Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā)

၆. ဓနုဂ္ဂဟသုတ္တဝဏ္ဏနာ

6. Dhanuggahasuttavaṇṇanā

၂၂၈. ဒဠ္ဟဓနုနောတိ ထိရတရဓနုနော။ ဣဒာနိ တသ္သ ထိရတရဘာဝံ ပရိစ္ဆေဒတော ဒသ္သေတုံ ‘‘ဒဠ္ဟဓနူ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ။ တတ္ထ ဒ္ဝိသဟသ္သထာမန္တိ ပလာနံ ဒ္ဝိသဟသ္သထာမံ။ ဝုတ္တမေဝတ္ထံ ပာကဋတရံ ကတ္ဝာ ဒသ္သေတုံ ‘‘ယသ္သာ’’တိအာဒိမာဟ။ တတ္ထ ယသ္သာတိ ဓနုနော။ အာရောပိတသ္သာတိ ဇိယံ အာရောပိတသ္သ။ ဇိယာဗဒ္ဓောတိ ဇိယာယ ဗဒ္ဓော။ ပထဝိတော မုစ္စတိ, ဧတံ ‘‘ဒ္ဝိသဟသ္သထာမ’’န္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ ။ လောဟသီသာဒီနန္တိ ကာဠလောဟတမ္ဗလောဟသီသာဒီနံ။ ဘာရောတိ ပုရိသဘာရော, သော ပန မဇ္ဈိမပုရိသသ္သ ဝသေန ဧဒိသံ တသ္သ ဗလံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ဥဂ္ဂဟိတသိပ္ပာ ဓနုဝေဒသိက္ခာဝသေန။ စိဏ္ဏဝသီဘာဝာ လက္ခေသု အဝိရဇ္ဈနသရက္ခေပဝသေန။ ကတံ ရာဇကုလာဒီသု ဥပဂန္တ္ဝာ အသနံ သရက္ခေပော ဧတေဟီတိ ကတူပသနာတိ အာဟ ‘‘ရာဇကုလာဒီသု ဒသ္သိတသိပ္ပာ’’တိ။

228.Daḷhadhanunoti thirataradhanuno. Idāni tassa thiratarabhāvaṃ paricchedato dassetuṃ ‘‘daḷhadhanū’’tiādi vuttaṃ. Tattha dvisahassathāmanti palānaṃ dvisahassathāmaṃ. Vuttamevatthaṃ pākaṭataraṃ katvā dassetuṃ ‘‘yassā’’tiādimāha. Tattha yassāti dhanuno. Āropitassāti jiyaṃ āropitassa. Jiyābaddhoti jiyāya baddho. Pathavito muccati, etaṃ ‘‘dvisahassathāma’’nti veditabbaṃ . Lohasīsādīnanti kāḷalohatambalohasīsādīnaṃ. Bhāroti purisabhāro, so pana majjhimapurisassa vasena edisaṃ tassa balaṃ daṭṭhabbaṃ. Uggahitasippā dhanuvedasikkhāvasena. Ciṇṇavasībhāvā lakkhesu avirajjhanasarakkhepavasena. Kataṃ rājakulādīsu upagantvā asanaṃ sarakkhepo etehīti katūpasanāti āha ‘‘rājakulādīsu dassitasippā’’ti.

‘‘ဗောဓိသတ္တော စတ္တာရိ ကဏ္ဍာနိ အာဟရီ’’တိ ဝတ္ဝာ တမေဝ အတ္ထံ ဝိတ္ထာရတော ဒသ္သေန္တော ‘‘တဒာ ကိရာ’’တိအာဒိမာဟ။ တတ္ထ ဇဝိသ္သာမာတိ ဓာဝိသ္သာမ။ အဂ္ဂိ ဥဋ္ဌဟီတိ သီဃပတနသန္တာပေန စ သူရိယရသ္မိသန္တာပသ္သ အာသန္နဘာဝေန စ ဥသုမာ ဥဋ္ဌဟိ။ ပက္ခပဉ္ဇရေနာတိ ပက္ခဇာလန္တရေန။

‘‘Bodhisatto cattāri kaṇḍāni āharī’’ti vatvā tameva atthaṃ vitthārato dassento ‘‘tadā kirā’’tiādimāha. Tattha javissāmāti dhāvissāma. Aggi uṭṭhahīti sīghapatanasantāpena ca sūriyarasmisantāpassa āsannabhāvena ca usumā uṭṭhahi. Pakkhapañjarenāti pakkhajālantarena.

နိဝတ္တိတ္ဝာတိ ‘‘နိပ္ပယောဇနမိဒံ ဇဝန’’န္တိ နိဝတ္တိတ္ဝာ။ ပတ္တကဋာဟေန ဩတ္ထဋပတ္တော ဝိယာတိ ပိဟိတပတ္တော ဝိယ အဟောသိ, ဝေဂသာ ပတနေန နဂရသ္သ ဥပရိ အာကာသသ္သ နိရိက္ခဏံ အဟောသိ။ သဉ္စာရိတတ္တာ အနေကဟံသသဟသ္သသဒိသော ပညာယိ သေယ္ယထာပိ ဗောဓိသတ္တသ္သ ဓနုဂ္ဂဟကာလေ သရကူဋာဒိဒသ္သနေ။

Nivattitvāti ‘‘nippayojanamidaṃ javana’’nti nivattitvā. Pattakaṭāhena otthaṭapatto viyāti pihitapatto viya ahosi, vegasā patanena nagarassa upari ākāsassa nirikkhaṇaṃ ahosi. Sañcāritattā anekahaṃsasahassasadiso paññāyi seyyathāpi bodhisattassa dhanuggahakāle sarakūṭādidassane.

ဒုက္ကရန္တိ တသ္သ အဒသ္သနံ သန္ဓာယာဟ, န အတ္တနော ပတနံ။ သူရိယမဏ္ဍလဉ္ဟိ အတိသီဃေန ဇဝေန ဂစ္ဆန္တမ္ပိ ပညာသယောဇနာယာမဝိတ္ထတံ အတ္တနော ဝိပုလတာယ ပဘသ္သရတာယ စ သတ္တာနံ စက္ခုသ္သ ဂောစရဘာဝံ ဂစ္ဆတိ, ဇဝနဟံသော ပန တာဒိသေန သူရိယေန သဒ္ဓိံ ဇဝေန ဂစ္ဆန္တော န ပညာယေယ္ယ။ တသ္မာ ဝုတ္တံ ‘‘န သက္ကာ တယာ ပသ္သိတု’’န္တိ။ စတ္တာရော အက္ခဏဝေဓိနော။ ဂန္တ္ဝာ ဂဟိတေ သောတုံ ဃဏ္ဍံ ပိဠန္ဓာပေတ္ဝာ သယံ ပုရတ္ထာဘိမုခော နိသိန္နော။ ပုရတ္ထိမဒိသာဘိမုခံ ဂတကဏ္ဍံ သန္ဓာယာဟ ‘‘ပဌမကဏ္ဍေနေဝ သဒ္ဓိံ ဥပ္ပတိတ္ဝာ’’တိ။ တေ စတ္တာရိ ကဏ္ဍာနိ ဧကက္ခဏေယေဝ ခိပိံသု။

Dukkaranti tassa adassanaṃ sandhāyāha, na attano patanaṃ. Sūriyamaṇḍalañhi atisīghena javena gacchantampi paññāsayojanāyāmavitthataṃ attano vipulatāya pabhassaratāya ca sattānaṃ cakkhussa gocarabhāvaṃ gacchati, javanahaṃso pana tādisena sūriyena saddhiṃ javena gacchanto na paññāyeyya. Tasmā vuttaṃ ‘‘na sakkā tayā passitu’’nti. Cattāro akkhaṇavedhino. Gantvā gahite sotuṃ ghaṇḍaṃ piḷandhāpetvā sayaṃ puratthābhimukho nisinno. Puratthimadisābhimukhaṃ gatakaṇḍaṃ sandhāyāha ‘‘paṭhamakaṇḍeneva saddhiṃ uppatitvā’’ti. Te cattāri kaṇḍāni ekakkhaṇeyeva khipiṃsu.

အာယုံ သင္ခရောတိ ဧတေနာတိ အာယုသင္ခာရော။ ယထာ ဟိ ကမ္မဇရူပာနံ ပဝတ္တိ ဇီဝိတိန္ဒ္ရိယပဋိဗဒ္ဓာ, ဧဝံ အတ္တဘာဝသ္သ ပဝတ္တိ တပ္ပဋိဗဒ္ဓာတိ။ ဗဟုဝစနနိဒ္ဒေသော ပန ပာဠိယံ ဧကသ္မိံ ခဏေ အနေကသတသင္ခသ္သ ဇီဝိတိန္ဒ္ရိယသ္သ ဥပလဗ္ဘနတော။ တံ ဇီဝိတိန္ဒ္ရိယံ။ တတော ယထာဝုတ္တဒေဝတာနံ ဇဝတော သီဃတရံ ခီယတိ ဣတ္တရခဏတ္တာ။ ဝုတ္တဉ္ဟေတံ –

Āyuṃ saṅkharoti etenāti āyusaṅkhāro. Yathā hi kammajarūpānaṃ pavatti jīvitindriyapaṭibaddhā, evaṃ attabhāvassa pavatti tappaṭibaddhāti. Bahuvacananiddeso pana pāḷiyaṃ ekasmiṃ khaṇe anekasatasaṅkhassa jīvitindriyassa upalabbhanato. Taṃ jīvitindriyaṃ. Tato yathāvuttadevatānaṃ javato sīghataraṃ khīyati ittarakhaṇattā. Vuttañhetaṃ –

‘‘ဇီဝိတံ အတ္တဘာဝော စ၊ သုခဒုက္ခာ စ ကေဝလာ။

‘‘Jīvitaṃ attabhāvo ca, sukhadukkhā ca kevalā;

ဧကစိတ္တသမာယုတ္တာ၊ လဟုသော ဝတ္တတေ ခဏော’’တိ။ (မဟာနိ. ၁၀)။

Ekacittasamāyuttā, lahuso vattate khaṇo’’ti. (mahāni. 10);

ဘေဒောတိ ဘင္ဂော။ န သက္ကာ ပညာပေတုံ တတောပိ အတိဝိယ ဣတ္တရခဏတ္တာ။

Bhedoti bhaṅgo. Na sakkā paññāpetuṃ tatopi ativiya ittarakhaṇattā.

ဓနုဂ္ဂဟသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

Dhanuggahasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၆. ဓနုဂ္ဂဟသုတ္တံ • 6. Dhanuggahasuttaṃ

အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ၆. ဓနုဂ္ဂဟသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 6. Dhanuggahasuttavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact