| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / អបទាន-អដ្ឋកថា • Apadāna-aṭṭhakathā |
៩. ធម្មចក្កិកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
9. Dhammacakkikattheraapadānavaṇṇanā
សិទ្ធត្ថស្ស ភគវតោតិអាទិកំ អាយស្មតោ ធម្មចក្កិកត្ថេរស្ស អបទានំ។ អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ សិទ្ធត្ថស្ស ភគវតោ កាលេ ឯកស្មិំ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វុទ្ធិប្បត្តោ បុត្តទារេហិ វឌ្ឍិតោ វិភវសម្បន្នោ មហាភោគោ, សោ រតនត្តយេ បសន្នោ សទ្ធាជាតោ ធម្មសភាយំ ធម្មាសនស្ស បិដ្ឋិតោ រតនមយំ ធម្មចក្កំ ការេត្វា បូជេសិ។ សោ តេន បុញ្ញកម្មេន ទេវមនុស្សេសុ និព្ពត្តដ្ឋានេសុ សក្កសម្បត្តិំ ចក្កវត្តិសម្បត្តិញ្ច អនុភវិត្វា កមេន ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ ឯកស្មិំ កុលគេហេ ឧប្បន្នោ វិភវសម្បន្នោ សញ្ជាតសទ្ធោ បព្ពជិត្វា វិបស្សនំ វឌ្ឍេត្វា នចិរស្សេវ អរហត្តំ បត្វា បុព្ពេ កតកុសលនាមសទិសនាមេន ធម្មចក្កិកត្ថេរោតិ បាកដោ ជាតោ អហោសិ។
Siddhatthassa bhagavatotiādikaṃ āyasmato dhammacakkikattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto siddhatthassa bhagavato kāle ekasmiṃ kulagehe nibbatto vuddhippatto puttadārehi vaḍḍhito vibhavasampanno mahābhogo, so ratanattaye pasanno saddhājāto dhammasabhāyaṃ dhammāsanassa piṭṭhito ratanamayaṃ dhammacakkaṃ kāretvā pūjesi. So tena puññakammena devamanussesu nibbattaṭṭhānesu sakkasampattiṃ cakkavattisampattiñca anubhavitvā kamena imasmiṃ buddhuppāde ekasmiṃ kulagehe uppanno vibhavasampanno sañjātasaddho pabbajitvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā nacirasseva arahattaṃ patvā pubbe katakusalanāmasadisanāmena dhammacakkikattheroti pākaṭo jāto ahosi.
១០២. សោ បុញ្ញសម្ភារានុរូបេន បត្តអរហត្តផលោ អត្តនោ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា ជាតសោមនស្សោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ សិទ្ធត្ថស្ស ភគវតោតិអាទិមាហ។ សីហាសនស្ស សម្មុខាតិ សីហស្ស ភគវតោ និសិន្នស្ស សម្មុខា ពុទ្ធាសនស្ស អភិមុខដ្ឋានេតិ អត្ថោ, ធម្មចក្កំ មេ ឋបិតន្តិ មយា ធម្មចក្កាការេន ឧភតោ សីហរូបំ ទស្សេត្វា មជ្ឈេ អាទាសសទិសំ ការេត្វា កតំ ធម្មចក្កំ ឋបិតំ បូជិតំ។ កិំ ភូតំ? វិញ្ញូហិ មេធាវីហិ ‘‘អតីវ សុន្ទរ’’ន្តិ វណ្ណិតំ ថោមិតំ សុកតំ ធម្មចក្កន្តិ សម្ពន្ធោ។
102. So puññasambhārānurūpena pattaarahattaphalo attano pubbakammaṃ saritvā jātasomanasso pubbacaritāpadānaṃ pakāsento siddhatthassa bhagavatotiādimāha. Sīhāsanassa sammukhāti sīhassa bhagavato nisinnassa sammukhā buddhāsanassa abhimukhaṭṭhāneti attho, dhammacakkaṃ me ṭhapitanti mayā dhammacakkākārena ubhato sīharūpaṃ dassetvā majjhe ādāsasadisaṃ kāretvā kataṃ dhammacakkaṃ ṭhapitaṃ pūjitaṃ. Kiṃ bhūtaṃ? Viññūhi medhāvīhi ‘‘atīva sundara’’nti vaṇṇitaṃ thomitaṃ sukataṃ dhammacakkanti sambandho.
១០៣. ចារុវណ្ណោវ សោភាមីតិ សុវណ្ណវណ្ណោ ឥវ សោភាមិ វិរោចាមីតិ អត្ថោ។ ‘‘ចតុវណ្ណេហិ សោភាមី’’តិបិ បាឋោ, តស្ស ខត្តិយព្រាហ្មណវេស្សសុទ្ទជាតិសង្ខាតេហិ ចតូហិ វណ្ណេហិ សោភាមិ វិរោចាមីតិ អត្ថោ។ សយោគ្គពលវាហនោតិ សុវណ្ណសិវិកាទីហិ យោគ្គេហិ ច សេនាបតិមហាមត្តាទីហិ សេវកេហិ ពលេហិ ច ហត្ថិអស្សរថសង្ខាតេហិ វាហនេហិ ច សហិតោតិ អត្ថោ។ ពហុជ្ជនា ពហវោ មនុស្សា អនុយន្តា មមានុវត្តន្តា និច្ចំ និច្ចកាលំ បរិវារេន្តីតិ សម្ពន្ធោ។ សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវាតិ។
103.Cāruvaṇṇovasobhāmīti suvaṇṇavaṇṇo iva sobhāmi virocāmīti attho. ‘‘Catuvaṇṇehi sobhāmī’’tipi pāṭho, tassa khattiyabrāhmaṇavessasuddajātisaṅkhātehi catūhi vaṇṇehi sobhāmi virocāmīti attho. Sayoggabalavāhanoti suvaṇṇasivikādīhi yoggehi ca senāpatimahāmattādīhi sevakehi balehi ca hatthiassarathasaṅkhātehi vāhanehi ca sahitoti attho. Bahujjanā bahavo manussā anuyantā mamānuvattantā niccaṃ niccakālaṃ parivārentīti sambandho. Sesaṃ suviññeyyamevāti.
ធម្មចក្កិកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា។
Dhammacakkikattheraapadānavaṇṇanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / អបទានបាឡិ • Apadānapāḷi / ៩. ធម្មចក្កិកត្ថេរអបទានំ • 9. Dhammacakkikattheraapadānaṃ
