Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / திபிடக • Tipiṭaka / நெத்திப்பகரண-டீகா • Nettippakaraṇa-ṭīkā

நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

கு²த்³த³கனிகாயே

Khuddakanikāye

நெத்திப்பகரண-டீகா

Nettippakaraṇa-ṭīkā

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²வண்ணனா

Ganthārambhakathāvaṇṇanā

ஸங்வண்ணனாரம்பே⁴ (தீ³॰ நி॰ டீ॰ 1.க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²வண்ணனா; ம॰ நி॰ டீ॰ 1.1 க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²வண்ணனா; ஸங்॰ நி॰ டீ॰ 1.1.1 க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²வண்ணனா) ரதனத்தயவந்த³னா ஸங்வண்ணேதப்³ப³ஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ பப⁴வனிஸ்ஸயவிஸுத்³தி⁴படிவேத³னத்த²ங், தங் பன த⁴ம்மஸங்வண்ணனாஸு விஞ்ஞூனங் ப³ஹுமானுப்பாத³னத்த²ங், தங் ஸம்மதே³வ தேஸங் உக்³க³ஹணதா⁴ரணாதி³க்கமலத்³த⁴ப்³பா³ய ஸம்மாபடிபத்தியா ஸப்³ப³ஹிதஸுக²னிப்பா²த³னத்த²ங். அத² வா மங்க³லபா⁴வதோ, ஸப்³ப³கிரியாஸு புப்³ப³கிச்சபா⁴வதோ, பண்டி³தேஹி ஸம்மாசரிதபா⁴வதோ, ஆயதிங் பரேஸங் தி³ட்டா²னுக³திஆபஜ்ஜனதோ ச ஸங்வண்ணனாயங் ரதனத்தயபணாமகிரியா. அத² வா ரதனத்தயபணாமகரணங் பூஜனீயபூஜாபுஞ்ஞவிஸேஸனிப்³ப³த்தனத்த²ங், தங் அத்தனோ யதா²லத்³த⁴ஸம்பத்தினிமித்தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ ப³லானுப்பதா³னத்த²ங், அந்தரா ச தஸ்ஸ அஸங்கோசனத்த²ங், தது³ப⁴யங் அனந்தராயேன அட்ட²கதா²ய பரிஸமாபனத்த²ங். இத³மேவ ச பயோஜனங் ஆசரியேன இதா⁴தி⁴ப்பேதங். ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘வந்த³னாஜனிதங்…பே॰… தஸ்ஸ தேஜஸா’’தி. வத்து²த்தயபூஜா ஹி நிரதிஸயபுஞ்ஞக்கெ²த்தஸம்பு³த்³தி⁴யா அபரிமெய்யப்பபா⁴வோ புஞ்ஞாதிஸயோதி ப³ஹுவித⁴ந்தராயேபி லோகஸன்னிவாஸே அந்தராயனிப³ந்த⁴னஸகலஸங்கிலேஸவித்³த⁴ங்ஸனாய பஹோதி, ப⁴யாதி³உபத்³த³வஞ்ச நிவாரேதி. யதா²ஹ –

Saṃvaṇṇanārambhe (dī. ni. ṭī. 1.ganthārambhakathāvaṇṇanā; ma. ni. ṭī. 1.1 ganthārambhakathāvaṇṇanā; saṃ. ni. ṭī. 1.1.1 ganthārambhakathāvaṇṇanā) ratanattayavandanā saṃvaṇṇetabbassa dhammassa pabhavanissayavisuddhipaṭivedanatthaṃ, taṃ pana dhammasaṃvaṇṇanāsu viññūnaṃ bahumānuppādanatthaṃ, taṃ sammadeva tesaṃ uggahaṇadhāraṇādikkamaladdhabbāya sammāpaṭipattiyā sabbahitasukhanipphādanatthaṃ. Atha vā maṅgalabhāvato, sabbakiriyāsu pubbakiccabhāvato, paṇḍitehi sammācaritabhāvato, āyatiṃ paresaṃ diṭṭhānugatiāpajjanato ca saṃvaṇṇanāyaṃ ratanattayapaṇāmakiriyā. Atha vā ratanattayapaṇāmakaraṇaṃ pūjanīyapūjāpuññavisesanibbattanatthaṃ, taṃ attano yathāladdhasampattinimittassa kammassa balānuppadānatthaṃ, antarā ca tassa asaṅkocanatthaṃ, tadubhayaṃ anantarāyena aṭṭhakathāya parisamāpanatthaṃ. Idameva ca payojanaṃ ācariyena idhādhippetaṃ. Tathā hi vakkhati ‘‘vandanājanitaṃ…pe… tassa tejasā’’ti. Vatthuttayapūjā hi niratisayapuññakkhettasambuddhiyā aparimeyyappabhāvo puññātisayoti bahuvidhantarāyepi lokasannivāse antarāyanibandhanasakalasaṃkilesaviddhaṃsanāya pahoti, bhayādiupaddavañca nivāreti. Yathāha –

‘‘பூஜாரஹே பூஜயதோ, பு³த்³தே⁴ யதி³ வ ஸாவகே’’தி. (த⁴॰ ப॰ 195; அப॰ தே²ர 1.10.1) ச,

‘‘Pūjārahe pūjayato, buddhe yadi va sāvake’’ti. (dha. pa. 195; apa. thera 1.10.1) ca,

ததா² –

Tathā –

‘‘யே, பி⁴க்க²வே, பு³த்³தே⁴ பஸன்னா, அக்³கே³ தே பஸன்னா, அக்³கே³ கோ² பன பஸன்னானங் அக்³கோ³ விபாகோ ஹோதீ’’தி (அ॰ நி॰ 4.34; இதிவு॰ 90) ச,

‘‘Ye, bhikkhave, buddhe pasannā, agge te pasannā, agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hotī’’ti (a. ni. 4.34; itivu. 90) ca,

ததா² –

Tathā –

‘‘‘பு³த்³தோ⁴’தி கித்தயந்தஸ்ஸ, காயே ப⁴வதி யா பீதி;

‘‘‘Buddho’ti kittayantassa, kāye bhavati yā pīti;

வரமேவ ஹி ஸா பீதி, கஸிணேனபி ஜம்பு³தீ³பஸ்ஸ;

Varameva hi sā pīti, kasiṇenapi jambudīpassa;

‘‘‘த⁴ம்மோ’தி…பே॰… ‘ஸங்கோ⁴’தி…பே॰… தீ³பஸ்ஸா’’தி. (தீ³॰ நி॰ அட்ட²॰ 1.6; இதிவு॰ அட்ட² 90; தீ³॰ நி॰ டீ॰ 1.க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²வண்ணனா; ம॰ நி॰ டீ॰ 1.1; அ॰ நி॰ டீ॰ 2.4.34) ச,

‘‘‘Dhammo’ti…pe… ‘saṅgho’ti…pe… dīpassā’’ti. (dī. ni. aṭṭha. 1.6; itivu. aṭṭha 90; dī. ni. ṭī. 1.ganthārambhakathāvaṇṇanā; ma. ni. ṭī. 1.1; a. ni. ṭī. 2.4.34) ca,

ததா² –

Tathā –

‘‘யஸ்மிங், மஹானாம, ஸமயே அரியஸாவகோ ததா²க³தங் அனுஸ்ஸரதி, நேவஸ்ஸ தஸ்மிங் ஸமயே ராக³பரியுட்டி²தங் சித்தங் ஹோதி, ந தோ³ஸ…பே॰… ந மோஹபரியுட்டி²தங் சித்தங் ஹோதீ’’தி (அ॰ நி॰ 6.10; 11.11) ச,

‘‘Yasmiṃ, mahānāma, samaye ariyasāvako tathāgataṃ anussarati, nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosa…pe… na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hotī’’ti (a. ni. 6.10; 11.11) ca,

ததா² –

Tathā –

‘‘அரஞ்ஞே ருக்க²மூலே வா…பே॰…;

‘‘Araññe rukkhamūle vā…pe…;

ப⁴யங் வா ச²ம்பி⁴தத்தங் வா, லோமஹங்ஸோ ந ஹெஸ்ஸதீ’’தி. (ஸங்॰ நி॰ 1.249) ச;

Bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā, lomahaṃso na hessatī’’ti. (saṃ. ni. 1.249) ca;

தத்த² யஸ்ஸ ரதனத்தயஸ்ஸ வந்த³னங் கத்துகாமோ, தஸ்ஸ கு³ணாதிஸயயோக³ஸந்த³ஸ்ஸனத்த²ங் ‘‘மஹாகாருணிக’’ந்திஆதி³னா கா³தா²த்தயமாஹ. கு³ணாதிஸயயோகே³ன ஹி வந்த³னாரஹபா⁴வோ, வந்த³னாரஹே ச கதா வந்த³னா யதா²தி⁴ப்பேதப்பயோஜனங் ஸாதே⁴தீதி. தத்த² யஸ்ஸா ஸங்வண்ணனங் கத்துகாமோ, ஸா நெத்தி விஸேஸதோ யதா²னுலோமஸாஸனஸன்னிஸ்ஸயா, தஸ்ஸ ச விசித்தாகாரப்பவத்திவிபா⁴வினீ. ததா² ஹி ஸுத்தந்ததே³ஸனா ந வினயதே³ஸனா விய கருணாப்பதா⁴னா, நாபி அபி⁴த⁴ம்மதே³ஸனா விய பஞ்ஞாப்பதா⁴னா, அத² கோ² கருணாபஞ்ஞாப்பதா⁴னாதி தது³ப⁴யப்பதா⁴னதே³ஸனாவிஸேஸவிபா⁴வனங் தாவ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தோ²மனங் காதுங் தம்மூலகத்தா ஸேஸரதனானங் ‘‘மஹாகாருணிகங் நாத²’’ந்திஆதி³ வுத்தங்.

Tattha yassa ratanattayassa vandanaṃ kattukāmo, tassa guṇātisayayogasandassanatthaṃ ‘‘mahākāruṇika’’ntiādinā gāthāttayamāha. Guṇātisayayogena hi vandanārahabhāvo, vandanārahe ca katā vandanā yathādhippetappayojanaṃ sādhetīti. Tattha yassā saṃvaṇṇanaṃ kattukāmo, sā netti visesato yathānulomasāsanasannissayā, tassa ca vicittākārappavattivibhāvinī. Tathā hi suttantadesanā na vinayadesanā viya karuṇāppadhānā, nāpi abhidhammadesanā viya paññāppadhānā, atha kho karuṇāpaññāppadhānāti tadubhayappadhānadesanāvisesavibhāvanaṃ tāva sammāsambuddhassa thomanaṃ kātuṃ tammūlakattā sesaratanānaṃ ‘‘mahākāruṇikaṃ nātha’’ntiādi vuttaṃ.

தத்த² கிரதீதி (தீ³॰ நி॰ டீ॰ 1.க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²வண்ணனா; ம॰ நி॰ டீ॰ 1.1; ஸங்॰ நி॰ டீ॰ 1.1.1; அ॰ நி॰ டீ॰ 1.1.1) கருணா, பரது³க்க²ங் விக்கி²பதி அபனேதீதி அத்தோ². அத² வா கிணாதீதி கருணா, பரது³க்கே² ஸதி காருணிகங் ஹிங்ஸதி விபா³த⁴தீதி அத்தோ² . கம்பனங் கரோதீதி வா கருணா, பரது³க்கே² ஸதி ஸாதூ⁴னங் ஹத³யகே²த³ங் கரோதீதி அத்தோ². கமிதி வா ஸுக²ங், தங் ருந்த⁴தீதி கருணா. ஏஸா ஹி பரது³க்கா²பனயனகாமதாலக்க²ணா, அத்தஸுக²னிரபெக்க²தாய காருணிகானங் ஸுக²ங் ருந்த⁴தி விப³ந்த⁴தீதி அத்தோ². கிரியதி து³க்கி²தேஸு பஸாரியதீதி வா கருணா, கருணாய நியுத்தோதி காருணிகோ யதா² ‘‘தோ³வாரிகோ’’தி (அ॰ நி॰ 7.67). யதா² ஹி த்³வாரட்டா²னதோ அஞ்ஞத்த² வத்தமானோபி த்³வாரபடிப³த்³த⁴ஜீவிகோ புரிஸோ த்³வாரானதிவத்தவுத்திதாய த்³வாரே நியுத்தோதி ‘‘தோ³வாரிகோ’’தி வுச்சதி, ஏவங் ப⁴க³வா மெத்தாதி³வஸேன கருணாவிஹாரதோ அஞ்ஞத்த² வத்தமானோபி கருணானதிவத்தவுத்திதாய கருணாய நியுத்தோதி ‘‘காருணிகோ’’தி வுச்சதி. மஹாபி⁴னீஹாரதோ பட்டா²ய ஹி யாவ மஹாபரினிப்³பா³னா லோகஹிதத்த²மேவ லோகனாதா² திட்ட²ந்தீதி. மஹந்தோ காருணிகோதி மஹாகாருணிகோ. ஸதிபி ப⁴க³வதோ தத³ஞ்ஞகு³ணானம்பி வஸேன மஹந்தபா⁴வே காருணிகஸத்³த³ஸன்னிதா⁴னேன வுத்தத்தா கருணாவஸேனேவெத்த² மஹந்தபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³ யதா² ‘‘மஹாவெய்யாகரணோ’’தி. ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘மஹாகாருணிகோ’’தி இமினா பதே³ன புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னேன ஸத்து² மஹாகருணா வுத்தா ஹோதி.

Tattha kiratīti (dī. ni. ṭī. 1.ganthārambhakathāvaṇṇanā; ma. ni. ṭī. 1.1; saṃ. ni. ṭī. 1.1.1; a. ni. ṭī. 1.1.1) karuṇā, paradukkhaṃ vikkhipati apanetīti attho. Atha vā kiṇātīti karuṇā, paradukkhe sati kāruṇikaṃ hiṃsati vibādhatīti attho . Kampanaṃ karotīti vā karuṇā, paradukkhe sati sādhūnaṃ hadayakhedaṃ karotīti attho. Kamiti vā sukhaṃ, taṃ rundhatīti karuṇā. Esā hi paradukkhāpanayanakāmatālakkhaṇā, attasukhanirapekkhatāya kāruṇikānaṃ sukhaṃ rundhati vibandhatīti attho. Kiriyati dukkhitesu pasāriyatīti vā karuṇā, karuṇāya niyuttoti kāruṇiko yathā ‘‘dovāriko’’ti (a. ni. 7.67). Yathā hi dvāraṭṭhānato aññattha vattamānopi dvārapaṭibaddhajīviko puriso dvārānativattavuttitāya dvāre niyuttoti ‘‘dovāriko’’ti vuccati, evaṃ bhagavā mettādivasena karuṇāvihārato aññattha vattamānopi karuṇānativattavuttitāya karuṇāya niyuttoti ‘‘kāruṇiko’’ti vuccati. Mahābhinīhārato paṭṭhāya hi yāva mahāparinibbānā lokahitatthameva lokanāthā tiṭṭhantīti. Mahanto kāruṇikoti mahākāruṇiko. Satipi bhagavato tadaññaguṇānampi vasena mahantabhāve kāruṇikasaddasannidhānena vuttattā karuṇāvasenevettha mahantabhāvo veditabbo yathā ‘‘mahāveyyākaraṇo’’ti. Evañca katvā ‘‘mahākāruṇiko’’ti iminā padena puggalādhiṭṭhānena satthu mahākaruṇā vuttā hoti.

அபரோ நயோ – அத்த²ஸாத⁴னதோ கருணங் கருணாயனங் கருணாஸம்பவத்தனங் அரஹதீதி காருணிகோ . ப⁴க³வதோ ஹி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாய அனவஸேஸதோ ஸத்தானங் ஹிதங், ஹிதுபாயஞ்ச ஜானதோ, தத்த² ச அகிலாஸுனோ ஹிதேஸிதா ஸத்தி²கா, ந ததா² அஞ்ஞேஸந்தி. அத² வா கருணா கருணாயனங் ஸீலங் பகதி ஸபா⁴வோ ஏதஸ்ஸாதி காருணிகோ. ப⁴க³வா ஹி பத²வீப²ஸ்ஸாத³யோ விய கக்க²ளபு²ஸனாதி³ஸபா⁴வா கருணாஸபா⁴வோ ஸபா⁴வபூ⁴தகருணோதி அத்தோ². ஸேஸங் புரிமஸதி³ஸமேவ. அத² வா மஹாவிஸயதாய, மஹானுபா⁴வதாய, மஹப்ப²லதாய ச மஹதீ கருணாதி மஹாகருணா. ப⁴க³வதோ ஹி கருணா நிரவஸேஸேஸு ஸத்தேஸு பவத்ததி, பவத்தமானா ச அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணா பவத்ததி, தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாதி³பே⁴த³ஞ்ச மஹந்தமேவ ஸத்தானங் ஹிதஸுக²ங் ஏகந்ததோ நிப்பா²தே³தி, மஹாகருணாய நியுத்தோதி மஹாகாருணிகோ, தங் மஹாகாருணிகங். ஸேஸங் ஸப்³ப³ங் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ங். ஸுமாக³தா⁴தி³பதா³னங் விய செத்த² ஸத்³த³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³.

Aparo nayo – atthasādhanato karuṇaṃ karuṇāyanaṃ karuṇāsampavattanaṃ arahatīti kāruṇiko. Bhagavato hi sabbaññutāya anavasesato sattānaṃ hitaṃ, hitupāyañca jānato, tattha ca akilāsuno hitesitā satthikā, na tathā aññesanti. Atha vā karuṇā karuṇāyanaṃ sīlaṃ pakati sabhāvo etassāti kāruṇiko. Bhagavā hi pathavīphassādayo viya kakkhaḷaphusanādisabhāvā karuṇāsabhāvo sabhāvabhūtakaruṇoti attho. Sesaṃ purimasadisameva. Atha vā mahāvisayatāya, mahānubhāvatāya, mahapphalatāya ca mahatī karuṇāti mahākaruṇā. Bhagavato hi karuṇā niravasesesu sattesu pavattati, pavattamānā ca anaññasādhāraṇā pavattati, diṭṭhadhammikādibhedañca mahantameva sattānaṃ hitasukhaṃ ekantato nipphādeti, mahākaruṇāya niyuttoti mahākāruṇiko, taṃ mahākāruṇikaṃ. Sesaṃ sabbaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ. Sumāgadhādipadānaṃ viya cettha saddasiddhi veditabbā.

நாத²தீதி நாதோ², வேனெய்யானங் ஹிதஸுக²ங் ஆஸீஸதி பத்தே²தீதி அத்தோ², மெத்தாயனவஸேன செத்த² ஹிதஸுகா²ஸீஸனங் வேதி³தப்³ப³ங், ந கருணாயனவஸேன பட²மபதே³ன வுத்தத்தா. அத² வா நாத²தி வேனெய்யக³தங் கிலேஸப்³யஸனங் உபதாபேதீதி நாதோ², நாத²தீதி வா நாதோ², யாசதீதி அத்தோ². ப⁴க³வா ஹி ‘‘ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காலேன காலங் அத்தஸம்பத்திங் பச்சவெக்கி²தா’’திஆதி³னா (அ॰ நி॰ 8.7, 8) ஸத்தானங் தங் தங் ஹிதப்படிபத்திங் யாசித்வாபி மஹாகருணாய ஸமுஸ்ஸாஹிதோ தே தத்த² நியோஜேதி. பரமேன வா சித்திஸ்ஸரியேன ஸமன்னாக³தோ, ஸப்³ப³ஸத்தே வா ஸீலாதி³கு³ணேஹி ஈஸதி அபி⁴ப⁴வதீதி பரமிஸ்ஸரோ ப⁴க³வா ‘‘நாதோ²’’தி வுச்சதி, தங் நாத²ங்.

Nāthatīti nātho, veneyyānaṃ hitasukhaṃ āsīsati patthetīti attho, mettāyanavasena cettha hitasukhāsīsanaṃ veditabbaṃ, na karuṇāyanavasena paṭhamapadena vuttattā. Atha vā nāthati veneyyagataṃ kilesabyasanaṃ upatāpetīti nātho, nāthatīti vā nātho, yācatīti attho. Bhagavā hi ‘‘sādhu, bhikkhave, bhikkhu kālena kālaṃ attasampattiṃ paccavekkhitā’’tiādinā (a. ni. 8.7, 8) sattānaṃ taṃ taṃ hitappaṭipattiṃ yācitvāpi mahākaruṇāya samussāhito te tattha niyojeti. Paramena vā cittissariyena samannāgato, sabbasatte vā sīlādiguṇehi īsati abhibhavatīti paramissaro bhagavā ‘‘nātho’’ti vuccati, taṃ nāthaṃ.

ஞாதப்³ப³ந்தி ஞெய்யங், அதீதாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னங் ஸப்³ப³ங் ஸங்க²தங், அஸங்க²தஞ்ச. ஸங்க³ரணட்டே²ன ஸாக³ரோ, பதிதபதிதானங் அத்தனோ புது²லக³ம்பீ⁴ரபா⁴வேஹி ஸங்ஸீத³னங் நிம்முஜ்ஜனங் கரோதீதி அத்தோ². ஸங்-ஸத்³த³ஸ்ஸ செத்த² ‘‘ஸாபா⁴வோ, ஸாராகோ³’’திஆதீ³ஸு (த⁴॰ ஸ॰ 389, 391) விய நிருத்தினயேன த³ட்ட²ப்³போ³. ஸங்க³ரணட்டே²னாதி வா ஸங்க³ரகரணட்டே²ன, டி²தத⁴ம்மதாய ‘‘அயங் மே மரியாதா³, இமங் வேலங் நாதிக்கமாமீ’’தி லோகேன ஸங்க³ரங் ஸங்கேதங் கரொந்தோ விய ஹோதீதி அத்தோ². ஸங்க³ரணங் வா ஸமந்ததோ க³லனங் ஸந்த³னங் உத³கேன கரோதீதி ஸாக³ரோ. கப்பவுட்டா²னகாலே ஹி மஹாஸமுத்³தோ³ இதோ சிதோ ச பக்³க⁴ரித்வா ஸகலங் லோகதா⁴துங் ஏகோக⁴ங் கரோதீதி. லோகியா பன வத³ந்தி ‘‘ஸாக³ரஸ்ஸ ரஞ்ஞோ புத்தேஹி ஸாக³ரேஹி நிப்³ப³த்திதோ க²தோதி ஸாக³ரோ, புரத்தி²மோ ஸமுத்³த³ப்பதே³ஸோ, தங்ஸம்ப³ந்த⁴தாய ருள்ஹிவஸேன ஸப்³போ³பி ஸமுத்³தோ³ ததா² வோஹரீயதீ’’தி. ஸாக³ரஸதி³ஸத்தா ஸாக³ரோ, ஞெய்யமேவ ஸாக³ரோதி ஞெய்யஸாக³ரோ. ஸதி³ஸதா செத்த² புது²லது³த்தரக³ம்பீ⁴ரானாதி³காலிகதாஹி வேதி³தப்³பா³, நிஹீனங் சேதமோபம்மங். ததா² ஹி ஞெய்யஸ்ஸேவ ஸாதிஸயா புது²லதா அபரிமாணலோகதா⁴துப்³யாபனதோ, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸேவ தரணீயதாய து³த்தரதா, க³ம்பீ⁴ரதா, ஆதி³கோடிரஹிதா ச பவத்தி, ந இதரஸ்ஸ பரிச்சி²ன்னதே³ஸத்தா பா³ஹிரகவீதராகே³ஹிபி இத்தரேன க²ணேன அதிக்கமிதப்³ப³த்தா, பரிமிதக³ம்பீ⁴ரத்தா, பரிமிதகாலத்தா ச. ஞெய்யஸாக³ரஸ்ஸ பாரங் பரியந்தங் க³தோதி ஞெய்யஸாக³ரபாரகூ³, தங் ஞெய்யஸாக³ரபாரகு³ங்.

Ñātabbanti ñeyyaṃ, atītādibhedabhinnaṃ sabbaṃ saṅkhataṃ, asaṅkhatañca. Saṅgaraṇaṭṭhena sāgaro, patitapatitānaṃ attano puthulagambhīrabhāvehi saṃsīdanaṃ nimmujjanaṃ karotīti attho. Saṃ-saddassa cettha ‘‘sābhāvo, sārāgo’’tiādīsu (dha. sa. 389, 391) viya niruttinayena daṭṭhabbo. Saṅgaraṇaṭṭhenāti vā saṅgarakaraṇaṭṭhena, ṭhitadhammatāya ‘‘ayaṃ me mariyādā, imaṃ velaṃ nātikkamāmī’’ti lokena saṅgaraṃ saṅketaṃ karonto viya hotīti attho. Saṅgaraṇaṃ vā samantato galanaṃ sandanaṃ udakena karotīti sāgaro. Kappavuṭṭhānakāle hi mahāsamuddo ito cito ca paggharitvā sakalaṃ lokadhātuṃ ekoghaṃ karotīti. Lokiyā pana vadanti ‘‘sāgarassa rañño puttehi sāgarehi nibbattito khatoti sāgaro, puratthimo samuddappadeso, taṃsambandhatāya ruḷhivasena sabbopi samuddo tathā voharīyatī’’ti. Sāgarasadisattā sāgaro, ñeyyameva sāgaroti ñeyyasāgaro. Sadisatā cettha puthuladuttaragambhīrānādikālikatāhi veditabbā, nihīnaṃ cetamopammaṃ. Tathā hi ñeyyasseva sātisayā puthulatā aparimāṇalokadhātubyāpanato, sabbaññutaññāṇasseva taraṇīyatāya duttaratā, gambhīratā, ādikoṭirahitā ca pavatti, na itarassa paricchinnadesattā bāhirakavītarāgehipi ittarena khaṇena atikkamitabbattā, parimitagambhīrattā, parimitakālattā ca. Ñeyyasāgarassa pāraṃ pariyantaṃ gatoti ñeyyasāgarapāragū, taṃ ñeyyasāgarapāraguṃ.

க³மனஞ்செத்த² ஞாணக³மனமேவ, ந இதரங் ஞெய்யக்³க³ஹணதோ, தங் பன ஞாணங் து³வித⁴ங் ஸம்மஸனபடிவேத⁴பே⁴த³தோ, ததா² ஹேதுப²லபே⁴த³தோ. தத்த² ‘‘கிச்ச²ங் வதாயங் லோகோ ஆபன்னோ’’திஆதி³னா (தீ³॰ நி॰ 2.57; ஸங்॰ நி॰ 2.4, 10; பேடகோ॰ 23) கருணாயனவஸேனேவ அபி⁴னிவிஸித்வா அனேகாகாரவோகாரே ஸங்கா²ரே ஸம்மஸந்தங் ப⁴க³வதோ ஸம்மஸனஞாணங் ச²த்திங்ஸகோடிஸதஸஹஸ்ஸமுகே²ன ஞெய்யஸாக³ரங் அஜ்ஜோ²கா³ஹெத்வா தஸ்ஸ பாரங் பரியந்தங் அக³மாஸி, யங் ‘‘மஹாவஜிரஞாண’’ந்தி வுச்சதி. படிவேத⁴ஞாணங் பன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபத³ட்டா²னங் ஆஸவக்க²யஞாணங், ஆஸவக்க²யஞாணபத³ட்டா²னஞ்ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணங், யங் ‘‘மஹாபோ³தீ⁴’’தி வுச்சதி. பாரக³மனஞ்ச தஸ்ஸ கிச்சஸித்³தி⁴யா, ஸமத்த²தாய ச வேதி³தப்³ப³ங். ததா² யதா²வுத்தங் ஸம்மஸனஞாணங் ஹேது, இதரங் ப²லங். ஸஹ ஸம்மஸனஞாணேன வா ஆஸவக்க²யஞாணங் ஹேது, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணங் ப²லங் ததா³னிஸங்ஸபா⁴வதோதி வேதி³தப்³ப³ங்.

Gamanañcettha ñāṇagamanameva, na itaraṃ ñeyyaggahaṇato, taṃ pana ñāṇaṃ duvidhaṃ sammasanapaṭivedhabhedato, tathā hetuphalabhedato. Tattha ‘‘kicchaṃ vatāyaṃ loko āpanno’’tiādinā (dī. ni. 2.57; saṃ. ni. 2.4, 10; peṭako. 23) karuṇāyanavaseneva abhinivisitvā anekākāravokāre saṅkhāre sammasantaṃ bhagavato sammasanañāṇaṃ chattiṃsakoṭisatasahassamukhena ñeyyasāgaraṃ ajjhogāhetvā tassa pāraṃ pariyantaṃ agamāsi, yaṃ ‘‘mahāvajirañāṇa’’nti vuccati. Paṭivedhañāṇaṃ pana sabbaññutaññāṇapadaṭṭhānaṃ āsavakkhayañāṇaṃ, āsavakkhayañāṇapadaṭṭhānañca sabbaññutaññāṇaṃ, yaṃ ‘‘mahābodhī’’ti vuccati. Pāragamanañca tassa kiccasiddhiyā, samatthatāya ca veditabbaṃ. Tathā yathāvuttaṃ sammasanañāṇaṃ hetu, itaraṃ phalaṃ. Saha sammasanañāṇena vā āsavakkhayañāṇaṃ hetu, sabbaññutaññāṇaṃ phalaṃ tadānisaṃsabhāvatoti veditabbaṃ.

வந்தே³தி நமாமி, அபி⁴த்த²வாமி வா. ஸண்ஹட்டே²ன நிபுணா, அனுபசிதஞாணஸம்பா⁴ரானங் அகா³த⁴ட்டே²ன க³ம்பீ⁴ரா, ஏகத்தாதி³பே⁴த³தோ நந்தி³யாவட்டாதி³விபா⁴க³தோ ச விசித்ரா விஸிட்டா² நானாவிதா⁴ நயா ஏதிஸ்ஸாதி நிபுணக³ம்பீ⁴ரவிசித்ரனயா, நிபுணக³ம்பீ⁴ரவிசித்ரனயா தே³ஸனா அஸ்ஸாதி நிபுணக³ம்பீ⁴ரவிசித்ரனயதே³ஸனோ, தங் நிபுண…பே॰… தே³ஸனங். நயதீதி வா நயோ, பாளிக³தி, ஸா ச வுத்தனயேன அத்த²தோ நிபுணா, அத்த²தோ ப்³யஞ்ஜனதோ ச க³ம்பீ⁴ரா, ஸங்கே²பவித்தா²ரானுலோமாதி³ப்பவத்தியா நானாவித⁴தாய விசித்ரா. ததா² ஹி பஞ்ஞத்திஅனுபஞ்ஞத்திஆதி³வஸேன, ஸங்கிலேஸபா⁴கி³யாதி³லோகியாதி³தது³ப⁴யவோமிஸ்ஸதாதி³வஸேன, குஸலாதி³க²ந்தா⁴தி³ஸங்க³ஹாதி³ஸமயவிமுத்தாதி³ட²பனாதி³குஸலமூலாதி³திகபட்டா²னாதி³வஸேன ச அனேகவிதா⁴ பாளிக³தீதி.

Vandeti namāmi, abhitthavāmi vā. Saṇhaṭṭhena nipuṇā, anupacitañāṇasambhārānaṃ agādhaṭṭhena gambhīrā, ekattādibhedato nandiyāvaṭṭādivibhāgato ca vicitrā visiṭṭhā nānāvidhā nayā etissāti nipuṇagambhīravicitranayā, nipuṇagambhīravicitranayā desanā assāti nipuṇagambhīravicitranayadesano, taṃ nipuṇa…pe… desanaṃ. Nayatīti vā nayo, pāḷigati, sā ca vuttanayena atthato nipuṇā, atthato byañjanato ca gambhīrā, saṅkhepavitthārānulomādippavattiyā nānāvidhatāya vicitrā. Tathā hi paññattianupaññattiādivasena, saṃkilesabhāgiyādilokiyāditadubhayavomissatādivasena, kusalādikhandhādisaṅgahādisamayavimuttādiṭhapanādikusalamūlāditikapaṭṭhānādivasena ca anekavidhā pāḷigatīti.

தத்த² (தீ³॰ நி॰ டீ॰ 1.க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²வண்ணனா) த்³வீஹாகாரேஹி ப⁴க³வதோ தோ²மனா வேதி³தப்³பா³ அத்தஹிதஸம்பத்திதோ, பரஹிதப்படிபத்திதோ ச. தேஸு அத்தஹிதஸம்பத்தி அனாவரணஞாணாதி⁴க³மதோ, ஸவாஸனானங் ஸப்³பே³ஸங் கிலேஸானங் அச்சந்தப்பஹானதோ ச வேதி³தப்³பா³, பரஹிதப்படிபத்தி லாப⁴ஸக்காராதி³னிரபெக்க²சித்தஸ்ஸ ஸப்³ப³து³க்க²னிய்யானிகத⁴ம்மதே³ஸனதோ, படிவிருத்³தே⁴ஸுபி நிச்சங் ஹிதஜ்ஜா²ஸயஞாணபரிபாககாலாக³மனதோ ச வேதி³தப்³பா³. ஸா பனெத்த² பயோக³தோ, ஆஸயதோ ச து³விதா⁴, பரஹிதப்படிபத்தி, யதா²வுத்தபே⁴தா³ து³விதா⁴ ச அத்தஹிதஸம்பத்தி பகாஸிதா ஹோதி. கத²ங்? ‘‘மஹாகாருணிக’’ந்தி இமினா ஆஸயதோ , ‘‘நிபுண…பே॰… தே³ஸன’’ந்தி இமினா பயோக³தோ, ‘‘நாத²’’ந்தி இமினா பன உப⁴யதா²பி ப⁴க³வதோ பரஹிதப்படிபத்தி பகாஸிதா கருணாகிச்சதீ³பனதோ, ‘‘ஞெய்யஸாக³ரபாரகு³’’ந்தி இமினா ஸாதிஸயங் அத்தஹிதஸம்பத்தி பரமுக்கங்ஸக³தஞாணகிச்சதீ³பனதோ.

Tattha (dī. ni. ṭī. 1.ganthārambhakathāvaṇṇanā) dvīhākārehi bhagavato thomanā veditabbā attahitasampattito, parahitappaṭipattito ca. Tesu attahitasampatti anāvaraṇañāṇādhigamato, savāsanānaṃ sabbesaṃ kilesānaṃ accantappahānato ca veditabbā, parahitappaṭipatti lābhasakkārādinirapekkhacittassa sabbadukkhaniyyānikadhammadesanato, paṭiviruddhesupi niccaṃ hitajjhāsayañāṇaparipākakālāgamanato ca veditabbā. Sā panettha payogato, āsayato ca duvidhā, parahitappaṭipatti, yathāvuttabhedā duvidhā ca attahitasampatti pakāsitā hoti. Kathaṃ? ‘‘Mahākāruṇika’’nti iminā āsayato , ‘‘nipuṇa…pe… desana’’nti iminā payogato, ‘‘nātha’’nti iminā pana ubhayathāpi bhagavato parahitappaṭipatti pakāsitā karuṇākiccadīpanato, ‘‘ñeyyasāgarapāragu’’nti iminā sātisayaṃ attahitasampatti paramukkaṃsagatañāṇakiccadīpanato.

அத² வா தீஹாகாரேஹி ப⁴க³வதோ தோ²மனா வேதி³தப்³பா³ ஹேதுதோ, ப²லதோ, உபகாரதோ ச. தத்த² ஹேது மஹாகருணா, ஸா பன பட²மபதே³ன ஸரூபேனேவ த³ஸ்ஸிதா. ப²லங் சதுப்³பி³த⁴ங் ஞாணஸம்பதா³ பஹானஸம்பதா³ ஆனுபா⁴வஸம்பதா³ ரூபகாயஸம்பதா³ சாதி. தாஸு பதா⁴னபூ⁴தா ஞாணபஹானஸம்பதா³ ‘‘ஞெய்யஸாக³ரபாரகு³’’ந்தி இமினா பதே³ன பகாஸிதா. பதா⁴னே ஹி த³ஸ்ஸிதே அவினாபா⁴வதோ இதரம்பி த்³வயங் த³ஸ்ஸிதமேவ ஹோதி. ந ஹி பு³த்³தா⁴னங் ஆனுபா⁴வரூபகாயஸம்பத்தீஹி வினா கதா³சிபி த⁴ம்மகாயஸிரீ வத்ததீதி. உபகாரோ அனந்தரங் அபா³ஹிரங் கத்வா திவித⁴யானமுகே²ன விமுத்தித⁴ம்மதே³ஸனா, ஸா ‘‘நாத²ங், நிபுண…பே॰… தே³ஸன’’ந்தி பத³த்³வயேன பகாஸிதாதி வேதி³தப்³ப³ங்.

Atha vā tīhākārehi bhagavato thomanā veditabbā hetuto, phalato, upakārato ca. Tattha hetu mahākaruṇā, sā pana paṭhamapadena sarūpeneva dassitā. Phalaṃ catubbidhaṃ ñāṇasampadā pahānasampadā ānubhāvasampadā rūpakāyasampadā cāti. Tāsu padhānabhūtā ñāṇapahānasampadā ‘‘ñeyyasāgarapāragu’’nti iminā padena pakāsitā. Padhāne hi dassite avinābhāvato itarampi dvayaṃ dassitameva hoti. Na hi buddhānaṃ ānubhāvarūpakāyasampattīhi vinā kadācipi dhammakāyasirī vattatīti. Upakāro anantaraṃ abāhiraṃ katvā tividhayānamukhena vimuttidhammadesanā, sā ‘‘nāthaṃ, nipuṇa…pe… desana’’nti padadvayena pakāsitāti veditabbaṃ.

தத்த² (தீ³॰ நி॰ டீ॰ 1.க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²வண்ணனா) ‘‘மஹாகாருணிக’’ந்தி ஏதேன ஸம்மாஸம்போ³தி⁴யா மூலங் த³ஸ்ஸேதி. மஹாகருணாஸஞ்சோதி³தமானஸோ ஹி ப⁴க³வா ஸங்ஸாரபங்கதோ ஸத்தானங் ஸமுத்³த⁴ரணத்த²ங் கதாபி⁴னீஹாரோ அனுபுப்³பே³ன பாரமியோ பூரெத்வா அனுத்தரங் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ங் அதி⁴க³தோதி கருணா ஸம்மாஸம்போ³தி⁴யா மூலங். ‘‘ஞெய்யஸாக³ரபாரகு³’’ந்தி ஏதேன புப்³ப³பா⁴க³ப்படிபத்தியா ஸத்³தி⁴ங் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ங் த³ஸ்ஸேதி. அனாவரணஞாணபத³ட்டா²னஞ்ஹி மக்³க³ஞாணங், மக்³க³ஞாணபத³ட்டா²னஞ்ச அனாவரணஞாணங் ‘‘ஸம்மாஸம்போ³தீ⁴’’தி வுச்சதி. வுத்தப்பபே⁴த³ங் பன ஸம்மஸனஞாணங் ஸஹ பஞ்ஞாபாரமியா தஸ்ஸா புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³. தஸ்ஸா ஹி ஆனுபா⁴வேன லீனுத்³த⁴ச்சபதிட்டா²னாயூஹனகாமஸுக²ல்லிகத்தகிலமதா²னுயோக³ஸஸ்ஸதுச்சே²தா³தி³அந்தத்³வயவிரஹிதா உக்கங்ஸபாரமிப்பத்தா மஜ்ஜி²மா படிபதா³ பா⁴வனாபாரிபூரிங் க³தா. ‘‘நாத²’’ந்தி இமினா ஸம்மாஸம்போ³தி⁴யா ப²லங் த³ஸ்ஸேதி லோகத்தயனாயகபா⁴வதீ³பனதோ. ததா² ஹி ஸப்³பா³னத்த²பரிஹாரபுப்³ப³ங்க³மாய நிரவஸேஸஹிதஸுக²விதா⁴னதப்பராய நிரதிஸயாய பயோக³ஸம்பத்தியா, ஸதே³வமனுஸ்ஸாய பஜாய அச்சந்துபகாரிதாய அபரிமிதனிருபமபா⁴வகு³ணவிஸேஸஸமங்கி³தாய ச ஸப்³ப³ஸத்துத்தமோ ப⁴க³வா அபரிமாணாஸு லோகதா⁴தூஸு அபரிமாணானங் ஸத்தானங் அனுத்தரகா³ரவட்டா²னபூ⁴ததாய ச ‘‘நாதோ²’’தி வுச்சதீதி. ‘‘நிபுண…பே॰… தே³ஸன’’ந்தி இமினா ஸம்மாஸம்போ³தி⁴யா பயோஜனங் த³ஸ்ஸேதி. ஸங்ஸாரமஹோக⁴தோ ஸத்தஸந்தாரணத்த²ஞ்ஹி ப⁴க³வதா ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ அபி⁴பத்தி²தா, தஞ்ச ஸத்தஸந்தாரணங் யதா²வுத்ததே³ஸனாஸம்பத்தியா ஸமிஜ்ஜ²தி தத³வினாபா⁴வதோ. இமினா ப⁴க³வதோ ஸாதிஸயா பரஹிதப்படிபத்தி த³ஸ்ஸிதா, இதரேஹி அத்தஹிதஸம்பத்தீதி தது³ப⁴யேன அத்தஹிதாய படிபன்னாதீ³ஸு சதூஸு புக்³க³லேஸு ப⁴க³வதோ சதுத்த²புக்³க³லபா⁴வங் தீ³பேதி, தேன ச அனுத்தரத³க்கி²ணெய்யபா⁴வங், உத்தமவந்த³னீயபா⁴வங், அத்தனோ ச வந்த³னகிரியாய கெ²த்தங்க³தபா⁴வங் தீ³பேதி.

Tattha (dī. ni. ṭī. 1.ganthārambhakathāvaṇṇanā) ‘‘mahākāruṇika’’nti etena sammāsambodhiyā mūlaṃ dasseti. Mahākaruṇāsañcoditamānaso hi bhagavā saṃsārapaṅkato sattānaṃ samuddharaṇatthaṃ katābhinīhāro anupubbena pāramiyo pūretvā anuttaraṃ sammāsambodhiṃ adhigatoti karuṇā sammāsambodhiyā mūlaṃ. ‘‘Ñeyyasāgarapāragu’’nti etena pubbabhāgappaṭipattiyā saddhiṃ sammāsambodhiṃ dasseti. Anāvaraṇañāṇapadaṭṭhānañhi maggañāṇaṃ, maggañāṇapadaṭṭhānañca anāvaraṇañāṇaṃ ‘‘sammāsambodhī’’ti vuccati. Vuttappabhedaṃ pana sammasanañāṇaṃ saha paññāpāramiyā tassā pubbabhāgapaṭipadā. Tassā hi ānubhāvena līnuddhaccapatiṭṭhānāyūhanakāmasukhallikattakilamathānuyogasassatucchedādiantadvayavirahitā ukkaṃsapāramippattā majjhimā paṭipadā bhāvanāpāripūriṃ gatā. ‘‘Nātha’’nti iminā sammāsambodhiyā phalaṃ dasseti lokattayanāyakabhāvadīpanato. Tathā hi sabbānatthaparihārapubbaṅgamāya niravasesahitasukhavidhānatapparāya niratisayāya payogasampattiyā, sadevamanussāya pajāya accantupakāritāya aparimitanirupamabhāvaguṇavisesasamaṅgitāya ca sabbasattuttamo bhagavā aparimāṇāsu lokadhātūsu aparimāṇānaṃ sattānaṃ anuttaragāravaṭṭhānabhūtatāya ca ‘‘nātho’’ti vuccatīti. ‘‘Nipuṇa…pe… desana’’nti iminā sammāsambodhiyā payojanaṃ dasseti. Saṃsāramahoghato sattasantāraṇatthañhi bhagavatā sammāsambodhi abhipatthitā, tañca sattasantāraṇaṃ yathāvuttadesanāsampattiyā samijjhati tadavinābhāvato. Iminā bhagavato sātisayā parahitappaṭipatti dassitā, itarehi attahitasampattīti tadubhayena attahitāya paṭipannādīsu catūsu puggalesu bhagavato catutthapuggalabhāvaṃ dīpeti, tena ca anuttaradakkhiṇeyyabhāvaṃ, uttamavandanīyabhāvaṃ, attano ca vandanakiriyāya khettaṅgatabhāvaṃ dīpeti.

எத்த² ச யதா² ‘‘மஹாகாருணிக’’ந்தி இமினா பதே³ன ப⁴க³வதோ மஹாகருணா த³ஸ்ஸிதா, ஏவங் ‘‘ஞெய்யஸாக³ரபாரகு³’’ந்தி ஏதேன மஹாபஞ்ஞா த³ஸ்ஸிதா. தேஸு கருணாக்³க³ஹணேன லோகியேஸு மஹக்³க³தபா⁴வப்பத்தாஸாதா⁴ரணகு³ணதீ³பனதோ ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³லோகியகு³ணஸம்பத்தி த³ஸ்ஸிதா ஹோதி, பஞ்ஞாக்³க³ஹணேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபத³ட்டா²னமக்³க³ஞாணதீ³பனதோ ஸப்³ப³லோகுத்தரகு³ணஸம்பத்தி. தது³ப⁴யக்³க³ஹணஸித்³தோ⁴ ஏவ சத்தோ² நாத²ஸத்³தே³ன பகாஸீயதி. கருணாவசனேன உபக³மனங் நிருபக்கிலேஸங் த³ஸ்ஸேதி, பஞ்ஞாவசனேன அபக³மனங். ததா² கருணாக்³க³ஹணேன லோகஸமஞ்ஞானுரூபங் ப⁴க³வதோ பவத்திங் த³ஸ்ஸேதி லோகவோஹாரவிஸயத்தா கருணாய, பஞ்ஞாக்³க³ஹணேன ஸமஞ்ஞாய அனதிதா⁴வனங். ஸபா⁴வானவபோ³தே⁴ன ஹி த⁴ம்மானங் ஸமஞ்ஞங் அதிதா⁴வித்வா ஸத்தாதி³ஸம்மஸனங் ஹோதீதி. ததா² கருணாக்³க³ஹணேன மஹாகருணாஸமாபத்திவிஹாரங் த³ஸ்ஸேதி, பஞ்ஞாக்³க³ஹணேன தீஸு காலேஸு அப்படிஹதஞாணங், சதுஸச்சஞாணங், சதுபடிஸம்பி⁴தா³ஞாணங், சதுவேஸாரஜ்ஜஞாணங். கருணாக்³க³ஹணேன மஹாகருணாஸமாபத்திஞாணஸ்ஸ க³ஹிதத்தா ஸேஸாஸாதா⁴ரணஞாணானி, ச² அபி⁴ஞ்ஞா, அட்ட²ஸு பரிஸாஸு (ம॰ நி॰ 1.151, 178) அகம்பனஞாணானி, த³ஸ ப³லானி, சுத்³த³ஸ பு³த்³த⁴ஞாணானி, ஸோளஸ ஞாணசரியா, அட்டா²ரஸ பு³த்³த⁴த⁴ம்மா (மஹானி॰ 69, 156; சூளனி॰ மோக⁴ராஜமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 85; படி॰ ம॰ 3.5; தீ³॰ நி॰ அட்ட²॰ 3.305; விப⁴॰ மூலடீ॰ ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா; தீ³॰ நி॰ டீ॰ 3.141), சதுசத்தாலீஸ ஞாணவத்தூ²னி ஸத்தஸத்ததி ஞாணவத்தூ²னீதி (ஸங்॰ நி॰ 2.34) ஏவமாதீ³னங் அனேகேஸங் பஞ்ஞாப்பபே⁴தா³னங் வஸேன ஞாணசாரங் த³ஸ்ஸேதி.

Ettha ca yathā ‘‘mahākāruṇika’’nti iminā padena bhagavato mahākaruṇā dassitā, evaṃ ‘‘ñeyyasāgarapāragu’’nti etena mahāpaññā dassitā. Tesu karuṇāggahaṇena lokiyesu mahaggatabhāvappattāsādhāraṇaguṇadīpanato bhagavato sabbalokiyaguṇasampatti dassitā hoti, paññāggahaṇena sabbaññutaññāṇapadaṭṭhānamaggañāṇadīpanato sabbalokuttaraguṇasampatti. Tadubhayaggahaṇasiddho eva cattho nāthasaddena pakāsīyati. Karuṇāvacanena upagamanaṃ nirupakkilesaṃ dasseti, paññāvacanena apagamanaṃ. Tathā karuṇāggahaṇena lokasamaññānurūpaṃ bhagavato pavattiṃ dasseti lokavohāravisayattā karuṇāya, paññāggahaṇena samaññāya anatidhāvanaṃ. Sabhāvānavabodhena hi dhammānaṃ samaññaṃ atidhāvitvā sattādisammasanaṃ hotīti. Tathā karuṇāggahaṇena mahākaruṇāsamāpattivihāraṃ dasseti, paññāggahaṇena tīsu kālesu appaṭihatañāṇaṃ, catusaccañāṇaṃ, catupaṭisambhidāñāṇaṃ, catuvesārajjañāṇaṃ. Karuṇāggahaṇena mahākaruṇāsamāpattiñāṇassa gahitattā sesāsādhāraṇañāṇāni, cha abhiññā, aṭṭhasu parisāsu (ma. ni. 1.151, 178) akampanañāṇāni, dasa balāni, cuddasa buddhañāṇāni, soḷasa ñāṇacariyā, aṭṭhārasa buddhadhammā (mahāni. 69, 156; cūḷani. mogharājamāṇavapucchāniddesa 85; paṭi. ma. 3.5; dī. ni. aṭṭha. 3.305; vibha. mūlaṭī. suttantabhājanīyavaṇṇanā; dī. ni. ṭī. 3.141), catucattālīsa ñāṇavatthūni sattasattati ñāṇavatthūnīti (saṃ. ni. 2.34) evamādīnaṃ anekesaṃ paññāppabhedānaṃ vasena ñāṇacāraṃ dasseti.

ததா² கருணாக்³க³ஹணேன சரணஸம்பத்தி, பஞ்ஞாக்³க³ஹணேன விஜ்ஜாஸம்பத்தி. கருணாக்³க³ஹணேன ஸத்தாதி⁴பதிதா, பஞ்ஞாக்³க³ஹணேன த⁴ம்மாதி⁴பதிதா. கருணாக்³க³ஹணேன லோகனாத²பா⁴வோ, பஞ்ஞாக்³க³ஹணேன அத்தனாத²பா⁴வோ. ததா² கருணாக்³க³ஹணேன புப்³ப³காரிபா⁴வோ, பஞ்ஞாக்³க³ஹணேன கதஞ்ஞுதா. கருணாக்³க³ஹணேன அபரந்தபதா, பஞ்ஞாக்³க³ஹணேன அனத்தந்தபதா. கருணாக்³க³ஹணேன வா பு³த்³த⁴கரத⁴ம்மஸித்³தி⁴, பஞ்ஞாக்³க³ஹணேன பு³த்³த⁴பா⁴வஸித்³தி⁴. ததா² கருணாக்³க³ஹணேன பரேஸங் தாரணங், பஞ்ஞாக்³க³ஹணேன ஸயங் தாரணங். ததா² கருணாக்³க³ஹணேன ஸப்³ப³ஸத்தேஸு அனுக்³க³ஹசித்ததா, பஞ்ஞாக்³க³ஹணேன ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு விரத்தசித்ததா த³ஸ்ஸிதா ஹோதி. ஸப்³பே³ஸஞ்ச பு³த்³த⁴கு³ணானங் கருணா ஆதி³ தங்னிதா³னபா⁴வதோ, பஞ்ஞா பரியோஸானங் ததோ உத்தரி கரணீயாபா⁴வதோ, இதி ஆதி³பரியோஸானத³ஸ்ஸனேன ஸப்³பே³ பு³த்³த⁴கு³ணா த³ஸ்ஸிதா ஹொந்தி. ததா² கருணாவசனேன ஸீலக்க²ந்த⁴புப்³ப³ங்க³மோ ஸமாதி⁴க்க²ந்தோ⁴ த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி. கருணானிதா³னஞ்ஹி ஸீலங் ததோ பாணாதிபாதாதி³விரதிப்பவத்திதோ, ஸா ச ஜா²னத்தயஸம்பயோகி³னீதி. பஞ்ஞாவசனேன பஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴. ஸீலஞ்ச ஸப்³ப³பு³த்³த⁴கு³ணானங் ஆதி³, ஸமாதி⁴ மஜ்ஜே², பஞ்ஞா பரியோஸானந்தி ஏவம்பி ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானகல்யாணா ஸப்³பே³ பு³த்³த⁴கு³ணா த³ஸ்ஸிதா ஹொந்தி நயதோ த³ஸ்ஸிதத்தா. ஏஸோ ஏவ ஹி நிரவஸேஸதோ பு³த்³த⁴கு³ணானங் த³ஸ்ஸனுபாயோ, யதி³த³ங் நயக்³கா³ஹணங், அஞ்ஞதா² கோ நாம ஸமத்தோ² ப⁴க³வதோ கு³ணே அனுபத³ங் நிரவஸேஸதோ த³ஸ்ஸேதுங். தேனேவாஹ –

Tathā karuṇāggahaṇena caraṇasampatti, paññāggahaṇena vijjāsampatti. Karuṇāggahaṇena sattādhipatitā, paññāggahaṇena dhammādhipatitā. Karuṇāggahaṇena lokanāthabhāvo, paññāggahaṇena attanāthabhāvo. Tathā karuṇāggahaṇena pubbakāribhāvo, paññāggahaṇena kataññutā. Karuṇāggahaṇena aparantapatā, paññāggahaṇena anattantapatā. Karuṇāggahaṇena vā buddhakaradhammasiddhi, paññāggahaṇena buddhabhāvasiddhi. Tathā karuṇāggahaṇena paresaṃ tāraṇaṃ, paññāggahaṇena sayaṃ tāraṇaṃ. Tathā karuṇāggahaṇena sabbasattesu anuggahacittatā, paññāggahaṇena sabbadhammesu virattacittatā dassitā hoti. Sabbesañca buddhaguṇānaṃ karuṇā ādi taṃnidānabhāvato, paññā pariyosānaṃ tato uttari karaṇīyābhāvato, iti ādipariyosānadassanena sabbe buddhaguṇā dassitā honti. Tathā karuṇāvacanena sīlakkhandhapubbaṅgamo samādhikkhandho dassito hoti. Karuṇānidānañhi sīlaṃ tato pāṇātipātādiviratippavattito, sā ca jhānattayasampayoginīti. Paññāvacanena paññākkhandho. Sīlañca sabbabuddhaguṇānaṃ ādi, samādhi majjhe, paññā pariyosānanti evampi ādimajjhapariyosānakalyāṇā sabbe buddhaguṇā dassitā honti nayato dassitattā. Eso eva hi niravasesato buddhaguṇānaṃ dassanupāyo, yadidaṃ nayaggāhaṇaṃ, aññathā ko nāma samattho bhagavato guṇe anupadaṃ niravasesato dassetuṃ. Tenevāha –

‘‘பு³த்³தோ⁴பி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴ணெய்ய வண்ணங், கப்பம்பி சே அஞ்ஞமபா⁴ஸமானோ;

‘‘Buddhopi buddhassa bhaṇeyya vaṇṇaṃ, kappampi ce aññamabhāsamāno;

கீ²யேத² கப்போ சிரதீ³க⁴மந்தரே, வண்ணோ ந கீ²யேத² ததா²க³தஸ்ஸா’’தி. (தீ³॰ நி॰ அட்ட²॰ 1.304; 3.141; ம॰ நி॰ அட்ட²॰ 3.425; உதா³॰ அட்ட²॰ 53; அப॰ அட்ட²॰ 2.7.20; பு³॰ வங்॰ அட்ட²॰ 4.4; சரியா॰ அட்ட²॰ நிதா³னகதா², பகிண்ணககதா²; தீ³॰ நி॰ டீ॰ 1.க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²வண்ணனா; ம॰ நி॰ டீ॰ 1.1; ஸங்॰ நி॰ டீ॰ 1.1.1; அ॰ நி॰ டீ॰ 1.1.1; வஜிர॰ டீ॰ க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²; ஸாரத்த²॰ டீ॰ 1.க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²வண்ணனா);

Khīyetha kappo ciradīghamantare, vaṇṇo na khīyetha tathāgatassā’’ti. (dī. ni. aṭṭha. 1.304; 3.141; ma. ni. aṭṭha. 3.425; udā. aṭṭha. 53; apa. aṭṭha. 2.7.20; bu. vaṃ. aṭṭha. 4.4; cariyā. aṭṭha. nidānakathā, pakiṇṇakakathā; dī. ni. ṭī. 1.ganthārambhakathāvaṇṇanā; ma. ni. ṭī. 1.1; saṃ. ni. ṭī. 1.1.1; a. ni. ṭī. 1.1.1; vajira. ṭī. ganthārambhakathā; sārattha. ṭī. 1.ganthārambhakathāvaṇṇanā);

தேனேவ ச ஆயஸ்மதா ஸாரிபுத்தத்தே²ரேனாபி பு³த்³த⁴கு³ணபரிச்சே²த³னங் பதி அனுயுத்தேன ‘‘நோ ஹேதங், ப⁴ந்தே’’தி (தீ³॰ நி॰ 2.145) படிக்கி²பித்வா ‘‘அபிச மே, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மன்வயோ விதி³தோ’’தி (தீ³॰ நி॰ 2.146) வுத்தங்.

Teneva ca āyasmatā sāriputtattherenāpi buddhaguṇaparicchedanaṃ pati anuyuttena ‘‘no hetaṃ, bhante’’ti (dī. ni. 2.145) paṭikkhipitvā ‘‘apica me, bhante, dhammanvayo vidito’’ti (dī. ni. 2.146) vuttaṃ.

ஏவங் ஸங்கே²பேன ஸகலஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணேஹி ப⁴க³வந்தங் அபி⁴த்த²வித்வா இதா³னி ஸத்³த⁴ம்மங் தோ²மேதுங் ‘‘விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னா ஹுத்வாதி வசனஸேஸோ. விந்தி³யங் த⁴ம்மானங் ஸலக்க²ணங், ஸாமஞ்ஞலக்க²ணஞ்ச விந்த³தீதி விஜ்ஜா, லோப⁴க்க²ந்தா⁴தீ³னி வா விஜ்ஜ²னட்டே²ன விஜ்ஜா, சதுன்னங் வா அரியஸச்சானங் விதி³தகரணட்டே²ன விஜ்ஜாதி ஏவங் தாவெத்த² வசனத்த²தோ விஜ்ஜா வேதி³தப்³பா³. பபே⁴த³தோ பன திஸ்ஸோபி விஜ்ஜா விஜ்ஜா ப⁴யபே⁴ரவஸுத்தே ஆக³தனியாமேனேவ, அட்ட²பி விஜ்ஜா விஜ்ஜா அம்ப³ட்ட²ஸுத்தாதீ³ஸு (தீ³॰ நி॰ 1.278 ஆத³யோ) ஆக³தனியாமேனேவ. சரந்தி தேஹீதி சரணானி, ஸீலஸங்வராத³யோ பஞ்சத³ஸ த⁴ம்மா, இதி இமாஹி விஜ்ஜாஹி, இமேஹி ச சரணேஹி ஸம்பன்னா ஸம்பன்னாக³தாதி விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னா.

Evaṃ saṅkhepena sakalasabbaññuguṇehi bhagavantaṃ abhitthavitvā idāni saddhammaṃ thometuṃ ‘‘vijjācaraṇasampannā’’tiādimāha. Tattha vijjācaraṇasampannā hutvāti vacanaseso. Vindiyaṃ dhammānaṃ salakkhaṇaṃ, sāmaññalakkhaṇañca vindatīti vijjā, lobhakkhandhādīni vā vijjhanaṭṭhena vijjā, catunnaṃ vā ariyasaccānaṃ viditakaraṇaṭṭhena vijjāti evaṃ tāvettha vacanatthato vijjā veditabbā. Pabhedato pana tissopi vijjā vijjā bhayabheravasutte āgataniyāmeneva, aṭṭhapi vijjā vijjā ambaṭṭhasuttādīsu (dī. ni. 1.278 ādayo) āgataniyāmeneva. Caranti tehīti caraṇāni, sīlasaṃvarādayo pañcadasa dhammā, iti imāhi vijjāhi, imehi ca caraṇehi sampannā sampannāgatāti vijjācaraṇasampannā.

யேனாதி யேன த⁴ம்மேன கரணபூ⁴தேன, ஹேதுபூ⁴தேன ச. தத்த² மக்³க³த⁴ம்மஸ்ஸ கரணத்தோ² வேதி³தப்³போ³ நிய்யானகிரியாஸாத⁴கதமபா⁴வதோ, நிப்³பா³னத⁴ம்மஸ்ஸ ஹேதுஅத்தோ² ஆரம்மணபச்சயபா⁴வதோ. பச்சயத்தோ² ஹி அயங் ஹெத்வத்தோ². பரியத்தித⁴ம்மஸ்ஸபி ஹேதுஅத்தோ² யுஜ்ஜதேவ பரம்பராய ஹேதுபா⁴வதோ. ப²லத⁴ம்மே பன உப⁴யம்பி ஸம்ப⁴வதி. கத²ங்? ‘‘தாய ஸத்³தா⁴ய அவூபஸந்தாயா’’தி வசனதோ மக்³கே³ன ஸமுச்சி²ன்னானங் கிலேஸானங் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானகிச்சதாய ப²லஸ்ஸ நிய்யானானுகு³ணதா, நிய்யானபரியோஸானதா சாதி இமினா பரியாயேன ஸியா கரணத்தோ² நிய்யானகிரியாய. ஸகதா³கா³மிமக்³க³விபஸ்ஸனாதீ³னங் பன உபனிஸ்ஸயபச்சயபா⁴வதோ ஸியா ஹேதுஅத்தோ². ஏவஞ்ச கத்வா அக்³க³ப்பஸாத³ஸுத்தாதீ³ஸு (இதிவு॰ 90) அக்³கா³தி³பா⁴வேன அக்³க³ஹிதாபி ப²லபரியத்தித⁴ம்மா ச²த்தமாணவகவிமானாதீ³ஸு (வி॰ வ॰ 886 ஆத³யோ) ஸரணீயபா⁴வேன க³ஹிதாதி தேஸங் மக்³க³னிப்³பா³னானங் விய மஹாஅட்ட²கதா²யங் ஸரணபா⁴வோ உத்³த⁴டோ. விஸேஸதோ செத்த² மக்³க³பரியாபன்னா ஏவ விஜ்ஜாசரணத⁴ம்மா வேதி³தப்³பா³. தே ஹி நிப்பரியாயேன நிய்யானகிரியாய ஸாத⁴கதமபூ⁴தா, ந இதரே. இதரேஸங் பன நிய்யானத்த²தாய நிய்யானதா. யதி³ ஏவங் கஸ்மா ‘‘விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னா ஹுத்வா’’தி வுத்தங், நிய்யானஸமகாலமேவ ஹி யதா²வுத்தவிஜ்ஜாசரணஸம்பத்திஸமதி⁴க³மோதி? நாயங் விரோதோ⁴ ஸமானகாலதாய ஏவ அதி⁴ப்பேதத்தா யதா² ‘‘சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாண’’ந்தி (ம॰ நி॰ 1.204, 400; 3.421, 425, 426; ஸங்॰ நி॰ 2.43-45; 4.60; கதா²॰ 465, 467). ஸம்பன்னாதி வா பத³ஸ்ஸ வத்தமானகாலத்த²தா வேதி³தப்³பா³ ‘‘உப்பன்னா த⁴ம்மா’’தி (த⁴॰ ஸ॰ திகமாதிகா 17) எத்த² உப்பன்னஸத்³த³ஸ்ஸ விய. ஏவஞ்ச கத்வா வசனஸேஸமந்தரேனேவ பத³யோஜனா ஸித்³தா⁴ ஹோதி. ‘‘யேனா’’தி ச பத³ங் உப⁴யத்த² ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ங் ‘‘யேன த⁴ம்மேன விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னா, யேன த⁴ம்மேன நிய்யந்தீ’’தி.

Yenāti yena dhammena karaṇabhūtena, hetubhūtena ca. Tattha maggadhammassa karaṇattho veditabbo niyyānakiriyāsādhakatamabhāvato, nibbānadhammassa hetuattho ārammaṇapaccayabhāvato. Paccayattho hi ayaṃ hetvattho. Pariyattidhammassapi hetuattho yujjateva paramparāya hetubhāvato. Phaladhamme pana ubhayampi sambhavati. Kathaṃ? ‘‘Tāya saddhāya avūpasantāyā’’ti vacanato maggena samucchinnānaṃ kilesānaṃ paṭippassaddhippahānakiccatāya phalassa niyyānānuguṇatā, niyyānapariyosānatā cāti iminā pariyāyena siyā karaṇattho niyyānakiriyāya. Sakadāgāmimaggavipassanādīnaṃ pana upanissayapaccayabhāvato siyā hetuattho. Evañca katvā aggappasādasuttādīsu (itivu. 90) aggādibhāvena aggahitāpi phalapariyattidhammā chattamāṇavakavimānādīsu (vi. va. 886 ādayo) saraṇīyabhāvena gahitāti tesaṃ magganibbānānaṃ viya mahāaṭṭhakathāyaṃ saraṇabhāvo uddhaṭo. Visesato cettha maggapariyāpannā eva vijjācaraṇadhammā veditabbā. Te hi nippariyāyena niyyānakiriyāya sādhakatamabhūtā, na itare. Itaresaṃ pana niyyānatthatāya niyyānatā. Yadi evaṃ kasmā ‘‘vijjācaraṇasampannā hutvā’’ti vuttaṃ, niyyānasamakālameva hi yathāvuttavijjācaraṇasampattisamadhigamoti? Nāyaṃ virodho samānakālatāya eva adhippetattā yathā ‘‘cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇa’’nti (ma. ni. 1.204, 400; 3.421, 425, 426; saṃ. ni. 2.43-45; 4.60; kathā. 465, 467). Sampannāti vā padassa vattamānakālatthatā veditabbā ‘‘uppannā dhammā’’ti (dha. sa. tikamātikā 17) ettha uppannasaddassa viya. Evañca katvā vacanasesamantareneva padayojanā siddhā hoti. ‘‘Yenā’’ti ca padaṃ ubhayattha sambandhitabbaṃ ‘‘yena dhammena vijjācaraṇasampannā, yena dhammena niyyantī’’ti.

லோகதோதி க²ந்தா⁴தி³லோகதோ, வட்டதோதி அத்தோ². ந்தி தங் மக்³க³னிப்³பா³னப²லபரியத்திபே⁴த³ங் த⁴ம்மங். உத்தமந்தி ஸெட்ட²ங். ததா² ஹேஸ அத்தனா உத்தரிதரஸ்ஸ அபா⁴வேன ‘‘அனுத்தரோ’’தி வுச்சதி. தத்த² மக்³க³ஸ்ஸ நிய்யானஹேதுஆதி³அத்தே²ன, நிப்³பா³னஸ்ஸ நிஸ்ஸரணவிவேகாதி³அத்தே²ன, ப²லஸ்ஸ அரியஸந்தபா⁴வாதி³அத்தே²ன ச ஸெட்ட²தா வேதி³தப்³பா³. ஸ்வாயமத்தோ² ‘‘யாவதா, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸங்க²தா, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ தேஸங் அக்³க³மக்கா²யதீ’’தி (இதிவு॰ 90; அ॰ நி॰ 4.34) ஆதி³ஸுத்தபதா³னுஸாரேன விபா⁴வேதப்³போ³.

Lokatoti khandhādilokato, vaṭṭatoti attho. Nti taṃ magganibbānaphalapariyattibhedaṃ dhammaṃ. Uttamanti seṭṭhaṃ. Tathā hesa attanā uttaritarassa abhāvena ‘‘anuttaro’’ti vuccati. Tattha maggassa niyyānahetuādiatthena, nibbānassa nissaraṇavivekādiatthena, phalassa ariyasantabhāvādiatthena ca seṭṭhatā veditabbā. Svāyamattho ‘‘yāvatā, bhikkhave, dhammā saṅkhatā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo tesaṃ aggamakkhāyatī’’ti (itivu. 90; a. ni. 4.34) ādisuttapadānusārena vibhāvetabbo.

த⁴ம்மந்தி யதா²னுஸிட்ட²ங் படிபஜ்ஜமானே அபாயதோ, ஸங்ஸாரதோ ச அபதமானே கத்வா தா⁴ரேதீதி த⁴ம்மோ. ஸம்மா, ஸாமஞ்ச ஸப்³ப³த⁴ம்மானங் பு³த்³த⁴த்தா ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாஅனாவரணஞாணோ ஸமந்தசக்கு² ப⁴க³வா, தேன யதா² ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ஸமதி⁴க³மேனேவ ஸப்³பே³ பு³த்³த⁴கு³ணா ஸம்பாபுணீயந்தி, ஏவங் ஸம்மதே³வ ஆஸேவனாய பா⁴வனாய ப³ஹுலீகிரியாய ஸம்மாபடிபத்தியா ஸம்மதே³வ பச்சவெக்க²ணாய ஸக்கச்சங் த⁴ம்மதே³ஸனாய வேனெய்யஸந்தானேஸு பதிட்டா²பனேன –

Dhammanti yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjamāne apāyato, saṃsārato ca apatamāne katvā dhāretīti dhammo. Sammā, sāmañca sabbadhammānaṃ buddhattā sammāsambuddho, sabbaññutāanāvaraṇañāṇo samantacakkhu bhagavā, tena yathā sammāsambodhisamadhigameneva sabbe buddhaguṇā sampāpuṇīyanti, evaṃ sammadeva āsevanāya bhāvanāya bahulīkiriyāya sammāpaṭipattiyā sammadeva paccavekkhaṇāya sakkaccaṃ dhammadesanāya veneyyasantānesu patiṭṭhāpanena –

‘‘அரியங் , வோ பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸமாதி⁴ங் தே³ஸெஸ்ஸாமி (ம॰ நி॰ 3.136; பேடகோ॰ 24). மக்³கா³னட்ட²ங்கி³கோ ஸெட்டோ² (த⁴॰ ப॰ 273; நெத்தி॰ 170; பேடகோ॰ 30). யாவதா, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸங்க²தா வா அஸங்க²தா வா, விராகோ³ தேஸங் அக்³க³மக்கா²யதி (இதிவு॰ 90; அ॰ நி॰ 4.34). ஏகாயனோ அயங், பி⁴க்க²வே, மக்³கோ³ ஸத்தானங் விஸுத்³தி⁴யா (தீ³॰ நி॰ 2.373; ம॰ நி॰ 1.106; ஸங்॰ நி॰ 5.367, 384). த⁴ம்மங், வோ பி⁴க்க²வே, தே³ஸெஸ்ஸாமி ஆதி³கல்யாண’’ந்தி (ம॰ நி॰ 3.420; நெத்தி॰ 5) –

‘‘Ariyaṃ , vo bhikkhave, sammāsamādhiṃ desessāmi (ma. ni. 3.136; peṭako. 24). Maggānaṭṭhaṅgiko seṭṭho (dha. pa. 273; netti. 170; peṭako. 30). Yāvatā, bhikkhave, dhammā saṅkhatā vā asaṅkhatā vā, virāgo tesaṃ aggamakkhāyati (itivu. 90; a. ni. 4.34). Ekāyano ayaṃ, bhikkhave, maggo sattānaṃ visuddhiyā (dī. ni. 2.373; ma. ni. 1.106; saṃ. ni. 5.367, 384). Dhammaṃ, vo bhikkhave, desessāmi ādikalyāṇa’’nti (ma. ni. 3.420; netti. 5) –

ஆதி³வசனேஹி, அபி⁴த்த²வனேன ச பூஜிதோ மானிதோ அபசிதோதி ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴பூஜிதோ, தங் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴பூஜிதங் த⁴ம்மங் வந்தே³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

Ādivacanehi, abhitthavanena ca pūjito mānito apacitoti sammāsambuddhapūjito, taṃ sammāsambuddhapūjitaṃ dhammaṃ vandeti sambandho.

அயங் பனெத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ அதி⁴க³மனே விஜ்ஜாஸம்பன்னா சேவ ஹொந்தி சரணஸம்பன்னா ச, ஸப்³ப³வட்டது³க்க²தோ ச நிய்யந்தி, தமேவ அரியானங் ஸகலகு³ணஸமங்கி³பா⁴வனிமித்தங், அனவஸேஸது³க்க²னிஸ்ஸரணஹேதுபூ⁴தஞ்ச உத்தமங் பவரங் ஸத்³தி⁴ங் பரியத்தித⁴ம்மேன நவவித⁴ங் லோகுத்தரத⁴ம்மங் ப⁴க³வதாபி ஸம்மாபடிபத்திஆதி³விதி⁴னா பூஜிதங் நமாமி, அபி⁴த்த²வாமி வாதி.

Ayaṃ panettha saṅkhepattho – yassa dhammassa adhigamane vijjāsampannā ceva honti caraṇasampannā ca, sabbavaṭṭadukkhato ca niyyanti, tameva ariyānaṃ sakalaguṇasamaṅgibhāvanimittaṃ, anavasesadukkhanissaraṇahetubhūtañca uttamaṃ pavaraṃ saddhiṃ pariyattidhammena navavidhaṃ lokuttaradhammaṃ bhagavatāpi sammāpaṭipattiādividhinā pūjitaṃ namāmi, abhitthavāmi vāti.

எத்த² ச ‘‘யேன லோகதோ நிய்யந்தி, விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னா ச ஹொந்தீ’’தி பத³த்³வயேன யதா²க்கமங் த⁴ம்மஸ்ஸ பா⁴வேதப்³ப³பா⁴வோ, ஸச்சி²காதப்³ப³பா⁴வோ ச வுத்தோ. தேஸு பட²மேன விஜ்ஜாஸம்பத்தியா த⁴ம்மங் தோ²மேதி, து³தியேன விமுத்திஸம்பத்தியா. ததா² பட²மேன ஜா²னஸம்பதா³ய, து³தியேன விமொக்க²ஸம்பதா³ய. பட²மேன வா ஸமாதி⁴ஸம்பதா³ய, து³தியேன ஸமாபத்திஸம்பதா³ய. பட²மேன வா க²யஞாணபா⁴வேன, து³தியேன அனுப்பாத³ஞாணபா⁴வேன. அத² வா புரிமேன விஜ்ஜூபமதாய, து³தியேன வஜிரூபமதாய. புரிமேன வா விராக³ஸம்பத்தியா, து³தியேன நிரோத⁴ஸம்பத்தியா. ததா² பட²மேன நிய்யானபா⁴வேன, து³தியேன நிஸ்ஸரணபா⁴வேன. பட²மேன வா ஹேதுபா⁴வேன, து³தியேன அஸங்க²தபா⁴வேன. பட²மேன வா த³ஸ்ஸனபா⁴வேன, து³தியேன விவேகபா⁴வேன. பட²மேன வா அதி⁴பதிபா⁴வேன, து³தியேன அமதபா⁴வேன த⁴ம்மங் தோ²மேதி. அத² வா பட²மேன நிய்யானிகபா⁴வத³ஸ்ஸனதோ ஸ்வாக்கா²ததாய த⁴ம்மங் தோ²மேதி, து³தியேன ஸச்சி²காதப்³ப³பா⁴வதோ ஸந்தி³ட்டி²கதாய. ததா² புரிமேன அகாலிகதாய, பச்சி²மேன ஏஹிபஸ்ஸிகதாய. புரிமேன வா ஓபனெய்யிகதாய, பச்சி²மேன பச்சத்தங் வேதி³தப்³ப³தாய த⁴ம்மங் தோ²மேதி.

Ettha ca ‘‘yena lokato niyyanti, vijjācaraṇasampannā ca hontī’’ti padadvayena yathākkamaṃ dhammassa bhāvetabbabhāvo, sacchikātabbabhāvo ca vutto. Tesu paṭhamena vijjāsampattiyā dhammaṃ thometi, dutiyena vimuttisampattiyā. Tathā paṭhamena jhānasampadāya, dutiyena vimokkhasampadāya. Paṭhamena vā samādhisampadāya, dutiyena samāpattisampadāya. Paṭhamena vā khayañāṇabhāvena, dutiyena anuppādañāṇabhāvena. Atha vā purimena vijjūpamatāya, dutiyena vajirūpamatāya. Purimena vā virāgasampattiyā, dutiyena nirodhasampattiyā. Tathā paṭhamena niyyānabhāvena, dutiyena nissaraṇabhāvena. Paṭhamena vā hetubhāvena, dutiyena asaṅkhatabhāvena. Paṭhamena vā dassanabhāvena, dutiyena vivekabhāvena. Paṭhamena vā adhipatibhāvena, dutiyena amatabhāvena dhammaṃ thometi. Atha vā paṭhamena niyyānikabhāvadassanato svākkhātatāya dhammaṃ thometi, dutiyena sacchikātabbabhāvato sandiṭṭhikatāya. Tathā purimena akālikatāya, pacchimena ehipassikatāya. Purimena vā opaneyyikatāya, pacchimena paccattaṃ veditabbatāya dhammaṃ thometi.

‘‘உத்தம’’ந்தி ச ஏதேன அஞ்ஞஸ்ஸ விஸிட்ட²ஸ்ஸ அபா⁴வதீ³பனேன பரிபுண்ணதாய த⁴ம்மங் தோ²மேதி , ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴பூஜித’’ந்தி ஏதேன பரிஸுத்³த⁴தாய. ஸப்³ப³தோ³ஸாபக³மேன ஹிஸ்ஸ பூஜனீயதா. பரிஸுத்³த⁴தாய சஸ்ஸ பஹானஸம்பதா³, பரிபுண்ணதாய பப⁴வஸம்பதா³. பஹானஸம்பத்தியா ச பா⁴வனாபாரிபூரீ அனவஸேஸதோ³ஸஸமுக்³கா⁴டனதோ, பப⁴வஸம்பத்தியா ஸச்சி²கிரியனிப்³ப³த்தி ததுத்தரி கரணீயாபா⁴வதோ. அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணதாய ஹி உத்தமோதி. ததா² பா⁴வேதப்³ப³பா⁴வேனஸ்ஸ ஸஹ புப்³ப³பா⁴க³ஸீலாதீ³ஹி ஸெக்கா² ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாக்க²ந்தா⁴, ஸச்சி²காதப்³ப³பா⁴வேன ஸஹ அஸங்க²தாய தா⁴துயா அஸெக்கா² ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாக்க²ந்தா⁴ த³ஸ்ஸிதா ஹொந்தீதி.

‘‘Uttama’’nti ca etena aññassa visiṭṭhassa abhāvadīpanena paripuṇṇatāya dhammaṃ thometi , ‘‘sammāsambuddhapūjita’’nti etena parisuddhatāya. Sabbadosāpagamena hissa pūjanīyatā. Parisuddhatāya cassa pahānasampadā, paripuṇṇatāya pabhavasampadā. Pahānasampattiyā ca bhāvanāpāripūrī anavasesadosasamugghāṭanato, pabhavasampattiyā sacchikiriyanibbatti tatuttari karaṇīyābhāvato. Anaññasādhāraṇatāya hi uttamoti. Tathā bhāvetabbabhāvenassa saha pubbabhāgasīlādīhi sekkhā sīlasamādhipaññākkhandhā, sacchikātabbabhāvena saha asaṅkhatāya dhātuyā asekkhā sīlasamādhipaññākkhandhā dassitā hontīti.

ஏவங் ஸங்கே²பேன ஸப்³ப³ஸத்³த⁴ம்மகு³ணேஹி ஸத்³த⁴ம்மங் தோ²மெத்வா இதா³னி அரியஸங்க⁴ங் தோ²மேதுங் ‘‘ஸீலாதி³கு³ணஸம்பன்னோ’’திஆதி³ வுத்தங். தத்த² ஸீலாதி³கு³ணஸம்பன்னோதி ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாவிமுத்தியாதி³கு³ணேஹி ஸம்பன்னோ ஸமன்னாக³தோ, ஸம்பன்னஸீலாதி³கு³ணோ வா. அரியானஞ்ஹி தங்தங்மக்³க³வஜ்ஜ²கிலேஸப்பஹானேன ஹதபடிபக்கா² ஸுவிஸுத்³தா⁴ ஸீலாத³யோ ‘‘ஸம்பன்னா’’தி வத்தப்³ப³தங் அரஹந்தி , ந புதூ²ஜ்ஜனானங், யதோ ‘‘ஸுப்படிபன்னோ’’திஆதி³னா (ம॰ நி॰ 1.74; அ॰ நி॰ 6.10; உதா³॰ 18) அரியஸங்கோ⁴ தோ²மீயதி. அத² வா ஸீலாதி³கு³ணஸம்பன்னோதி பரிபுண்ணஸீலாதி³கு³ணோ. அரியபுக்³க³லானஞ்ஹி அரியஸச்சப்படிவேதே⁴ன ஸஹேவ யதா²ரஹங் ஸெக்கா²ஸெக்கா² ஸீலாதி³த⁴ம்மக்க²ந்தா⁴ பாரிபூரிங் க³ச்ச²ந்தீதி. டி²தோ மக்³க³ப²லேஸூதி மக்³கே³ஸு, ப²லேஸு ச டி²தோ, மக்³க³ட்டோ², ப²லட்டோ² சாதி அத்தோ². யோதி அனியமதோ அரியஸங்க⁴ங் நித்³தி³ஸதி, தஸ்ஸ ‘‘த’’ந்தி இமினா நியமங் வேதி³தப்³ப³ங்.

Evaṃ saṅkhepena sabbasaddhammaguṇehi saddhammaṃ thometvā idāni ariyasaṅghaṃ thometuṃ ‘‘sīlādiguṇasampanno’’tiādi vuttaṃ. Tattha sīlādiguṇasampannoti sīlasamādhipaññāvimuttiyādiguṇehi sampanno samannāgato, sampannasīlādiguṇo vā. Ariyānañhi taṃtaṃmaggavajjhakilesappahānena hatapaṭipakkhā suvisuddhā sīlādayo ‘‘sampannā’’ti vattabbataṃ arahanti , na puthūjjanānaṃ, yato ‘‘suppaṭipanno’’tiādinā (ma. ni. 1.74; a. ni. 6.10; udā. 18) ariyasaṅgho thomīyati. Atha vā sīlādiguṇasampannoti paripuṇṇasīlādiguṇo. Ariyapuggalānañhi ariyasaccappaṭivedhena saheva yathārahaṃ sekkhāsekkhā sīlādidhammakkhandhā pāripūriṃ gacchantīti. Ṭhito maggaphalesūti maggesu, phalesu ca ṭhito, maggaṭṭho, phalaṭṭho cāti attho. Yoti aniyamato ariyasaṅghaṃ niddisati, tassa ‘‘ta’’nti iminā niyamaṃ veditabbaṃ.

நனு ச அரியஸங்கே⁴ ந ஸப்³பே³ அரியபுக்³க³லா மக்³க³ட்டா², நாபி ஸப்³பே³ ப²லட்டா²தி? ஸச்சமேதங், அவயவத⁴ம்மேன பன ஸமுதா³யங் நித்³தி³ஸந்தோ ஏவமாஹ யதா² ‘‘ஸமங் சுண்ண’’ந்தி. யதா² ஹி யோக³சுண்ணஸ்ஸ அவயவேஸு லப்³ப⁴மானோ ஸமபா⁴வோ ஸமுதா³யே அபதி³ஸீயதி ‘‘ஸமங் சுண்ண’’ந்தி, ஏவங் அரியஸங்க⁴ஸ்ஸ அவயவபூ⁴தேஸு அரியபுக்³க³லேஸு லப்³ப⁴மானோ மக்³க³ட்ட²ப²லட்ட²பா⁴வோ ஸமுதா³யபூ⁴தே அரியஸங்கே⁴ டி²தோ ‘‘மக்³க³ப²லேஸூ’’தி அபதி³ட்டோ²தி வேதி³தப்³ப³ங்.

Nanu ca ariyasaṅghe na sabbe ariyapuggalā maggaṭṭhā, nāpi sabbe phalaṭṭhāti? Saccametaṃ, avayavadhammena pana samudāyaṃ niddisanto evamāha yathā ‘‘samaṃ cuṇṇa’’nti. Yathā hi yogacuṇṇassa avayavesu labbhamāno samabhāvo samudāye apadisīyati ‘‘samaṃ cuṇṇa’’nti, evaṃ ariyasaṅghassa avayavabhūtesu ariyapuggalesu labbhamāno maggaṭṭhaphalaṭṭhabhāvo samudāyabhūte ariyasaṅghe ṭhito ‘‘maggaphalesū’’ti apadiṭṭhoti veditabbaṃ.

ஆரகத்தா கிலேஸேஹி, அனயே ந இரியனதோ, அயே ச இரியனதோ, ஸதே³வகேன ச லோகேன ‘‘ஸரண’’ந்தி அரணீயதோ அரியோ, தி³ட்டி²ஸீலஸாமஞ்ஞேன ஸங்ஹதத்தா ஸங்கோ⁴, அரியோ ச ஸோ ஸங்கோ⁴ சாதி அரியஸங்கோ⁴, தங் அரியஸங்க⁴ங். புஜ்ஜப⁴வப²லனிப்³ப³த்தனதோ அத்தனோ ஸந்தானங் புனாதீதி வா புஞ்ஞங், கி²த்தங் வுத்தங் பீ³ஜங் விருஹனட்டா²னதாய தாயதி ரக்க²தீதி கெ²த்தங் கேதா³ராதி³, கெ²த்தங் வியாதி கெ²த்தங், ஸத்தானங் புஞ்ஞஸ்ஸ மஹப்ப²லபா⁴வகரணேன விருஹனட்டா²னதாய கெ²த்தந்தி புஞ்ஞக்கெ²த்தங். அனுத்தரங் வந்தே³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

Ārakattā kilesehi, anaye na iriyanato, aye ca iriyanato, sadevakena ca lokena ‘‘saraṇa’’nti araṇīyato ariyo, diṭṭhisīlasāmaññena saṃhatattā saṅgho, ariyo ca so saṅgho cāti ariyasaṅgho, taṃ ariyasaṅghaṃ. Pujjabhavaphalanibbattanato attano santānaṃ punātīti vā puññaṃ, khittaṃ vuttaṃ bījaṃ viruhanaṭṭhānatāya tāyati rakkhatīti khettaṃ kedārādi, khettaṃ viyāti khettaṃ, sattānaṃ puññassa mahapphalabhāvakaraṇena viruhanaṭṭhānatāya khettanti puññakkhettaṃ. Anuttaraṃ vandeti sambandho.

எத்த² ச ‘‘ஸீலாதி³கு³ணஸம்பன்னோ’’தி ஏதேன அரியஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அனுஜாதபுத்ததங் த³ஸ்ஸேதி, தேனஸ்ஸ பப⁴வஸம்பதா³ தீ³பிதா ஹோதி. ‘‘டி²தோ மக்³க³ப²லேஸூ’’தி ஏதேன பஹானஸம்பத³ங், ஞாணஸம்பத³ஞ்ச த³ஸ்ஸேதி கிலேஸானங் ஸமுச்சே²த³ப்படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானதீ³பனதோ, மக்³க³ப²லஞாணாதி⁴க³மதீ³பனதோ ச. ‘‘அரியஸங்க⁴’’ந்தி ஏதேன பப⁴வஸம்பத³ங் ஸப்³ப³ஸங்கா⁴னங் அக்³க³பா⁴வதீ³பனதோ, ஸதே³வகேன ச லோகேன அரணீயபா⁴வதீ³பனதோ. ‘‘புஞ்ஞக்கெ²த்தங் அனுத்தர’’ந்தி ஏதேன லோகஸ்ஸ ப³ஹூபகாரதங் த³ஸ்ஸேதி அக்³க³த³க்கி²ணெய்யபா⁴வதீ³பனதோ.

Ettha ca ‘‘sīlādiguṇasampanno’’ti etena ariyasaṅghassa bhagavato anujātaputtataṃ dasseti, tenassa pabhavasampadā dīpitā hoti. ‘‘Ṭhito maggaphalesū’’ti etena pahānasampadaṃ, ñāṇasampadañca dasseti kilesānaṃ samucchedappaṭippassaddhippahānadīpanato, maggaphalañāṇādhigamadīpanato ca. ‘‘Ariyasaṅgha’’nti etena pabhavasampadaṃ sabbasaṅghānaṃ aggabhāvadīpanato, sadevakena ca lokena araṇīyabhāvadīpanato. ‘‘Puññakkhettaṃ anuttara’’nti etena lokassa bahūpakārataṃ dasseti aggadakkhiṇeyyabhāvadīpanato.

ததா² ‘‘ஸீலாதி³கு³ணஸம்பன்னோ’’தி இத³ங் அரியஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸம்மாஉஜுஞாயஸாமீசிப்படிபன்னபா⁴வதீ³பனங். ‘‘டி²தோ மக்³க³ப²லேஸூ’’தி இத³ங் ஸதிபி ஸந்தானவிபா⁴கே³ன அனேகபா⁴வே சதுபுரிஸயுக³அட்ட²புரிஸபுக்³க³லபா⁴வதீ³பனங். ‘‘அரியஸங்க⁴’’ந்தி இத³ங் ஆஹுனெய்யாதி³பா⁴வதீ³பனங். ‘‘புஞ்ஞக்கெ²த்தங் அனுத்தர’’ந்தி இத³ங் லோகஸ்ஸ ஹிதஸுகா²ய படிபன்னதாதீ³பனங். ததா² ‘‘டி²தோ மக்³க³ப²லேஸூ’’தி இத³ங் அரியஸங்க⁴ஸ்ஸ லோகுத்தரஸரணக³மனஸப்³பா⁴வதீ³பனங், தேனஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஓரஸபுத்தபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி. ‘‘ஸீலாதி³கு³ணஸம்பன்னோ’’தி இமினா பனஸ்ஸ விஹதவித⁴ஸ்தகிலேஸா அனவஸேஸா ஸெக்கா²ஸெக்கா² ஸீலாதி³த⁴ம்மக்க²ந்தா⁴ த³ஸ்ஸிதா. ‘‘அரியஸங்க⁴ங் புஞ்ஞக்கெ²த்தங் அனுத்தர’’ந்தி இமினா தேஸங் தேஸஞ்ஞேவ யதா²வுத்தகு³ணவிஸேஸானங் ஸுபரிஸுத்³த⁴தங் தீ³பேதி. தேனஸ்ஸ மஹானுபா⁴வதங், அனுத்தரத³க்கி²ணெய்யபா⁴வங், வந்த³னாரஹபா⁴வங், அத்தனோ ச வந்த³னாகிரியாய கெ²த்தங்க³தபா⁴வங் தீ³பேதி. ஸரணக³மனஞ்ச ஸாவகானங் ஸப்³ப³கு³ணானங் ஆதி³, ஸபுப்³ப³பா⁴க³ப்படிபதா³ ஸெக்கா² ஸீலக்க²ந்தா⁴த³யோ மஜ்ஜே², அஸெக்கா² ஸீலக்க²ந்தா⁴த³யோ பரியோஸானந்தி ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானகல்யாணா ஸப்³பே³ அரியஸங்க⁴கு³ணா இமாய கா³தா²ய பகாஸிதாதி வேதி³தப்³ப³ங்.

Tathā ‘‘sīlādiguṇasampanno’’ti idaṃ ariyasaṅghassa sammāujuñāyasāmīcippaṭipannabhāvadīpanaṃ. ‘‘Ṭhito maggaphalesū’’ti idaṃ satipi santānavibhāgena anekabhāve catupurisayugaaṭṭhapurisapuggalabhāvadīpanaṃ. ‘‘Ariyasaṅgha’’nti idaṃ āhuneyyādibhāvadīpanaṃ. ‘‘Puññakkhettaṃ anuttara’’nti idaṃ lokassa hitasukhāya paṭipannatādīpanaṃ. Tathā ‘‘ṭhito maggaphalesū’’ti idaṃ ariyasaṅghassa lokuttarasaraṇagamanasabbhāvadīpanaṃ, tenassa bhagavato orasaputtabhāvo dassito hoti. ‘‘Sīlādiguṇasampanno’’ti iminā panassa vihatavidhastakilesā anavasesā sekkhāsekkhā sīlādidhammakkhandhā dassitā. ‘‘Ariyasaṅghaṃ puññakkhettaṃ anuttara’’nti iminā tesaṃ tesaññeva yathāvuttaguṇavisesānaṃ suparisuddhataṃ dīpeti. Tenassa mahānubhāvataṃ, anuttaradakkhiṇeyyabhāvaṃ, vandanārahabhāvaṃ, attano ca vandanākiriyāya khettaṅgatabhāvaṃ dīpeti. Saraṇagamanañca sāvakānaṃ sabbaguṇānaṃ ādi, sapubbabhāgappaṭipadā sekkhā sīlakkhandhādayo majjhe, asekkhā sīlakkhandhādayo pariyosānanti ādimajjhapariyosānakalyāṇā sabbe ariyasaṅghaguṇā imāya gāthāya pakāsitāti veditabbaṃ.

ஏவங் கா³தா²த்தயேன ஸங்கே²பதோ ஸகலகு³ணஸங்கித்தனமுகே²ன ரதனத்தயஸ்ஸ பணாமங் கத்வா இதா³னி தங் நிபச்சகாரங் யதா²தி⁴ப்பேதே பயோஜனே பரிணாமெந்தோ ‘‘வந்த³னாஜனித’’ந்தி கா³த²மாஹ. தத்த² வந்த³னாஜனிதந்தி வந்த³னாகாரேன நிப்³ப³த்திதங், ரதனத்தயகு³ணாபி⁴த்த²வனவஸேன, நிபச்சகாரவஸேன வா உப்பாதி³தந்தி அத்தோ². இதீதி ஏவங் ‘‘மஹாகாருணிக’’ந்திஆதி³ப்பகாரேன. ரதிஜனநட்டே²ன ரதனங், பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்கா⁴, சித்தீகதாதி³பா⁴வோ வா ரதனட்டோ². வுத்தஞ்ஹேதங் –

Evaṃ gāthāttayena saṅkhepato sakalaguṇasaṃkittanamukhena ratanattayassa paṇāmaṃ katvā idāni taṃ nipaccakāraṃ yathādhippete payojane pariṇāmento ‘‘vandanājanita’’nti gāthamāha. Tattha vandanājanitanti vandanākārena nibbattitaṃ, ratanattayaguṇābhitthavanavasena, nipaccakāravasena vā uppāditanti attho. Itīti evaṃ ‘‘mahākāruṇika’’ntiādippakārena. Ratijananaṭṭhena ratanaṃ, buddhadhammasaṅghā, cittīkatādibhāvo vā ratanaṭṭho. Vuttañhetaṃ –

‘‘சித்தீகதங் மஹக்³க⁴ஞ்ச, அதுலங் து³ல்லப⁴த³ஸ்ஸனங்;

‘‘Cittīkataṃ mahagghañca, atulaṃ dullabhadassanaṃ;

அனோமஸத்தபரிபோ⁴க³ங், ரதனங் தேன வுச்சதீ’’தி. (கு²॰ பா॰ அட்ட²॰ 6.3; தீ³॰ நி॰ அட்ட²॰ 2.33; ஸங்॰ நி॰ 5.223; ஸு॰ நி॰ அட்ட²॰ 1.226; மஹானி॰ அட்ட²॰ 50; தீ³॰ நி॰ டீ॰ 1.க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²; ம॰ நி॰ டீ॰ 1.4; ஸங்॰ நி॰ டீ॰ 1.1.4; அ॰ நி॰ டீ॰ 1.1.4; ஸாரத்த²॰ டீ॰ 1.க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²வண்ணனா);

Anomasattaparibhogaṃ, ratanaṃ tena vuccatī’’ti. (khu. pā. aṭṭha. 6.3; dī. ni. aṭṭha. 2.33; saṃ. ni. 5.223; su. ni. aṭṭha. 1.226; mahāni. aṭṭha. 50; dī. ni. ṭī. 1.ganthārambhakathā; ma. ni. ṭī. 1.4; saṃ. ni. ṭī. 1.1.4; a. ni. ṭī. 1.1.4; sārattha. ṭī. 1.ganthārambhakathāvaṇṇanā);

சித்தீகதபா⁴வாத³யோ ச அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணா பு³த்³தா⁴தீ³ஸு ஏவ லப்³ப⁴ந்தி, ரதனானங் தயங் ரதனத்தயங், தஸ்மிங் ரதனத்தயே. ஹதந்தராயோதி வித⁴ஸ்தஉபத்³த³வோ ஹுத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴, ஏதேன அத்தனோ பஸாத³ஸம்பத்தியா, ரதனத்தயஸ்ஸ ச கெ²த்தபா⁴வஸம்பத்தியா தஸ்ஸ புஞ்ஞஸ்ஸ அத்த²ஸங்வண்ணனாய உபகா⁴தகஉபத்³த³வானங் விஹனநே ஸமத்த²தங் த³ஸ்ஸேதி. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³ப³ஸ்மிங் அந்தோ சேவ ப³ஹி ச, அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரவத்தூ²ஸூதி அத்தோ². ஸப்³ப³த்தா²தி வா ஸப்³ப³ஸ்மிங் காலே, ஸங்வண்ணனாய ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானகாலேஸூதி வுத்தங் ஹோதி. ஹுத்வாதி புப்³ப³காலகிரியா, தஸ்ஸ ‘‘கரிஸ்ஸாமத்த²வண்ணன’’ந்தி ஏதேன ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஸ்ஸாதி யங் ரதனத்தயே வந்த³னாஜனிதங் புஞ்ஞங், தஸ்ஸ. தேஜஸாதி ஆனுபா⁴வேன ப³லேன.

Cittīkatabhāvādayo ca anaññasādhāraṇā buddhādīsu eva labbhanti, ratanānaṃ tayaṃ ratanattayaṃ, tasmiṃ ratanattaye. Hatantarāyoti vidhastaupaddavo hutvāti sambandho, etena attano pasādasampattiyā, ratanattayassa ca khettabhāvasampattiyā tassa puññassa atthasaṃvaṇṇanāya upaghātakaupaddavānaṃ vihanane samatthataṃ dasseti. Sabbatthāti sabbasmiṃ anto ceva bahi ca, ajjhattikabāhiravatthūsūti attho. Sabbatthāti vā sabbasmiṃ kāle, saṃvaṇṇanāya ādimajjhapariyosānakālesūti vuttaṃ hoti. Hutvāti pubbakālakiriyā, tassa ‘‘karissāmatthavaṇṇana’’nti etena sambandho. Tassāti yaṃ ratanattaye vandanājanitaṃ puññaṃ, tassa. Tejasāti ānubhāvena balena.

ஏவங் ரதனத்தயவந்த³னாய பயோஜனங் த³ஸ்ஸெத்வா இதா³னி நெத்திப்பகரணஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரத்த²த்தா அத்த²ஸங்வண்ணனாய து³க்கரபா⁴வங் த³ஸ்ஸேதுங் ‘‘டி²தி’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² டி²திந்தி டா²னங் அனந்தரதா⁴னங் அவிச்சே²த³ப்பவத்திங். ஆகங்க²மானேனாதி இச்ச²மானேன பத்த²யந்தேன, ‘‘அஹோவதாயங் ஸத்³த⁴ம்மனெத்தி சிரங் திட்டெ²ய்யா’’தி ஏவங் பத்த²யந்தேனாதி வுத்தங் ஹோதி. சிரந்தி தீ³க⁴காலங், பஞ்சவஸ்ஸஸஹஸ்ஸபரிமாணங் காலந்தி அத்தோ². ஸத்³த⁴ம்மனெத்தியாதி ஸத்³த⁴ம்மஸங்கா²தாய நெத்தியா. ஸத்³த⁴ம்மோ ஹி வேனெய்யஸந்தானேஸு அரியகு³ணானங் நயனதோ நெத்தி, ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ வா நெத்தி ஸத்³த⁴ம்மனெத்தி, தஸ்ஸா ஸத்³த⁴ம்மனெத்தியா, ஸ்வாயமத்தோ² அட்ட²கதா²யங் விசாரிதோ ஏவ. தே²ரேனாதி தி²ரகு³ணயுத்தேன. அபி⁴யாசிதோதி ஆத³ரகா³ரவேன யாசிதோ. அபி⁴முக²ங் வா யாசிதோ, அனுத்தரங் கத்வா யாசிதோதி அத்தோ². உத்³தி³ஸ்ஸ வா யாசிதோ, க³ருதரங் கத்வா யாசிதோதி அத்தோ², ‘‘கரோது ஆயஸ்மா நெத்திப்பகரணஸ்ஸ கஞ்சி அத்த²ஸங்வண்ணன’’ந்தி ஏவங் நெத்தியா அத்த²ஸங்வண்ணனங் பதி அஜ்ஜே²ஸிதோதி வுத்தங் ஹோதி. எத்த² ச ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ சிரங் டி²திகாமேன அஜ்ஜா²ஸயஸம்பன்னேன ஸாஸனே தி²ரகு³ணயுத்தேன ஸப்³ரஹ்மசாரினா ஆத³ரகா³ரவேன, அபி⁴முக²ங் வா யாசிதேன மே ந ஸக்கா தஸ்ஸ அபி⁴யாசனங் படிக்கி²பிதுந்தி த³ஸ்ஸேதி ‘‘டி²திங் ஆகங்க²மானேனா’’தி கா³தா²ய.

Evaṃ ratanattayavandanāya payojanaṃ dassetvā idāni nettippakaraṇassa gambhīratthattā atthasaṃvaṇṇanāya dukkarabhāvaṃ dassetuṃ ‘‘ṭhiti’’ntiādimāha. Tattha ṭhitinti ṭhānaṃ anantaradhānaṃ avicchedappavattiṃ. Ākaṅkhamānenāti icchamānena patthayantena, ‘‘ahovatāyaṃ saddhammanetti ciraṃ tiṭṭheyyā’’ti evaṃ patthayantenāti vuttaṃ hoti. Ciranti dīghakālaṃ, pañcavassasahassaparimāṇaṃ kālanti attho. Saddhammanettiyāti saddhammasaṅkhātāya nettiyā. Saddhammo hi veneyyasantānesu ariyaguṇānaṃ nayanato netti, saddhammassa vā netti saddhammanetti, tassā saddhammanettiyā, svāyamattho aṭṭhakathāyaṃ vicārito eva. Therenāti thiraguṇayuttena. Abhiyācitoti ādaragāravena yācito. Abhimukhaṃ vā yācito, anuttaraṃ katvā yācitoti attho. Uddissa vā yācito, garutaraṃ katvā yācitoti attho, ‘‘karotu āyasmā nettippakaraṇassa kañci atthasaṃvaṇṇana’’nti evaṃ nettiyā atthasaṃvaṇṇanaṃ pati ajjhesitoti vuttaṃ hoti. Ettha ca saddhammassa ciraṃ ṭhitikāmena ajjhāsayasampannena sāsane thiraguṇayuttena sabrahmacārinā ādaragāravena, abhimukhaṃ vā yācitena me na sakkā tassa abhiyācanaṃ paṭikkhipitunti dasseti ‘‘ṭhitiṃ ākaṅkhamānenā’’ti gāthāya.

பது³முத்தரனாத²ஸ்ஸாதி பது³முத்தரஸ்ஸ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. பஸ்ஸதாதி புப்³பே³னிவாஸசக்கு²னா, ஸமந்தசக்கு²னா ஏவ வா ஹத்த²தலே ட²பிதஆமலகங் விய அபி⁴னீஹாரங் பஸ்ஸந்தேன. தாதி³னாதி தாதி³பா⁴வயுத்தேன , ஸப்³ப³த்த² வா நிப்³பி³காரேன, ‘‘அம்ஹாகங் ப⁴க³வதா’’தி வசனஸேஸோ. யஸ்ஸாதி ஆயஸ்மதோ மஹாகச்சானத்தே²ரஸ்ஸ. ட²பிதோதி –

Padumuttaranāthassāti padumuttarassa sammāsambuddhassa. Passatāti pubbenivāsacakkhunā, samantacakkhunā eva vā hatthatale ṭhapitaāmalakaṃ viya abhinīhāraṃ passantena. Tādināti tādibhāvayuttena , sabbattha vā nibbikārena, ‘‘amhākaṃ bhagavatā’’ti vacanaseso. Yassāti āyasmato mahākaccānattherassa. Ṭhapitoti –

‘‘ஏதத³க்³க³ங், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானங் பி⁴க்கூ²னங் ஸங்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ங் விப⁴ஜந்தானங் யதி³த³ங் மஹாகச்சானோ’’தி (அ॰ நி॰ 1.188, 197) –

‘‘Etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ vibhajantānaṃ yadidaṃ mahākaccāno’’ti (a. ni. 1.188, 197) –

ஏவங் ட²பிதோ. ஸீலாதி³கு³ணவிஸேஸேஹி மஹந்தா ஸாவகாதி மஹாஸாவகா (தே²ரகா³॰ அட்ட²॰ 2.1288; அ॰ நி॰ டீ॰ 2.3.59), மஹாகஸ்ஸபாத³யோ, தேஸு அயமாயஸ்மா அஞ்ஞதரோதி, மஹாஸாவகோ ச ஸோ கு³ணவிஸேஸயோக³தோ உத்தமோ சாதி மஹாஸாவகுத்தமோ.

Evaṃ ṭhapito. Sīlādiguṇavisesehi mahantā sāvakāti mahāsāvakā (theragā. aṭṭha. 2.1288; a. ni. ṭī. 2.3.59), mahākassapādayo, tesu ayamāyasmā aññataroti, mahāsāvako ca so guṇavisesayogato uttamo cāti mahāsāvakuttamo.

ஜா²னாதீ³ஸு ஸாதிஸயானங் ஆவஜ்ஜனாதி³வஸீபா⁴வானங், அரியித்³தி⁴வஸேன பரமஸ்ஸ ச சேதோவஸீபா⁴வஸ்ஸ அதி⁴க³தத்தா வஸிப்பத்தோ. அத்தா²தீ³ஸு ஸவிஸேஸபே⁴த³க³தபடிஸம்பி⁴தா³ஞாணத்தா பபி⁴ன்னபடிஸம்பி⁴தோ³. ‘‘பண்டி³தோ, பி⁴க்க²வே, மஹாகச்சானோ, மஹாபஞ்ஞோ, பி⁴க்க²வே, மஹாகச்சானோ’’திஆதி³னா (ம॰ நி॰ 1.205) அனேகேஸு டா²னேஸு ப⁴க³வதா பஸங்ஸிதத்தா ஸம்பு³த்³தே⁴ன பஸங்ஸிதோ. தேன வுத்தங் ‘‘ஸத்து² சேவ ஸங்வண்ணிதோ ஸங்பா⁴விதோ, விஞ்ஞூனஞ்ச ஸப்³ரஹ்மசாரின’’ந்தி.

Jhānādīsu sātisayānaṃ āvajjanādivasībhāvānaṃ, ariyiddhivasena paramassa ca cetovasībhāvassa adhigatattā vasippatto. Atthādīsu savisesabhedagatapaṭisambhidāñāṇattā pabhinnapaṭisambhido. ‘‘Paṇḍito, bhikkhave, mahākaccāno, mahāpañño, bhikkhave, mahākaccāno’’tiādinā (ma. ni. 1.205) anekesu ṭhānesu bhagavatā pasaṃsitattā sambuddhena pasaṃsito. Tena vuttaṃ ‘‘satthu ceva saṃvaṇṇito saṃbhāvito, viññūnañca sabrahmacārina’’nti.

அனுமோதி³தாதி ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, கச்சான, ஸாது⁴ கோ², த்வங் கச்சான, இமங் த⁴ம்மஸங்வண்ணனங் அபா⁴ஸீ’’தி ஏவங் அனுமோதி³தா. ஏகஸ்மிங் கிர ஸமயே அயங் மஹாதே²ரோ ஜம்பு³வனஸண்டே³ விஹரந்தோ அத்தனோ ஸந்திகாவசரானங் பி⁴க்கூ²னங் இமங் ஹாரனயபடிமண்டி³தங் பகரணங் அபா⁴ஸி. பா⁴ஸித்வா ச ப⁴க³வதோ ஸந்திகங் உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தங் அபி⁴வாதெ³த்வா ஏகமந்தங் நிஸின்னோ யதா²பா⁴ஸிதங் இமங் பகரணங் ப⁴க³வதோ நிவேதே³ஸி. தங் ஸுத்வா ப⁴க³வா ‘‘ஸாது⁴ ஸாதூ⁴’’திஆதி³னா அனுமோதி³த்வா ‘‘தஸ்மாதிஹ, த்வங் கச்சான, இமங் த⁴ம்மஸங்வண்ணனங் த⁴ம்மனெத்தித்வேவ தா⁴ரேஹீ’’தி நாமக்³க³ஹணங் அகாஸீதி வத³ந்தி. தே³ஸனாஹாராதி³னந்தி³யாவட்டனயாதி³ஹாரனயானுஸாரேனேவ ஸப்³ப³த⁴ம்மஸங்வண்ணனானங் க³தியோதி ஆஹ ‘‘ஸாஸனஸ்ஸ ஸதா³யத்தா, நவங்க³ஸ்ஸத்த²வண்ணனா’’தி.

Anumoditāti ‘‘sādhu sādhu, kaccāna, sādhu kho, tvaṃ kaccāna, imaṃ dhammasaṃvaṇṇanaṃ abhāsī’’ti evaṃ anumoditā. Ekasmiṃ kira samaye ayaṃ mahāthero jambuvanasaṇḍe viharanto attano santikāvacarānaṃ bhikkhūnaṃ imaṃ hāranayapaṭimaṇḍitaṃ pakaraṇaṃ abhāsi. Bhāsitvā ca bhagavato santikaṃ upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisinno yathābhāsitaṃ imaṃ pakaraṇaṃ bhagavato nivedesi. Taṃ sutvā bhagavā ‘‘sādhu sādhū’’tiādinā anumoditvā ‘‘tasmātiha, tvaṃ kaccāna, imaṃ dhammasaṃvaṇṇanaṃ dhammanettitveva dhārehī’’ti nāmaggahaṇaṃ akāsīti vadanti. Desanāhārādinandiyāvaṭṭanayādihāranayānusāreneva sabbadhammasaṃvaṇṇanānaṃ gatiyoti āha ‘‘sāsanassa sadāyattā, navaṅgassatthavaṇṇanā’’ti.

க³ம்பீ⁴ரஞாணேஹீஹி க³ம்பீ⁴ரேஹி ஞாணேஹி, ந ஸத்³தா⁴மத்தகேன, க³ம்பீ⁴ரஞாணேஹி வா மஹாபஞ்ஞேஹி அரியேஹி. பகரணஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரத்த²தங், அத்தனோ ச ஞாணஸ்ஸ நாதிவிஸயதங் விதி³த்வா ஸங்வண்ணனாரம்பே⁴ ஸங்ஸீத³ந்தம்பி மங் ஸாஸனகு³ணாதி³உபனிஸ்ஸயஸம்பதா³ உஸ்ஸாஹேஸீதி இமமத்த²ங் த³ஸ்ஸேதி ‘‘கிஞ்சாபீ’’திஆதி³னா.

Gambhīrañāṇehīhi gambhīrehi ñāṇehi, na saddhāmattakena, gambhīrañāṇehi vā mahāpaññehi ariyehi. Pakaraṇassa gambhīratthataṃ, attano ca ñāṇassa nātivisayataṃ viditvā saṃvaṇṇanārambhe saṃsīdantampi maṃ sāsanaguṇādiupanissayasampadā ussāhesīti imamatthaṃ dasseti ‘‘kiñcāpī’’tiādinā.

‘‘பஞ்சபி நிகாயே ஓகா³ஹெத்வா’’தி இமினா நெத்தியா பஞ்சபி மஹானிகாயே அனுபவிஸித்வா அவட்டா²னங், தேஸங் ஸங்வண்ணனாபா⁴வஞ்ச தீ³பேதி. தத்த² ‘‘கதமோ அஸ்ஸாதோ³ ச ஆதீ³னவோ சா’’திஆதி³பேடகோபதே³ஸபாளிங் (பேடகோ॰ 23) ஆனெத்வா இத⁴ தே³ஸனாஹாராதீ³னங் பத³த்த²வினிச்ச²யோ பேடகேன ஸங்ஸந்த³னங் நாம. ‘‘யதா²ப³ல’’ந்தி இமினா ஸப்³ப³தா² ஸப்³ப³பா⁴கே³னாபி நெத்தியா ஸங்வண்ணனா மயா ந ஸுகரா காதுங், அத்தனோ பன ஞாணப³லானுரூபங் கரிஸ்ஸாமீதி நிரதிமானதங் தீ³பேதி.

‘‘Pañcapinikāye ogāhetvā’’ti iminā nettiyā pañcapi mahānikāye anupavisitvā avaṭṭhānaṃ, tesaṃ saṃvaṇṇanābhāvañca dīpeti. Tattha ‘‘katamo assādo ca ādīnavo cā’’tiādipeṭakopadesapāḷiṃ (peṭako. 23) ānetvā idha desanāhārādīnaṃ padatthavinicchayo peṭakena saṃsandanaṃ nāma. ‘‘yathābala’’nti iminā sabbathā sabbabhāgenāpi nettiyā saṃvaṇṇanā mayā na sukarā kātuṃ, attano pana ñāṇabalānurūpaṃ karissāmīti niratimānataṃ dīpeti.

ஸுவிஸுத்³த⁴ந்தி ஸுட்டு² விஸுத்³த⁴ங், நிகாயந்தரலத்³தி⁴தோ³ஸேஹி அந்தரந்தரா அனுப்பவேஸிதேஹி அஸம்மிஸ்ஸந்தி அதி⁴ப்பாயோ. அஸங்கிண்ணந்தி ஸனிகாயேபி பத³த்த²ந்தரபரிகப்பனாதி³னா அஸங்கிண்ணங் தாதி³ஸஸங்கரரஹிதங் அனாகுலங் ஸுபரிச்சி²ன்னங். விவிதே⁴ஹி ஆகாரேஹி நிச்சி²னோதீதி வினிச்ச²யோ. அத்தா²னங் வினிச்ச²யோ அத்த²வினிச்ச²யோ. க³ண்டி²ட்டா²னபூ⁴தேஸு அத்தே²ஸு கி²லமத்³த³னாகாரேன பவத்தா விமதிச்சே²த³கதா², நிபுணோ ஸுகு²மோ ஸண்ஹோ அத்த²வினிச்ச²யோ ஏதஸ்ஸாதி நிபுணத்த²வினிச்ச²யோ. அத² வா அத்தே² வினிச்சி²னோதீதி அத்த²வினிச்ச²யோ, யதா²வுத்தஅத்த²விஸயஞாணங், நிபுணோ சே²கோ அத்த²வினிச்ச²யோ ஏதஸ்ஸாதி நிபுணத்த²வினிச்ச²யோ, தங் நிபுணத்த²வினிச்ச²யங். ஸமயந்தி ஸித்³த⁴ந்தங். இத³ங் வுத்தங் ஹோதி – மஹாவிஹாரவாஸீனங் ஸித்³த⁴ந்தோ வுத்தனயேன ஸுபரிஸுத்³தோ⁴, அனாகுலோ, ஸண்ஹஸுகு²மவினிச்ச²யோ ச, ஸித்³த⁴ந்தங் தங் அவிலோமெந்தோ அனுகூலதோ தத்த² ஸித்³த⁴ங்யேவ த⁴ம்மனெத்திங் பகாஸயந்தோ நெத்திப்பகரணஸ்ஸ அத்த²ஸங்வண்ணனங் கரிஸ்ஸாமீதி.

Suvisuddhanti suṭṭhu visuddhaṃ, nikāyantaraladdhidosehi antarantarā anuppavesitehi asammissanti adhippāyo. Asaṃkiṇṇanti sanikāyepi padatthantaraparikappanādinā asaṃkiṇṇaṃ tādisasaṅkararahitaṃ anākulaṃ suparicchinnaṃ. Vividhehi ākārehi nicchinotīti vinicchayo. Atthānaṃ vinicchayo atthavinicchayo. Gaṇṭhiṭṭhānabhūtesu atthesu khilamaddanākārena pavattā vimaticchedakathā, nipuṇo sukhumo saṇho atthavinicchayo etassāti nipuṇatthavinicchayo. Atha vā atthe vinicchinotīti atthavinicchayo, yathāvuttaatthavisayañāṇaṃ, nipuṇo cheko atthavinicchayo etassāti nipuṇatthavinicchayo, taṃ nipuṇatthavinicchayaṃ. Samayanti siddhantaṃ. Idaṃ vuttaṃ hoti – mahāvihāravāsīnaṃ siddhanto vuttanayena suparisuddho, anākulo, saṇhasukhumavinicchayo ca, siddhantaṃ taṃ avilomento anukūlato tattha siddhaṃyeva dhammanettiṃ pakāsayanto nettippakaraṇassa atthasaṃvaṇṇanaṃ karissāmīti.

பமாத³லேக²ந்தி அபரபா⁴கே³ பொத்த²காருள்ஹகாலே பமஜ்ஜித்வா லிக²னவஸேன பவத்தப்பமாத³பாட²ங். வஜ்ஜெத்வாதி அபனெத்வா. பாளிங் ஸம்மா நியோஜயந்தி தங் தங் நெத்திபாளிங் தத்த² தத்த² உதா³ஹரணபா⁴வேன ஆனீதஸுத்தே ஸம்மதே³வ நியோஜெந்தோ, அத்த²ஸங்வண்ணனாய வா தங் தங் உதா³ஹரணஸுத்தஸங்கா²தங் பாளிங் தஸ்மிங் தஸ்மிங் லக்க²ணபூ⁴தே நெத்திக³ந்தே² ஸம்மதே³வ நியோஜெந்தோ. உபதே³ஸந்தி நெத்திஉபனிஸங் நெத்திஹத³யங். ய்வாயங் ஸபட்டா²னவிபா⁴க³ஸ்ஸ தெத்திங்ஸவித⁴ஸ்ஸ நெத்திபத³த்த²ஸ்ஸ ஸஹ நிமித்தவிபா⁴கே³ன அஸங்கரதோ வவத்தி²தோ விஸயோ, தங். விபா⁴வெந்தோ பகாஸெந்தோ. தஸ்ஸா நெத்தியா கரிஸ்ஸாமி அத்த²வண்ணனந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

Pamādalekhanti aparabhāge potthakāruḷhakāle pamajjitvā likhanavasena pavattappamādapāṭhaṃ. Vajjetvāti apanetvā. Pāḷiṃ sammā niyojayanti taṃ taṃ nettipāḷiṃ tattha tattha udāharaṇabhāvena ānītasutte sammadeva niyojento, atthasaṃvaṇṇanāya vā taṃ taṃ udāharaṇasuttasaṅkhātaṃ pāḷiṃ tasmiṃ tasmiṃ lakkhaṇabhūte nettiganthe sammadeva niyojento. Upadesanti nettiupanisaṃ nettihadayaṃ. Yvāyaṃ sapaṭṭhānavibhāgassa tettiṃsavidhassa nettipadatthassa saha nimittavibhāgena asaṅkarato vavatthito visayo, taṃ. Vibhāvento pakāsento. Tassā nettiyā karissāmi atthavaṇṇananti sambandho.

எத்த² ச ‘‘அபி⁴யாசிதோ’’தி இமினா அத்த²ஸங்வண்ணனாய நிமித்தங் த³ஸ்ஸேதி, ‘‘டி²திங் ஆகங்க²மானேன சிரங் ஸத்³த⁴ம்மனெத்தியா’’தி இமினா பயோஜனங், ‘‘கரிஸ்ஸாமத்த²வண்ணன’’ந்தி இமினா பிண்ட³த்த²ங். ஸங்வண்ணியமானா ஹி பகரணத்தா² ஸங்வண்ணனாய பிண்ட³த்தோ². ‘‘தமுபனிஸ்ஸாயா’’திஆதி³னா கரணப்பகாரங்.

Ettha ca ‘‘abhiyācito’’ti iminā atthasaṃvaṇṇanāya nimittaṃ dasseti, ‘‘ṭhitiṃ ākaṅkhamānena ciraṃ saddhammanettiyā’’ti iminā payojanaṃ, ‘‘karissāmatthavaṇṇana’’nti iminā piṇḍatthaṃ. Saṃvaṇṇiyamānā hi pakaraṇatthā saṃvaṇṇanāya piṇḍattho. ‘‘Tamupanissāyā’’tiādinā karaṇappakāraṃ.

இதா³னி ஸங்வண்ணனாய ஸவனே நியோஜெந்தோ ‘‘இதி அத்த²’’ந்தி ஓஸானகா³த²மாஹ. தத்த² ‘‘ஸக்கச்ச’’ந்தி பத³ங் உப⁴யத்த² யோஜேதப்³ப³ங் ‘‘ஸக்கச்சங் விப⁴ஜந்தஸ்ஸ, ஸக்கச்சங் நிஸாமயதா²’’தி.

Idāni saṃvaṇṇanāya savane niyojento ‘‘iti attha’’nti osānagāthamāha. Tattha ‘‘sakkacca’’nti padaṃ ubhayattha yojetabbaṃ ‘‘sakkaccaṃ vibhajantassa, sakkaccaṃ nisāmayathā’’ti.

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

Ganthārambhakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



அட்ட²கதா² • Aṭṭhakathā / ஸுத்தபிடக (அட்ட²கதா²) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / கு²த்³த³கனிகாய (அட்ட²கதா²) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / நெத்திப்பகரண-அட்ட²கதா² • Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā / க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா² • Ganthārambhakathā

டீகா • Tīkā / ஸுத்தபிடக (டீகா) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / கு²த்³த³கனிகாய (டீகா) • Khuddakanikāya (ṭīkā) / நெத்திவிபா⁴வினீ • Nettivibhāvinī / க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா² • Ganthārambhakathā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact