| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ (ដីកា) • Majjhimanikāya (ṭīkā) |
៧. គណកមោគ្គល្លានសុត្តវណ្ណនា
7. Gaṇakamoggallānasuttavaṇṇanā
៧៤. យថា ហេដ្ឋិមសោបានផលកំ ឱរោហន្តស្ស បច្ឆិមំ នាម ហោតិ, ឯវំ អារោហន្តស្ស បឋមំ នាម ហោតីតិ វុត្តំ – ‘‘យាវ បច្ឆិមសោបានកឡេវរាតិ យាវ បឋមសោបានផលកា’’តិ។ វត្ថុំ សោធេត្វាតិ វត្ថុវិជ្ជាចរិយេន វុត្តវិធិនា បាសាទវត្ថុនោ សោធនវិធិំ កត្វា។ ឯត្ថាតិ បាសាទករណេ។ សត្តធា ភិន្នស្ស វាលគ្គស្ស អំសុកោដិវេធកោ វាលវេធិ នាម។ ឋានសម្បាទនន្តិ វេសាខមណ្ឌលាទីនំ សម្បាទនំ។ មុដ្ឋិករណាទីហីតិ ឧសុមុដ្ឋិករណជិយាគាហជិយាវិជ្ឈាទីហិ។ ឯវំ គណាបេមាតិ ឯកំ នាម ឯកមេវ, ទ្វេ ទុកា ចត្តារិ, តីណិ តិកានិ នវ, ចត្តារិ ចតុក្កានិ សោឡសាតិអាទិនា ឯវំ គណនំ សិក្ខាបេម។
74. Yathā heṭṭhimasopānaphalakaṃ orohantassa pacchimaṃ nāma hoti, evaṃ ārohantassa paṭhamaṃ nāma hotīti vuttaṃ – ‘‘yāva pacchimasopānakaḷevarāti yāva paṭhamasopānaphalakā’’ti. Vatthuṃ sodhetvāti vatthuvijjācariyena vuttavidhinā pāsādavatthuno sodhanavidhiṃ katvā. Etthāti pāsādakaraṇe. Sattadhā bhinnassa vālaggassa aṃsukoṭivedhako vālavedhi nāma. Ṭhānasampādananti vesākhamaṇḍalādīnaṃ sampādanaṃ. Muṭṭhikaraṇādīhīti usumuṭṭhikaraṇajiyāgāhajiyāvijjhādīhi. Evaṃ gaṇāpemāti ekaṃ nāma ekameva, dve dukā cattāri, tīṇi tikāni nava, cattāri catukkāni soḷasātiādinā evaṃ gaṇanaṃ sikkhāpema.
៧៥. កេរាដិកា ហោន្តីតិ សមយស្ស អនុបក្កិលិដ្ឋករណមាយាសាឋេយ្យេន សមន្នាគតា ហោន្តិ។ តំ ទមនំ ជីវិតហេតុបិ នាតិក្កមតិ, អយមស្ស ជាតិទោសាភាវោ។
75.Kerāṭikā hontīti samayassa anupakkiliṭṭhakaraṇamāyāsāṭheyyena samannāgatā honti. Taṃ damanaṃ jīvitahetupi nātikkamati, ayamassa jātidosābhāvo.
៧៦. សតិសម្បជញ្ញាហិ សមង្គិភាវត្ថាយាតិ សតតវិហារិភាវសាធនេហិ សតិសម្បជញ្ញេហិ សមន្នាគមត្ថាយ។ ននុ ច ខីណាសវា សតិវេបុល្លប្បត្តា បញ្ញាវេបុល្លប្បត្តា ច, កថំ តស្ស សតិសម្បជញ្ញំ បយោគសាធនីយំ បវត្តន្តិ អាហ ‘‘ទ្វេ ហី’’តិអាទិ។ សតតវិហារីតិ សតតំ សមាបត្តិវិហារិពហុលា, តស្មា តេ ឥច្ឆិតិច្ឆិតក្ខណេ ផលសមាបត្តិំ សមាបជ្ជន្តិ។ វុត្តវិបរិយាយេន នោសតតវិហារិនោ ទដ្ឋព្ពា។ តេនាហ ‘‘តត្ថា’’តិអាទិ។ អប្បេតុំ ន សក្កោតិ អនាចិណ្ណភាវតោ។
76.Satisampajaññāhi samaṅgibhāvatthāyāti satatavihāribhāvasādhanehi satisampajaññehi samannāgamatthāya. Nanu ca khīṇāsavā sativepullappattā paññāvepullappattā ca, kathaṃ tassa satisampajaññaṃ payogasādhanīyaṃ pavattanti āha ‘‘dve hī’’tiādi. Satatavihārīti satataṃ samāpattivihāribahulā, tasmā te icchiticchitakkhaṇe phalasamāpattiṃ samāpajjanti. Vuttavipariyāyena nosatatavihārino daṭṭhabbā. Tenāha ‘‘tatthā’’tiādi. Appetuṃ na sakkoti anāciṇṇabhāvato.
តំ វិតក្កេន្តោតិ ‘‘សាមណេរស្ស សេនាសនំ នត្ថិ, អរញ្ញញ្ច សីហាទីហិ សបរិស្សយំ, កិំ នុ ខោ តស្ស ភវិស្សតី’’តិ តំ វិតក្កេន្តោ។ ឯវរូបោតិ ឯទិសោ យថាវុត្តសាមណេរសទិសោ ខីណាសវោ។ ឥមេ ធម្មេតិ ឥមស្មិំ សុត្តេ អាគតេ សីលាទិធម្មេ។ អាវជ្ជិត្វាវាតិ អត្តនោ បរិសុទ្ធសីលតាទិអាវជ្ជនហេតុ ឯវ សមាបជ្ជិតុំ សក្ខិស្សតិ។
Taṃ vitakkentoti ‘‘sāmaṇerassa senāsanaṃ natthi, araññañca sīhādīhi saparissayaṃ, kiṃ nu kho tassa bhavissatī’’ti taṃ vitakkento. Evarūpoti ediso yathāvuttasāmaṇerasadiso khīṇāsavo. Ime dhammeti imasmiṃ sutte āgate sīlādidhamme. Āvajjitvāvāti attano parisuddhasīlatādiāvajjanahetu eva samāpajjituṃ sakkhissati.
៧៨. ‘‘យេមេ, ភោ គោតមា’’តិ វចនស្ស សម្ពន្ធំ ទស្សេតុំ, ‘‘តថាគតេ កិរា’’តិអាទិ វុត្តំ។ ឯវន្តិ ‘‘យេមេ, ភោ គោតមា’’តិអាទិអាការេហិ វត្តុមារទ្ធោ។
78.‘‘Yeme, bho gotamā’’ti vacanassa sambandhaṃ dassetuṃ, ‘‘tathāgate kirā’’tiādi vuttaṃ. Evanti ‘‘yeme, bho gotamā’’tiādiākārehi vattumāraddho.
អជ្ជធម្មេសូតិ អបុរាតនធម្មេសុ។ តក្កនមត្តានិ ហិ តេហិ កប្បេត្វា សយំបដិភានំ វិរចិតានិ។ បុរាតនតាយ បរិបុណ្ណតាយ ឯកន្តនិយ្យានិកតាយ ច បរមោ ឧត្តមោ។ តេនាហ – ‘‘តេសុ…បេ.… ឧត្តមោតិ អត្ថោ’’តិ។ សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវ។
Ajjadhammesūti apurātanadhammesu. Takkanamattāni hi tehi kappetvā sayaṃpaṭibhānaṃ viracitāni. Purātanatāya paripuṇṇatāya ekantaniyyānikatāya ca paramo uttamo. Tenāha – ‘‘tesu…pe… uttamoti attho’’ti. Sesaṃ suviññeyyameva.
គណកមោគ្គល្លានសុត្តវណ្ណនាយ លីនត្ថប្បកាសនា សមត្តា។
Gaṇakamoggallānasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ • Majjhimanikāya / ៧. គណកមោគ្គល្លានសុត្តំ • 7. Gaṇakamoggallānasuttaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / មជ្ឈិមនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / ៧. គណកមោគ្គល្លានសុត្តវណ្ណនា • 7. Gaṇakamoggallānasuttavaṇṇanā
