| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
၄. ဒုတိယဉာဏဝတ္ထုသုတ္တဝဏ္ဏနာ
4. Dutiyañāṇavatthusuttavaṇṇanā
၃၄. သတ္တရီတိ တ-ကာရသ္သ ရ-ကာရာဒေသံ ဝုတ္တံ။ သတ္တတိသဒ္ဒေန ဝာ သမာနတ္ထော သတ္တရိသဒ္ဒော။ ဗ္ယဉ္ဇနရုစိဝသေန ဗ္ယဉ္ဇနံ ဘဏန္တီတိ ဗ္ယဉ္ဇနဘာဏကာ။ တေနာဟ ‘‘ဗဟုဗ္ယဉ္ဇနံ ကတ္ဝာ’’တိအာဒိ။ တိဋ္ဌတိ တတ္ထ ဖလံ တဒာယတ္တဝုတ္တိတာယာတိ ဌိတိ, ပစ္စုပ္ပန္နလက္ခဏသ္သ ဓမ္မသ္သ ဌိတိ ဓမ္မဋ္ဌိတိ။ အထ ဝာ ဓမ္မောတိ ကာရဏံ, ပစ္စယောတိ အတ္ထော။ ဓမ္မသ္သ ယော ဌိတိသဘာဝော, သောဝ ဓမ္မတော အညော နတ္ထီတိ ဓမ္မဋ္ဌိတိ, ပစ္စယော။ တတ္ထ ဉာဏံ ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏံ။ တေနာဟ အာယသ္မာ ဓမ္မသေနာပတိ – ‘‘ပစ္စယပရိဂ္ဂဟေ ပညာ ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏ’’န္တိ (ပဋိ. မ. မာတိကာ ၄)။ တထာ စာဟ ‘‘ပစ္စယာကာရေ ဉာဏ’’န္တိအာဒိ။ တတ္ထ ဓမ္မာနန္တိ ပစ္စယုပ္ပန္နဓမ္မာနံ။ ပဝတ္တိဋ္ဌိတိကာရဏတ္တာတိ ပဝတ္တိသင္ခာတာယ ဌိတိယာ ကာရဏတ္တာ။ ‘‘ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏ’’န္တိအာဒိနာ အဒ္ဓတ္တယေ အန္ဝယဗ္ယတိရေကဝသေန ပဝတ္တိယာ ဆဗ္ဗိဓသ္သ ဉာဏသ္သ။ ခယော နာမ ဝိနာသော, သောဝ ဘေဒောတိ။ ဝိရဇ္ဇနံ ပလုဇ္ဇနံ။ နိရုဇ္ဈနံ အန္တရဓာနံ။ ဧကေကသ္မိန္တိ ဇရာမရဏာဒီသု ဧကေကသ္မိံ။ ပုဗ္ဗေ ‘‘ယထာဘူတဉာဏ’’န္တိ တရုဏဝိပသ္သနံ အာဟ။ တသ္မာ ဣဓာပိ ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏံ ဝိပသ္သနာတိ ဂဟေတ္ဝာ ‘‘ဝိပသ္သနာပဋိဝိပသ္သနာ ကထိတာ’’တိ ဝုတ္တံ။
34.Sattarīti ta-kārassa ra-kārādesaṃ vuttaṃ. Sattatisaddena vā samānattho sattarisaddo. Byañjanarucivasena byañjanaṃ bhaṇantīti byañjanabhāṇakā. Tenāha ‘‘bahubyañjanaṃ katvā’’tiādi. Tiṭṭhati tattha phalaṃ tadāyattavuttitāyāti ṭhiti, paccuppannalakkhaṇassa dhammassa ṭhiti dhammaṭṭhiti. Atha vā dhammoti kāraṇaṃ, paccayoti attho. Dhammassa yo ṭhitisabhāvo, sova dhammato añño natthīti dhammaṭṭhiti, paccayo. Tattha ñāṇaṃ dhammaṭṭhitiñāṇaṃ. Tenāha āyasmā dhammasenāpati – ‘‘paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇa’’nti (paṭi. ma. mātikā 4). Tathā cāha ‘‘paccayākāre ñāṇa’’ntiādi. Tattha dhammānanti paccayuppannadhammānaṃ. Pavattiṭṭhitikāraṇattāti pavattisaṅkhātāya ṭhitiyā kāraṇattā. ‘‘Jātipaccayā jarāmaraṇa’’ntiādinā addhattaye anvayabyatirekavasena pavattiyā chabbidhassa ñāṇassa. Khayo nāma vināso, sova bhedoti. Virajjanaṃ palujjanaṃ. Nirujjhanaṃ antaradhānaṃ. Ekekasminti jarāmaraṇādīsu ekekasmiṃ. Pubbe ‘‘yathābhūtañāṇa’’nti taruṇavipassanaṃ āha. Tasmā idhāpi dhammaṭṭhitiñāṇaṃ vipassanāti gahetvā ‘‘vipassanāpaṭivipassanā kathitā’’ti vuttaṃ.
ဒုတိယဉာဏဝတ္ထုသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Dutiyañāṇavatthusuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၄. ဒုတိယဉာဏဝတ္ထုသုတ္တံ • 4. Dutiyañāṇavatthusuttaṃ
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ၄. ဒုတိယဉာဏဝတ္ထုသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 4. Dutiyañāṇavatthusuttavaṇṇanā
