| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
១០. ទសមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ
10. Dasamasaṅghādisesasikkhāpadaṃ
៧២៧. ទសមេ ឯវាចារាតិ ឯត្ថ និគ្គហិតលោបវសេន សន្ធីតិ អាហ ‘‘ឯវំអាចារា’’តិ។ ‘‘យាទិសោ’’តិអាទិនា ឯវំសទ្ទស្ស និទស្សនាទីសុ (អភិធានប្បទីបិកាយំ ១១៨៦ គាថាយំ) ឯកាទសសុ អត្ថេសុ ឧបមត្ថំ ទស្សេតិ។ សព្ពត្ថាតិ ‘‘ឯវំសទ្ទា ឯវំសិលោកា’’តិ សព្ពេសុ បទេសុ។ ឧញ្ញាយាតិ ឯត្ថ ឱការវិបរីតោ ឧការោតិ អាហ ‘‘អវញ្ញាយា’’តិ។ ‘‘នីចំ កត្វា ជាននាយា’’តិ ឥមិនា អវសទ្ទោ នីចត្ថោ, ញាធាតុ អវពោធនត្ថោតិ ទស្សេតិ។ ‘‘បរិភវញ្ញាយា’’តិ វត្តព្ពេ ឧត្តរបទលោបវសេន ‘‘បរិភវេនា’’តិ វុត្តន្តិ អាហ ‘‘បរិភវិត្វា ជាននេនា’’តិ។ អក្ខន្តិយាតិ ឯត្ថ សហនខន្តិយេវាធិប្បេតា, នេវ អនុលោមខន្តិ, ន ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តីតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘អសហនតាយា’’តិ។ វេភស្សិយាតិ ឯត្ថ វិសេសេន ភាសេតិ ឱភាសេតីតិ វិភាសោ អានុភាវោ, វិភាសោ ឥមស្ស សង្ឃស្ស អត្ថីតិ វិភស្សោ សង្ឃោ, ពហ្វត្ថេ ច អតិសយត្ថេ ច សបច្ចយោ ហោតិ។ កស្មា? មន្តុបច្ចយត្ថត្តា ‘‘លោមសោ’’តិអាទីសុ (ជា. ១.១៤.៥៧) វិយ, ពហុអានុភាវោ អតិសយអានុភាវោ សង្ឃោតិ វុត្តំ ហោតិ, សំយោគបរត្តា អាការស្ស រស្សោ។ វិភស្សស្ស ភាវោ វេភស្សិយំ, ពហុអានុភាវោ អតិសយអានុភាវោយេវ។ ឥតិ ឥមមត្ថំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ពលវភស្សភាវេនា’’តិ។ តត្ថ ពលវឥតិ បទេន មន្តុអត្ថេ បវត្តស្ស សប្បច្ចយស្ស ពហ្វត្ថញ្ច អតិសយត្ថញ្ច ទស្សេតិ, ភាវឥតិ បទេន ណិយបច្ចយស្ស ភាវត្ថំ, ឯនឥតិ បទេន និស្សក្កវចនស្ស ករណត្ថេ បវត្តភាវំ ទស្សេតិ។ តមេវត្ថមាវិករោន្តោ អាហ ‘‘អត្តនោ ពលវប្បកាសនេនា’’តិ។ តត្ថ អត្តនោតិ អត្តសង្ខាតស្ស សង្ឃស្ស។ ពលវប្បកាសនេនាតិ ពហុអានុភាវប្បកាសនេន, អតិសយអានុភាវប្បកាសនេន វា។ ពលវប្បកាសនំ នាម អត្ថតោ បរេសំ សមុត្រាសនមេវាតិ អាហ ‘‘សមុត្រាសនេនាតិ អត្ថោ’’តិ។ ទុព្ពលភាវេនាតិ ឯត្ថ ភាវឥតិបទេន ណ្យបច្ចយស្ស ភាវត្ថំ, ឯនឥតិបទេន និស្សក្កវចនស្ស ករណត្ថំ ទស្សេតីតិ ទដ្ឋព្ពំ។ សព្ពត្ថាតិ ‘‘ឧញ្ញាយា’’តិអាទីសុ សព្ពេសុ បទេសុ។ ចសទ្ទោ លុត្តនិទ្ទិដ្ឋោតិ អាហ ‘‘ឯវំ សមុច្ចយត្ថោ ទដ្ឋព្ពោ’’តិ។ វិវិច្ចថាតិ ឯត្ថ វីត្យូបសគ្គោ វិនាសទ្ទត្ថោ, វិចធាតុ សត្តត្ថោតិ អាហ ‘‘វិនា ហោថា’’តិ។ ទសមំ។
727. Dasame evācārāti ettha niggahitalopavasena sandhīti āha ‘‘evaṃācārā’’ti. ‘‘Yādiso’’tiādinā evaṃsaddassa nidassanādīsu (abhidhānappadīpikāyaṃ 1186 gāthāyaṃ) ekādasasu atthesu upamatthaṃ dasseti. Sabbatthāti ‘‘evaṃsaddā evaṃsilokā’’ti sabbesu padesu. Uññāyāti ettha okāraviparīto ukāroti āha ‘‘avaññāyā’’ti. ‘‘Nīcaṃ katvā jānanāyā’’ti iminā avasaddo nīcattho, ñādhātu avabodhanatthoti dasseti. ‘‘Paribhavaññāyā’’ti vattabbe uttarapadalopavasena ‘‘paribhavenā’’ti vuttanti āha ‘‘paribhavitvā jānanenā’’ti. Akkhantiyāti ettha sahanakhantiyevādhippetā, neva anulomakhanti, na diṭṭhinijjhānakkhantīti dassento āha ‘‘asahanatāyā’’ti. Vebhassiyāti ettha visesena bhāseti obhāsetīti vibhāso ānubhāvo, vibhāso imassa saṅghassa atthīti vibhasso saṅgho, bahvatthe ca atisayatthe ca sapaccayo hoti. Kasmā? Mantupaccayatthattā ‘‘lomaso’’tiādīsu (jā. 1.14.57) viya, bahuānubhāvo atisayaānubhāvo saṅghoti vuttaṃ hoti, saṃyogaparattā ākārassa rasso. Vibhassassa bhāvo vebhassiyaṃ, bahuānubhāvo atisayaānubhāvoyeva. Iti imamatthaṃ dassento āha ‘‘balavabhassabhāvenā’’ti. Tattha balavaiti padena mantuatthe pavattassa sappaccayassa bahvatthañca atisayatthañca dasseti, bhāvaiti padena ṇiyapaccayassa bhāvatthaṃ, enaiti padena nissakkavacanassa karaṇatthe pavattabhāvaṃ dasseti. Tamevatthamāvikaronto āha ‘‘attano balavappakāsanenā’’ti. Tattha attanoti attasaṅkhātassa saṅghassa. Balavappakāsanenāti bahuānubhāvappakāsanena, atisayaānubhāvappakāsanena vā. Balavappakāsanaṃ nāma atthato paresaṃ samutrāsanamevāti āha ‘‘samutrāsanenāti attho’’ti. Dubbalabhāvenāti ettha bhāvaitipadena ṇyapaccayassa bhāvatthaṃ, enaitipadena nissakkavacanassa karaṇatthaṃ dassetīti daṭṭhabbaṃ. Sabbatthāti ‘‘uññāyā’’tiādīsu sabbesu padesu. Casaddo luttaniddiṭṭhoti āha ‘‘evaṃ samuccayattho daṭṭhabbo’’ti. Viviccathāti ettha vītyūpasaggo vināsaddattho, vicadhātu sattatthoti āha ‘‘vinā hothā’’ti. Dasamaṃ.
អនន្តរា បក្ខិបិត្វាតិ សម្ពន្ធោ។ មហាវិភង្គតោ អាហរិតានិ ឥមានិ តីណិ សិក្ខាបទានីតិ យោជនា។ នវ បឋមាបត្តិកា វេទិតព្ពាតិ សម្ពន្ធោ។ សព្ពេបិ ធម្មាតិ យោជនា។ ឯត្ថាតិ ‘‘ឧទ្ទិដ្ឋា ខោ’’តិអាទិបាឋេ។ តំ បនាតិ បក្ខមានត្តំ បនាតិ។
Anantarā pakkhipitvāti sambandho. Mahāvibhaṅgato āharitāni imāni tīṇi sikkhāpadānīti yojanā. Nava paṭhamāpattikā veditabbāti sambandho. Sabbepi dhammāti yojanā. Etthāti ‘‘uddiṭṭhā kho’’tiādipāṭhe. Taṃ panāti pakkhamānattaṃ panāti.
ឥតិ សមន្តបាសាទិកាយ វិនយសំវណ្ណនាយ
Iti samantapāsādikāya vinayasaṃvaṇṇanāya
ភិក្ខុនិវិភង្គេ
Bhikkhunivibhaṅge
សត្តរសកវណ្ណនាយ យោជនា សមត្តា។
Sattarasakavaṇṇanāya yojanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / ភិក្ខុនីវិភង្គ • Bhikkhunīvibhaṅga / ១០. ទសមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ • 10. Dasamasaṅghādisesasikkhāpadaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / ភិក្ខុនីវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Bhikkhunīvibhaṅga-aṭṭhakathā / ១០. ទសមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទវណ្ណនា • 10. Dasamasaṅghādisesasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ៩. នវមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទវណ្ណនា • 9. Navamasaṅghādisesasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ៦. ឆដ្ឋសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទវណ្ណនា • 6. Chaṭṭhasaṅghādisesasikkhāpadavaṇṇanā
