| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមានវត្ថុ-អដ្ឋកថា • Vimānavatthu-aṭṭhakathā |
១២. ទុតិយបតិព្ពតាវិមានវណ្ណនា
12. Dutiyapatibbatāvimānavaṇṇanā
វេឡុរិយថម្ភន្តិ ទុតិយបតិព្ពតាវិមានំ។ តស្ស កា ឧប្បត្តិ? សាវត្ថិយំ កិរ អញ្ញតរា ឧបាសិកា បតិព្ពតា ហុត្វា សទ្ធា បសន្នា បញ្ច សីលានិ សុវិសុទ្ធានិ កត្វា រក្ខិ, យថាវិភវញ្ច ទានានិ អទាសិ, សា កាលំ កត្វា តាវតិំសភវនេ ឧប្បជ្ជិ។ សេសំ ហេដ្ឋា វុត្តនយមេវ។
Veḷuriyathambhanti dutiyapatibbatāvimānaṃ. Tassa kā uppatti? Sāvatthiyaṃ kira aññatarā upāsikā patibbatā hutvā saddhā pasannā pañca sīlāni suvisuddhāni katvā rakkhi, yathāvibhavañca dānāni adāsi, sā kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane uppajji. Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva.
១០១.
101.
‘‘វេឡុរិយថម្ភំ រុចិរំ បភស្សរំ, វិមានមារុយ្ហ អនេកចិត្តំ;
‘‘Veḷuriyathambhaṃ ruciraṃ pabhassaraṃ, vimānamāruyha anekacittaṃ;
តត្ថច្ឆសិ ទេវិ មហានុភាវេ, ឧច្ចាវចា ឥទ្ធិ វិកុព្ពមានា;
Tatthacchasi devi mahānubhāve, uccāvacā iddhi vikubbamānā;
ឥមា ច តេ អច្ឆរាយោ សមន្តតោ, នច្ចន្តិ គាយន្តិ បមោទយន្តិ ច។
Imā ca te accharāyo samantato, naccanti gāyanti pamodayanti ca.
១០២.
102.
‘‘ទេវិទ្ធិបត្តាសិ មហានុភាវេ,
‘‘Deviddhipattāsi mahānubhāve,
មនុស្សភូតា កិមកាសិ បុញ្ញំ;
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ;
កេនាសិ ឯវំ ជលិតានុភាវា,
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā,
វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ។ – បុច្ឆិ;
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. – pucchi;
១០៣.
103.
‘‘សា ទេវតា អត្តមនា, មោគ្គល្លានេន បុច្ឆិតា;
‘‘Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā;
បញ្ហំ បុដ្ឋា វិយាកាសិ, យស្ស កម្មស្សិទំ ផលំ’’។
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’.
១០៤.
104.
‘‘អហំ មនុស្សេសុ មនុស្សភូតា, ឧបាសិកា ចក្ខុមតោ អហោសិំ;
‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, upāsikā cakkhumato ahosiṃ;
បាណាតិបាតា វិរតា អហោសិំ, លោកេ អទិន្នំ បរិវជ្ជយិស្សំ។
Pāṇātipātā viratā ahosiṃ, loke adinnaṃ parivajjayissaṃ.
១០៥.
105.
‘‘អមជ្ជបា នោ ច មុសា អភាណិំ, សកេន សាមិនា អហោសិំ តុដ្ឋា;
‘‘Amajjapā no ca musā abhāṇiṃ, sakena sāminā ahosiṃ tuṭṭhā;
អន្នញ្ច បានញ្ច បសន្នចិត្តា, សក្កច្ច ទានំ វិបុលំ អទាសិំ។
Annañca pānañca pasannacittā, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ.
១០៦.
106.
‘‘តេន មេតាទិសោ វណ្ណោ, តេន មេ ឥធ មិជ្ឈតិ;
‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati;
ឧប្បជ្ជន្តិ ច មេ ភោគា, យេ កេចិ មនសោ បិយា។
Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā.
១០៧.
107.
‘‘អក្ខាមិ តេ ភិក្ខុ មហានុភាវ,
‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva,
មនុស្សភូតា យមកាសិ បុញ្ញំ;
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ;
តេនម្ហិ ឯវំ ជលិតានុភាវា,
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā,
វណ្ណោ ច មេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ។ – វិស្សជ្ជេសិ;
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti. – vissajjesi;
១០១. តត្ថ វេឡុរិយថម្ភន្តិ វេឡុរិយមណិមយថម្ភំ។ រុចិរន្តិ រមណីយំ។ បភស្សរន្តិ អតិវិយ ភាសុរំ។ ឧច្ចាវចាតិ ឧច្ចា ច អវចា ច, វិវិធាតិ អត្ថោ។
101. Tattha veḷuriyathambhanti veḷuriyamaṇimayathambhaṃ. Ruciranti ramaṇīyaṃ. Pabhassaranti ativiya bhāsuraṃ. Uccāvacāti uccā ca avacā ca, vividhāti attho.
១០៤-៥. ឧបាសិកាតិ សរណគមនេន ឧបាសិកាលក្ខណេ ឋិតា។ វុត្តញ្ហិ –
104-5.Upāsikāti saraṇagamanena upāsikālakkhaṇe ṭhitā. Vuttañhi –
‘‘យតោ ខោ, មហានាម, អរិយសាវកោ ពុទ្ធំ សរណំ គតោ ហោតិ, ធម្មំ សរណំ គតោ ហោតិ, សង្ឃំ សរណំ គតោ ហោតិ, ឯត្តាវតា ខោ, មហានាម, អរិយសាវកោ ឧបាសកោ ហោតី’’តិ (សំ. និ. ៥.១០៣៣)។
‘‘Yato kho, mahānāma, ariyasāvako buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti, ettāvatā kho, mahānāma, ariyasāvako upāsako hotī’’ti (saṃ. ni. 5.1033).
ចក្ខុមតោតិ បញ្ចហិ ចក្ខូហិ ចក្ខុមតោ ពុទ្ធស្ស ភគវតោ។ ឯវំ ឧបាសិកាភាវកិត្តនេន អាសយសុទ្ធិំ ទស្សេត្វា បយោគសុទ្ធិំ ទស្សេតុំ ‘‘បាណាតិបាតា វិរតា’’តិអាទិ វុត្តំ។ តត្ថ សកេន សាមិនា អហោសិំ តុដ្ឋាតិ មិច្ឆាចារាវេរមណិមាហ។ សេសំ ហេដ្ឋា វុត្តសទិសមេវ។
Cakkhumatoti pañcahi cakkhūhi cakkhumato buddhassa bhagavato. Evaṃ upāsikābhāvakittanena āsayasuddhiṃ dassetvā payogasuddhiṃ dassetuṃ ‘‘pāṇātipātā viratā’’tiādi vuttaṃ. Tattha sakena sāminā ahosiṃ tuṭṭhāti micchācārāveramaṇimāha. Sesaṃ heṭṭhā vuttasadisameva.
ទុតិយបតិព្ពតាវិមានវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Dutiyapatibbatāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / វិមានវត្ថុបាឡិ • Vimānavatthupāḷi / ១២. ទុតិយបតិព្ពតាវិមានវត្ថុ • 12. Dutiyapatibbatāvimānavatthu
