| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
੯. ਚਤੁਚਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ
9. Catucakkasuttavaṇṇanā
੨੯. ਇਰਿਯਾ વੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਯੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਰਿਯਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਪવਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭਾવਤੋ ਇਰਿਯਾਪਥੋ, ਗਮਨਾਦਿ। ਤਂ ਅਪਰਾਪਰਪ੍ਪવਤ੍ਤਿਯਾ ਚਕ੍ਕਂ। ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤੁਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਚਤੁਇਰਿਯਾਪਥ’’ਨ੍ਤਿ। ਨવਦ੍વਾਰਨ੍ਤਿ ਕਰਜਕਾਯੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ। ਸੋ ਚ ਕੇਸਾਦਿਅਸੁਚਿਪਰਿਪੂਰੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਅਸੁਚਿਪੂਰ’’ਨ੍ਤਿ। ਤਣ੍ਹਾਯ ਸਂਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਹਿਤਂ। ਤੇਨ ਨ ਕੇવਲਂ ਸਭਾવਤੋ ਏવ, ਅਥ ਖੋ ਨਿਸ੍ਸਿਤਧਮ੍ਮੋ ਚ ਅਸੁਚਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ। ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸੁਚਿਪਙ੍ਕੇ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਪਙ੍ਕਜਾਤਂ, ਕੇਸਾਦਿਅਸੁਚਿਪਙ੍ਕਜਾਤਤ੍ਤਾ ਚ ਪਙ੍ਕਜਾਤਂ। ਯਾਤ੍ਰਾਤਿ ਅਪਗਮੋ। ਤੇਨ ਸਭਾવਤੋ ਨਿਸ੍ਸਿਤਧਮ੍ਮਤੋ ਚ ਅਸੁਚਿਸਭਾવਤੋ ਕਾਯਤੋ ਕਥਂ ਅਪਗਮੋ ਸਿਯਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ। ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ।
29. Iriyā vuccati kāyena kattabbakiriyā, tassā pavattiṭṭhānabhāvato iriyāpatho, gamanādi. Taṃ aparāparappavattiyā cakkaṃ. Tenāha ‘‘catucakkanti catuiriyāpatha’’nti. Navadvāranti karajakāyo adhippeto. So ca kesādiasuciparipūroti āha ‘‘puṇṇanti asucipūra’’nti. Taṇhāya saṃyuttanti taṇhāsahitaṃ. Tena na kevalaṃ sabhāvato eva, atha kho nissitadhammo ca asuciṃ dasseti. Mātukucchisaṅkhāte asucipaṅke jātattā paṅkajātaṃ, kesādiasucipaṅkajātattā ca paṅkajātaṃ. Yātrāti apagamo. Tena sabhāvato nissitadhammato ca asucisabhāvato kāyato kathaṃ apagamo siyāti pucchati. Tenāha ‘‘etassā’’tiādi.
ਨਹਨਟ੍ਠੇਨ ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੇਨ ਨਦ੍ਧੀਤਿ ਉਪਨਾਹੋ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਉਪਨਾਹ’’ਨ੍ਤਿ। ਸੋ ਪਨ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲੇ ਕੋਧੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਕਾਲੇ’’ਤਿਆਦਿ । ਪਾਲ਼ਿਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਤਿ ਉਪਨਾਹਇਚ੍ਚਾਦਿਕੇ ਇਧ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇ ਕਿਲੇਸੇ ਠਪੇਤ੍વਾ ਅવਸੇਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿવਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਦਯੋ ਸਤ੍ਤ ਕਿਲੇਸਾ ਦੁਮ੍ਮੋਚਯਤਾਯ વਰਤ੍ਤਾ વਿਯਾਤਿ વਰਤ੍ਤਾਤਿ વੇਦਿਤਬ੍ਬਾ। ਆਰਮ੍ਮਣਗ੍ਗਹਣਸਭਾવਤੋ ਏਕੋ ਏવੇਸ ਧਮ੍ਮੋ, ਪવਤ੍ਤਿ-ਆਕਾਰਭੇਦੇਨ ਪਨ ਇਚ੍ਛਨਟ੍ਠੇਨ ਪਤ੍ਥਨਟ੍ਠੇਨ ਇਚ੍ਛਾ, ਲੁਬ੍ਭਨਟ੍ਠੇਨ ਗਿਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਭੋਤਿ વੁਤ੍ਤੋ। ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ, વਾਰੇ વਾ ਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ। ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਕੋ। ਅਲਦ੍ਧਪਤ੍ਥਨਾ ਅਪ੍ਪਟਿਲਦ੍ਧવਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਆਸਤ੍ਤਿ ਲੋਭੋ। ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍વਾਤਿ ਸਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍વਾ।
Nahanaṭṭhena bandhanaṭṭhena naddhīti upanāho idhādhippetoti āha ‘‘naddhinti upanāha’’nti. So pana ito pubbakāle kodhoti āha ‘‘pubbakāle’’tiādi . Pāḷiniddiṭṭheti upanāhaiccādike idha pāḷiyaṃ niddiṭṭhe kilese ṭhapetvā avasesā diṭṭhivicikicchādayo satta kilesā dummocayatāya varattā viyāti varattāti veditabbā. Ārammaṇaggahaṇasabhāvato eko evesa dhammo, pavatti-ākārabhedena pana icchanaṭṭhena patthanaṭṭhena icchā, lubbhanaṭṭhena gijjhanaṭṭhena lobhoti vutto. Paṭhamuppattikāti ekasmiṃ ārammaṇe, vāre vā paṭhamaṃ uppannā. Aparāparuppattikoti punappunaṃ uppajjamānako. Aladdhapatthanā appaṭiladdhavatthumhi āsatti lobho. Uppāṭetvāti sasantānato uddharitvā.
ਚਤੁਚਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Catucakkasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya / ੯. ਚਤੁਚਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤਂ • 9. Catucakkasuttaṃ
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ੯. ਚਤੁਚਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 9. Catucakkasuttavaṇṇanā
