| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) |
၃. စန္ဒူပမသုတ္တဝဏ္ဏနာ
3. Candūpamasuttavaṇṇanā
၁၄၆. တတိယေ စန္ဒူပမာတိ စန္ဒသဒိသာ ဟုတ္ဝာ။ ကိံ ပရိမဏ္ဍလတာယ? နော, အပိစ ခော ယထာ စန္ဒော ဂဂနတလံ ပက္ခန္ဒမာနော န ကေနစိ သဒ္ဓိံ သန္ထဝံ ဝာ သိနေဟံ ဝာ အာလယံ ဝာ နိကန္တိံ ဝာ ပတ္ထနံ ဝာ ပရိယုဋ္ဌာနံ ဝာ ကရောတိ, န စ န ဟောတိ မဟာဇနသ္သ ပိယော မနာပော, တုမ္ဟေပိ ဧဝံ ကေနစိ သဒ္ဓိံ သန္ထဝာဒီနံ အကရဏေန ဗဟုဇနသ္သ ပိယာ မနာပာ စန္ဒူပမာ ဟုတ္ဝာ ခတ္တိယကုလာဒီနိ စတ္တာရိ ကုလာနိ ဥပသင္ကမထာတိ အတ္ထော။ အပိစ ယထာ စန္ဒော အန္ဓကာရံ ဝိဓမတိ, အာလောကံ ဖရတိ, ဧဝံ ကိလေသန္ဓကာရဝိဓမနေန ဉာဏာလောကဖရဏေန စာပိ စန္ဒူပမာ ဟုတ္ဝာတိ ဧဝမာဒီဟိပိ နယေဟိ ဧတ္ထ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော။
146. Tatiye candūpamāti candasadisā hutvā. Kiṃ parimaṇḍalatāya? No, apica kho yathā cando gaganatalaṃ pakkhandamāno na kenaci saddhiṃ santhavaṃ vā sinehaṃ vā ālayaṃ vā nikantiṃ vā patthanaṃ vā pariyuṭṭhānaṃ vā karoti, na ca na hoti mahājanassa piyo manāpo, tumhepi evaṃ kenaci saddhiṃ santhavādīnaṃ akaraṇena bahujanassa piyā manāpā candūpamā hutvā khattiyakulādīni cattāri kulāni upasaṅkamathāti attho. Apica yathā cando andhakāraṃ vidhamati, ālokaṃ pharati, evaṃ kilesandhakāravidhamanena ñāṇālokapharaṇena cāpi candūpamā hutvāti evamādīhipi nayehi ettha attho daṭṭhabbo.
အပကသ္သေဝ ကာယံ အပကသ္သ စိတ္တန္တိ တေနေဝ သန္ထဝာဒီနံ အကရဏေန ကာယဉ္စ စိတ္တဉ္စ အပကသ္သိတ္ဝာ, အပနေတ္ဝာတိ အတ္ထော။ ယော ဟိ ဘိက္ခု အရညေပိ န ဝသတိ, ကာမဝိတက္ကာဒယောပိ ဝိတက္ကေတိ, အယံ နေဝ ကာယံ အပကသ္သတိ, န စိတ္တံ။ ယော ဟိ အရညေပိ ခော ဝိဟရတိ, ကာမဝိတက္ကာဒယော ပန ဝိတက္ကေတိ, အယံ ကာယမေဝ အပကသ္သတိ, န စိတ္တံ။ ယော ဂာမန္တေ ဝသတိ , ကာမဝိတက္ကာဒယောပိ ခော န စ ဝိတက္ကေတိ, အယံ စိတ္တမေဝ အပကသ္သတိ, န ကာယံ။ ယော ပန အရညေ စေဝ ဝသတိ, ကာမဝိတက္ကာဒယော စ န ဝိတက္ကေတိ, အယံ ဥဘယမ္ပိ အပကသ္သတိ။ ဧဝရူပာ ဟုတ္ဝာ ကုလာနိ ဥပသင္ကမထာတိ ဒီပေန္တော ‘‘အပကသ္သေဝ ကာယံ အပကသ္သ စိတ္တ’’န္တိ အာဟ။
Apakasseva kāyaṃ apakassa cittanti teneva santhavādīnaṃ akaraṇena kāyañca cittañca apakassitvā, apanetvāti attho. Yo hi bhikkhu araññepi na vasati, kāmavitakkādayopi vitakketi, ayaṃ neva kāyaṃ apakassati, na cittaṃ. Yo hi araññepi kho viharati, kāmavitakkādayo pana vitakketi, ayaṃ kāyameva apakassati, na cittaṃ. Yo gāmante vasati , kāmavitakkādayopi kho na ca vitakketi, ayaṃ cittameva apakassati, na kāyaṃ. Yo pana araññe ceva vasati, kāmavitakkādayo ca na vitakketi, ayaṃ ubhayampi apakassati. Evarūpā hutvā kulāni upasaṅkamathāti dīpento ‘‘apakasseva kāyaṃ apakassa citta’’nti āha.
နိစ္စနဝကာတိ နိစ္စံ နဝကာဝ, အာဂန္တုကသဒိသာ ဧဝ ဟုတ္ဝာတိ အတ္ထော။ အာဂန္တုကော ဟိ ပဋိပာဋိယာ သမ္ပတ္တဂေဟံ ပဝိသိတ္ဝာ သစေ နံ ဃရသာမိကာ ဒိသ္ဝာ, ‘‘အမ္ဟာကံ ပုတ္တဘာတရော ဝိပ္ပဝာသံ ဂတာ ဧဝံ ဝိစရိံသူ’’တိ အနုကမ္ပမာနာ နိသီဒာပေတ္ဝာ ဘောဇေန္တိ, ဘုတ္တမတ္တောယေဝ ‘‘တုမ္ဟာကံ ဘာဇနံ ဂဏ္ဟထာ’’တိ ဥဋ္ဌာယ ပက္ကမတိ, န တေဟိ သဒ္ဓိံ သန္ထဝံ ဝာ ကရောတိ, န ကိစ္စကရဏီယာနိ ဝာ သံဝိဒဟတိ, ဧဝံ တုမ္ဟေပိ ပဋိပာဋိယာ သမ္ပတ္တဃရံ ပဝိသိတ္ဝာ ယံ ဣရိယာပထေသု ပသန္နာ မနုသ္သာ ဒေန္တိ, တံ ဂဟေတ္ဝာ ဆိန္နသန္ထဝာ, တေသံ ကိစ္စကရဏီယေ အဗ္ယာဝဋာ ဟုတ္ဝာ နိက္ခမထာတိ ဒီပေတိ။
Niccanavakāti niccaṃ navakāva, āgantukasadisā eva hutvāti attho. Āgantuko hi paṭipāṭiyā sampattagehaṃ pavisitvā sace naṃ gharasāmikā disvā, ‘‘amhākaṃ puttabhātaro vippavāsaṃ gatā evaṃ vicariṃsū’’ti anukampamānā nisīdāpetvā bhojenti, bhuttamattoyeva ‘‘tumhākaṃ bhājanaṃ gaṇhathā’’ti uṭṭhāya pakkamati, na tehi saddhiṃ santhavaṃ vā karoti, na kiccakaraṇīyāni vā saṃvidahati, evaṃ tumhepi paṭipāṭiyā sampattagharaṃ pavisitvā yaṃ iriyāpathesu pasannā manussā denti, taṃ gahetvā chinnasanthavā, tesaṃ kiccakaraṇīye abyāvaṭā hutvā nikkhamathāti dīpeti.
ဣမသ္သ ပန နိစ္စနဝကဘာဝသ္သ အာဝိဘာဝတ္ထံ ဒ္ဝေဘာတိကဝတ္ထု ကထေတဗ္ဗံ – ဝသာဠနဂရဂာမတော ကိရ ဒ္ဝေ ဘာတိကာ နိက္ခမိတ္ဝာ ပဗ္ဗဇိတာ, တေ စူဠနာဂတ္ထေရော စ မဟာနာဂတ္ထေရော စာတိ ပညာယိံသု။ တေ စိတ္တလပဗ္ဗတေ တိံသ ဝသ္သာနိ ဝသိတ္ဝာ အရဟတ္တံ ပတ္တာ ‘‘မာတရံ ပသ္သိသ္သာမာ’’တိ အာဂန္တ္ဝာ ဝသာဠနဂရဝိဟာရေ ဝသိတ္ဝာ ပုနဒိဝသေ မာတုဂာမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိံသု။ မာတာပိ တေသံ ဥဠုင္ကေန ယာဂုံ နီဟရိတ္ဝာ ဧကသ္သ ပတ္တေ အာကိရိ။ တသ္သာ တံ ဩလောကယမာနာယ ပုတ္တသိနေဟော ဥပ္ပဇ္ဇိ။ အထ နံ အာဟ – ‘‘တ္ဝံ, တာတ, မယ္ဟံ ပုတ္တော မဟာနာဂော’’တိ။ ထေရော ‘‘ပစ္ဆိမံ ထေရံ ပုစ္ဆ ဥပာသိကေ’’တိ ဝတ္ဝာ ပက္ကာမိ။ ပစ္ဆိမထေရသ္သပိ ယာဂုံ ဒတ္ဝာ, ‘‘တာတ, တ္ဝံ မယ္ဟံ ပုတ္တော စူဠနာဂော’’တိ ပုစ္ဆိ? ထေရော ‘‘ကိံ, ဥပာသိကေ, ပုရိမံ ထေရံ န ပုစ္ဆသီ’’တိ? ဝတ္ဝာ ပက္ကာမိ။ ဧဝံ မာတရာပိ သဒ္ဓိံ ဆိန္နသန္ထဝော ဘိက္ခု နိစ္စနဝကော နာမ ဟောတိ။
Imassa pana niccanavakabhāvassa āvibhāvatthaṃ dvebhātikavatthu kathetabbaṃ – vasāḷanagaragāmato kira dve bhātikā nikkhamitvā pabbajitā, te cūḷanāgatthero ca mahānāgatthero cāti paññāyiṃsu. Te cittalapabbate tiṃsa vassāni vasitvā arahattaṃ pattā ‘‘mātaraṃ passissāmā’’ti āgantvā vasāḷanagaravihāre vasitvā punadivase mātugāmaṃ piṇḍāya pavisiṃsu. Mātāpi tesaṃ uḷuṅkena yāguṃ nīharitvā ekassa patte ākiri. Tassā taṃ olokayamānāya puttasineho uppajji. Atha naṃ āha – ‘‘tvaṃ, tāta, mayhaṃ putto mahānāgo’’ti. Thero ‘‘pacchimaṃ theraṃ puccha upāsike’’ti vatvā pakkāmi. Pacchimatherassapi yāguṃ datvā, ‘‘tāta, tvaṃ mayhaṃ putto cūḷanāgo’’ti pucchi? Thero ‘‘kiṃ, upāsike, purimaṃ theraṃ na pucchasī’’ti? Vatvā pakkāmi. Evaṃ mātarāpi saddhiṃ chinnasanthavo bhikkhu niccanavako nāma hoti.
အပ္ပဂဗ္ဘာတိ န ပဂဗ္ဘာ, အဋ္ဌဋ္ဌာနေန ကာယပာဂဗ္ဘိယေန, စတုဋ္ဌာနေန ဝစီပာဂဗ္ဘိယေန, အနေကဋ္ဌာနေန မနောပာဂဗ္ဘိယေန စ ဝိရဟိတာတိ အတ္ထော။ အဋ္ဌဋ္ဌာနံ ကာယပာဂဗ္ဘိယံ နာမ သင္ဃဂဏပုဂ္ဂလ-ဘောဇနသာလာ-ဇန္တာဃရနဟာနတိတ္ထ-ဘိက္ခာစာရမဂ္ဂ-အန္တရဃရပ္ပဝေသနေသု ကာယေန အပ္ပတိရူပကရဏံ။ သေယ္ယထိဒံ – ဣဓေကစ္စော သင္ဃမဇ္ဈေ ပလ္လတ္ထိကာယ ဝာ နိသီဒတိ ပာဒေ ပာဒံ အာဓာယိတ္ဝာ ဝာတိ ဧဝမာဒိ (မဟာနိ. ၁၆၅)။ တထာ ဂဏမဇ္ဈေ။ ဂဏမဇ္ဈေတိ စတုပရိသသန္နိပာတေ ဝာ သုတ္တန္တိကဂဏာဒိသန္နိပာတေ ဝာ။ တထာ ဝုဍ္ဎတရေ ပုဂ္ဂလေ။ ဘောဇနသာလာယ ပန ဝုဍ္ဎာနံ အာသနံ န ဒေတိ, နဝာနံ အာသနံ ပဋိဗာဟတိ။ တထာ ဇန္တာဃရေ။ ဝုဍ္ဎေ စေတ္ထ အနာပုစ္ဆာ အဂ္ဂိဇလနာဒီနိ ကရောတိ။ န္ဟာနတိတ္ထေ စ ယဒိဒံ ‘‘ဒဟရော ဝုဍ္ဎောတိ ပမာဏံ အကတ္ဝာ အာဂတပဋိပာဋိယာ န္ဟာယိတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တံ, တမ္ပိ အနာဒိယန္တော ပစ္ဆာ အာဂန္တ္ဝာ ဥဒကံ ဩတရိတ္ဝာ ဝုဍ္ဎေ စ နဝေ စ ဗာဓတိ။ ဘိက္ခာစာရမဂ္ဂေ ပန အဂ္ဂာသနအဂ္ဂောဒကအဂ္ဂပိဏ္ဍာနံ အတ္ထာယ ပုရတော ဂစ္ဆတိ ဗာဟာယ ဗာဟံ ပဟရန္တော။ အန္တရဃရပ္ပဝေသနေ ဝုဍ္ဎေဟိ ပဌမတရံ ပဝိသတိ, ဒဟရေဟိ သဒ္ဓိံ ကာယကီဠနကံ ကရောတီတိ ဧဝမာဒိ။
Appagabbhāti na pagabbhā, aṭṭhaṭṭhānena kāyapāgabbhiyena, catuṭṭhānena vacīpāgabbhiyena, anekaṭṭhānena manopāgabbhiyena ca virahitāti attho. Aṭṭhaṭṭhānaṃ kāyapāgabbhiyaṃ nāma saṅghagaṇapuggala-bhojanasālā-jantāgharanahānatittha-bhikkhācāramagga-antaragharappavesanesu kāyena appatirūpakaraṇaṃ. Seyyathidaṃ – idhekacco saṅghamajjhe pallatthikāya vā nisīdati pāde pādaṃ ādhāyitvā vāti evamādi (mahāni. 165). Tathā gaṇamajjhe. Gaṇamajjheti catuparisasannipāte vā suttantikagaṇādisannipāte vā. Tathā vuḍḍhatare puggale. Bhojanasālāya pana vuḍḍhānaṃ āsanaṃ na deti, navānaṃ āsanaṃ paṭibāhati. Tathā jantāghare. Vuḍḍhe cettha anāpucchā aggijalanādīni karoti. Nhānatitthe ca yadidaṃ ‘‘daharo vuḍḍhoti pamāṇaṃ akatvā āgatapaṭipāṭiyā nhāyitabba’’nti vuttaṃ, tampi anādiyanto pacchā āgantvā udakaṃ otaritvā vuḍḍhe ca nave ca bādhati. Bhikkhācāramagge pana aggāsanaaggodakaaggapiṇḍānaṃ atthāya purato gacchati bāhāya bāhaṃ paharanto. Antaragharappavesane vuḍḍhehi paṭhamataraṃ pavisati, daharehi saddhiṃ kāyakīḷanakaṃ karotīti evamādi.
စတုဋ္ဌာနံ ဝစီပာဂဗ္ဘိယံ နာမ သင္ဃဂဏပုဂ္ဂလအန္တရဃရေသု အပ္ပတိရူပဝာစာနိစ္ဆာရဏံ။ သေယ္ယထိဒံ – ဣဓေကစ္စော သင္ဃမဇ္ဈေ အနာပုစ္ဆာ ဓမ္မံ ဘာသတိ။ တထာ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တပ္ပကာရသ္သ ဂဏသ္သ မဇ္ဈေ ပုဂ္ဂလသ္သ စ သန္တိကေ, တတ္ထေဝ မနုသ္သေဟိ ပဉ္ဟံ ပုဋ္ဌော ဝုဍ္ဎတရံ အနာပုစ္ဆာ ဝိသ္သဇ္ဇေတိ။ အန္တရဃရေ ပန ‘‘ဣတ္ထန္နာမေ ကိံ အတ္ထိ? ကိံ ယာဂု, ဥဒာဟု ခာဒနီယံ ဘောဇနီယံ? ကိံ မေ ဒသ္သသိ? ကိံ အဇ္ဇ ခာဒိသ္သာမ? ကိံ ဘုဉ္ဇိသ္သာမ? ကိံ ပိဝိသ္သာမာ’’တိအာဒီနိ ဘာသတိ။
Catuṭṭhānaṃ vacīpāgabbhiyaṃ nāma saṅghagaṇapuggalaantaragharesu appatirūpavācānicchāraṇaṃ. Seyyathidaṃ – idhekacco saṅghamajjhe anāpucchā dhammaṃ bhāsati. Tathā pubbe vuttappakārassa gaṇassa majjhe puggalassa ca santike, tattheva manussehi pañhaṃ puṭṭho vuḍḍhataraṃ anāpucchā vissajjeti. Antaraghare pana ‘‘itthannāme kiṃ atthi? Kiṃ yāgu, udāhu khādanīyaṃ bhojanīyaṃ? Kiṃ me dassasi? Kiṃ ajja khādissāma? Kiṃ bhuñjissāma? Kiṃ pivissāmā’’tiādīni bhāsati.
အနေကဋ္ဌာနံ မနောပာဂဗ္ဘိယံ နာမ တေသု တေသု ဌာနေသု ကာယဝာစာဟိ အဇ္ဈာစာရံ အနာပဇ္ဇိတ္ဝာပိ မနသာဝ ကာမဝိတက္ကာဒီနံ ဝိတက္ကနံ။ အပိစ ဒုသ္သီလသ္သေဝ သတော ‘‘သီလဝာတိ မံ ဇနော ဇာနာတူ’’တိ ဧဝံ ပဝတ္တာ ပာပိစ္ဆတာပိ မနောပာဂဗ္ဘိယံ။ ဣတိ သဗ္ဗေသမ္ပိ ဣမေသံ ပာဂဗ္ဘိယာနံ အဘာဝေန အပ္ပဂဗ္ဘာ ဟုတ္ဝာ ဥပသင္ကမထာတိ ဝဒတိ။
Anekaṭṭhānaṃ manopāgabbhiyaṃ nāma tesu tesu ṭhānesu kāyavācāhi ajjhācāraṃ anāpajjitvāpi manasāva kāmavitakkādīnaṃ vitakkanaṃ. Apica dussīlasseva sato ‘‘sīlavāti maṃ jano jānātū’’ti evaṃ pavattā pāpicchatāpi manopāgabbhiyaṃ. Iti sabbesampi imesaṃ pāgabbhiyānaṃ abhāvena appagabbhā hutvā upasaṅkamathāti vadati.
ဇရုဒပာနန္တိ ဇိဏ္ဏကူပံ။ ပဗ္ဗတဝိသမန္တိ ပဗ္ဗတေ ဝိသမံ ပပာတဋ္ဌာနံ။ နဒီဝိဒုဂ္ဂန္တိ နဒိယာ ဝိဒုဂ္ဂံ ဆိန္နတဋဋ္ဌာနံ။ အပကသ္သေဝ ကာယန္တိ တာဒိသာနိ ဌာနာနိ ယော ခိဍ္ဍာဒိပသုတော ကာယံ အနပကသ္သ ဧကတောဘာရိယံ အကတ္ဝာဝ ဝာယုပတ္ထမ္ဘကံ အဂ္ဂာဟာပေတ္ဝာ စိတ္တမ္ပိ အနပကသ္သ ‘‘ဧတ္ထ ပတိတော ဟတ္ထပာဒဘဉ္ဇနာဒီနိ ပာပုဏာတီ’’တိ အနာဒီနဝဒသ္သာဝိတာယ အနုဗ္ဗေဇေတ္ဝာ သမ္ပိယာယမာနော ဩလောကေတိ, သော ပတိတ္ဝာ ဟတ္ထပာဒဘဉ္ဇနာဒိအနတ္ထံ ပာပုဏာတိ။ ယော ပန ဥဒကတ္ထိကော ဝာ အညေန ဝာ ကေနစိ ကိစ္စေန ဩလောကေတုကာမော ကာယံ အပကသ္သ ဧကတော ဘာရိယံ ကတ္ဝာ ဝာယုပတ္ထမ္ဘကံ ဂာဟာပေတ္ဝာ, စိတ္တမ္ပိ အပကသ္သ အာဒီနဝဒသ္သနေန သံဝေဇေတ္ဝာ ဩလောကေတိ, သော န ပတတိ, ယထာရုစိံ ဩလောကေတ္ဝာ သုခီ ယေနကာမံ ပက္ကမတိ။
Jarudapānanti jiṇṇakūpaṃ. Pabbatavisamanti pabbate visamaṃ papātaṭṭhānaṃ. Nadīvidugganti nadiyā viduggaṃ chinnataṭaṭṭhānaṃ. Apakasseva kāyanti tādisāni ṭhānāni yo khiḍḍādipasuto kāyaṃ anapakassa ekatobhāriyaṃ akatvāva vāyupatthambhakaṃ aggāhāpetvā cittampi anapakassa ‘‘ettha patito hatthapādabhañjanādīni pāpuṇātī’’ti anādīnavadassāvitāya anubbejetvā sampiyāyamāno oloketi, so patitvā hatthapādabhañjanādianatthaṃ pāpuṇāti. Yo pana udakatthiko vā aññena vā kenaci kiccena oloketukāmo kāyaṃ apakassa ekato bhāriyaṃ katvā vāyupatthambhakaṃ gāhāpetvā, cittampi apakassa ādīnavadassanena saṃvejetvā oloketi, so na patati, yathāruciṃ oloketvā sukhī yenakāmaṃ pakkamati.
ဧဝမေဝ ခောတိ ဧတ္ထ ဣဒံ ဩပမ္မသံသန္ဒနံ – ဇရုဒပာနာဒယော ဝိယ ဟိ စတ္တာရိ ကုလာနိ, ဩလောကနပုရိသော ဝိယ ဘိက္ခု။ ယထာ အနပကဋ္ဌကာယစိတ္တော တာနိ ဩလောကေန္တော ပုရိသော တတ္ထ ပတတိ, ဧဝံ အရက္ခိတေဟိ ကာယာဒီဟိ ကုလာနိ ဥပသင္ကမန္တော ဘိက္ခု ကုလေသု ဗဇ္ဈတိ, တတော နာနပ္ပကာရံ သီလပာဒဘဉ္ဇနာဒိအနတ္ထံ ပာပုဏာတိ။ ယထာ ပန အပကဋ္ဌကာယစိတ္တော ပုရိသော တတ္ထ န ပတတိ, ဧဝံ ရက္ခိတေနေဝ ကာယေန ရက္ခိတေဟိ စိတ္တေဟိ ရက္ခိတာယ ဝာစာယ သုပ္ပဋ္ဌိတာယ သတိယာ အပကဋ္ဌကာယစိတ္တော ဟုတ္ဝာ ကုလာနိ ဥပသင္ကမန္တော ဘိက္ခု ကုလေသု န ဗဇ္ဈတိ။ အထသ္သ ယထာ တတ္ထ အပတိတသ္သ ပုရိသသ္သ, န ပာဒာ ဘဉ္ဇန္တိ, ဧဝံ သီလပာဒော န ဘိဇ္ဇတိ။ ယထာ ဟတ္ထာ န ဘဉ္ဇန္တိ, ဧဝံ သဒ္ဓာဟတ္ထော န ဘိဇ္ဇတိ။ ယထာ ကုစ္ဆိ န ဘိဇ္ဇတိ, ဧဝံ သမာဓိကုစ္ဆိ န ဘိဇ္ဇတိ။ ယထာ သီသံ န ဘိဇ္ဇတိ, ဧဝံ ဉာဏသီသံ န ဘိဇ္ဇတိ, ယထာ စ တံ ခာဏုကဏ္ဋကာဒယော န ဝိဇ္ဈန္တိ, ဧဝမိမံ ရာဂကဏ္ဋကာဒယော န ဝိဇ္ဈန္တိ။ ယထာ သော နိရုပဒ္ဒဝော ယထာရုစိ ဩလောကေတ္ဝာ သုခီ ယေနကာမံ ပက္ကမတိ, ဧဝံ ဘိက္ခု ကုလာနိ နိသ္သာယ စီဝရာဒယော ပစ္စယေ ပဋိသေဝန္တော ကမ္မဋ္ဌာနံ ဝဍ္ဎေတ္ဝာ သင္ခာရေ သမ္မသန္တော အရဟတ္တံ ပတ္ဝာ လောကုတ္တရသုခေန သုခိတော ယေနကာမံ အဂတပုဗ္ဗံ နိဗ္ဗာနဒိသံ ဂစ္ဆတိ။
Evamevakhoti ettha idaṃ opammasaṃsandanaṃ – jarudapānādayo viya hi cattāri kulāni, olokanapuriso viya bhikkhu. Yathā anapakaṭṭhakāyacitto tāni olokento puriso tattha patati, evaṃ arakkhitehi kāyādīhi kulāni upasaṅkamanto bhikkhu kulesu bajjhati, tato nānappakāraṃ sīlapādabhañjanādianatthaṃ pāpuṇāti. Yathā pana apakaṭṭhakāyacitto puriso tattha na patati, evaṃ rakkhiteneva kāyena rakkhitehi cittehi rakkhitāya vācāya suppaṭṭhitāya satiyā apakaṭṭhakāyacitto hutvā kulāni upasaṅkamanto bhikkhu kulesu na bajjhati. Athassa yathā tattha apatitassa purisassa, na pādā bhañjanti, evaṃ sīlapādo na bhijjati. Yathā hatthā na bhañjanti, evaṃ saddhāhattho na bhijjati. Yathā kucchi na bhijjati, evaṃ samādhikucchi na bhijjati. Yathā sīsaṃ na bhijjati, evaṃ ñāṇasīsaṃ na bhijjati, yathā ca taṃ khāṇukaṇṭakādayo na vijjhanti, evamimaṃ rāgakaṇṭakādayo na vijjhanti. Yathā so nirupaddavo yathāruci oloketvā sukhī yenakāmaṃ pakkamati, evaṃ bhikkhu kulāni nissāya cīvarādayo paccaye paṭisevanto kammaṭṭhānaṃ vaḍḍhetvā saṅkhāre sammasanto arahattaṃ patvā lokuttarasukhena sukhito yenakāmaṃ agatapubbaṃ nibbānadisaṃ gacchati.
ဣဒာနိ ယော ဟီနာဓိမုတ္တိကော မိစ္ဆာပဋိပန္နော ဧဝံ ဝဒေယ္ယ ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓော ‘တိဝိဓံ ပာဂဗ္ဘိယံ ပဟာယ နိစ္စနဝကတ္တေန စန္ဒူပမာ ကုလာနိ ဥပသင္ကမထာ’တိ ဝဒန္တော အဋ္ဌာနေ ဌပေတိ, အသယ္ဟံ ဘာရံ အာရောပေတိ, ယံ န သက္ကာ ကာတုံ တံ ကာရေတီ’’တိ, တသ္သ ဝာဒပထံ ပစ္ဆိန္ဒိတ္ဝာ, ‘‘သက္ကာ ဧဝံ ကာတုံ, အတ္ထိ ဧဝရူပော ဘိက္ခူ’’တိ ဒသ္သေန္တော ကသ္သပော, ဘိက္ခဝေတိအာဒိမာဟ။
Idāni yo hīnādhimuttiko micchāpaṭipanno evaṃ vadeyya ‘‘sammāsambuddho ‘tividhaṃ pāgabbhiyaṃ pahāya niccanavakattena candūpamā kulāni upasaṅkamathā’ti vadanto aṭṭhāne ṭhapeti, asayhaṃ bhāraṃ āropeti, yaṃ na sakkā kātuṃ taṃ kāretī’’ti, tassa vādapathaṃ pacchinditvā, ‘‘sakkā evaṃ kātuṃ, atthi evarūpo bhikkhū’’ti dassento kassapo, bhikkhavetiādimāha.
အာကာသေ ပာဏိံ စာလေသီတိ နီလေ ဂဂနန္တရေ ယမကဝိဇ္ဇုတံ စာရယမာနော ဝိယ ဟေဋ္ဌာဘာဂံ ဥပရိဘာဂံ ဥဘတောပသ္သေသု ပာဏိံ သဉ္စာရေသိ။ ဣဒဉ္စ ပန တေပိဋကေ ဗုဒ္ဓဝစနေ အသမ္ဘိန္နပဒံ နာမ။ အတ္တမနောတိ တုဋ္ဌစိတ္တော သကမနော, န ဒောမနသ္သေန ပစ္ဆိန္ဒိတ္ဝာ ဂဟိတမနော။ ကသ္သပသ္သ, ဘိက္ခဝေတိ ဣဒမ္ပိ ပုရိမနယေနေဝ ပရဝာဒံ ပစ္ဆိန္ဒိတ္ဝာ အတ္ထိ ဧဝရူပော ဘိက္ခူတိ ဒသ္သနတ္ထံ ဝုတ္တံ။
Ākāse pāṇiṃ cālesīti nīle gaganantare yamakavijjutaṃ cārayamāno viya heṭṭhābhāgaṃ uparibhāgaṃ ubhatopassesu pāṇiṃ sañcāresi. Idañca pana tepiṭake buddhavacane asambhinnapadaṃ nāma. Attamanoti tuṭṭhacitto sakamano, na domanassena pacchinditvā gahitamano. Kassapassa, bhikkhaveti idampi purimanayeneva paravādaṃ pacchinditvā atthi evarūpo bhikkhūti dassanatthaṃ vuttaṃ.
ပသန္နာကာရံ ကရေယ္ယုန္တိ စီဝရာဒယော ပစ္စယေ ဒဒေယ္ယုံ။ တထတ္တာယ ပဋိပဇ္ဇေယ္ယုန္တိ သီလသ္သ အာဂတဋ္ဌာနေ သီလံ ပူရယမာနာ, သမာဓိဝိပသ္သနာ မဂ္ဂဖလာနံ အာဂတဋ္ဌာနေ တာနိ တာနိ သမ္ပာဒယမာနာ တထာဘာဝာယ ပဋိပဇ္ဇေယ္ယုံ။ အနုဒယန္တိ ရက္ခဏဘာဝံ။ အနုကမ္ပန္တိ မုဒုစိတ္တတံ။ ဥဘယဉ္စေတံ ကာရုညသ္သေဝ ဝေဝစနံ။ ကသ္သပော, ဘိက္ခဝေတိ ဣဒမ္ပိ ပုရိမနယေနေဝ ပရဝာဒံ ပစ္ဆိန္ဒိတ္ဝာ အတ္ထိ ဧဝရူပော ဘိက္ခူတိ ဒသ္သနတ္ထံ ဝုတ္တံ။ ကသ္သပေန ဝာတိ ဧတ္ထ စန္ဒောပမာဒိဝသေန ယောဇနံ ကတ္ဝာ ပုရိမနယေနေဝ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော။ တတိယံ။
Pasannākāraṃkareyyunti cīvarādayo paccaye dadeyyuṃ. Tathattāya paṭipajjeyyunti sīlassa āgataṭṭhāne sīlaṃ pūrayamānā, samādhivipassanā maggaphalānaṃ āgataṭṭhāne tāni tāni sampādayamānā tathābhāvāya paṭipajjeyyuṃ. Anudayanti rakkhaṇabhāvaṃ. Anukampanti muducittataṃ. Ubhayañcetaṃ kāruññasseva vevacanaṃ. Kassapo, bhikkhaveti idampi purimanayeneva paravādaṃ pacchinditvā atthi evarūpo bhikkhūti dassanatthaṃ vuttaṃ. Kassapena vāti ettha candopamādivasena yojanaṃ katvā purimanayeneva attho veditabbo. Tatiyaṃ.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၃. စန္ဒူပမသုတ္တံ • 3. Candūpamasuttaṃ
ဋီကာ • Tīkā / သုတ္တပိဋက (ဋီကာ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ၃. စန္ဒူပမသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 3. Candūpamasuttavaṇṇanā
