bahuttaso.

.

2.

‘‘পিতা চ পুত্তং অৰচ, জানং উচ্চং পপাতিনং।

‘‘Pitā ca puttaṃ avaca, jānaṃ uccaṃ papātinaṃ;

সুপত্তং থামসম্পন্নং, তেজস্সিং দূরগামিনং॥

Supattaṃ thāmasampannaṃ, tejassiṃ dūragāminaṃ.

.

3.

‘‘পরিপ্লৰন্তং পথৰিং, যদা তাত ৰিজানহি।

‘‘Pariplavantaṃ pathaviṃ, yadā tāta vijānahi;

সাগরেন পরিক্খিত্তং, চক্কংৰ পরিমণ্ডলং।

Sāgarena parikkhittaṃ, cakkaṃva parimaṇḍalaṃ;

ততো তাত নিৰত্তস্সু, মাস্সু এত্তো পরং গমি॥

Tato tāta nivattassu, māssu etto paraṃ gami.

.

4.

‘‘উদপত্তোসি ৰেগেন, বলী পক্খী দিজুত্তমো।

‘‘Udapattosi vegena, balī pakkhī dijuttamo;

ওলোকযন্তো ৰক্কঙ্গো, পব্বতানি ৰনানি চ॥

Olokayanto vakkaṅgo, pabbatāni vanāni ca.

.

5.

‘‘অদ্দস্স পথৰিং গিজ্ঝো, যথাসাসি পিতুস্সুতং।

‘‘Addassa pathaviṃ gijjho, yathāsāsi pitussutaṃ;

সাগরেন পরিক্খিত্তং, চক্কংৰ পরিমণ্ডলং॥

Sāgarena parikkhittaṃ, cakkaṃva parimaṇḍalaṃ.

.

6.

‘‘তঞ্চ সো সমতিক্কম্ম, পরমেৰচ্চৰত্তথ।

‘‘Tañca so samatikkamma, paramevaccavattatha;

তঞ্চ ৰাতসিখা তিক্খা, অচ্চহাসি বলিং দিজং॥

Tañca vātasikhā tikkhā, accahāsi baliṃ dijaṃ.

.

7.

‘‘নাসক্খাতিগতো পোসো, পুনদেৰ নিৰত্তিতুং।

‘‘Nāsakkhātigato poso, punadeva nivattituṃ;

দিজো ব্যসনমাপাদি, ৰেরম্ভানং ৰসং গতো॥

Dijo byasanamāpādi, verambhānaṃ vasaṃ gato.

.

8.

‘‘তস্স পুত্তা চ দারা চ, যে চঞ্ঞে অনুজীৰিনো।

‘‘Tassa puttā ca dārā ca, ye caññe anujīvino;

সব্বে ব্যসনমাপাদুং, অনোৰাদকরে দিজে॥

Sabbe byasanamāpāduṃ, anovādakare dije.

.

9.

‘‘এৰম্পি ইধ ৰুড্ঢানং, যো ৰাক্যং নাৰবুজ্ঝতি।

‘‘Evampi idha vuḍḍhānaṃ, yo vākyaṃ nāvabujjhati;

অতিসীমচরো দিত্তো, গিজ্ঝোৰাতীতসাসনো।

Atisīmacaro ditto, gijjhovātītasāsano;

স ৰে ব্যসনং পপ্পোতি, অকত্ৰা ৰুড্ঢসাসন’’ন্তি॥

Sa ve byasanaṃ pappoti, akatvā vuḍḍhasāsana’’nti.

তত্থ পরিসঙ্কুপথোতি সঙ্কুপথো। মনুস্সা হিরঞ্ঞসুৰণ্ণত্থায গচ্ছন্তা তস্মিং পদেসে খাণুকে কোট্টেত্ৰা তেসু রজ্জুযো বন্ধিত্ৰা গচ্ছন্তি, তেন সো গিজ্ঝপব্বতে জঙ্ঘমগ্গো ‘‘সঙ্কুপথো’’তি ৰুচ্চতি। গিজ্ঝপন্থোতি গিজ্ঝপব্বতমত্থকে মহামগ্গো। সনন্তনোতি পোরাণো। তত্রাসীতি তস্মিং গিজ্ঝপব্বতমত্থকে সঙ্কুপথে একো গিজ্ঝো আসি, সো জিণ্ণকে মাতাপিতরো পোসেসি। অজগরমেদন্তি অজগরানং মেদং। অচ্চহাসীতি অতিৰিয আহরি। বহুত্তসোতি বহুসো। জানং উচ্চং পপাতিনন্তি ‘‘পুত্তো তে অতিউচ্চং ঠানং লঙ্ঘতী’’তি সুত্ৰা ‘‘উচ্চে পপাতী অয’’ন্তি জানন্তো। তেজস্সিন্তি পুরিসতেজসম্পন্নং। দূরগামিনন্তি তেনেৰ তেজেন দূরগামিং। পরিপ্লৰন্তন্তি উপ্পলপত্তং ৰিয উদকে উপ্লৰমানং। ৰিজানহীতি ৰিজানাসি। চক্কংৰ পরিমণ্ডলন্তি যস্মিং তে পদেসে ঠিতস্স সমুদ্দেন পরিচ্ছিন্নো জম্বুদীপো চক্কমণ্ডলংৰ পঞ্ঞাযতি, ততো তাত নিৰত্তাহীতি ওৰদন্তো এৰমাহ।

Tattha parisaṅkupathoti saṅkupatho. Manussā hiraññasuvaṇṇatthāya gacchantā tasmiṃ padese khāṇuke koṭṭetvā tesu rajjuyo bandhitvā gacchanti, tena so gijjhapabbate jaṅghamaggo ‘‘saṅkupatho’’ti vuccati. Gijjhapanthoti gijjhapabbatamatthake mahāmaggo. Sanantanoti porāṇo. Tatrāsīti tasmiṃ gijjhapabbatamatthake saṅkupathe eko gijjho āsi, so jiṇṇake mātāpitaro posesi. Ajagaramedanti ajagarānaṃ medaṃ. Accahāsīti ativiya āhari. Bahuttasoti bahuso. Jānaṃ uccaṃ papātinanti ‘‘putto te atiuccaṃ ṭhānaṃ laṅghatī’’ti sutvā ‘‘ucce papātī aya’’nti jānanto. Tejassinti purisatejasampannaṃ. Dūragāminanti teneva tejena dūragāmiṃ. Pariplavantanti uppalapattaṃ viya udake uplavamānaṃ. Vijānahīti vijānāsi. Cakkaṃva parimaṇḍalanti yasmiṃ te padese ṭhitassa samuddena paricchinno jambudīpo cakkamaṇḍalaṃva paññāyati, tato tāta nivattāhīti ovadanto evamāha.

উদপত্তোসীতি পিতু ওৰাদং অকত্ৰা একদিৰসং গিজ্ঝেহি সদ্ধিং উপ্পতিতো তে ওহায পিতরা কথিতট্ঠানং অগমাসি। ওলোকযন্তোতি তং ঠানং পত্ৰা হেট্ঠা ওলোকেন্তো। ৰক্কঙ্গোতি ৰঙ্কগীৰো। যথাসাসি পিতুস্সুতন্তি যথাস্স পিতু সন্তিকা সুতং আসি, তথেৰ অদ্দস, ‘‘যথাস্সাসী’’তিপি পাঠো। পরমেৰচ্চৰত্তথাতি পিতরা অক্খাতট্ঠানতো পরং অতিৰত্তোৰ। তঞ্চ ৰাতসিখা তিক্খাতি তং অনোৰাদকং বলিম্পি সমানং দিজং তিখিণৰেরম্ভৰাতসিখা অচ্চহাসি অতিহরি, চুণ্ণৰিচুণ্ণং অকাসি। নাসক্খাতিগতোতি নাসক্খি অতিগতো। পোসোতি সত্তো। অনোৰাদকরেতি তস্মিং দিজে পণ্ডিতানং ওৰাদং অকরোন্তে সব্বেপি তে মহাদুক্খং পাপুণিংসু। অকত্ৰা ৰুড্ঢসাসনন্তি ৰুড্ঢানং হিতকামানং ৰচনং অকত্ৰা এৰমেৰ ব্যসনং মহাদুক্খং পাপুণাতি। তস্মা ত্ৰং ভিক্খু মা গিজ্ঝসদিসো ভৰ, অত্থকামানং ৰচনং করোহীতি। সো সত্থারা এৰং ওৰদিতো ততো পট্ঠায সুৰচো অহোসি।

Udapattosīti pitu ovādaṃ akatvā ekadivasaṃ gijjhehi saddhiṃ uppatito te ohāya pitarā kathitaṭṭhānaṃ agamāsi. Olokayantoti taṃ ṭhānaṃ patvā heṭṭhā olokento. Vakkaṅgoti vaṅkagīvo. Yathāsāsi pitussutanti yathāssa pitu santikā sutaṃ āsi, tatheva addasa, ‘‘yathāssāsī’’tipi pāṭho. Paramevaccavattathāti pitarā akkhātaṭṭhānato paraṃ ativattova. Tañca vātasikhā tikkhāti taṃ anovādakaṃ balimpi samānaṃ dijaṃ tikhiṇaverambhavātasikhā accahāsi atihari, cuṇṇavicuṇṇaṃ akāsi. Nāsakkhātigatoti nāsakkhi atigato. Posoti satto. Anovādakareti tasmiṃ dije paṇḍitānaṃ ovādaṃ akaronte sabbepi te mahādukkhaṃ pāpuṇiṃsu. Akatvā vuḍḍhasāsananti vuḍḍhānaṃ hitakāmānaṃ vacanaṃ akatvā evameva byasanaṃ mahādukkhaṃ pāpuṇāti. Tasmā tvaṃ bhikkhu mā gijjhasadiso bhava, atthakāmānaṃ vacanaṃ karohīti. So satthārā evaṃ ovadito tato paṭṭhāya suvaco ahosi.

সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহরিত্ৰা জাতকং সমোধানেসি – ‘‘তদা দুব্বচগিজ্ঝো এতরহি দুব্বচভিক্খু অহোসি, গিজ্ঝপিতা পন অহমেৰ অহোসি’’ন্তি।

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi – ‘‘tadā dubbacagijjho etarahi dubbacabhikkhu ahosi, gijjhapitā pana ahameva ahosi’’nti.

গিজ্ঝজাতকৰণ্ণনা পঠমা।

Gijjhajātakavaṇṇanā paṭhamā.







Related texts:



তিপিটক (মূল) • Tipiṭaka (Mūla) / সুত্তপিটক • Suttapiṭaka / খুদ্দকনিকায • Khuddakanikāya / জাতকপাল়ি • Jātakapāḷi / ৪২৭. গিজ্ঝজাতকং • 427. Gijjhajātakaṃ


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact