| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ವಿಮಾನವತ್ಥುಪಾಳಿ • Vimānavatthupāḷi |
೧೩. ಚೂಳರಥವಿಮಾನವತ್ಥು
13. Cūḷarathavimānavatthu
೯೮೧.
981.
‘‘ದಳ್ಹಧಮ್ಮಾ ನಿಸಾರಸ್ಸ, ಧನುಂ ಓಲುಬ್ಭ ತಿಟ್ಠಸಿ।
‘‘Daḷhadhammā nisārassa, dhanuṃ olubbha tiṭṭhasi;
೯೮೨.
982.
‘‘ಅಸ್ಸಕಾಧಿಪತಿಸ್ಸಾಹಂ , ಭನ್ತೇ ಪುತ್ತೋ ವನೇಚರೋ।
‘‘Assakādhipatissāhaṃ , bhante putto vanecaro;
೯೮೩.
983.
‘‘ಮಿಗೇ ಗವೇಸಮಾನೋಹಂ, ಓಗಾಹನ್ತೋ ಬ್ರಹಾವನಂ।
‘‘Mige gavesamānohaṃ, ogāhanto brahāvanaṃ;
ಮಿಗಂ ತಞ್ಚೇವ 5 ನಾದ್ದಕ್ಖಿಂ, ತಞ್ಚ ದಿಸ್ವಾ ಠಿತೋ ಅಹ’’ನ್ತಿ॥
Migaṃ tañceva 6 nāddakkhiṃ, tañca disvā ṭhito aha’’nti.
೯೮೪.
984.
‘‘ಸ್ವಾಗತಂ ತೇ ಮಹಾಪುಞ್ಞ, ಅಥೋ ತೇ ಅದುರಾಗತಂ।
‘‘Svāgataṃ te mahāpuñña, atho te adurāgataṃ;
ಏತ್ತೋ ಉದಕಮಾದಾಯ, ಪಾದೇ ಪಕ್ಖಾಲಯಸ್ಸು ತೇ॥
Etto udakamādāya, pāde pakkhālayassu te.
೯೮೫.
985.
‘‘ಇದಮ್ಪಿ ಪಾನೀಯಂ ಸೀತಂ, ಆಭತಂ ಗಿರಿಗಬ್ಭರಾ।
‘‘Idampi pānīyaṃ sītaṃ, ābhataṃ girigabbharā;
೯೮೬.
986.
‘‘ಕಲ್ಯಾಣೀ ವತ ತೇ ವಾಚಾ, ಸವನೀಯಾ ಮಹಾಮುನಿ।
‘‘Kalyāṇī vata te vācā, savanīyā mahāmuni;
೯೮೭.
987.
‘‘ಕಾ ತೇ ರತಿ ವನೇ ವಿಹರತೋ, ಇಸಿನಿಸಭ ವದೇಹಿ ಪುಟ್ಠೋ।
‘‘Kā te rati vane viharato, isinisabha vadehi puṭṭho;
ತವ ವಚನಪಥಂ ನಿಸಾಮಯಿತ್ವಾ, ಅತ್ಥಧಮ್ಮಪದಂ ಸಮಾಚರೇಮಸೇ’’ತಿ॥
Tava vacanapathaṃ nisāmayitvā, atthadhammapadaṃ samācaremase’’ti.
೯೮೮.
988.
‘‘ಅಹಿಂಸಾ ಸಬ್ಬಪಾಣೀನಂ, ಕುಮಾರಮ್ಹಾಕ ರುಚ್ಚತಿ।
‘‘Ahiṃsā sabbapāṇīnaṃ, kumāramhāka ruccati;
ಥೇಯ್ಯಾ ಚ ಅತಿಚಾರಾ ಚ, ಮಜ್ಜಪಾನಾ ಚ ಆರತಿ॥
Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārati.
೯೮೯.
989.
‘‘ಆರತಿ ಸಮಚರಿಯಾ ಚ, ಬಾಹುಸಚ್ಚಂ ಕತಞ್ಞುತಾ।
‘‘Ārati samacariyā ca, bāhusaccaṃ kataññutā;
ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಪಾಸಂಸಾ, ಧಮ್ಮಾ ಏತೇ ಪಸಂಸಿಯಾತಿ॥
Diṭṭheva dhamme pāsaṃsā, dhammā ete pasaṃsiyāti.
೯೯೦.
990.
‘‘ಸನ್ತಿಕೇ ಮರಣಂ ತುಯ್ಹಂ, ಓರಂ ಮಾಸೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ।
‘‘Santike maraṇaṃ tuyhaṃ, oraṃ māsehi pañcahi;
ರಾಜಪುತ್ತ ವಿಜಾನಾಹಿ, ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಮೋಚಯಾ’’ತಿ॥
Rājaputta vijānāhi, attānaṃ parimocayā’’ti.
೯೯೧.
991.
‘‘ಕತಮಂ ಸ್ವಾಹಂ ಜನಪದಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ಕಿಂ ಕಮ್ಮಂ ಕಿಞ್ಚ ಪೋರಿಸಂ।
‘‘Katamaṃ svāhaṃ janapadaṃ gantvā, kiṃ kammaṃ kiñca porisaṃ;
ಕಾಯ ವಾ ಪನ ವಿಜ್ಜಾಯ, ಭವೇಯ್ಯಂ ಅಜರಾಮರೋ’’ತಿ॥
Kāya vā pana vijjāya, bhaveyyaṃ ajarāmaro’’ti.
೯೯೨.
992.
‘‘ನ ವಿಜ್ಜತೇ ಸೋ ಪದೇಸೋ, ಕಮ್ಮಂ ವಿಜ್ಜಾ ಚ ಪೋರಿಸಂ।
‘‘Na vijjate so padeso, kammaṃ vijjā ca porisaṃ;
ಯತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಭವೇ ಮಚ್ಚೋ, ರಾಜಪುತ್ತಾಜರಾಮರೋ॥
Yattha gantvā bhave macco, rājaputtājarāmaro.
೯೯೩.
993.
‘‘ಮಹದ್ಧನಾ ಮಹಾಭೋಗಾ, ರಟ್ಠವನ್ತೋಪಿ ಖತ್ತಿಯಾ।
‘‘Mahaddhanā mahābhogā, raṭṭhavantopi khattiyā;
೯೯೪.
994.
‘‘ಯದಿ ತೇ ಸುತಾ ಅನ್ಧಕವೇಣ್ಡುಪುತ್ತಾ 17, ಸೂರಾ ವೀರಾ ವಿಕ್ಕನ್ತಪ್ಪಹಾರಿನೋ।
‘‘Yadi te sutā andhakaveṇḍuputtā 18, sūrā vīrā vikkantappahārino;
ತೇಪಿ ಆಯುಕ್ಖಯಂ ಪತ್ತಾ, ವಿದ್ಧಸ್ತಾ ಸಸ್ಸತೀಸಮಾ॥
Tepi āyukkhayaṃ pattā, viddhastā sassatīsamā.
೯೯೫.
995.
‘‘ಖತ್ತಿಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವೇಸ್ಸಾ, ಸುದ್ದಾ ಚಣ್ಡಾಲಪುಕ್ಕುಸಾ।
‘‘Khattiyā brāhmaṇā vessā, suddā caṇḍālapukkusā;
ಏತೇ ಚಞ್ಞೇ ಚ ಜಾತಿಯಾ, ತೇಪಿ ನೋ ಅಜರಾಮರಾ॥
Ete caññe ca jātiyā, tepi no ajarāmarā.
೯೯೬.
996.
‘‘ಯೇ ಮನ್ತಂ ಪರಿವತ್ತೇನ್ತಿ, ಛಳಙ್ಗಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಿನ್ತಿತಂ।
‘‘Ye mantaṃ parivattenti, chaḷaṅgaṃ brahmacintitaṃ;
ಏತೇ ಚಞ್ಞೇ ಚ ವಿಜ್ಜಾಯ, ತೇಪಿ ನೋ ಅಜರಾಮರಾ॥
Ete caññe ca vijjāya, tepi no ajarāmarā.
೯೯೭.
997.
‘‘ಇಸಯೋ ಚಾಪಿ ಯೇ ಸನ್ತಾ, ಸಞ್ಞತತ್ತಾ ತಪಸ್ಸಿನೋ।
‘‘Isayo cāpi ye santā, saññatattā tapassino;
ಸರೀರಂ ತೇಪಿ ಕಾಲೇನ, ವಿಜಹನ್ತಿ ತಪಸ್ಸಿನೋ॥
Sarīraṃ tepi kālena, vijahanti tapassino.
೯೯೮.
998.
‘‘ಭಾವಿತತ್ತಾಪಿ ಅರಹನ್ತೋ, ಕತಕಿಚ್ಚಾ ಅನಾಸವಾ।
‘‘Bhāvitattāpi arahanto, katakiccā anāsavā;
ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತಿ ಇಮಂ ದೇಹಂ, ಪುಞ್ಞಪಾಪಪರಿಕ್ಖಯಾ’’ತಿ॥
Nikkhipanti imaṃ dehaṃ, puññapāpaparikkhayā’’ti.
೯೯೯.
999.
‘‘ಸುಭಾಸಿತಾ ಅತ್ಥವತೀ, ಗಾಥಾಯೋ ತೇ ಮಹಾಮುನಿ।
‘‘Subhāsitā atthavatī, gāthāyo te mahāmuni;
ನಿಜ್ಝತ್ತೋಮ್ಹಿ ಸುಭಟ್ಠೇನ, ತ್ವಞ್ಚ ಮೇ ಸರಣಂ ಭವಾ’’ತಿ॥
Nijjhattomhi subhaṭṭhena, tvañca me saraṇaṃ bhavā’’ti.
೧೦೦೦.
1000.
ಸಕ್ಯಪುತ್ತಂ ಮಹಾವೀರಂ, ಯಮಹಂ ಸರಣಂ ಗತೋ’’ತಿ॥
Sakyaputtaṃ mahāvīraṃ, yamahaṃ saraṇaṃ gato’’ti.
೧೦೦೧.
1001.
‘‘ಕತರಸ್ಮಿಂ ಸೋ ಜನಪದೇ, ಸತ್ಥಾ ತುಮ್ಹಾಕ ಮಾರಿಸ।
‘‘Katarasmiṃ so janapade, satthā tumhāka mārisa;
ಅಹಮ್ಪಿ ದಟ್ಠುಂ ಗಚ್ಛಿಸ್ಸಂ, ಜಿನಂ ಅಪ್ಪಟಿಪುಗ್ಗಲ’’ನ್ತಿ॥
Ahampi daṭṭhuṃ gacchissaṃ, jinaṃ appaṭipuggala’’nti.
೧೦೦೨.
1002.
‘‘ಪುರತ್ಥಿಮಸ್ಮಿಂ ಜನಪದೇ, ಓಕ್ಕಾಕಕುಲಸಮ್ಭವೋ।
‘‘Puratthimasmiṃ janapade, okkākakulasambhavo;
ತತ್ಥಾಸಿ ಪುರಿಸಾಜಞ್ಞೋ, ಸೋ ಚ ಖೋ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ’’ತಿ॥
Tatthāsi purisājañño, so ca kho parinibbuto’’ti.
೧೦೦೩.
1003.
‘‘ಸಚೇ ಹಿ ಬುದ್ಧೋ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ, ಸತ್ಥಾ ತುಮ್ಹಾಕ ಮಾರಿಸ।
‘‘Sace hi buddho tiṭṭheyya, satthā tumhāka mārisa;
೧೦೦೪.
1004.
‘‘ಯತೋ ಚ ಖೋ 23 ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ, ಸತ್ಥಾ ತುಮ್ಹಾಕ ಮಾರಿಸ।
‘‘Yato ca kho 24 parinibbuto, satthā tumhāka mārisa;
೧೦೦೫.
1005.
‘‘ಉಪೇಮಿ ಸರಣಂ ಬುದ್ಧಂ, ಧಮ್ಮಞ್ಚಾಪಿ ಅನುತ್ತರಂ।
‘‘Upemi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammañcāpi anuttaraṃ;
ಸಙ್ಘಞ್ಚ ನರದೇವಸ್ಸ, ಗಚ್ಛಾಮಿ ಸರಣಂ ಅಹಂ॥
Saṅghañca naradevassa, gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ.
೧೦೦೬.
1006.
‘‘ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವಿರಮಾಮಿ ಖಿಪ್ಪಂ, ಲೋಕೇ ಅದಿನ್ನಂ ಪರಿವಜ್ಜಯಾಮಿ।
‘‘Pāṇātipātā viramāmi khippaṃ, loke adinnaṃ parivajjayāmi;
ಅಮಜ್ಜಪೋ ನೋ ಚ ಮುಸಾ ಭಣಾಮಿ, ಸಕೇನ ದಾರೇನ ಚ ಹೋಮಿ ತುಟ್ಠೋ’’ತಿ॥
Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, sakena dārena ca homi tuṭṭho’’ti.
೧೦೦೭.
1007.
‘‘ಸಹಸ್ಸರಂಸೀವ ಯಥಾ ಮಹಪ್ಪಭೋ, ದಿಸಂ ಯಥಾ ಭಾತಿ ನಭೇ ಅನುಕ್ಕಮಂ।
‘‘Sahassaraṃsīva yathā mahappabho, disaṃ yathā bhāti nabhe anukkamaṃ;
೧೦೦೮.
1008.
‘‘ಸುವಣ್ಣಪಟ್ಟೇಹಿ ಸಮನ್ತಮೋತ್ಥಟೋ, ಉರಸ್ಸ ಮುತ್ತಾಹಿ ಮಣೀಹಿ ಚಿತ್ತಿತೋ।
‘‘Suvaṇṇapaṭṭehi samantamotthaṭo, urassa muttāhi maṇīhi cittito;
ಲೇಖಾ ಸುವಣ್ಣಸ್ಸ ಚ ರೂಪಿಯಸ್ಸ ಚ, ಸೋಭೇನ್ತಿ ವೇಳುರಿಯಮಯಾ ಸುನಿಮ್ಮಿತಾ॥
Lekhā suvaṇṇassa ca rūpiyassa ca, sobhenti veḷuriyamayā sunimmitā.
೧೦೦೯.
1009.
‘‘ಸೀಸಞ್ಚಿದಂ ವೇಳುರಿಯಸ್ಸ ನಿಮ್ಮಿತಂ, ಯುಗಞ್ಚಿದಂ ಲೋಹಿತಕಾಯ ಚಿತ್ತಿತಂ।
‘‘Sīsañcidaṃ veḷuriyassa nimmitaṃ, yugañcidaṃ lohitakāya cittitaṃ;
ಯುತ್ತಾ ಸುವಣ್ಣಸ್ಸ ಚ ರೂಪಿಯಸ್ಸ ಚ, ಸೋಭನ್ತಿ ಅಸ್ಸಾ ಚ ಇಮೇ ಮನೋಜವಾ॥
Yuttā suvaṇṇassa ca rūpiyassa ca, sobhanti assā ca ime manojavā.
೧೦೧೦.
1010.
‘‘ಸೋ ತಿಟ್ಠಸಿ ಹೇಮರಥೇ ಅಧಿಟ್ಠಿತೋ, ದೇವಾನಮಿನ್ದೋವ ಸಹಸ್ಸವಾಹನೋ।
‘‘So tiṭṭhasi hemarathe adhiṭṭhito, devānamindova sahassavāhano;
ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಾಹಂ ಯಸವನ್ತ ಕೋವಿದಂ 31, ಕಥಂ ತಯಾ ಲದ್ಧೋ ಅಯಂ ಉಳಾರೋ’’ತಿ॥
Pucchāmi tāhaṃ yasavanta kovidaṃ 32, kathaṃ tayā laddho ayaṃ uḷāro’’ti.
೧೦೧೧.
1011.
‘‘ಸುಜಾತೋ ನಾಮಹಂ ಭನ್ತೇ, ರಾಜಪುತ್ತೋ ಪುರೇ ಅಹುಂ।
‘‘Sujāto nāmahaṃ bhante, rājaputto pure ahuṃ;
ತ್ವಞ್ಚ ಮಂ ಅನುಕಮ್ಪಾಯ, ಸಞ್ಞಮಸ್ಮಿಂ ನಿವೇಸಯಿ॥
Tvañca maṃ anukampāya, saññamasmiṃ nivesayi.
೧೦೧೨.
1012.
‘‘ಖೀಣಾಯುಕಞ್ಚ ಮಂ ಞತ್ವಾ, ಸರೀರಂ ಪಾದಾಸಿ ಸತ್ಥುನೋ।
‘‘Khīṇāyukañca maṃ ñatvā, sarīraṃ pādāsi satthuno;
ಇಮಂ ಸುಜಾತ ಪೂಜೇಹಿ, ತಂ ತೇ ಅತ್ಥಾಯ ಹೇಹಿತಿ॥
Imaṃ sujāta pūjehi, taṃ te atthāya hehiti.
೧೦೧೩.
1013.
‘‘ತಾಹಂ ಗನ್ಧೇಹಿ ಮಾಲೇಹಿ, ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಸಮುಯ್ಯುತೋ।
‘‘Tāhaṃ gandhehi mālehi, pūjayitvā samuyyuto;
ಪಹಾಯ ಮಾನುಸಂ ದೇಹಂ, ಉಪಪನ್ನೋಮ್ಹಿ ನನ್ದನಂ॥
Pahāya mānusaṃ dehaṃ, upapannomhi nandanaṃ.
೧೦೧೪.
1014.
ರಮಾಮಿ ನಚ್ಚಗೀತೇಹಿ, ಅಚ್ಛರಾಹಿ ಪುರಕ್ಖತೋ’’ತಿ॥
Ramāmi naccagītehi, accharāhi purakkhato’’ti.
ಚೂಳರಥವಿಮಾನಂ ತೇರಸಮಂ।
Cūḷarathavimānaṃ terasamaṃ.
Footnotes:
Related texts:
ಅಟ್ಠಕಥಾ • Aṭṭhakathā / ಸುತ್ತಪಿಟಕ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ವಿಮಾನವತ್ಥು-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Vimānavatthu-aṭṭhakathā / ೧೩. ಚೂಳರಥವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ • 13. Cūḷarathavimānavaṇṇanā
