Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / মিলিন্দপঞ্হপাল়ি • Milindapañhapāḷi

৫. দীপিকঙ্গপঞ্হো

5. Dīpikaṅgapañho

. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ‘দীপিকস্স দ্ৰে অঙ্গানি গহেতব্বানী’তি যং ৰদেসি, কতমানি তানি দ্ৰে অঙ্গানি গহেতব্বানী’’তি? ‘‘যথা, মহারাজ, দীপিকো অরঞ্ঞে তিণগহনং ৰা ৰনগহনং ৰা পব্বতগহনং ৰা নিস্সায নিলীযিত্ৰা মিগে গণ্হাতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন ৰিৰেকং সেৰিতব্বং অরঞ্ঞং রুক্খমূলং পব্বতং কন্দরং গিরিগুহং সুসানং ৰনপত্থং অব্ভোকাসং পলালপুঞ্জং অপ্পসদ্দং অপ্পনিগ্ঘোসং ৰিজনৰাতং মনুস্সরাহসেয্যকং পটিসল্লানসারুপ্পং; ৰিৰেকং সেৰমানো হি, মহারাজ, যোগী যোগাৰচরো নচিরস্সেৰ ছল়ভিঞ্ঞাসু চ ৰসিভাৰং পাপুণাতি। ইদং, মহারাজ, দীপিকস্স পঠমং অঙ্গং গহেতব্বং। ভাসিতম্পেতং, মহারাজ, থেরেহি ধম্মসঙ্গাহকেহি –

5. ‘‘Bhante nāgasena, ‘dīpikassa dve aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni dve aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, dīpiko araññe tiṇagahanaṃ vā vanagahanaṃ vā pabbatagahanaṃ vā nissāya nilīyitvā mige gaṇhāti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena vivekaṃ sevitabbaṃ araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ appasaddaṃ appanigghosaṃ vijanavātaṃ manussarāhaseyyakaṃ paṭisallānasāruppaṃ; vivekaṃ sevamāno hi, mahārāja, yogī yogāvacaro nacirasseva chaḷabhiññāsu ca vasibhāvaṃ pāpuṇāti. Idaṃ, mahārāja, dīpikassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therehi dhammasaṅgāhakehi –

‘‘‘যথাপি দীপিকো নাম, নিলীযিত্ৰা গণ্হতে 1 মিগে।

‘‘‘Yathāpi dīpiko nāma, nilīyitvā gaṇhate 2 mige;

তথেৰাযং বুদ্ধপুত্তো, যুত্তযোগো ৰিপস্সকো।

Tathevāyaṃ buddhaputto, yuttayogo vipassako;

অরঞ্ঞং পৰিসিত্ৰান, গণ্হাতি ফলমুত্তম’ন্তি॥

Araññaṃ pavisitvāna, gaṇhāti phalamuttama’nti.

‘‘পুন চপরং, মহারাজ, দীপিকো যং কিঞ্চি পসুং ৰধিত্ৰা ৰামেন পস্সেন পতিতং ন ভক্খেতি। এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন ৰেল়ুদানেন ৰা পত্তদানেন ৰা পুপ্ফদানেন ৰা ফলদানেন ৰা সিনানদানেন ৰা মত্তিকাদানেন ৰা চুণ্ণদানেন ৰা দন্তকট্ঠদানেন ৰা মুখোদকদানেন ৰা চাতুকম্যতায ৰা মুগ্গসুপ্যতায 3 ৰা পারিভট 4 যতায ৰা জঙ্ঘপেসনীযেন ৰা ৰেজ্জকম্মেন ৰা দূতকম্মেন ৰা পহিণগমনেন ৰা পিণ্ডপটিপিণ্ডেন ৰা দানানুপ্পদানেন ৰা ৰত্থুৰিজ্জায ৰা নক্খত্তৰিজ্জায ৰা অঙ্গৰিজ্জায 5 ৰা অঞ্ঞতরঞ্ঞতরেন ৰা বুদ্ধপ্পটিকুট্ঠেন মিচ্ছাজীৰেন নিপ্ফাদিতং ভোজনং ন ভুঞ্জিতব্বং 6 ৰামেন পস্সেন পতিতং পসুং ৰিয দীপিকো। ইদং, মহারাজ, দীপিকস্স দুতিযং অঙ্গং গহেতব্বং। ভাসিতম্পেতং, মহারাজ, থেরেন সারিপুত্তেন ধম্মসেনাপতিনা –

‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, dīpiko yaṃ kiñci pasuṃ vadhitvā vāmena passena patitaṃ na bhakkheti. Evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena veḷudānena vā pattadānena vā pupphadānena vā phaladānena vā sinānadānena vā mattikādānena vā cuṇṇadānena vā dantakaṭṭhadānena vā mukhodakadānena vā cātukamyatāya vā muggasupyatāya 7 vā pāribhaṭa 8 yatāya vā jaṅghapesanīyena vā vejjakammena vā dūtakammena vā pahiṇagamanena vā piṇḍapaṭipiṇḍena vā dānānuppadānena vā vatthuvijjāya vā nakkhattavijjāya vā aṅgavijjāya 9 vā aññataraññatarena vā buddhappaṭikuṭṭhena micchājīvena nipphāditaṃ bhojanaṃ na bhuñjitabbaṃ 10 vāmena passena patitaṃ pasuṃ viya dīpiko. Idaṃ, mahārāja, dīpikassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena sāriputtena dhammasenāpatinā –

‘‘‘ৰচীৰিঞ্ঞত্তিৰিপ্ফারা, উপ্পন্নং মধুপাযসং।

‘‘‘Vacīviññattivipphārā, uppannaṃ madhupāyasaṃ;

সচে ভুত্তো ভৰেয্যাহং, সাজীৰো গরহিতো মম॥

Sace bhutto bhaveyyāhaṃ, sājīvo garahito mama.

‘‘‘যদিপি মে অন্তগুণং, নিক্খমিত্ৰা বহী চরে।

‘‘‘Yadipi me antaguṇaṃ, nikkhamitvā bahī care;

নেৰ ভিন্দেয্যমাজীৰং, চজমানোপি জীৰিত’’’ন্তি॥

Neva bhindeyyamājīvaṃ, cajamānopi jīvita’’’nti.

দীপিকঙ্গপঞ্হো পঞ্চমো।

Dīpikaṅgapañho pañcamo.







Footnotes:
1. গণ্হতী (সী॰ পী॰)
2. gaṇhatī (sī. pī.)
3. মুগ্গসুপ্পতায (সী॰ পী॰)
4. পারিভট্টতায (সী॰ পী॰)
5. নগৰিজ্জায (ক॰)
6. পরিভুঞ্জিতব্বং (সী॰ পী॰)
7. muggasuppatāya (sī. pī.)
8. pāribhaṭṭatāya (sī. pī.)
9. nagavijjāya (ka.)
10. paribhuñjitabbaṃ (sī. pī.)

© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact