| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / સંયુત્તનિકાય (ટીકા) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
૧૦. ગન્ધબ્બકાયસંયુત્તવણ્ણના
10. Gandhabbakāyasaṃyuttavaṇṇanā
૪૩૮-૫૪૯. મૂલગન્ધાદિભેદં ગન્ધં અવન્તિ અપયુઞ્જન્તીતિ ગન્ધબ્બા, તેસં કાયો સમૂહો ગન્ધબ્બકાયો, ગન્ધબ્બદેવનિકાયો. ચાતુમહારાજિકેસુ એકિયાવ તે દટ્ઠબ્બા, તપ્પરિયાપન્નતાય તત્થ વા નિયુત્તાતિ ગન્ધબ્બકાયિકા. તેસં તેસં રુક્ખગચ્છલતાનં મૂલં પટિચ્ચ પવત્તો ગન્ધો મૂલગન્ધો, તસ્મિં મૂલગન્ધે. અધિવત્થાતિ મૂલગન્ધં અધિટ્ઠાય, અભિભુય્ય વા વસન્તા. એસ નયો સેસેસુપિ. તં નિસ્સાયાતિ તં મૂલગન્ધં રુક્ખં પચ્ચયં કત્વા નિબ્બત્તા. ન કેવલં તત્થ ગન્ધો એવ, મૂલમેવ વા તેસં પચ્ચયોતિ દસ્સેન્તો ‘‘સો હી’’તિઆદિમાહ. ઉપકપ્પતીતિ નિવાસટ્ઠાનભાવેન વિનિયુઞ્જતિ. ગન્ધગન્ધેતિ ગન્ધાનં ગન્ધસમુદાયે. મૂલાદિગન્ધાનં ગન્ધેતિ મૂલાદિગતઅવયવગન્ધાનં ગન્ધે, તિમૂલાદિગતસમુદાયભૂતેતિ અત્થો. પુબ્બે હિ ‘‘મૂલગન્ધે’’તિઆદિના રુક્ખાનં અવયવગન્ધો ગહિતો, ઇધ પન સબ્બસો ગહિતત્તા સમુદાયગન્ધો વેદિતબ્બો. તેનાહ ‘‘યસ્સ હિ રુક્ખસ્સા’’તિઆદિ. સોતિ સો સબ્બો મૂલાદિગતો ગન્ધો ગન્ધસમુદાયો ઇધ ગન્ધગન્ધો નામ. તસ્સ ગન્ધસ્સ ગન્ધેતિ તસ્સ સમુદાયગન્ધસ્સ તથાભૂતે ગન્ધે. સરિક્ખં સદિસં પટિદાનં એતિસ્સાતિ સરિક્ખદાનં, પત્થના. યથાધિપ્પેતફલાનિ સરિક્ખદાનત્તાવ અધિપ્પેતફલં દેન્તુ, અસરિક્ખદાનં કથન્તિ? તમ્પિ દેતિયેવ પુઞ્ઞસ્સ સબ્બકામદદત્તાતિ આહ ‘‘અસરિક્ખદાનમ્પી’’તિઆદિ.
438-549. Mūlagandhādibhedaṃ gandhaṃ avanti apayuñjantīti gandhabbā, tesaṃ kāyo samūho gandhabbakāyo, gandhabbadevanikāyo. Cātumahārājikesu ekiyāva te daṭṭhabbā, tappariyāpannatāya tattha vā niyuttāti gandhabbakāyikā. Tesaṃ tesaṃ rukkhagacchalatānaṃ mūlaṃ paṭicca pavatto gandho mūlagandho, tasmiṃ mūlagandhe. Adhivatthāti mūlagandhaṃ adhiṭṭhāya, abhibhuyya vā vasantā. Esa nayo sesesupi. Taṃ nissāyāti taṃ mūlagandhaṃ rukkhaṃ paccayaṃ katvā nibbattā. Na kevalaṃ tattha gandho eva, mūlameva vā tesaṃ paccayoti dassento ‘‘so hī’’tiādimāha. Upakappatīti nivāsaṭṭhānabhāvena viniyuñjati. Gandhagandheti gandhānaṃ gandhasamudāye. Mūlādigandhānaṃ gandheti mūlādigataavayavagandhānaṃ gandhe, timūlādigatasamudāyabhūteti attho. Pubbe hi ‘‘mūlagandhe’’tiādinā rukkhānaṃ avayavagandho gahito, idha pana sabbaso gahitattā samudāyagandho veditabbo. Tenāha ‘‘yassa hi rukkhassā’’tiādi. Soti so sabbo mūlādigato gandho gandhasamudāyo idha gandhagandho nāma. Tassa gandhassa gandheti tassa samudāyagandhassa tathābhūte gandhe. Sarikkhaṃ sadisaṃ paṭidānaṃ etissāti sarikkhadānaṃ, patthanā. Yathādhippetaphalāni sarikkhadānattāva adhippetaphalaṃ dentu, asarikkhadānaṃ kathanti? Tampi detiyeva puññassa sabbakāmadadattāti āha ‘‘asarikkhadānampī’’tiādi.
ગન્ધબ્બકાયસંયુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.
Gandhabbakāyasaṃyuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
તિપિટક (મૂલ) • Tipiṭaka (Mūla) / સુત્તપિટક • Suttapiṭaka / સંયુત્તનિકાય • Saṃyuttanikāya
૧. સુદ્ધિકસુત્તં • 1. Suddhikasuttaṃ
૨. સુચરિતસુત્તં • 2. Sucaritasuttaṃ
૩. મૂલગન્ધદાતાસુત્તં • 3. Mūlagandhadātāsuttaṃ
૪-૧૨. સારગન્ધાદિદાતાસુત્તનવકં • 4-12. Sāragandhādidātāsuttanavakaṃ
૧૩-૨૨. મૂલગન્ધદાનૂપકારસુત્તદસકં • 13-22. Mūlagandhadānūpakārasuttadasakaṃ
૨૩-૧૧૨. સારગન્ધાદિદાનૂપકારસુત્તનવુતિકં • 23-112. Sāragandhādidānūpakārasuttanavutikaṃ
અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / સુત્તપિટક (અટ્ઠકથા) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / સંયુત્તનિકાય (અટ્ઠકથા) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ૧૦. ગન્ધબ્બકાયસંયુત્તવણ્ણના • 10. Gandhabbakāyasaṃyuttavaṇṇanā
