| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) |
੭. ਚਾਤੁਮਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ
7. Cātumasuttavaṇṇanā
੧੫੭. ਏવਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਚਾਤੁਮਸੁਤ੍ਤਂ। ਤਤ੍ਥ ਚਾਤੁਮਾਯਨ੍ਤਿ ਏવਂਨਾਮਕੇ ਗਾਮੇ। ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨੀਤਿ ਅਧੁਨਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਞ੍ਚ ਸਤਾਨਿ। ਥੇਰਾ ਕਿਰ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ – ‘‘ਇਮੇ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਦਸਬਲਂ ਅਦਿਸ੍વਾવ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ, ਏਤੇਸਂ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮ, ਭਗવਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍વਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਯਥਾਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ। ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਹੇਤ੍વਾ ਆਗਤਾ। ਪਟਿਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾਤਿ ‘‘ਕਚ੍ਚਾવੁਸੋ, ਖਮਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਕਥਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ। ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਪਯਮਾਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ વਸਨਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍વਾ ਦ੍વਾਰવਾਤਪਾਨਾਨਿ વਿવਰਿਤ੍વਾ ਮਞ੍ਚਪੀਠਕਟਸਾਰਕਾਦੀਨਿ ਨੀਹਰਿਤ੍વਾ ਪਪ੍ਫੋਟੇਤ੍વਾ ਯਥਾਟ੍ਠਾਨੇ ਸਣ੍ਠਾਪਯਮਾਨਾ। ਪਤ੍ਤਚੀવਰਾਨਿ ਪਟਿਸਾਮਯਮਾਨਾਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਦਂ ਮੇ ਪਤ੍ਤਂ ਠਪੇਥ, ਇਦਂ ਚੀવਰਂ, ਇਦਂ ਥਾਲਕਂ, ਇਦਂ ਉਦਕਤੁਮ੍ਬਂ, ਇਮਂ ਕਤ੍ਤਰਯਟ੍ਠਿਨ੍ਤਿ ਏવਂ ਸਮਣਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਸਙ੍ਗੋਪਯਮਾਨਾ।
157.Evaṃme sutanti cātumasuttaṃ. Tattha cātumāyanti evaṃnāmake gāme. Pañcamattāni bhikkhusatānīti adhunā pabbajitānaṃ bhikkhūnaṃ pañca satāni. Therā kira cintesuṃ – ‘‘ime kulaputtā dasabalaṃ adisvāva pabbajitā, etesaṃ bhagavantaṃ dassessāma, bhagavato santike dhammaṃ sutvā attano attano yathāupanissayena patiṭṭhahissantī’’ti. Tasmā te bhikkhū gahetvā āgatā. Paṭisammodamānāti ‘‘kaccāvuso, khamanīya’’ntiādiṃ paṭisanthārakathaṃ kurumānā. Senāsanāni paññāpayamānāti attano attano ācariyupajjhāyānaṃ vasanaṭṭhānāni pucchitvā dvāravātapānāni vivaritvā mañcapīṭhakaṭasārakādīni nīharitvā papphoṭetvā yathāṭṭhāne saṇṭhāpayamānā. Pattacīvarāni paṭisāmayamānāti, bhante, idaṃ me pattaṃ ṭhapetha, idaṃ cīvaraṃ, idaṃ thālakaṃ, idaṃ udakatumbaṃ, imaṃ kattarayaṭṭhinti evaṃ samaṇaparikkhāre saṅgopayamānā.
ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਾ ਮਹਾਸਦ੍ਦਾਤਿ ਉਦ੍ਧਂ ਉਗ੍ਗਤਤ੍ਤਾ ਉਚ੍ਚਂ, ਪਤ੍ਥਟਤ੍ਤਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅવਿਨਿਬ੍ਭੋਗਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ। ਕੇવਟ੍ਟਾ ਮਞ੍ਞੇ ਮਚ੍ਛવਿਲੋਪੇਤਿ ਕੇવਟ੍ਟਾਨਂ ਮਚ੍ਛਪਚ੍ਛਿਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਮਹਾਜਨੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍વਾ – ‘‘ਇਧ ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਂ ਮਚ੍ਛਂ ਦੇਹਿ, ਏਕਂ ਮਚ੍ਛਫਾਲਂ ਦੇਹਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਤੇ ਮਹਾ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਮਯ੍ਹਂ ਖੁਦ੍ਦਕੋ’’ਤਿ ਏવਂ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਂ ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ। ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ વੁਤ੍ਤਂ। ਮਚ੍ਛਗਹਣਤ੍ਥਂ ਜਾਲੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਕੇવਟ੍ਟਾ ਚੇવ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ‘‘ਪવਿਟ੍ਠੋ ਨ ਪવਿਟ੍ਠੋ, ਗਹਿਤੋ ਨ ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ। ਤਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ વੁਤ੍ਤਂ। ਪਣਾਮੇਮੀਤਿ ਨੀਹਰਾਮਿ। ਨ વੋ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕੇ વਤ੍ਥਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ વਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਨ੍ਤ੍વਾ ਏવਂ ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਥ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ વਸਨ੍ਤਾ ਕਿਂ ਨਾਮ ਸਾਰੁਪ੍ਪਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥ, ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਾਨਂ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕੇ વਸਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ। ਤੇਸੁ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਪਿ ‘‘ਭਗવਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਹਾਸਦ੍ਦਮਤ੍ਤਕੇਨ ਅਮ੍ਹੇ ਪਣਾਮੇਥਾ’’ਤਿ વਾ ਅਞ੍ਞਂ વਾ ਕਿਞ੍ਚਿ વਤ੍ਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਭਗવਤੋ વਚਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ‘‘ਏવਂ, ਭਨ੍ਤੇ,’’ਤਿ વਤ੍વਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ। ਏવਂ ਪਨ ਤੇਸਂ ਅਹੋਸਿ ‘‘ਮਯਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮ, ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੋਸ੍ਸਾਮ, ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ વਸਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਆਗਤਾ। ਏવਰੂਪਸ੍ਸ ਪਨ ਗਰੁਨੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍વਾ ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਕਰਿਮ੍ਹਾ, ਅਮ੍ਹਾਕਮੇવ ਦੋਸੋਯਂ, ਪਣਾਮਿਤਮ੍ਹਾ, ਨ ਨੋ ਲਦ੍ਧਂ ਭਗવਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ વਤ੍ਥੁਂ, ਨ ਸੁવਣ੍ਣવਣ੍ਣਸਰੀਰਂ ਓਲੋਕੇਤੁਂ, ਨ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁ’’ਨ੍ਤਿ। ਤੇ ਬਲવਦੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤਾ ਹੁਤ੍વਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ।
Uccāsaddā mahāsaddāti uddhaṃ uggatattā uccaṃ, patthaṭattā mahantaṃ avinibbhogasaddaṃ karontā. Kevaṭṭā maññe macchavilopeti kevaṭṭānaṃ macchapacchiṭhapitaṭṭhāne mahājano sannipatitvā – ‘‘idha aññaṃ ekaṃ macchaṃ dehi, ekaṃ macchaphālaṃ dehi, etassa te mahā dinno, mayhaṃ khuddako’’ti evaṃ uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ karonti. Taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Macchagahaṇatthaṃ jāle pakkhittepi tasmiṃ ṭhāne kevaṭṭā ceva aññe ca ‘‘paviṭṭho na paviṭṭho, gahito na gahito’’ti mahāsaddaṃ karonti. Tampi sandhāyetaṃ vuttaṃ. Paṇāmemīti nīharāmi. Na vo mama santike vatthabbanti tumhe mādisassa buddhassa vasanaṭṭhānaṃ āgantvā evaṃ mahāsaddaṃ karotha, attano dhammatāya vasantā kiṃ nāma sāruppaṃ karissatha, tumhādisānaṃ mama santike vasanakiccaṃ natthīti dīpeti. Tesu ekabhikkhupi ‘‘bhagavā tumhe mahāsaddamattakena amhe paṇāmethā’’ti vā aññaṃ vā kiñci vattuṃ nāsakkhi, sabbe bhagavato vacanaṃ sampaṭicchantā ‘‘evaṃ, bhante,’’ti vatvā nikkhamiṃsu. Evaṃ pana tesaṃ ahosi ‘‘mayaṃ satthāraṃ passissāma, dhammakathaṃ sossāma, satthu santike vasissāmāti āgatā. Evarūpassa pana garuno satthu santikaṃ āgantvā mahāsaddaṃ karimhā, amhākameva dosoyaṃ, paṇāmitamhā, na no laddhaṃ bhagavato santike vatthuṃ, na suvaṇṇavaṇṇasarīraṃ oloketuṃ, na madhurassarena dhammaṃ sotu’’nti. Te balavadomanassajātā hutvā pakkamiṃsu.
੧੫੮. ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੂਤਿ ਤੇ ਕਿਰ ਸਕ੍ਯਾ ਆਗਮਨਸਮਯੇਪਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਤ੍ਥੇવ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਪਸ੍ਸਿਂਸੁ। ਅਥ ਨੇਸਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪવਿਸਿਤ੍વਾવ ਪਟਿਨਿવਤ੍ਤਾ, ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮ ਤਂ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍વਾ ਯੇਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ। ਹਨ੍ਦਾਤਿ વવਸ੍ਸਗ੍ਗਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ। ਕਹਂ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇਤਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਦਾਨੇવ ਆਗਨ੍ਤ੍વਾ ਕਹਂ ਗਚ੍ਛਥ, ਕਿਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕੋਚਿ ਉਪਦ੍ਦવੋ, ਉਦਾਹੁ ਦਸਬਲਸ੍ਸਾਤਿ? ਤੇਸਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ, – ‘‘ਆવੁਸੋ, ਮਯਂ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਆਗਤਾ, ਦਿਟ੍ਠੋ ਨੋ ਭਗવਾ, ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ વਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏવਂ વਚਨਪਰਿਹਾਰੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਏવਰੂਪਂ ਪਨ ਲੇਸਕਪ੍ਪਂ ਅਕਤ੍વਾ ਯਥਾਭੂਤਮੇવ ਆਰੋਚੇਤ੍વਾ ਭਗવਤਾ ਖੋ, ਆવੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਪਣਾਮਿਤੋਤਿ ਆਹਂਸੁ। ਤੇ ਪਨ ਰਾਜਾਨੋ ਸਾਸਨੇ ਧੁਰવਹਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ – ‘‘ਦ੍વੀਹਿ ਅਗ੍ਗਸਾવਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਸੁ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਸੁ ਭਗવਤੋ ਪਾਦਮੂਲਂ વਿਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਮੇਸਂ ਨਿવਤ੍ਤਨਾਕਾਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ। ਏવਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍વਾ ਤੇਨ ਹਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋਤਿਆਦਿਮਾਹਂਸੁ। ਤੇਸੁਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ‘‘ਮਯਂ ਮਹਾਸਦ੍ਦਮਤ੍ਤਕੇਨ ਪਣਾਮਿਤਾ, ਨ ਮਯਂ ਜੀવਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ’’ਤਿ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਪਿ ਪਟਿਪ੍ਫਰਿਤੋ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਪਨ ਸਮਕਂਯੇવ, ‘‘ਏવਮਾવੁਸੋ,’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ।
158.Tenupasaṅkamiṃsūti te kira sakyā āgamanasamayepi te bhikkhū tattheva nisinnā passiṃsu. Atha nesaṃ etadahosi – ‘‘kiṃ nu kho ete bhikkhū pavisitvāva paṭinivattā, jānissāma taṃ kāraṇa’’nti cintetvā yena te bhikkhū tenupasaṅkamiṃsu. Handāti vavassaggatthe nipāto. Kahaṃ pana tumheti tumhe idāneva āgantvā kahaṃ gacchatha, kiṃ tumhākaṃ koci upaddavo, udāhu dasabalassāti? Tesaṃ pana bhikkhūnaṃ, – ‘‘āvuso, mayaṃ bhagavantaṃ dassanāya āgatā, diṭṭho no bhagavā, idāni attano vasanaṭṭhānaṃ gacchāmā’’ti kiñcāpi evaṃ vacanaparihāro atthi, evarūpaṃ pana lesakappaṃ akatvā yathābhūtameva ārocetvā bhagavatā kho, āvuso, bhikkhusaṅgho paṇāmitoti āhaṃsu. Te pana rājāno sāsane dhuravahā, tasmā cintesuṃ – ‘‘dvīhi aggasāvakehi saddhiṃ pañcasu bhikkhusatesu gacchantesu bhagavato pādamūlaṃ vigacchissati, imesaṃ nivattanākāraṃ karissāmā’’ti. Evaṃ cintetvā tena hāyasmantotiādimāhaṃsu. Tesupi bhikkhūsu ‘‘mayaṃ mahāsaddamattakena paṇāmitā, na mayaṃ jīvituṃ asakkontā pabbajitā’’ti ekabhikkhupi paṭippharito nāma nāhosi, sabbe pana samakaṃyeva, ‘‘evamāvuso,’’ti sampaṭicchiṃsu.
੧੫੯. ਅਭਿਨਨ੍ਦਤੂਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤੁ। ਅਭਿવਦਤੂਤਿ ਏਤੁ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋਤਿ ਏવਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ਅਭਿવਦਤੁ। ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਆਮਿਸਾਨੁਗ੍ਗਹੇਨ ਚ ਧਮ੍ਮਾਨੁਗ੍ਗਹੇਨ ਚ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤੋ। ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਂ ਨ ਲਭਾਮਾਤਿ ਪਸਾਦਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਭવੇਯ੍ਯ। વਿਪਰਿਣਾਮੋਤਿ ਪਸਾਦਞ੍ਞਥਤ੍ਤੇਨ વਿਬ੍ਭਮਨ੍ਤਾਨਂ વਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਭવੇਯ੍ਯ। ਬੀਜਾਨਂ ਤਰੁਣਾਨਨ੍ਤਿ ਤਰੁਣਸਸ੍ਸਾਨਂ। ਸਿਯਾ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਦਕવਾਰਕਾਲੇ ਉਦਕਂ ਅਲਭਨ੍ਤਾਨਂ ਮਿਲਾਤਭਾવੇਨ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਭવੇਯ੍ਯ, ਸੁਸ੍ਸਿਤ੍વਾ ਮਿਲਾਤਭਾવਂ ਆਪਜ੍ਜਨੇਨ વਿਪਰਿਣਾਮੋ ਭવੇਯ੍ਯ। વਚ੍ਛਕਸ੍ਸ ਪਨ ਖੀਰਪਿਪਾਸਾਯ ਸੁਸ੍ਸਨਂ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਨਾਮ, ਸੁਸ੍ਸਿਤ੍વਾ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾ વਿਪਰਿਣਾਮੋ ਨਾਮ।
159.Abhinandatūti bhikkhusaṅghassa āgamanaṃ icchanto abhinandatu. Abhivadatūti etu bhikkhusaṅghoti evaṃ cittaṃ uppādento abhivadatu. Anuggahitoti āmisānuggahena ca dhammānuggahena ca anuggahito. Aññathattanti dasabalassa dassanaṃ na labhāmāti pasādaññathattaṃ bhaveyya. Vipariṇāmoti pasādaññathattena vibbhamantānaṃ vipariṇāmaññathattaṃ bhaveyya. Bījānaṃ taruṇānanti taruṇasassānaṃ. Siyā aññathattanti udakavārakāle udakaṃ alabhantānaṃ milātabhāvena aññathattaṃ bhaveyya, sussitvā milātabhāvaṃ āpajjanena vipariṇāmo bhaveyya. Vacchakassa pana khīrapipāsāya sussanaṃ aññathattaṃ nāma, sussitvā kālakiriyā vipariṇāmo nāma.
੧੬੦. ਪਸਾਦਿਤੋ ਭਗવਾਤਿ ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋવ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਆਗਤਂ ਅਦ੍ਦਸ , ਦਿਬ੍ਬਾਯ ਸੋਤਧਾਤੁਯਾ ਚ ਆਯਾਚਨਸਦ੍ਦਂ ਸੁਣਿ, ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣੇਨ ਭਗવਤੋ ਪਸਨ੍ਨਭਾવਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿ। ਤਸ੍ਮਾ – ‘‘ਕਞ੍ਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪੇਸੇਤ੍વਾ ਪਕ੍ਕੋਸਿਯਮਾਨਾਨਂ ਗਮਨਂ ਨਾਮ ਨ ਫਾਸੁਕਂ, ਯਾવ ਸਤ੍ਥਾ ਨ ਪੇਸੇਤਿ, ਤਾવਦੇવ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਏવਮਾਹ। ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਅਨੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਹੁਤ੍વਾ। ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖવਿਹਾਰਨ੍ਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿવਿਹਾਰਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਮਞ੍ਞੇ ਭਗવਾ વਿਹਰਿਤੁਕਾਮੋ, ਸੋ ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਰੁਚਿਯਾ વਿਹਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏવਂ ਮੇ ਅਹੋਸੀਤਿ વਦਤਿ। ਮਯਮ੍ਪਿ ਦਾਨੀਤਿ ਮਯਂ ਪਰਂ ਓવਦਮਾਨਾ વਿਹਾਰਤੋ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿਤਾ, ਕਿਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਰੋવਾਦੇਨ। ਇਦਾਨਿ ਮਯਮ੍ਪਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖવਿਹਾਰੇਨੇવ વਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ। ਥੇਰੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ વਿਰਦ੍ਧੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਰਭਾવਂ ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ। ਅਯਞ੍ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਦ੍વਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਮਹਾਥੇਰਾਨਂ ਭਾਰੋ, ਤੇਨ ਨਂ ਪਟਿਸੇਧੇਨ੍ਤੋ ਭਗવਾ ਆਗਮੇਹੀਤਿਆਦਿਮਾਹ। ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਰਭਾવਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿ। ਤੇਨਸ੍ਸ ਭਗવਾ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਅਦਾਸਿ।
160.Pasādito bhagavāti thero kira tattha nisinnova dibbacakkhunā brahmānaṃ āgataṃ addasa , dibbāya sotadhātuyā ca āyācanasaddaṃ suṇi, cetopariyañāṇena bhagavato pasannabhāvaṃ aññāsi. Tasmā – ‘‘kañci bhikkhuṃ pesetvā pakkosiyamānānaṃ gamanaṃ nāma na phāsukaṃ, yāva satthā na peseti, tāvadeva gamissāmā’’ti maññamāno evamāha. Appossukkoti aññesu kiccesu anussukko hutvā. Diṭṭhadhammasukhavihāranti phalasamāpattivihāraṃ anuyutto maññe bhagavā viharitukāmo, so idāni yathāruciyā viharissatīti evaṃ me ahosīti vadati. Mayampidānīti mayaṃ paraṃ ovadamānā vihārato nikkaḍḍhitā, kiṃ amhākaṃ parovādena. Idāni mayampi diṭṭhadhammasukhavihāreneva viharissāmāti dīpeti. Thero imasmiṃ ṭhāne viraddho attano bhārabhāvaṃ na aññāsi. Ayañhi bhikkhusaṅgho dvinnampi mahātherānaṃ bhāro, tena naṃ paṭisedhento bhagavā āgamehītiādimāha. Mahāmoggallānatthero pana attano bhārabhāvaṃ aññāsi. Tenassa bhagavā sādhukāraṃ adāsi.
੧੬੧. ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖવੇਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਆਰਭਿ? ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਭਯਾਨਿ। ਯੋ ਤਾਨਿ ਅਭੀਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ। ਇਤਰੋ ਪਨ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਮਂ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ। ਤਤ੍ਥ ਉਦਕੋਰੋਹਨ੍ਤੇਤਿ ਉਦਕਂ ਓਰੋਹਨ੍ਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ। ਕੁਮ੍ਭੀਲਭਯਨ੍ਤਿ ਸੁਂਸੁਮਾਰਭਯਂ। ਸੁਸੁਕਾਭਯਨ੍ਤਿ ਚਣ੍ਡਮਚ੍ਛਭਯਂ।
161.Cattārimāni, bhikkhaveti kasmā ārabhi? Imasmiṃ sāsane cattāri bhayāni. Yo tāni abhīto hoti, so imasmiṃ sāsane patiṭṭhātuṃ sakkoti. Itaro pana na sakkotīti dassetuṃ imaṃ desanaṃ ārabhi. Tattha udakorohanteti udakaṃ orohante puggale. Kumbhīlabhayanti suṃsumārabhayaṃ. Susukābhayanti caṇḍamacchabhayaṃ.
੧੬੨. ਕੋਧੁਪਾਯਾਸਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿવਚਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਹਿ ਬਾਹਿਰਂ ਉਦਕਂ ਓਤਿਣ੍ਣੋ ਊਮੀਸੁ ਓਸੀਦਿਤ੍વਾ ਮਰਤਿ, ਏવਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਕੋਧੁਪਾਯਾਸੇ ਓਸੀਦਿਤ੍વਾ વਿਬ੍ਭਮਤਿ। ਤਸ੍ਮਾ ਕੋਧੁਪਾਯਾਸੋ ‘‘ਊਮਿਭਯ’’ਨ੍ਤਿ વੁਤ੍ਤੋ।
162.Kodhupāyāsassetaṃ adhivacananti yathā hi bāhiraṃ udakaṃ otiṇṇo ūmīsu osīditvā marati, evaṃ imasmiṃ sāsane kodhupāyāse osīditvā vibbhamati. Tasmā kodhupāyāso ‘‘ūmibhaya’’nti vutto.
੧੬੩. ਓਦਰਿਕਤ੍ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿવਚਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਹਿ ਬਾਹਿਰਂ ਉਦਕਂ ਓਤਿਣ੍ਣੋ ਕੁਮ੍ਭੀਲੇਨ ਖਾਦਿਤੋ ਮਰਤਿ, ਏવਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਓਦਰਿਕਤ੍ਤੇਨ ਖਾਦਿਤੋ વਿਬ੍ਭਮਤਿ। ਤਸ੍ਮਾ ਓਦਰਿਕਤ੍ਤਂ ‘‘ਕੁਮ੍ਭੀਲਭਯ’’ਨ੍ਤਿ વੁਤ੍ਤਂ।
163.Odarikattassetaṃ adhivacananti yathā hi bāhiraṃ udakaṃ otiṇṇo kumbhīlena khādito marati, evaṃ imasmiṃ sāsane odarikattena khādito vibbhamati. Tasmā odarikattaṃ ‘‘kumbhīlabhaya’’nti vuttaṃ.
੧੬੪. ਅਰਕ੍ਖਿਤੇਨੇવ ਕਾਯੇਨਾਤਿ ਸੀਸਪ੍ਪਚਾਲਕਾਦਿਕਰਣੇਨ ਅਰਕ੍ਖਿਤਕਾਯੋ ਹੁਤ੍વਾ। ਅਰਕ੍ਖਿਤਾਯ વਾਚਾਯਾਤਿ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਭਾਸਨਾਦਿવਸੇਨ ਅਰਕ੍ਖਿਤવਾਚੋ ਹੁਤ੍વਾ। ਅਨੁਪਟ੍ਠਿਤਾਯ ਸਤਿਯਾਤਿ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਂ ਅਨੁਪਟ੍ਠਾਪੇਤ੍વਾ। ਅਸਂવੁਤੇਹੀਤਿ ਅਪਿਹਿਤੇਹਿ। ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਅਧਿવਚਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਹਿ ਬਾਹਿਰਂ ਉਦਕਂ ਓਤਿਣ੍ਣੋ ਆવਟ੍ਟੇ ਨਿਮੁਜ੍ਜਿਤ੍વਾ ਮਰਤਿ, ਏવਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਾવਟ੍ਟੇ ਨਿਮੁਜ੍ਜਿਤ੍વਾ વਿਬ੍ਭਮਤਿ। ਤਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ ‘‘ਆવਟ੍ਟਭਯ’’ਨ੍ਤਿ વੁਤ੍ਤਾ।
164.Arakkhiteneva kāyenāti sīsappacālakādikaraṇena arakkhitakāyo hutvā. Arakkhitāya vācāyāti duṭṭhullabhāsanādivasena arakkhitavāco hutvā. Anupaṭṭhitāyasatiyāti kāyagatāsatiṃ anupaṭṭhāpetvā. Asaṃvutehīti apihitehi. Pañcannetaṃkāmaguṇānaṃ adhivacananti yathā hi bāhiraṃ udakaṃ otiṇṇo āvaṭṭe nimujjitvā marati, evaṃ imasmiṃ sāsane pabbajito pañcakāmaguṇāvaṭṭe nimujjitvā vibbhamati. Tasmā pañca kāmaguṇā ‘‘āvaṭṭabhaya’’nti vuttā.
੧੬੫. ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤੀਤਿ ਕਿਲਮੇਤਿ ਮਿਲਾਪੇਤਿ। ਰਾਗਾਨੁਦ੍ਧਂਸੇਨਾਤਿ ਰਾਗਾਨੁਦ੍ਧਂਸਿਤੇਨ। ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿવਚਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਹਿ ਬਾਹਿਰਂ ਉਦਕਂ ਓਤਿਣ੍ਣੋ ਚਣ੍ਡਮਚ੍ਛਂ ਆਗਮ੍ਮ ਲਦ੍ਧਪ੍ਪਹਾਰੋ ਮਰਤਿ, ਏવਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਆਗਮ੍ਮ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਮਰਾਗੋ વਿਬ੍ਭਮਤਿ। ਤਸ੍ਮਾ ਮਾਤੁਗਾਮੋ ‘‘ਸੁਸੁਕਾਭਯ’’ਨ੍ਤਿ વੁਤ੍ਤੋ।
165.Anuddhaṃsetīti kilameti milāpeti. Rāgānuddhaṃsenāti rāgānuddhaṃsitena. Mātugāmassetaṃ adhivacananti yathā hi bāhiraṃ udakaṃ otiṇṇo caṇḍamacchaṃ āgamma laddhappahāro marati, evaṃ imasmiṃ sāsane mātugāmaṃ āgamma uppannakāmarāgo vibbhamati. Tasmā mātugāmo ‘‘susukābhaya’’nti vutto.
ਇਮਾਨਿ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਭਯਾਨਿ ਭਾਯਿਤ੍વਾ ਯਥਾ ਉਦਕਂ ਅਨੋਰੋਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਦਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਨਿਸਂਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਉਦਕਪਿਪਾਸਾਯ ਪਿਪਾਸਿਤੋ ਚ ਹੋਤਿ ਰਜੋਜਲ੍ਲੇਨ ਕਿਲਿਟ੍ਠਸਰੀਰੋ ਚ, ਏવਮੇવਂ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਭਯਾਨਿ ਭਾਯਿਤ੍વਾ ਸਾਸਨੇ ਅਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਇਮਂ ਸਾਸਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਨਿਸਂਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਣ੍ਹਾਪਿਪਾਸਾਯ ਪਿਪਾਸਿਤੋ ਚ ਹੋਤਿ ਕਿਲੇਸਰਜੇਨ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਚ। ਯਥਾ ਪਨ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਭਯਾਨਿ ਅਭਾਯਿਤ੍વਾ ਉਦਕਂ ਓਰੋਹਨ੍ਤਸ੍ਸ વੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੋ ਆਨਿਸਂਸੋ ਹੋਤਿ, ਏવਂ ਇਮਾਨਿ ਅਭਾਯਿਤ੍વਾ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸਾਪਿ વੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੋ ਆਨਿਸਂਸੋ ਹੋਤਿ। ਥੇਰੋ ਪਨਾਹ – ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਭਯਾਨਿ ਭਾਯਿਤ੍વਾ ਉਦਕਂ ਅਨੋਤਰਨ੍ਤੋ ਸੋਤਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍વਾ ਪਰਤੀਰਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਭਾਯਿਤ੍વਾ ਓਤਰਨ੍ਤੋ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏવਮੇવਂ ਭਾਯਿਤ੍વਾ ਸਾਸਨੇ ਅਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤੋਪਿ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍વਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਾਰਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਭਾਯਿਤ੍વਾ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤੋ ਪਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ। ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇવ। ਅਯਂ ਪਨ ਦੇਸਨਾ ਨੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ વਸੇਨ ਨਿਟ੍ਠਾਪਿਤਾਤਿ।
Imāni pana cattāri bhayāni bhāyitvā yathā udakaṃ anorohantassa udakaṃ nissāya ānisaṃso natthi, udakapipāsāya pipāsito ca hoti rajojallena kiliṭṭhasarīro ca, evamevaṃ imāni cattāri bhayāni bhāyitvā sāsane apabbajantassāpi imaṃ sāsanaṃ nissāya ānisaṃso natthi, taṇhāpipāsāya pipāsito ca hoti kilesarajena saṃkiliṭṭhacitto ca. Yathā pana imāni cattāri bhayāni abhāyitvā udakaṃ orohantassa vuttappakāro ānisaṃso hoti, evaṃ imāni abhāyitvā sāsane pabbajitassāpi vuttappakāro ānisaṃso hoti. Thero panāha – ‘‘cattāri bhayāni bhāyitvā udakaṃ anotaranto sotaṃ chinditvā paratīraṃ pāpuṇituṃ na sakkoti, abhāyitvā otaranto sakkoti, evamevaṃ bhāyitvā sāsane apabbajantopi taṇhāsotaṃ chinditvā nibbānapāraṃ daṭṭhuṃ na sakkoti, abhāyitvā pabbajanto pana sakkotī’’ti. Sesaṃ sabbattha uttānameva. Ayaṃ pana desanā neyyapuggalassa vasena niṭṭhāpitāti.
ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
ਚਾਤੁਮਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Cātumasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ • Majjhimanikāya / ੭. ਚਾਤੁਮਸੁਤ੍ਤਂ • 7. Cātumasuttaṃ
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ੭. ਚਾਤੁਮਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 7. Cātumasuttavaṇṇanā
