| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
ឯកុត្តរិកនយោ ចតុក្កវារវណ្ណនា
Ekuttarikanayo catukkavāravaṇṇanā
៣២៤. ចតុក្កេសុ ឯវំ វិនិច្ឆយោ វេទិតព្ពោតិ យោជនា។ តិណវត្ថារកសមថដ្ឋានន្តិ តិណវត្ថារកសមថេន អធិករណវូបសមិតដ្ឋានំ។ បរស្ស កម្មវាចាយាតិ បរស្ស ករណភូតាយ កម្មវាចាយ។ តតោតិ ចតុក្កតោ។ បរេសូតិ អញ្ញេសុ ចតុក្កេសុ ឯវមត្ថោ វេទិតព្ពោតិ យោជនា។ តមេវាតិ កាយទ្វារិកមេវ។ បុន តមេវាតិ វចីទ្វារិកមេវ។ អាបជ្ជិតព្ពាបត្តិញ្ច សហាគារសេយ្យាបត្តិញ្ចាតិ យោជនា។ ជគ្គន្តោតិ ជាគរន្តោ។
324. Catukkesu evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā. Tiṇavatthārakasamathaṭṭhānanti tiṇavatthārakasamathena adhikaraṇavūpasamitaṭṭhānaṃ. Parassa kammavācāyāti parassa karaṇabhūtāya kammavācāya. Tatoti catukkato. Paresūti aññesu catukkesu evamattho veditabboti yojanā. Tamevāti kāyadvārikameva. Puna tamevāti vacīdvārikameva. Āpajjitabbāpattiñca sahāgāraseyyāpattiñcāti yojanā. Jaggantoti jāgaranto.
អចិត្តកោ អាបជ្ជតិ នាមាតិ ‘‘អចិត្តកោ ភិក្ខុ អាបជ្ជតិ នាមា’’តិ វា ‘‘អចិត្តកោ ហុត្វា អាបជ្ជតិ នាមា’’តិ វា យោជនា កាតព្ពា។ សភាគន្តិ វត្ថុសភាគំ។ តញ្ចាតិ អញ្ញតរំ តញ្ច អាបត្តិំ។ ឥតីតិ ឯវំ។
Acittako āpajjati nāmāti ‘‘acittako bhikkhu āpajjati nāmā’’ti vā ‘‘acittako hutvā āpajjati nāmā’’ti vā yojanā kātabbā. Sabhāganti vatthusabhāgaṃ. Tañcāti aññataraṃ tañca āpattiṃ. Itīti evaṃ.
កម្មេនាតិ សមនុភាសនកម្មេន។ កម្មេន វុដ្ឋាតីតិ កម្មេន ឯវ វុដ្ឋាតិ។
Kammenāti samanubhāsanakammena. Kammena vuṭṭhātīti kammena eva vuṭṭhāti.
សោតិ គិហិបរិក្ខារោ, អាហដោ ហោតីតិ សម្ពន្ធោ។ អវាបុរណន្តិ កុញ្ចិកំ។ អន្តោតិ ភណ្ឌាគារស្ស អន្តោ។
Soti gihiparikkhāro, āhaṭo hotīti sambandho. Avāpuraṇanti kuñcikaṃ. Antoti bhaṇḍāgārassa anto.
សម្មុខា វុដ្ឋាតីតិ សម្មុខា ឯវ វុដ្ឋាតិ។
Sammukhāvuṭṭhātīti sammukhā eva vuṭṭhāti.
សយិតាយ ឯវ ភិក្ខុនិយាតិ យោជនា។ ឥទន្តិ សហាគារសេយ្យាបត្តិំ, បដិច្ចាតិ សម្ពន្ធោ។ ឯតន្តិ ‘‘លិង្គបាតុភាវេនា’’តិ វចនំ, វុត្តន្តិ សម្ពន្ធោ។ ឧភិន្នម្បីតិ ភិក្ខុភិក្ខុនីនម្បិ ។ លិង្គបដិលាភេនាតិ ឥត្ថិលិង្គបដិលាភេន។ បឋមន្តិ អាទិកប្បកាលេ។ ‘‘បឋមំ ឧប្បន្នវសេនា’’តិ ឥមិនា បុរេ ឧប្បន្នំ បុរិមន្តិ វចនត្ថំ ទស្សេតិ។ ‘‘សេដ្ឋភាវេនា’’តិ ឥមិនា បុរភាវេន សេដ្ឋភាវេន ឧប្បន្នំ បុរិមន្តិ វចនត្ថំ ទស្សេតិ។ ‘‘បុរិសលិង្គ’’ន្តិ ឥមិនា ឥមបច្ចយស្ស សរូបំ ទស្សេតិ។ បុរិសកុត្តបុរិសាការាទីតិ អាទិសទ្ទេន បុរិសនិមិត្តាទយោ សង្គណ្ហាតិ។ យានិ ឆចត្តាលីស សិក្ខាបទានីតិ យោជនា។ ឥមិនា វុត្តនយានុសារេន ទុតិយចតុក្កេបិ អត្ថោ វេទិតព្ពោ។ តេហីតិ តិំសាធិកេហិ សតសិក្ខាបទេហិ។
Sayitāya eva bhikkhuniyāti yojanā. Idanti sahāgāraseyyāpattiṃ, paṭiccāti sambandho. Etanti ‘‘liṅgapātubhāvenā’’ti vacanaṃ, vuttanti sambandho. Ubhinnampīti bhikkhubhikkhunīnampi . Liṅgapaṭilābhenāti itthiliṅgapaṭilābhena. Paṭhamanti ādikappakāle. ‘‘Paṭhamaṃ uppannavasenā’’ti iminā pure uppannaṃ purimanti vacanatthaṃ dasseti. ‘‘Seṭṭhabhāvenā’’ti iminā purabhāvena seṭṭhabhāvena uppannaṃ purimanti vacanatthaṃ dasseti. ‘‘Purisaliṅga’’nti iminā imapaccayassa sarūpaṃ dasseti. Purisakuttapurisākārādīti ādisaddena purisanimittādayo saṅgaṇhāti. Yāni chacattālīsa sikkhāpadānīti yojanā. Iminā vuttanayānusārena dutiyacatukkepi attho veditabbo. Tehīti tiṃsādhikehi satasikkhāpadehi.
មហាបទេសាតិ វិនយេ (មហាវ. ៣០៥) អាគតា មហាបទេសា។ កស្មា មហាបទេសា ‘‘សាមុក្កំសា’’តិ វុច្ចន្តីតិ អាហ ‘‘តេ ហី’’តិអាទិ។ តត្ថ តេតិ ចត្តារោ មហាបទេសា, វុច្ចន្តីតិ សម្ពន្ធោ។ ‘‘សយ’’ន្តិ ឥមិនា សាមុក្កំសាតិ ឯត្ថ សំសទ្ទស្ស សយមត្ថំ ទស្សេតិ។ ‘‘ឧក្ខិបិត្វា’’តិ ឥមិនា ឧក្កំសសទ្ទោ ឧក្ខិបនត្ថោតិ ទស្សេតិ។ ‘‘ឋបិតត្តា’’តិ ឥមិនា សយំ ឧក្កំសិត្វា ឋបិតា សាមុក្កំសាតិ វចនត្ថំ ទស្សេតិ។ ‘‘អជ្ឈោហរណីយបរិភោគា’’តិ ឥមិនា ពាហិរបរិភោគំ និវត្តេតិ។ ឧទកំ បនាតិ កេនចិ អសំសគ្គំ បសន្នោទកំ បន។ កាលេតិ សប្បទដ្ឋកាលេ។ ‘‘បញ្ច វា ទស វា សីលានី’’តិ ឥមិនា បញ្ច វា ទស វា សីលានិ ឧបាសកសីលន្តិ ទស្សេតិ។
Mahāpadesāti vinaye (mahāva. 305) āgatā mahāpadesā. Kasmā mahāpadesā ‘‘sāmukkaṃsā’’ti vuccantīti āha ‘‘te hī’’tiādi. Tattha teti cattāro mahāpadesā, vuccantīti sambandho. ‘‘Saya’’nti iminā sāmukkaṃsāti ettha saṃsaddassa sayamatthaṃ dasseti. ‘‘Ukkhipitvā’’ti iminā ukkaṃsasaddo ukkhipanatthoti dasseti. ‘‘Ṭhapitattā’’ti iminā sayaṃ ukkaṃsitvā ṭhapitā sāmukkaṃsāti vacanatthaṃ dasseti. ‘‘Ajjhoharaṇīyaparibhogā’’ti iminā bāhiraparibhogaṃ nivatteti. Udakaṃ panāti kenaci asaṃsaggaṃ pasannodakaṃ pana. Kāleti sappadaṭṭhakāle. ‘‘Pañca vā dasa vā sīlānī’’ti iminā pañca vā dasa vā sīlāni upāsakasīlanti dasseti.
តត្ថ ចាតិ វិហារេ ច។ ឧភោបីតិ អាគន្តុកាវាសិកវសេន ឧភោបិ។ អសាធារណន្តិ ទ្វីហិ អសាធារណំ។ អាបត្តិន្តិ ភិក្ខុនីហិយេវ សាធារណំ អាបត្តិំ។ គមិយចតុក្កេបីតិ បិសទ្ទោ អាគន្តុកចតុក្កំ អបេក្ខតិ។ វត្ថុនានត្តតាវាតិ មេថុនាទិវត្ថុនានត្តតា ឯវ។ ហីតិ សច្ចំ, យស្មា វា។ សាតិ អាបត្តិ។ តថាតិ យថា កាយសំសគ្គេ, តថា លសុណខាទនេតិ យោជនា។ ឯត្ថាតិ វត្ថុនានត្តតាទិចតុក្កេ ។ ចត្តារិ បារាជិកានីតិ ភិក្ខុបាតិមោក្ខេ អាគតានិ។ វិសុំ អាបជ្ជន្តេសុបិ ឯសេវ នយោតិ សម្ពន្ធោ។
Tattha cāti vihāre ca. Ubhopīti āgantukāvāsikavasena ubhopi. Asādhāraṇanti dvīhi asādhāraṇaṃ. Āpattinti bhikkhunīhiyeva sādhāraṇaṃ āpattiṃ. Gamiyacatukkepīti pisaddo āgantukacatukkaṃ apekkhati. Vatthunānattatāvāti methunādivatthunānattatā eva. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Sāti āpatti. Tathāti yathā kāyasaṃsagge, tathā lasuṇakhādaneti yojanā. Etthāti vatthunānattatādicatukke . Cattāri pārājikānīti bhikkhupātimokkhe āgatāni. Visuṃ āpajjantesupi eseva nayoti sambandho.
បុរិមចតុក្កេតិ វត្ថុនានត្តតាទិចតុក្កេ។ យោ បឋមោ បញ្ហោតិ យោជនា។ ឥធាតិ វត្ថុសភាគតាទិចតុក្កេ។ យោ ចាតិ យោ ច បញ្ហោ។ តត្ថាតិ វត្ថុនានត្តតាទិចតុក្កេ។ តតិយចតុត្ថេសុ បញ្ហេសូតិ សម្ពន្ធោ។
Purimacatukketi vatthunānattatādicatukke. Yo paṭhamo pañhoti yojanā. Idhāti vatthusabhāgatādicatukke. Yo cāti yo ca pañho. Tatthāti vatthunānattatādicatukke. Tatiyacatutthesu pañhesūti sambandho.
‘‘សទ្ធិវិហារិកស្សា’’តិ បទំ ‘‘កត្តព្ព’’ឥតិ បទេ សម្បទានំ។
‘‘Saddhivihārikassā’’ti padaṃ ‘‘kattabba’’iti pade sampadānaṃ.
គរុកន្តិ បារាជិកំ។ លហុកន្តិ ថុល្លច្ចយំ វា ទុក្កដំ វា។
Garukanti pārājikaṃ. Lahukanti thullaccayaṃ vā dukkaṭaṃ vā.
អដ្ឋន្នំ ភិក្ខុនីនំ បដិបាដិយា និសីទិតព្ពតោ វុត្តំ ‘‘នវមភិក្ខុនិតោ’’តិ។ បច្ចុដ្ឋានារហាតិ បដិមុខំ ឧបដ្ឋាតុំ អរហា។ អវិសេសេន ចាតិ ‘‘ភិក្ខូ’’តិ វា ‘‘ភិក្ខុនី’’តិ វា វិសេស, មកត្វា សាមញ្ញេន ច។ ‘‘អាសនារហចតុក្កស្សា’’តិ បទំ ‘‘បឋមបទ’’ន្តិ បទេ អវយវិសម្ពន្ធោ។
Aṭṭhannaṃ bhikkhunīnaṃ paṭipāṭiyā nisīditabbato vuttaṃ ‘‘navamabhikkhunito’’ti. Paccuṭṭhānārahāti paṭimukhaṃ upaṭṭhātuṃ arahā. Avisesena cāti ‘‘bhikkhū’’ti vā ‘‘bhikkhunī’’ti vā visesa, makatvā sāmaññena ca. ‘‘Āsanārahacatukkassā’’ti padaṃ ‘‘paṭhamapada’’nti pade avayavisambandho.
អសាធារណន្តិ ភិក្ខូហិ អសាធារណំ។ វិកាលេ កប្បតីតិ តទហុវិកាលេ កប្បតិ។ កាលាតីតន្តិ កាលយាមសត្តហាតីតំ។ យាវកាលិកាទិត្តយញ្ច អកប្បិយមំសញ្ច ឧគ្គហិតកញ្ច អបដិគ្គហិតកញ្ចាតិ យោជនា។
Asādhāraṇanti bhikkhūhi asādhāraṇaṃ. Vikāle kappatīti tadahuvikāle kappati. Kālātītanti kālayāmasattahātītaṃ. Yāvakālikādittayañca akappiyamaṃsañca uggahitakañca apaṭiggahitakañcāti yojanā.
គុណង្គុណូបាហនញ្ច ធុវន្ហានញ្ច ចម្មត្ថរណញ្ច គុណង្គុណូបាហនធុវន្ហានចម្មត្ថរណានិ។ ឥមានិ ចត្តារីតិ បញ្ចវគ្គេន គណេន ឧបសម្បទទានាទីនិ។ ឥធាតិ បច្ចន្តិមេសុ ជនបទេសុ។ ឥធាតិ មជ្ឈិមេសុ។ ឥទន្តិ ចតុព្ពិធំ វត្ថុ។ ទីបេតុម្បីតិ ទីបនម្បិ។ តុំបច្ចយោ ហិ កត្វត្ថជោតកោ។ ឯសេវ នយោ ទីបេតុំ បនាតិ ឯត្ថាបិ។ សេសំ អនុញ្ញាតកន្តិ សម្ពន្ធោ។ ឧភយត្ថបីតិ បច្ចន្តិមមជ្ឈិមវសេន ឧភយត្ថាបិ។
Guṇaṅguṇūpāhanañca dhuvanhānañca cammattharaṇañca guṇaṅguṇūpāhanadhuvanhānacammattharaṇāni. Imāni cattārīti pañcavaggena gaṇena upasampadadānādīni. Idhāti paccantimesu janapadesu. Idhāti majjhimesu. Idanti catubbidhaṃ vatthu. Dīpetumpīti dīpanampi. Tuṃpaccayo hi katvatthajotako. Eseva nayo dīpetuṃ panāti etthāpi. Sesaṃ anuññātakanti sambandho. Ubhayatthapīti paccantimamajjhimavasena ubhayatthāpi.
ឆន្ទបារិសុទ្ធិអក្ខានំ ឯកំ កត្វា ‘‘ចត្តារោ’’តិ វុត្តំ។ ចត្តារោ បុព្ពកិច្ចាតិ លិង្គវិបល្លាសោ, ‘‘ចត្តារិ បុព្ពកិច្ចានី’’តិ ហិ អត្ថោ។ ឯវំ វុត្តានិ ឥមានិ ចត្តារីតិ សម្ពន្ធោ។ ឯវំ អាគតា សម្មុតិយោតិ សម្ពន្ធោ។ សព្ពត្ថាតិ សព្ពេសុ ចតុក្កេសុ។
Chandapārisuddhiakkhānaṃ ekaṃ katvā ‘‘cattāro’’ti vuttaṃ. Cattāro pubbakiccāti liṅgavipallāso, ‘‘cattāri pubbakiccānī’’ti hi attho. Evaṃ vuttāni imāni cattārīti sambandho. Evaṃ āgatā sammutiyoti sambandho. Sabbatthāti sabbesu catukkesu.
ឥតិ ចតុក្កវារវណ្ណនាយ យោជនា សមត្តា។
Iti catukkavāravaṇṇanāya yojanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / បរិវារបាឡិ • Parivārapāḷi / ៤. ចតុក្កវារោ • 4. Catukkavāro
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / បរិវារ-អដ្ឋកថា • Parivāra-aṭṭhakathā / ចតុក្កវារវណ្ណនា • Catukkavāravaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ចតុក្កវារវណ្ណនា • Catukkavāravaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ចតុក្កវារវណ្ណនា • Catukkavāravaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ចតុក្កវារវណ្ណនា • Catukkavāravaṇṇanā
