Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / মিলিন্দপঞ্হপাল়ি • Milindapañhapāḷi

১০. ধম্মদেসনায অপ্পোস্সুক্কপঞ্হো

10. Dhammadesanāya appossukkapañho

১০. ‘‘ভন্তে নাগসেন, তুম্হে ভণথ ‘তথাগতেন চতূহি চ অসঙ্খ্যেয্যেহি কপ্পানং সতসহস্সেন চ এত্থন্তরে সব্বঞ্ঞুতঞাণং পরিপাচিতং মহতো জনকাযস্স সমুদ্ধরণাযা’তি। পুন চ ‘সব্বঞ্ঞুতং পত্তস্স অপ্পোস্সুক্কতায চিত্তং নমি, নো ধম্মদেসনাযা’তি।

10. ‘‘Bhante nāgasena, tumhe bhaṇatha ‘tathāgatena catūhi ca asaṅkhyeyyehi kappānaṃ satasahassena ca etthantare sabbaññutañāṇaṃ paripācitaṃ mahato janakāyassa samuddharaṇāyā’ti. Puna ca ‘sabbaññutaṃ pattassa appossukkatāya cittaṃ nami, no dhammadesanāyā’ti.

‘‘যথা নাম, ভন্তে নাগসেন, ইস্সাসো ৰা ইস্সাসন্তেৰাসী ৰা বহুকে দিৰসে সঙ্গামত্থায উপাসনং সিক্খিত্ৰা সম্পত্তে মহাযুদ্ধে ওসক্কেয্য, এৰমেৰ খো, ভন্তে নাগসেন, তথাগতেন চতূহি চ অসঙ্খ্যেয্যেহি কপ্পানং সতসহস্সেন চ এত্থন্তরে সব্বঞ্ঞুতঞাণং পরিপাচেত্ৰা মহতো জনকাযস্স সমুদ্ধরণায সব্বঞ্ঞুতং পত্তেন ধম্মদেসনায ওসক্কিতং।

‘‘Yathā nāma, bhante nāgasena, issāso vā issāsantevāsī vā bahuke divase saṅgāmatthāya upāsanaṃ sikkhitvā sampatte mahāyuddhe osakkeyya, evameva kho, bhante nāgasena, tathāgatena catūhi ca asaṅkhyeyyehi kappānaṃ satasahassena ca etthantare sabbaññutañāṇaṃ paripācetvā mahato janakāyassa samuddharaṇāya sabbaññutaṃ pattena dhammadesanāya osakkitaṃ.

‘‘যথা ৰা পন, ভন্তে নাগসেন, মল্লো ৰা মল্লন্তেৰাসী ৰা বহুকে দিৰসে নিব্বুদ্ধং সিক্খিত্ৰা সম্পত্তে মল্লযুদ্ধে ওসক্কেয্য, এৰমেৰ খো, ভন্তে নাগসেন, তথাগতেন চতূহি চ অসঙ্খ্যেয্যেহি কপ্পানং সতসহস্সেন চ এত্থন্তরে সব্বঞ্ঞুতঞাণং পরিপাচেত্ৰা মহতো জনকাযস্স সমুদ্ধরণায সব্বঞ্ঞুতং পত্তেন ধম্মদেসনায ওসক্কিতং।

‘‘Yathā vā pana, bhante nāgasena, mallo vā mallantevāsī vā bahuke divase nibbuddhaṃ sikkhitvā sampatte mallayuddhe osakkeyya, evameva kho, bhante nāgasena, tathāgatena catūhi ca asaṅkhyeyyehi kappānaṃ satasahassena ca etthantare sabbaññutañāṇaṃ paripācetvā mahato janakāyassa samuddharaṇāya sabbaññutaṃ pattena dhammadesanāya osakkitaṃ.

‘‘কিং নু খো, ভন্তে নাগসেন, তথাগতেন ভযা ওসক্কিতং, উদাহু অপাকটতায ওসক্কিতং, উদাহু দুব্বলতায ওসক্কিতং, উদাহু অসব্বঞ্ঞুতায ওসক্কিতং, কিং তত্থ কারণং, ইঙ্ঘ মে ত্ৰং কারণং ব্রূহি কঙ্খাৰিতরণায। যদি, ভন্তে নাগসেন, তথাগতেন চতূহি চ অসঙ্খ্যেয্যেহি কপ্পানং সতসহস্সেন চ এত্থন্তরে সব্বঞ্ঞুতঞাণং পরিপাচিতং মহতো জনকাযস্স সমুদ্ধরণায, তেন হি ‘সব্বঞ্ঞুতং পত্তস্স অপ্পোস্সুক্কতায চিত্তং নমি, নো ধম্মদেসনাযা’তি যং ৰচনং, তং মিচ্ছা। যদি সব্বঞ্ঞুতং পত্তস্স অপ্পোস্সুক্কতায চিত্তং নমি নো ধম্মদেসনায, তেন হি ‘তথাগতেন চতূহি চ অসঙ্খ্যেয্যেতি কপ্পানং সতসহস্সেন চ এত্থন্তরে সব্বঞ্ঞুতঞাণং পরিপাচিতং মহতো জনকাযস্স সমুদ্ধরণাযা’তি তম্পি ৰচনং মিচ্ছা। অযম্পি উভতো কোটিকো পঞ্হো গম্ভীরো দুন্নিব্বেঠো তৰানুপ্পত্তো, সো তযা নিব্বাহিতব্বো’’তি।

‘‘Kiṃ nu kho, bhante nāgasena, tathāgatena bhayā osakkitaṃ, udāhu apākaṭatāya osakkitaṃ, udāhu dubbalatāya osakkitaṃ, udāhu asabbaññutāya osakkitaṃ, kiṃ tattha kāraṇaṃ, iṅgha me tvaṃ kāraṇaṃ brūhi kaṅkhāvitaraṇāya. Yadi, bhante nāgasena, tathāgatena catūhi ca asaṅkhyeyyehi kappānaṃ satasahassena ca etthantare sabbaññutañāṇaṃ paripācitaṃ mahato janakāyassa samuddharaṇāya, tena hi ‘sabbaññutaṃ pattassa appossukkatāya cittaṃ nami, no dhammadesanāyā’ti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā. Yadi sabbaññutaṃ pattassa appossukkatāya cittaṃ nami no dhammadesanāya, tena hi ‘tathāgatena catūhi ca asaṅkhyeyyeti kappānaṃ satasahassena ca etthantare sabbaññutañāṇaṃ paripācitaṃ mahato janakāyassa samuddharaṇāyā’ti tampi vacanaṃ micchā. Ayampi ubhato koṭiko pañho gambhīro dunnibbeṭho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo’’ti.

‘‘পরিপাচিতঞ্চ, মহারাজ, তথাগতেন চতূহি চ অসঙ্খ্যেয্যেহি কপ্পানং সতসহস্সেন চ এত্থন্তরে সব্বঞ্ঞুতঞাণং মহতো জনকাযস্স সমুদ্ধরণায, পত্তসব্বঞ্ঞুতস্স চ অপ্পোস্সুক্কতায চিত্তং নমি, নো ধম্মদেসনায। তঞ্চ পন ধম্মস্স গম্ভীরনিপুণদুদ্দসদুরনুবোধসুখুমদুপ্পটিৰেধতং সত্তানঞ্চ আলযারামতং সক্কাযদিট্ঠিযা দল়্হসুগ্গহিততঞ্চ দিস্ৰা ‘কিং নু খো, কথং নু খো’তি অপ্পোস্সুক্কতায চিত্তং নমি, নো ধম্মদেসনায, সত্তানং পটিৰেধচিন্তনমানসং যেৰেতং।

‘‘Paripācitañca, mahārāja, tathāgatena catūhi ca asaṅkhyeyyehi kappānaṃ satasahassena ca etthantare sabbaññutañāṇaṃ mahato janakāyassa samuddharaṇāya, pattasabbaññutassa ca appossukkatāya cittaṃ nami, no dhammadesanāya. Tañca pana dhammassa gambhīranipuṇaduddasaduranubodhasukhumaduppaṭivedhataṃ sattānañca ālayārāmataṃ sakkāyadiṭṭhiyā daḷhasuggahitatañca disvā ‘kiṃ nu kho, kathaṃ nu kho’ti appossukkatāya cittaṃ nami, no dhammadesanāya, sattānaṃ paṭivedhacintanamānasaṃ yevetaṃ.

‘‘যথা, মহারাজ, ভিসক্কো সল্লকত্তো অনেকব্যাধিপরিপীল়িতং নরং উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং চিন্তযতি ‘কেন নু খো উপক্কমেন কতমেন ৰা ভেসজ্জেন ইমস্স ব্যাধি ৰূপসমেয্যা’তি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, তথাগতস্স সব্বকিলেসব্যাধিপরিপীল়িতং জনং ধম্মস্স চ গম্ভীরনিপুণদুদ্দসদুরনুবোধসুখুমদুপ্পটিৰেধতং দিস্ৰা ‘কিং নু খো, কথং নু খো’তি অপ্পোস্সুক্কতায চিত্তং নমি, নো ধম্মদেসনায, সত্তানং পটিৰেধচিন্তনমানসং যেৰেতং।

‘‘Yathā, mahārāja, bhisakko sallakatto anekabyādhiparipīḷitaṃ naraṃ upasaṅkamitvā evaṃ cintayati ‘kena nu kho upakkamena katamena vā bhesajjena imassa byādhi vūpasameyyā’ti, evameva kho, mahārāja, tathāgatassa sabbakilesabyādhiparipīḷitaṃ janaṃ dhammassa ca gambhīranipuṇaduddasaduranubodhasukhumaduppaṭivedhataṃ disvā ‘kiṃ nu kho, kathaṃ nu kho’ti appossukkatāya cittaṃ nami, no dhammadesanāya, sattānaṃ paṭivedhacintanamānasaṃ yevetaṃ.

‘‘যথা, মহারাজ, রঞ্ঞো খত্তিযস্স মুদ্ধাৰসিত্তস্স দোৰারিকঅনীকট্ঠপারিসজ্জনেগমভটবল 1 অমচ্চরাজঞ্ঞরাজূপজীৰিনে জনে দিস্ৰা এৰং চিত্তমুপ্পজ্জেয্য ‘কিং নু খো, কথং নু খো ইমে সঙ্গণ্হিস্সামী’তি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, তথাগতস্স ধম্মস্স গম্ভীরনিপুণদুদ্দসদুরনুবোধসুখুমদুপ্পটিৰেধতং সত্তানঞ্চ আলযারামতং সক্কাযদিট্ঠিযা দল়্হসুগ্গহিততঞ্চ দিস্ৰা ‘কিং নু খো, কথং নু খো’তি অপ্পোস্সুক্কতায চিত্তং নমি, নো ধম্মদেসনায, সত্তানং পটিৰেধচিন্তনমানসং যেৰেতং।

‘‘Yathā, mahārāja, rañño khattiyassa muddhāvasittassa dovārikaanīkaṭṭhapārisajjanegamabhaṭabala 2 amaccarājaññarājūpajīvine jane disvā evaṃ cittamuppajjeyya ‘kiṃ nu kho, kathaṃ nu kho ime saṅgaṇhissāmī’ti, evameva kho, mahārāja, tathāgatassa dhammassa gambhīranipuṇaduddasaduranubodhasukhumaduppaṭivedhataṃ sattānañca ālayārāmataṃ sakkāyadiṭṭhiyā daḷhasuggahitatañca disvā ‘kiṃ nu kho, kathaṃ nu kho’ti appossukkatāya cittaṃ nami, no dhammadesanāya, sattānaṃ paṭivedhacintanamānasaṃ yevetaṃ.

‘‘অপি চ, মহারাজ, সব্বেসং তথাগতানং ধম্মতা এসা, যং ব্রহ্মুনা আযাচিতা ধম্মং দেসেন্তি। তত্থ পন কিং কারণং? যে তেন সমযেন মনুস্সা তাপসপরিব্বাজকা সমণব্রাহ্মণা, সব্বেতে ব্রহ্মদেৰতা হোন্তি ব্রহ্মগরুকা ব্রহ্মপরাযণা, তস্মা তস্স বলৰতো যসৰতো ঞাতস্স পঞ্ঞাতস্স উত্তরস্স অচ্চুগ্গতস্স ওনমনেন সদেৰকো লোকো ওনমিস্সতি ওকপ্পেস্সতি অধিমুচ্চিস্সতীতি ইমিনা চ, মহারাজ, কারণেন তথাগতা ব্রহ্মুনা আযাচিতা ধম্মং দেসেন্তি।

‘‘Api ca, mahārāja, sabbesaṃ tathāgatānaṃ dhammatā esā, yaṃ brahmunā āyācitā dhammaṃ desenti. Tattha pana kiṃ kāraṇaṃ? Ye tena samayena manussā tāpasaparibbājakā samaṇabrāhmaṇā, sabbete brahmadevatā honti brahmagarukā brahmaparāyaṇā, tasmā tassa balavato yasavato ñātassa paññātassa uttarassa accuggatassa onamanena sadevako loko onamissati okappessati adhimuccissatīti iminā ca, mahārāja, kāraṇena tathāgatā brahmunā āyācitā dhammaṃ desenti.

‘‘যথা, মহারাজ, কোচি রাজা ৰা রাজমহামত্তো ৰা যস্স ওনমতি অপচিতিং করোতি, বলৰতরস্স তস্স ওনমনেন অৰসেসা জনতা ওনমতি অপচিতিং করোতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, ব্রহ্মে ওনমিতে তথাগতানং সদেৰকো লোকো ওনমিস্সতি, পূজিতপূজকো মহারাজ, লোকো, তস্মা সো ব্রহ্মা সব্বেসং তথাগতানং আযাচতি ধম্মদেসনায, তেন চ কারণেন তথাগতা ব্রহ্মুনা আযাচিতা ধম্মং দেসেন্তী’’তি। ‘‘সাধু, ভন্তে নাগসেন, সুনিব্বেঠিতো পঞ্হো, অতিভদ্রকং ৰেয্যাকরণং, এৰমেতং তথা সম্পটিচ্ছামী’’তি।

‘‘Yathā, mahārāja, koci rājā vā rājamahāmatto vā yassa onamati apacitiṃ karoti, balavatarassa tassa onamanena avasesā janatā onamati apacitiṃ karoti, evameva kho, mahārāja, brahme onamite tathāgatānaṃ sadevako loko onamissati, pūjitapūjako mahārāja, loko, tasmā so brahmā sabbesaṃ tathāgatānaṃ āyācati dhammadesanāya, tena ca kāraṇena tathāgatā brahmunā āyācitā dhammaṃ desentī’’ti. ‘‘Sādhu, bhante nāgasena, sunibbeṭhito pañho, atibhadrakaṃ veyyākaraṇaṃ, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ti.

ধম্মদেসনায অপ্পোস্সুক্কপঞ্হো দসমো।

Dhammadesanāya appossukkapañho dasamo.







Footnotes:
1. বলত্থ (সী॰ পী॰)
2. balattha (sī. pī.)

© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact