Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / মিলিন্দপঞ্হপাল়ি • Milindapañhapāḷi

৬. ছদ্দন্তজোতিপালারব্ভপঞ্হো

6. Chaddantajotipālārabbhapañho

. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ভাসিতম্পেতং ভগৰতা ছদ্দন্তো নাগরাজা –

6. ‘‘Bhante nāgasena, bhāsitampetaṃ bhagavatā chaddanto nāgarājā –

‘‘‘ৰধিস্সমেতন্তি পরামসন্তো, কাসাৰমদ্দক্খি ধজং ইসীনং।

‘‘‘Vadhissametanti parāmasanto, kāsāvamaddakkhi dhajaṃ isīnaṃ;

দুক্খেন ফুট্ঠস্সুদপাদি সঞ্ঞা, অরহদ্ধজো সব্ভি অৰজ্ঝরূপো’তি॥

Dukkhena phuṭṭhassudapādi saññā, arahaddhajo sabbhi avajjharūpo’ti.

‘‘পুন চ ভণিতং ‘জোতিপালমাণৰো সমানো কস্সপং ভগৰন্তং অরহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং মুণ্ডকৰাদেন সমণকৰাদেন অসব্ভাহি ফরুসাহি ৰাচাহি অক্কোসি পরিভাসী’তি। যদি, ভন্তে নাগসেন, বোধিসত্তো তিরচ্ছানগতো সমানো কাসাৰং অভিপূজযি, তেন হি ‘জোতিপালেন মাণৰেন কস্সপো ভগৰা অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো মুণ্ডকৰাদেন সমণকৰাদেন অসব্ভাহি ফরুসাহি ৰাচাহি অক্কুট্ঠো পরিভাসিতো’তি যং ৰচনং, তং মিচ্ছা। যদি জোতিপালেন মাণৰেন কস্সপো ভগৰা অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো মুণ্ডকৰাদেন সমণকৰাদেন অসব্ভাহি ফরুসাহি ৰাচাহি অক্কুট্ঠো পরিভাসিতো, তেন হি ‘ছদ্দন্তেন নাগরাজেন কাসাৰং পূজিত’ন্তি তম্পি ৰচনং মিচ্ছা। যদি তিরচ্ছানগতেন বোধিসত্তেন কক্খল়খরকটুকৰেদনং ৰেদযমানেন লুদ্দকেন নিৰত্থং কাসাৰং পূজিতং, কিং মনুস্সভূতো সমানো পরিপক্কঞাণো পরিপক্কায বোধিযা কস্সপং ভগৰন্তং অরহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং দসবলং লোকনাযকং উদিতোদিতং জলিতব্যামোভাসং পৰরুত্তমং পৰররুচিরকাসিককাসাৰমভিপারুতং দিস্ৰা ন পূজযি? অযম্পি উভতো কোটিকো পঞ্হো তৰানুপ্পত্তো, সো তযা নিব্বাহিতব্বোতি।

‘‘Puna ca bhaṇitaṃ ‘jotipālamāṇavo samāno kassapaṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ muṇḍakavādena samaṇakavādena asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosi paribhāsī’ti. Yadi, bhante nāgasena, bodhisatto tiracchānagato samāno kāsāvaṃ abhipūjayi, tena hi ‘jotipālena māṇavena kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho muṇḍakavādena samaṇakavādena asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkuṭṭho paribhāsito’ti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā. Yadi jotipālena māṇavena kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho muṇḍakavādena samaṇakavādena asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkuṭṭho paribhāsito, tena hi ‘chaddantena nāgarājena kāsāvaṃ pūjita’nti tampi vacanaṃ micchā. Yadi tiracchānagatena bodhisattena kakkhaḷakharakaṭukavedanaṃ vedayamānena luddakena nivatthaṃ kāsāvaṃ pūjitaṃ, kiṃ manussabhūto samāno paripakkañāṇo paripakkāya bodhiyā kassapaṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ dasabalaṃ lokanāyakaṃ uditoditaṃ jalitabyāmobhāsaṃ pavaruttamaṃ pavararucirakāsikakāsāvamabhipārutaṃ disvā na pūjayi? Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabboti.

‘‘ভাসিতম্পেতং, মহারাজ, ভগৰতা ছদ্দন্তো নাগরাজা ‘ৰধিস্সমেতন্তি…পে॰… অৰজ্ঝরূপো’তি। জোতিপালেন চ মাণৰেন কস্সপো ভগৰা অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো মুণ্ডকৰাদেন সমণকৰাদেন অসব্ভাহি ফরুসাহি ৰাচাহি অক্কুট্ঠো পরিভাসিতো, তঞ্চ পন জাতিৰসেন কুলৰসেন। জোতিপালো, মহারাজ, মাণৰো অস্সদ্ধে অপ্পসন্নে কুলে পচ্চাজাতো, তস্স মাতাপিতরো ভগিনিভাতরো দাসিদাসচেটকপরিৰারকমনুস্সা ব্রহ্মদেৰতা ব্রহ্মগরুকা, তে ‘ব্রাহ্মণা এৰ উত্তমা পৰরা’তি অৰসেসে পব্বজিতে গরহন্তি জিগুচ্ছন্তি, তেসং তং ৰচনং সুত্ৰা জোতিপালো মাণৰো ঘটিকারেন কুম্ভকারেন সত্থারং দস্সনায পক্কোসিতো এৰমাহ ‘কিং পন তেন মুণ্ডকেন সমণকেন দিট্ঠেনা’তি।

‘‘Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā chaddanto nāgarājā ‘vadhissametanti…pe… avajjharūpo’ti. Jotipālena ca māṇavena kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho muṇḍakavādena samaṇakavādena asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkuṭṭho paribhāsito, tañca pana jātivasena kulavasena. Jotipālo, mahārāja, māṇavo assaddhe appasanne kule paccājāto, tassa mātāpitaro bhaginibhātaro dāsidāsaceṭakaparivārakamanussā brahmadevatā brahmagarukā, te ‘brāhmaṇā eva uttamā pavarā’ti avasese pabbajite garahanti jigucchanti, tesaṃ taṃ vacanaṃ sutvā jotipālo māṇavo ghaṭikārena kumbhakārena satthāraṃ dassanāya pakkosito evamāha ‘kiṃ pana tena muṇḍakena samaṇakena diṭṭhenā’ti.

‘‘যথা , মহারাজ , অমতং ৰিসমাসজ্জ তিত্তকং হোতি, যথা চ সীতোদকং অগ্গিমাসজ্জ উণ্হং হোতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, জোতিপালো মাণৰো অস্সদ্ধে অপ্পসন্নে কুলে পচ্চাজাতো, সো কুলৰসেন অন্ধো হুত্ৰা 1 তথাগতং অক্কোসি পরিভাসি।

‘‘Yathā , mahārāja , amataṃ visamāsajja tittakaṃ hoti, yathā ca sītodakaṃ aggimāsajja uṇhaṃ hoti, evameva kho, mahārāja, jotipālo māṇavo assaddhe appasanne kule paccājāto, so kulavasena andho hutvā 2 tathāgataṃ akkosi paribhāsi.

‘‘যথা, মহারাজ, জলিতপজ্জলিতো মহাঅগ্গিক্খন্ধো সপ্পভাসো উদকমাসজ্জ উপহতপ্পভাতেজো সীতলো কাল়কো ভৰতি পরিপক্কনিগ্গুণ্ডিফলসদিসো, এৰমেৰ খো, মহারাজ, জোতিপালো মাণৰো পুঞ্ঞৰা সদ্ধো ঞাণৰিপুলসপ্পভাসো অস্সদ্ধে অপ্পসন্নে কুলে পচ্চাজাতো, সো কুলৰসেন অন্ধো হুত্ৰা তথাগতং অক্কোসি পরিভাসি, উপগন্ত্ৰা চ বুদ্ধগুণমঞ্ঞায চেটকভূতো ৰিয অহোসি, জিনসাসনে পব্বজিত্ৰা অভিঞ্ঞা চ সমাপত্তিযো চ নিব্বত্তেত্ৰা ব্রহ্মলোকূপগো অহোসী’’তি। ‘‘সাধু, ভন্তে নাগসেন, এৰমেতং তথা সম্পটিচ্ছামী’’তি।

‘‘Yathā, mahārāja, jalitapajjalito mahāaggikkhandho sappabhāso udakamāsajja upahatappabhātejo sītalo kāḷako bhavati paripakkanigguṇḍiphalasadiso, evameva kho, mahārāja, jotipālo māṇavo puññavā saddho ñāṇavipulasappabhāso assaddhe appasanne kule paccājāto, so kulavasena andho hutvā tathāgataṃ akkosi paribhāsi, upagantvā ca buddhaguṇamaññāya ceṭakabhūto viya ahosi, jinasāsane pabbajitvā abhiññā ca samāpattiyo ca nibbattetvā brahmalokūpago ahosī’’ti. ‘‘Sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ti.

ছদ্দন্তজোতিপালারব্ভপঞ্হো ছট্ঠো।

Chaddantajotipālārabbhapañho chaṭṭho.







Footnotes:
1. সো কুলজাতিৰসেন অন্ধো ভৰিত্ৰা (স্যা॰)
2. so kulajātivasena andho bhavitvā (syā.)

© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact