| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā |
។ នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស។
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
យមកបករណ-មូលដីកា
Yamakapakaraṇa-mūlaṭīkā
គន្ថារម្ភវណ្ណនា
Ganthārambhavaṇṇanā
កថាវត្ថុបករណេន សង្ខេបេនេវ ទេសិតេន ធម្មេសុ វិបរីតគ្គហណំ និវារេត្វា តេស្វេវ ធម្មេសុ ធម្មសង្គហាទីសុ បកាសិតេសុ ធម្មបុគ្គលោកាសាទិនិស្សយានំ សន្និដ្ឋានសំសយានំ វសេន នានប្បការកឱសល្លត្ថំ យមកបករណំ អារទ្ធំ, តំ សមយទេសទេសកវសេនេវ ទស្សេត្វា សំវណ្ណនាក្កមញ្ចស្ស អនុប្បត្តំ ‘‘អាគតោ ភារោ អវស្សំ វហិតព្ពោ’’តិ សំវណ្ណនមស្ស បដិជានន្តោ អាហ ‘‘សង្ខេបេនេវា’’តិអាទិ។
Kathāvatthupakaraṇena saṅkhepeneva desitena dhammesu viparītaggahaṇaṃ nivāretvā tesveva dhammesu dhammasaṅgahādīsu pakāsitesu dhammapuggalokāsādinissayānaṃ sanniṭṭhānasaṃsayānaṃ vasena nānappakārakaosallatthaṃ yamakapakaraṇaṃ āraddhaṃ, taṃ samayadesadesakavaseneva dassetvā saṃvaṇṇanākkamañcassa anuppattaṃ ‘‘āgato bhāro avassaṃ vahitabbo’’ti saṃvaṇṇanamassa paṭijānanto āha ‘‘saṅkhepenevā’’tiādi.
តត្ថ យមស្ស វិសយាតីតោតិ ជាតិយា សតិ មរណំ ហោតីតិ ជាតិ, បញ្ច វា ឧបាទានក្ខន្ធា យមស្ស វិសយោ, តំ សមុទយប្បហានេន អតីតោតិ អត្ថោ។ យមស្ស វា រញ្ញោ វិសយំ មរណំ, តស្ស អាណាបវត្តិដ្ឋានំ ទេសំ វា អតីតោ។ ‘‘ឆច្ចាភិឋានានិ អភព្ព កាតុ’’ន្តិ (ខុ. បា. ៦.១១; សុ. និ. ២៣៤) វុត្តានំ ឆន្នំ អភព្ពដ្ឋានានំ ទេសកោតិ ឆដ្ឋានទេសកោ ។ អយមា ឯកេកា ហុត្វា អាវត្តា នីលា អមលា ច តនុរុហា អស្សាតិ អយមាវត្តនីលាមលតនុរុហោ។
Tattha yamassa visayātītoti jātiyā sati maraṇaṃ hotīti jāti, pañca vā upādānakkhandhā yamassa visayo, taṃ samudayappahānena atītoti attho. Yamassa vā rañño visayaṃ maraṇaṃ, tassa āṇāpavattiṭṭhānaṃ desaṃ vā atīto. ‘‘Chaccābhiṭhānāni abhabba kātu’’nti (khu. pā. 6.11; su. ni. 234) vuttānaṃ channaṃ abhabbaṭṭhānānaṃ desakoti chaṭṭhānadesako. Ayamā ekekā hutvā āvattā nīlā amalā ca tanuruhā assāti ayamāvattanīlāmalatanuruho.
គន្ថារម្ភវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Ganthārambhavaṇṇanā niṭṭhitā.
