| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ • Paṭisambhidāmaggapāḷi |
៤. ធម្មដ្ឋិតិញាណនិទ្ទេសោ
4. Dhammaṭṭhitiñāṇaniddeso
៤៥. កថំ បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ? អវិជ្ជា សង្ខារានំ ឧប្បាទដ្ឋិតិ ច បវត្តដ្ឋិតិ ច និមិត្តដ្ឋិតិ ច អាយូហនដ្ឋិតិ ច សញ្ញោគដ្ឋិតិ ច បលិពោធដ្ឋិតិ ច សមុទយដ្ឋិតិ ច ហេតុដ្ឋិតិ ច បច្ចយដ្ឋិតិ ច។ ឥមេហិ នវហាការេហិ អវិជ្ជា បច្ចយោ, សង្ខារា បច្ចយសមុប្បន្នា។ ឧភោបេតេ ធម្មា បច្ចយសមុប្បន្នាតិ – បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ។ អតីតម្បិ អទ្ធានំ… អនាគតម្បិ អទ្ធានំ អវិជ្ជា សង្ខារានំ ឧប្បាទដ្ឋិតិ ច បវត្តដ្ឋិតិ ច និមិត្តដ្ឋិតិ ច អាយូហនដ្ឋិតិ ច សញ្ញោគដ្ឋិតិ ច បលិពោធដ្ឋិតិ ច សមុទយដ្ឋិតិ ច ហេតុដ្ឋិតិ ច បច្ចយដ្ឋិតិ ច។ ឥមេហិ នវហាការេហិ អវិជ្ជា បច្ចយោ, សង្ខារា បច្ចយសមុប្បន្នា។ ឧភោបេតេ ធម្មា បច្ចយសមុប្បន្នាតិ – បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ។
45. Kathaṃ paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ? Avijjā saṅkhārānaṃ uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyūhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca. Imehi navahākārehi avijjā paccayo, saṅkhārā paccayasamuppannā. Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti – paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ. Atītampi addhānaṃ… anāgatampi addhānaṃ avijjā saṅkhārānaṃ uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyūhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca. Imehi navahākārehi avijjā paccayo, saṅkhārā paccayasamuppannā. Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti – paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ.
សង្ខារា វិញ្ញាណស្ស…បេ.… វិញ្ញាណំ នាមរូបស្ស… នាមរូបំ សឡាយតនស្ស… សឡាយតនំ ផស្សស្ស… ផស្សោ វេទនាយ… វេទនា តណ្ហាយ… តណ្ហា ឧបាទានស្ស… ឧបាទានំ ភវស្ស… ភវោ ជាតិយា… ជាតិ ជរាមរណស្ស ឧប្បាទដ្ឋិតិ ច បវត្តដ្ឋិតិ ច និមិត្តដ្ឋិតិ ច អាយូហនដ្ឋិតិ ច សញ្ញោគដ្ឋិតិ ច បលិពោធដ្ឋិតិ ច សមុទយដ្ឋិតិ ច ហេតុដ្ឋិតិ ច បច្ចយដ្ឋិតិ ច។ ឥមេហិ នវហាការេហិ ជាតិ បច្ចយោ, ជរាមរណំ បច្ចយសមុប្បន្នំ។ ឧភោបេតេ ធម្មា បច្ចយសមុប្បន្នាតិ – បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ។ អតីតម្បិ អទ្ធានំ… អនាគតម្បិ អទ្ធានំ ជាតិ ជរាមរណស្ស ឧប្បាទដ្ឋិតិ ច បវត្តដ្ឋិតិ ច និមិត្តដ្ឋិតិ ច អាយូហនដ្ឋិតិ ច សញ្ញោគដ្ឋិតិ ច បលិពោធដ្ឋិតិ ច សមុទយដ្ឋិតិ ច ហេតុដ្ឋិតិ ច បច្ចយដ្ឋិតិ ច។ ឥមេហិ នវហាការេហិ ជាតិ បច្ចយោ, ជរាមរណំ បច្ចយសមុប្បន្នំ។ ឧភោបេតេ ធម្មា បច្ចយសមុប្បន្នាតិ – បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ។
Saṅkhārā viññāṇassa…pe… viññāṇaṃ nāmarūpassa… nāmarūpaṃ saḷāyatanassa… saḷāyatanaṃ phassassa… phasso vedanāya… vedanā taṇhāya… taṇhā upādānassa… upādānaṃ bhavassa… bhavo jātiyā… jāti jarāmaraṇassa uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyūhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca. Imehi navahākārehi jāti paccayo, jarāmaraṇaṃ paccayasamuppannaṃ. Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti – paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ. Atītampi addhānaṃ… anāgatampi addhānaṃ jāti jarāmaraṇassa uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyūhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca. Imehi navahākārehi jāti paccayo, jarāmaraṇaṃ paccayasamuppannaṃ. Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti – paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ.
៤៦. អវិជ្ជា ហេតុ, សង្ខារា ហេតុសមុប្បន្នា។ ឧភោបេតេ ធម្មា ហេតុសមុប្បន្នាតិ – បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ។ អតីតម្បិ អទ្ធានំ… អនាគតម្បិ អទ្ធានំ អវិជ្ជា ហេតុ, សង្ខារា ហេតុសមុប្បន្នា។ ឧភោបេតេ ធម្មា ហេតុសមុប្បន្នាតិ – បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ។
46. Avijjā hetu, saṅkhārā hetusamuppannā. Ubhopete dhammā hetusamuppannāti – paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ. Atītampi addhānaṃ… anāgatampi addhānaṃ avijjā hetu, saṅkhārā hetusamuppannā. Ubhopete dhammā hetusamuppannāti – paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ.
សង្ខារា ហេតុ, វិញ្ញាណំ ហេតុសមុប្បន្នំ…បេ.… វិញ្ញាណំ ហេតុ, នាមរូបំ ហេតុសមុប្បន្នំ… នាមរូបំ ហេតុ, សឡាយតនំ ហេតុសមុប្បន្នំ… សឡាយតនំ ហេតុ, ផស្សោ ហេតុសមុប្បន្នោ… ផស្សោ ហេតុ, វេទនា ហេតុសមុប្បន្នា… វេទនា ហេតុ, តណ្ហា ហេតុសមុប្បន្នា… តណ្ហា ហេតុ, ឧបាទានំ ហេតុសមុប្បន្នំ… ឧបាទានំ ហេតុ, ភវោ ហេតុសមុប្បន្នោ… ភវោ ហេតុ, ជាតិ ហេតុសមុប្បន្នា… ជាតិ ហេតុ, ជរាមរណំ ហេតុសមុប្បន្នំ។ ឧភោបេតេ ធម្មា ហេតុសមុប្បន្នាតិ – បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ។ អតីតម្បិ អទ្ធានំ… អនាគតម្បិ អទ្ធានំ ជាតិ ហេតុ, ជរាមរណំ ហេតុសមុប្បន្នំ។ ឧភោបេតេ ធម្មា ហេតុសមុប្បន្នាតិ – បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ។
Saṅkhārā hetu, viññāṇaṃ hetusamuppannaṃ…pe… viññāṇaṃ hetu, nāmarūpaṃ hetusamuppannaṃ… nāmarūpaṃ hetu, saḷāyatanaṃ hetusamuppannaṃ… saḷāyatanaṃ hetu, phasso hetusamuppanno… phasso hetu, vedanā hetusamuppannā… vedanā hetu, taṇhā hetusamuppannā… taṇhā hetu, upādānaṃ hetusamuppannaṃ… upādānaṃ hetu, bhavo hetusamuppanno… bhavo hetu, jāti hetusamuppannā… jāti hetu, jarāmaraṇaṃ hetusamuppannaṃ. Ubhopete dhammā hetusamuppannāti – paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ. Atītampi addhānaṃ… anāgatampi addhānaṃ jāti hetu, jarāmaraṇaṃ hetusamuppannaṃ. Ubhopete dhammā hetusamuppannāti – paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ.
អវិជ្ជា បដិច្ចា, សង្ខារា បដិច្ចសមុប្បន្នា។ ឧភោបេតេ ធម្មា បដិច្ចសមុប្បន្នាតិ – បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ។ អតីតម្បិ អទ្ធានំ… អនាគតម្បិ អទ្ធានំ អវិជ្ជា បដិច្ចា, សង្ខារា បដិច្ចសមុប្បន្នា។ ឧភោបេតេ ធម្មា បដិច្ចសមុប្បន្នាតិ – បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ។
Avijjā paṭiccā, saṅkhārā paṭiccasamuppannā. Ubhopete dhammā paṭiccasamuppannāti – paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ. Atītampi addhānaṃ… anāgatampi addhānaṃ avijjā paṭiccā, saṅkhārā paṭiccasamuppannā. Ubhopete dhammā paṭiccasamuppannāti – paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ.
សង្ខារា បដិច្ចា, វិញ្ញាណំ បដិច្ចសមុប្បន្នំ…បេ.… វិញ្ញាណំ បដិច្ចា, នាមរូបំ បដិច្ចសមុប្បន្នំ… នាមរូបំ បដិច្ចា, សឡាយតនំ បដិច្ចសមុប្បន្នំ… សឡាយតនំ បដិច្ចា, ផស្សោ បដិច្ចសមុប្បន្នោ… ផស្សោ បដិច្ចា, វេទនា បដិច្ចសមុប្បន្នា… វេទនា បដិច្ចា, តណ្ហា បដិច្ចសមុប្បន្នា… តណ្ហា បដិច្ចា, ឧបាទានំ បដិច្ចសមុប្បន្នំ… ឧបាទានំ បដិច្ចា, ភវោ បដិច្ចសមុប្បន្នោ… ភវោ បដិច្ចា, ជាតិ បដិច្ចសមុប្បន្នា… ជាតិ បដិច្ចា, ជរាមរណំ បដិច្ចសមុប្បន្នំ។ ឧភោបេតេ ធម្មា បដិច្ចសមុប្បន្នាតិ – បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ។ អតីតម្បិ អទ្ធានំ… អនាគតម្បិ អទ្ធានំ ជាតិ បដិច្ចា, ជរាមរណំ បដិច្ចសមុប្បន្នំ។ ឧភោបេតេ ធម្មា បដិច្ចសមុប្បន្នាតិ – បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ។
Saṅkhārā paṭiccā, viññāṇaṃ paṭiccasamuppannaṃ…pe… viññāṇaṃ paṭiccā, nāmarūpaṃ paṭiccasamuppannaṃ… nāmarūpaṃ paṭiccā, saḷāyatanaṃ paṭiccasamuppannaṃ… saḷāyatanaṃ paṭiccā, phasso paṭiccasamuppanno… phasso paṭiccā, vedanā paṭiccasamuppannā… vedanā paṭiccā, taṇhā paṭiccasamuppannā… taṇhā paṭiccā, upādānaṃ paṭiccasamuppannaṃ… upādānaṃ paṭiccā, bhavo paṭiccasamuppanno… bhavo paṭiccā, jāti paṭiccasamuppannā… jāti paṭiccā, jarāmaraṇaṃ paṭiccasamuppannaṃ. Ubhopete dhammā paṭiccasamuppannāti – paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ. Atītampi addhānaṃ… anāgatampi addhānaṃ jāti paṭiccā, jarāmaraṇaṃ paṭiccasamuppannaṃ. Ubhopete dhammā paṭiccasamuppannāti – paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ.
អវិជ្ជា បច្ចយោ, សង្ខារា បច្ចយសមុប្បន្នា។ ឧភោបេតេ ធម្មា បច្ចយសមុប្បន្នាតិ – បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ ។ អតីតម្បិ អទ្ធានំ… អនាគតម្បិ អទ្ធានំ អវិជ្ជា បច្ចយោ, សង្ខារា បច្ចយសមុប្បន្នា។ ឧភោបេតេ ធម្មា បច្ចយសមុប្បន្នាតិ – បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ។
Avijjā paccayo, saṅkhārā paccayasamuppannā. Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti – paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ . Atītampi addhānaṃ… anāgatampi addhānaṃ avijjā paccayo, saṅkhārā paccayasamuppannā. Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti – paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ.
សង្ខារា បច្ចយា, វិញ្ញាណំ បច្ចយសមុប្បន្នំ…បេ.… វិញ្ញាណំ បច្ចយោ, នាមរូបំ បច្ចយសមុប្បន្នំ… នាមរូបំ បច្ចយោ, សឡាយតនំ បច្ចយសមុប្បន្នំ… សឡាយតនំ បច្ចយោ, ផស្សោ បច្ចយសមុប្បន្នោ… ផស្សោ បច្ចយោ, វេទនា បច្ចយសមុប្បន្នា… វេទនា បច្ចយោ, តណ្ហា បច្ចយសមុប្បន្នា… តណ្ហា បច្ចយោ, ឧបាទានំ បច្ចយសមុប្បន្នំ… ឧបាទានំ បច្ចយោ, ភវោ បច្ចយសមុប្បន្នោ… ភវោ បច្ចយោ, ជាតិ បច្ចយសមុប្បន្នា… ជាតិ បច្ចយោ, ជរាមរណំ បច្ចយសមុប្បន្នំ។ ឧភោបេតេ ធម្មា បច្ចយសមុប្បន្នាតិ – បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ។ អតីតម្បិ អទ្ធានំ… អនាគតម្បិ អទ្ធានំ ជាតិ បច្ចយោ, ជរាមរណំ បច្ចយសមុប្បន្នំ។ ឧភោបេតេ ធម្មា បច្ចយសមុប្បន្នាតិ – បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ។
Saṅkhārā paccayā, viññāṇaṃ paccayasamuppannaṃ…pe… viññāṇaṃ paccayo, nāmarūpaṃ paccayasamuppannaṃ… nāmarūpaṃ paccayo, saḷāyatanaṃ paccayasamuppannaṃ… saḷāyatanaṃ paccayo, phasso paccayasamuppanno… phasso paccayo, vedanā paccayasamuppannā… vedanā paccayo, taṇhā paccayasamuppannā… taṇhā paccayo, upādānaṃ paccayasamuppannaṃ… upādānaṃ paccayo, bhavo paccayasamuppanno… bhavo paccayo, jāti paccayasamuppannā… jāti paccayo, jarāmaraṇaṃ paccayasamuppannaṃ. Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti – paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ. Atītampi addhānaṃ… anāgatampi addhānaṃ jāti paccayo, jarāmaraṇaṃ paccayasamuppannaṃ. Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti – paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ.
៤៧. បុរិមកម្មភវស្មិំ មោហោ អវិជ្ជា, អាយូហនា សង្ខារា, និកន្តិ តណ្ហា, ឧបគមនំ ឧបាទានំ, ចេតនា ភវោ។ ឥមេ បញ្ច ធម្មា បុរិមកម្មភវស្មិំ ឥធ បដិសន្ធិយា បច្ចយា។ ឥធ បដិសន្ធិ វិញ្ញាណំ, ឱក្កន្តិ នាមរូបំ, បសាទោ អាយតនំ, ផុដ្ឋោ ផស្សោ, វេទយិតំ វេទនា។ ឥមេ បញ្ច ធម្មា ឥធុបបត្តិភវស្មិំ បុរេកតស្ស កម្មស្ស បច្ចយា។ ឥធ បរិបក្កត្តា អាយតនានំ មោហោ អវិជ្ជា, អាយូហនា សង្ខារា, និកន្តិ តណ្ហា ឧបគមនំ ឧបាទានំ, ចេតនា ភវោ។ ឥមេ បញ្ច ធម្មា ឥធ កម្មភវស្មិំ អាយតិំ បដិសន្ធិយា បច្ចយា។ អាយតិំ បដិសន្ធិ វិញ្ញាណំ, ឱក្កន្តិ នាមរូបំ, បសាទោ អាយតនំ, ផុដ្ឋោ ផស្សោ, វេទយិតំ វេទនា។ ឥមេ បញ្ច ធម្មា អាយតិំ ឧបបត្តិភវស្មិំ ឥធ កតស្ស កម្មស្ស បច្ចយា។ ឥតិមេ ចតុសង្ខេបេ តយោ អទ្ធេ តិសន្ធិំ វីសតិយា អាការេហិ បដិច្ចសមុប្បាទំ ជានាតិ បស្សតិ អញ្ញាតិ បដិវិជ្ឈតិ។ តំ ញាតដ្ឋេន ញាណំ, បជាននដ្ឋេន បញ្ញា។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘បច្ចយបរិគ្គហេ បញ្ញា ធម្មដ្ឋិតិញាណំ’’។
47. Purimakammabhavasmiṃ moho avijjā, āyūhanā saṅkhārā, nikanti taṇhā, upagamanaṃ upādānaṃ, cetanā bhavo. Ime pañca dhammā purimakammabhavasmiṃ idha paṭisandhiyā paccayā. Idha paṭisandhi viññāṇaṃ, okkanti nāmarūpaṃ, pasādo āyatanaṃ, phuṭṭho phasso, vedayitaṃ vedanā. Ime pañca dhammā idhupapattibhavasmiṃ purekatassa kammassa paccayā. Idha paripakkattā āyatanānaṃ moho avijjā, āyūhanā saṅkhārā, nikanti taṇhā upagamanaṃ upādānaṃ, cetanā bhavo. Ime pañca dhammā idha kammabhavasmiṃ āyatiṃ paṭisandhiyā paccayā. Āyatiṃ paṭisandhi viññāṇaṃ, okkanti nāmarūpaṃ, pasādo āyatanaṃ, phuṭṭho phasso, vedayitaṃ vedanā. Ime pañca dhammā āyatiṃ upapattibhavasmiṃ idha katassa kammassa paccayā. Itime catusaṅkhepe tayo addhe tisandhiṃ vīsatiyā ākārehi paṭiccasamuppādaṃ jānāti passati aññāti paṭivijjhati. Taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ, pajānanaṭṭhena paññā. Tena vuccati – ‘‘paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ’’.
ធម្មដ្ឋិតិញាណនិទ្ទេសោ ចតុត្ថោ។
Dhammaṭṭhitiñāṇaniddeso catuttho.
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / បដិសម្ភិទាមគ្គ-អដ្ឋកថា • Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā / ៤. ធម្មដ្ឋិតិញាណនិទ្ទេសវណ្ណនា • 4. Dhammaṭṭhitiñāṇaniddesavaṇṇanā
