Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಜಾತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Jātaka-aṭṭhakathā

[೩೨೪] ೪. ಚಮ್ಮಸಾಟಕಜಾತಕವಣ್ಣನಾ

[324] 4. Cammasāṭakajātakavaṇṇanā

ಕಲ್ಯಾಣರೂಪೋ ವತಯನ್ತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಚಮ್ಮಸಾಟಕಂ ನಾಮ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ। ತಸ್ಸ ಕಿರ ಚಮ್ಮಮೇವ ನಿವಾಸನಞ್ಚ ಪಾರುಪನಞ್ಚ ಹೋತಿ। ಸೋ ಏಕದಿವಸಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾರಾಮಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಭಿಕ್ಖಾಯ ಚರನ್ತೋ ಏಳಕಾನಂ ಯುಜ್ಝನಟ್ಠಾನಂ ಸಮ್ಪಾಪುಣಿ। ಏಳಕೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಹರಿತುಕಾಮೋ ಓಸಕ್ಕಿ। ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ‘‘ಏಸ ಮಯ್ಹಂ ಅಪಚಿತಿಂ ದಸ್ಸೇತೀ’’ತಿ ನ ಪಟಿಕ್ಕಮಿ। ಏಳಕೋ ವೇಗೇನಾಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಊರುಮ್ಹಿ ಪಹರಿತ್ವಾ ಪಾತೇಸಿ। ತಸ್ಸ ತಂ ಅಸನ್ತಪಗ್ಗಹಣಕಾರಣಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಪಾಕಟಂ ಅಹೋಸಿ। ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮಸಭಾಯಂ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸುಂ ‘‘ಆವುಸೋ, ಚಮ್ಮಸಾಟಕಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಅಸನ್ತಪಗ್ಗಹಂ ಕತ್ವಾ ವಿನಾಸಂ ಪತ್ತೋ’’ತಿ ಸತ್ಥಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಾಯ ನುತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಕಥಾಯ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾಯ ನಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದಾನೇವ, ಪುಬ್ಬೇಪೇಸ ಅಸನ್ತಪಗ್ಗಹಂ ಕತ್ವಾ ವಿನಾಸಂ ಪತ್ತೋಯೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅತೀತಂ ಆಹರಿ।

Kalyāṇarūpovatayanti idaṃ satthā jetavane viharanto cammasāṭakaṃ nāma paribbājakaṃ ārabbha kathesi. Tassa kira cammameva nivāsanañca pārupanañca hoti. So ekadivasaṃ paribbājakārāmā nikkhamitvā sāvatthiyaṃ bhikkhāya caranto eḷakānaṃ yujjhanaṭṭhānaṃ sampāpuṇi. Eḷako taṃ disvā paharitukāmo osakki. Paribbājako ‘‘esa mayhaṃ apacitiṃ dassetī’’ti na paṭikkami. Eḷako vegenāgantvā taṃ ūrumhi paharitvā pātesi. Tassa taṃ asantapaggahaṇakāraṇaṃ bhikkhusaṅghe pākaṭaṃ ahosi. Bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ ‘‘āvuso, cammasāṭakaparibbājako asantapaggahaṃ katvā vināsaṃ patto’’ti satthā āgantvā ‘‘kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ti pucchitvā ‘‘imāya nāmā’’ti vutte ‘‘na, bhikkhave, idāneva, pubbepesa asantapaggahaṃ katvā vināsaṃ pattoyevā’’ti vatvā atītaṃ āhari.

ಅತೀತೇ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೇ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇನ್ತೇ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಾಣಿಜಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ವಣಿಜ್ಜಂ ಕರೋತಿ। ತದಾ ಏಕೋ ಚಮ್ಮಸಾಟಕಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಭಿಕ್ಖಾಯ ಚರನ್ತೋ ಏಳಕಾನಂ ಯುಜ್ಝನಟ್ಠಾನಂ ಪತ್ವಾ ಏಳಕಂ ಓಸಕ್ಕನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಪಚಿತಿಂ ಮೇ ಕರೋತೀ’’ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ ಅಪಟಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮೇಸಂ ಏತ್ತಕಾನಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಅಯಂ ಏಕೋ ಏಳಕೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಗುಣಂ ಜಾನಾತೀ’’ತಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಠಿತೋವ ಪಠಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto ekasmiṃ vāṇijakule nibbattitvā vayappatto vaṇijjaṃ karoti. Tadā eko cammasāṭakaparibbājako bārāṇasiyaṃ bhikkhāya caranto eḷakānaṃ yujjhanaṭṭhānaṃ patvā eḷakaṃ osakkantaṃ disvā ‘‘apacitiṃ me karotī’’ti saññāya apaṭikkamitvā ‘‘imesaṃ ettakānaṃ manussānaṃ antare ayaṃ eko eḷako amhākaṃ guṇaṃ jānātī’’ti tassa añjaliṃ paggahetvā ṭhitova paṭhamaṃ gāthamāha –

೯೩.

93.

‘‘ಕಲ್ಯಾಣರೂಪೋ ವತಯಂ ಚತುಪ್ಪದೋ, ಸುಭದ್ದಕೋ ಚೇವ ಸುಪೇಸಲೋ ಚ।

‘‘Kalyāṇarūpo vatayaṃ catuppado, subhaddako ceva supesalo ca;

ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಜಾತಿಮನ್ತೂಪಪನ್ನಂ, ಅಪಚಾಯತಿ ಮೇಣ್ಡವರೋ ಯಸಸ್ಸೀ’’ತಿ॥

Yo brāhmaṇaṃ jātimantūpapannaṃ, apacāyati meṇḍavaro yasassī’’ti.

ತತ್ಥ ಕಲ್ಯಾಣರೂಪೋತಿ ಕಲ್ಯಾಣಜಾತಿಕೋ। ಸುಪೇಸಲೋತಿ ಸುಟ್ಠು ಪಿಯಸೀಲೋ। ಜಾತಿಮನ್ತೂಪಪನ್ನನ್ತಿ ಜಾತಿಯಾ ಚ ಮನ್ತೇಹಿ ಚ ಸಮ್ಪನ್ನಂ। ಯಸಸ್ಸೀತಿ ವಣ್ಣಭಣನಮೇತಂ।

Tattha kalyāṇarūpoti kalyāṇajātiko. Supesaloti suṭṭhu piyasīlo. Jātimantūpapannanti jātiyā ca mantehi ca sampannaṃ. Yasassīti vaṇṇabhaṇanametaṃ.

ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಆಪಣೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಪಣ್ಡಿತವಾಣಿಜೋ ತಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಂ ನಿಸೇಧೇನ್ತೋ ದುತಿಯಂ ಗಾಥಮಾಹ –

Tasmiṃ khaṇe āpaṇe nisinno paṇḍitavāṇijo taṃ paribbājakaṃ nisedhento dutiyaṃ gāthamāha –

೯೪.

94.

‘‘ಮಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಇತ್ತರದಸ್ಸನೇನ, ವಿಸ್ಸಾಸಮಾಪಜ್ಜಿ ಚತುಪ್ಪದಸ್ಸ।

‘‘Mā brāhmaṇa ittaradassanena, vissāsamāpajji catuppadassa;

ದಳ್ಹಪ್ಪಹಾರಂ ಅಭಿಕಙ್ಖಮಾನೋ, ಅವಸಕ್ಕತೀ ದಸ್ಸತಿ ಸುಪ್ಪಹಾರ’’ನ್ತಿ॥

Daḷhappahāraṃ abhikaṅkhamāno, avasakkatī dassati suppahāra’’nti.

ತತ್ಥ ಇತ್ತರದಸ್ಸನೇನಾತಿ ಖಣಿಕದಸ್ಸನೇನ।

Tattha ittaradassanenāti khaṇikadassanena.

ತಸ್ಸ ಪಣ್ಡಿತವಾಣಿಜಸ್ಸ ಕಥೇನ್ತಸ್ಸೇವ ಸೋ ಮೇಣ್ಡಕೋ ವೇಗೇನಾಗನ್ತ್ವಾ ಊರುಮ್ಹಿ ಪಹರಿತ್ವಾ ತಂ ತತ್ಥೇವ ವೇದನಾಪ್ಪತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಪಾತೇಸಿ। ಸೋ ಪರಿದೇವಮಾನೋ ನಿಪಜ್ಜಿ। ಸತ್ಥಾ ತಂ ಕಾರಣಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ತತಿಯಂ ಗಾಥಮಾಹ –

Tassa paṇḍitavāṇijassa kathentasseva so meṇḍako vegenāgantvā ūrumhi paharitvā taṃ tattheva vedanāppattaṃ katvā pātesi. So paridevamāno nipajji. Satthā taṃ kāraṇaṃ pakāsento tatiyaṃ gāthamāha –

೯೫.

95.

‘‘ಊರುಟ್ಠಿ ಭಗ್ಗಂ ವಟ್ಟಿತೋ ಖಾರಿಭಾರೋ, ಸಬ್ಬಞ್ಚ ಭಣ್ಡಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಭಿನ್ನಂ।

‘‘Ūruṭṭhi bhaggaṃ vaṭṭito khāribhāro, sabbañca bhaṇḍaṃ brāhmaṇassa bhinnaṃ;

ಉಭೋಪಿ ಬಾಹಾ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಕನ್ದತಿ, ಅತಿಧಾವಥ ಹಞ್ಞತೇ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ’’ತಿ॥

Ubhopi bāhā paggayha kandati, atidhāvatha haññate brahmacārī’’ti.

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಸ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಸ್ಸ ಊರುಟ್ಠಿಕಂ ಭಗ್ಗಂ, ಖಾರಿಭಾರೋ ವಟ್ಟಿತೋ ಪವಟ್ಟಿತೋ, ತಸ್ಮಿಂ ಪವಟ್ಟಮಾನೇ ಯಂ ತತ್ಥ ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಉಪಕರಣಭಣ್ಡಂ, ತಮ್ಪಿ ಸಬ್ಬಂ ಭಿನ್ನಂ, ಸೋಪಿ ಉಭೋ ಬಾಹಾ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪರಿವಾರೇತ್ವಾ ಠಿತಪರಿಸಂ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಅಭಿಧಾವಥ, ಹಞ್ಞತೇ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ’’ತಿ ವದನ್ತೋ ಕನ್ದತಿ ರೋದತಿ ಪರಿದೇವತೀತಿ।

Tassattho – bhikkhave, tassa paribbājakassa ūruṭṭhikaṃ bhaggaṃ, khāribhāro vaṭṭito pavaṭṭito, tasmiṃ pavaṭṭamāne yaṃ tattha tassa brāhmaṇassa upakaraṇabhaṇḍaṃ, tampi sabbaṃ bhinnaṃ, sopi ubho bāhā ukkhipitvā parivāretvā ṭhitaparisaṃ sandhāya ‘‘abhidhāvatha, haññate brahmacārī’’ti vadanto kandati rodati paridevatīti.

ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಚತುತ್ಥಂ ಗಾಥಂ ಆಹ –

Paribbājako catutthaṃ gāthaṃ āha –

೯೬.

96.

‘‘ಏವಂ ಸೋ ನಿಹತೋ ಸೇತಿ, ಯೋ ಅಪೂಜಂ ಪಸಂಸತಿ।

‘‘Evaṃ so nihato seti, yo apūjaṃ pasaṃsati;

ಯಥಾಹಮಜ್ಜ ಪಹತೋ, ಹತೋ ಮೇಣ್ಡೇನ ದುಮ್ಮತೀ’’ತಿ॥

Yathāhamajja pahato, hato meṇḍena dummatī’’ti.

ತತ್ಥ ಅಪೂಜನ್ತಿ ಅಪೂಜನೀಯಂ। ಯಥಾಹಮಜ್ಜಾತಿ ಯಥಾ ಅಹಂ ಅಜ್ಜ ಅಸನ್ತಪಗ್ಗಹಂ ಕತ್ವಾ ಠಿತೋ ಮೇಣ್ಡೇನ ದಳ್ಹಪ್ಪಹಾರೇನ ಪಹತೋ ಏತ್ಥೇವ ಮಾರಿತೋ । ದುಮ್ಮತೀತಿ ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ। ಏವಂ ಯೋ ಅಞ್ಞೋಪಿ ಅಸನ್ತಪಗ್ಗಹಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಸೋಪಿ ಅಹಂ ವಿಯ ದುಕ್ಖಂ ಅನುಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಸೋ ಪರಿದೇವನ್ತೋ ತತ್ಥೇವ ಜೀವಿತಕ್ಖಯಂ ಪತ್ತೋತಿ।

Tattha apūjanti apūjanīyaṃ. Yathāhamajjāti yathā ahaṃ ajja asantapaggahaṃ katvā ṭhito meṇḍena daḷhappahārena pahato ettheva mārito . Dummatīti duppañño. Evaṃ yo aññopi asantapaggahaṃ karissati, sopi ahaṃ viya dukkhaṃ anubhavissatīti so paridevanto tattheva jīvitakkhayaṃ pattoti.

ಸತ್ಥಾ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಜಾತಕಂ ಸಮೋಧಾನೇಸಿ – ‘‘ತದಾ ಚಮ್ಮಸಾಟಕೋ ಏತರಹಿ ಚಮ್ಮಸಾಟಕೋ ಅಹೋಸಿ, ಪಣ್ಡಿತವಾಣಿಜೋ ಪನ ಅಹಮೇವ ಅಹೋಸಿ’’ನ್ತಿ।

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi – ‘‘tadā cammasāṭako etarahi cammasāṭako ahosi, paṇḍitavāṇijo pana ahameva ahosi’’nti.

ಚಮ್ಮಸಾಟಕಜಾತಕವಣ್ಣನಾ ಚತುತ್ಥಾ।

Cammasāṭakajātakavaṇṇanā catutthā.







Related texts:



ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಜಾತಕಪಾಳಿ • Jātakapāḷi / ೩೨೪. ಚಮ್ಮಸಾಟಕಜಾತಕಂ • 324. Cammasāṭakajātakaṃ


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact