Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / দীঘনিকায • Dīghanikāya

৩. চক্কৰত্তিসুত্তং

3. Cakkavattisuttaṃ

অত্তদীপসরণতা

Attadīpasaraṇatā

৮০. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা মগধেসু ৰিহরতি মাতুলাযং। তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৰো’’তি। ‘‘ভদ্দন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং। ভগৰা এতদৰোচ – ‘‘অত্তদীপা, ভিক্খৰে, ৰিহরথ অত্তসরণা অনঞ্ঞসরণা, ধম্মদীপা ধম্মসরণা অনঞ্ঞসরণা। কথঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খু অত্তদীপো ৰিহরতি অত্তসরণো অনঞ্ঞসরণো, ধম্মদীপো ধম্মসরণো অনঞ্ঞসরণো? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৰিহরতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৰিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং। ৰেদনাসু ৰেদনানুপস্সী…পে॰… চিত্তে চিত্তানুপস্সী…পে॰… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৰিহরতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৰিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং। এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু অত্তদীপো ৰিহরতি অত্তসরণো অনঞ্ঞসরণো, ধম্মদীপো ধম্মসরণো অনঞ্ঞসরণো।

80. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā magadhesu viharati mātulāyaṃ. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhaddante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘attadīpā, bhikkhave, viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā. Kathañca pana, bhikkhave, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Vedanāsu vedanānupassī…pe… citte cittānupassī…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo.

‘‘গোচরে, ভিক্খৰে, চরথ সকে পেত্তিকে ৰিসযে। গোচরে, ভিক্খৰে, চরতং সকে পেত্তিকে ৰিসযে ন লচ্ছতি মারো ওতারং, ন লচ্ছতি মারো আরম্মণং 1। কুসলানং, ভিক্খৰে, ধম্মানং সমাদানহেতু এৰমিদং পুঞ্ঞং পৰড্ঢতি।

‘‘Gocare, bhikkhave, caratha sake pettike visaye. Gocare, bhikkhave, carataṃ sake pettike visaye na lacchati māro otāraṃ, na lacchati māro ārammaṇaṃ 2. Kusalānaṃ, bhikkhave, dhammānaṃ samādānahetu evamidaṃ puññaṃ pavaḍḍhati.

দল়্হনেমিচক্কৰত্তিরাজা

Daḷhanemicakkavattirājā

৮১. ‘‘ভূতপুব্বং , ভিক্খৰে, রাজা দল়্হনেমি নাম অহোসি চক্কৰত্তী 3 ধম্মিকো ধম্মরাজা চাতুরন্তো ৰিজিতাৰী জনপদত্থাৰরিযপ্পত্তো সত্তরতনসমন্নাগতো। তস্সিমানি সত্ত রতনানি অহেসুং সেয্যথিদং – চক্করতনংউ হত্থিরতনং অস্সরতনং মণিরতনং ইত্থিরতনং গহপতিরতনং পরিণাযকরতনমেৰ সত্তমং। পরোসহস্সং খো পনস্স পুত্তা অহেসুং সূরা ৰীরঙ্গরূপা পরসেনপ্পমদ্দনা। সো ইমং পথৰিং সাগরপরিযন্তং অদণ্ডেন অসত্থেন ধম্মেন 4 অভিৰিজিয অজ্ঝাৰসি।

81. ‘‘Bhūtapubbaṃ , bhikkhave, rājā daḷhanemi nāma ahosi cakkavattī 5 dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato. Tassimāni satta ratanāni ahesuṃ seyyathidaṃ – cakkaratanaṃu hatthiratanaṃ assaratanaṃ maṇiratanaṃ itthiratanaṃ gahapatiratanaṃ pariṇāyakaratanameva sattamaṃ. Parosahassaṃ kho panassa puttā ahesuṃ sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā. So imaṃ pathaviṃ sāgarapariyantaṃ adaṇḍena asatthena dhammena 6 abhivijiya ajjhāvasi.

৮২. ‘‘অথ খো, ভিক্খৰে, রাজা দল়্হনেমি বহুন্নং ৰস্সানং বহুন্নং ৰস্সসতানং বহুন্নং ৰস্সসহস্সানং অচ্চযেন অঞ্ঞতরং পুরিসং আমন্তেসি – ‘যদা ত্ৰং, অম্ভো পুরিস, পস্সেয্যাসি দিব্বং চক্করতনং ওসক্কিতং ঠানা চুতং, অথ মে আরোচেয্যাসী’তি। ‘এৰং, দেৰা’তি খো, ভিক্খৰে, সো পুরিসো রঞ্ঞো দল়্হনেমিস্স পচ্চস্সোসি। অদ্দসা খো, ভিক্খৰে, সো পুরিসো বহুন্নং ৰস্সানং বহুন্নং ৰস্সসতানং বহুন্নং ৰস্সসহস্সানং অচ্চযেন দিব্বং চক্করতনং ওসক্কিতং ঠানা চুতং, দিস্ৰান যেন রাজা দল়্হনেমি তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা রাজানং দল়্হনেমিং এতদৰোচ – ‘যগ্ঘে, দেৰ, জানেয্যাসি, দিব্বং তে চক্করতনং ওসক্কিতং ঠানা চুত’ন্তি। অথ খো, ভিক্খৰে, রাজা দল়্হনেমি জেট্ঠপুত্তং কুমারং আমন্তাপেত্ৰা 7 এতদৰোচ – ‘দিব্বং কির মে, তাত কুমার, চক্করতনং ওসক্কিতং ঠানা চুতং। সুতং খো পন মেতং – যস্স রঞ্ঞো চক্কৰত্তিস্স দিব্বং চক্করতনং ওসক্কতি ঠানা চৰতি, ন দানি তেন রঞ্ঞা চিরং জীৰিতব্বং হোতীতি। ভুত্তা খো পন মে মানুসকা কামা, সমযো দানি মে দিব্বে কামে পরিযেসিতুং। এহি ত্ৰং, তাত কুমার, ইমং সমুদ্দপরিযন্তং পথৰিং পটিপজ্জ। অহং পন কেসমস্সুং ওহারেত্ৰা কাসাযানি ৰত্থানি অচ্ছাদেত্ৰা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজিস্সামী’তি।

82. ‘‘Atha kho, bhikkhave, rājā daḷhanemi bahunnaṃ vassānaṃ bahunnaṃ vassasatānaṃ bahunnaṃ vassasahassānaṃ accayena aññataraṃ purisaṃ āmantesi – ‘yadā tvaṃ, ambho purisa, passeyyāsi dibbaṃ cakkaratanaṃ osakkitaṃ ṭhānā cutaṃ, atha me āroceyyāsī’ti. ‘Evaṃ, devā’ti kho, bhikkhave, so puriso rañño daḷhanemissa paccassosi. Addasā kho, bhikkhave, so puriso bahunnaṃ vassānaṃ bahunnaṃ vassasatānaṃ bahunnaṃ vassasahassānaṃ accayena dibbaṃ cakkaratanaṃ osakkitaṃ ṭhānā cutaṃ, disvāna yena rājā daḷhanemi tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṃ daḷhanemiṃ etadavoca – ‘yagghe, deva, jāneyyāsi, dibbaṃ te cakkaratanaṃ osakkitaṃ ṭhānā cuta’nti. Atha kho, bhikkhave, rājā daḷhanemi jeṭṭhaputtaṃ kumāraṃ āmantāpetvā 8 etadavoca – ‘dibbaṃ kira me, tāta kumāra, cakkaratanaṃ osakkitaṃ ṭhānā cutaṃ. Sutaṃ kho pana metaṃ – yassa rañño cakkavattissa dibbaṃ cakkaratanaṃ osakkati ṭhānā cavati, na dāni tena raññā ciraṃ jīvitabbaṃ hotīti. Bhuttā kho pana me mānusakā kāmā, samayo dāni me dibbe kāme pariyesituṃ. Ehi tvaṃ, tāta kumāra, imaṃ samuddapariyantaṃ pathaviṃ paṭipajja. Ahaṃ pana kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajissāmī’ti.

৮৩. ‘‘অথ খো, ভিক্খৰে, রাজা দল়্হনেমি জেট্ঠপুত্তং কুমারং সাধুকং রজ্জে সমনুসাসিত্ৰা কেসমস্সুং ওহারেত্ৰা কাসাযানি ৰত্থানি অচ্ছাদেত্ৰা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজি। সত্তাহপব্বজিতে খো পন, ভিক্খৰে, রাজিসিম্হি দিব্বং চক্করতনং অন্তরধাযি।

83. ‘‘Atha kho, bhikkhave, rājā daḷhanemi jeṭṭhaputtaṃ kumāraṃ sādhukaṃ rajje samanusāsitvā kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbaji. Sattāhapabbajite kho pana, bhikkhave, rājisimhi dibbaṃ cakkaratanaṃ antaradhāyi.

‘‘অথ খো, ভিক্খৰে, অঞ্ঞতরো পুরিসো যেন রাজা খত্তিযো মুদ্ধাভিসিত্তো 9 তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা রাজানং খত্তিযং মুদ্ধাভিসিত্তং এতদৰোচ – ‘যগ্ঘে, দেৰ, জানেয্যাসি, দিব্বং চক্করতনং অন্তরহিত’ন্তি। অথ খো, ভিক্খৰে, রাজা খত্তিযো মুদ্ধাভিসিত্তো দিব্বে চক্করতনে অন্তরহিতে অনত্তমনো অহোসি, অনত্তমনতঞ্চ পটিসংৰেদেসি। সো যেন রাজিসি তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা রাজিসিং এতদৰোচ – ‘যগ্ঘে, দেৰ, জানেয্যাসি, দিব্বং চক্করতনং অন্তরহিত’ন্তি। এৰং ৰুত্তে, ভিক্খৰে, রাজিসি রাজানং খত্তিযং মুদ্ধাভিসিত্তং এতদৰোচ – ‘মা খো ত্ৰং, তাত, দিব্বে চক্করতনে অন্তরহিতে অনত্তমনো অহোসি, মা অনত্তমনতঞ্চ পটিসংৰেদেসি, ন হি তে, তাত, দিব্বং চক্করতনং পেত্তিকং দাযজ্জং। ইঙ্ঘ ত্ৰং, তাত, অরিযে চক্কৰত্তিৰত্তে ৰত্তাহি। ঠানং খো পনেতং ৰিজ্জতি, যং তে অরিযে চক্কৰত্তিৰত্তে ৰত্তমানস্স তদহুপোসথে পন্নরসে সীসংন্হাতস্স 10 উপোসথিকস্স উপরিপাসাদৰরগতস্স দিব্বং চক্করতনং পাতুভৰিস্সতি সহস্সারং সনেমিকং সনাভিকং সব্বাকারপরিপূর’ন্তি।

‘‘Atha kho, bhikkhave, aññataro puriso yena rājā khattiyo muddhābhisitto 11 tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṃ khattiyaṃ muddhābhisittaṃ etadavoca – ‘yagghe, deva, jāneyyāsi, dibbaṃ cakkaratanaṃ antarahita’nti. Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto dibbe cakkaratane antarahite anattamano ahosi, anattamanatañca paṭisaṃvedesi. So yena rājisi tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājisiṃ etadavoca – ‘yagghe, deva, jāneyyāsi, dibbaṃ cakkaratanaṃ antarahita’nti. Evaṃ vutte, bhikkhave, rājisi rājānaṃ khattiyaṃ muddhābhisittaṃ etadavoca – ‘mā kho tvaṃ, tāta, dibbe cakkaratane antarahite anattamano ahosi, mā anattamanatañca paṭisaṃvedesi, na hi te, tāta, dibbaṃ cakkaratanaṃ pettikaṃ dāyajjaṃ. Iṅgha tvaṃ, tāta, ariye cakkavattivatte vattāhi. Ṭhānaṃ kho panetaṃ vijjati, yaṃ te ariye cakkavattivatte vattamānassa tadahuposathe pannarase sīsaṃnhātassa 12 uposathikassa uparipāsādavaragatassa dibbaṃ cakkaratanaṃ pātubhavissati sahassāraṃ sanemikaṃ sanābhikaṃ sabbākāraparipūra’nti.

চক্কৰত্তিঅরিযৰত্তং

Cakkavattiariyavattaṃ

৮৪. ‘‘‘কতমং পন তং, দেৰ, অরিযং চক্কৰত্তিৰত্ত’ন্তি ? ‘তেন হি ত্ৰং, তাত, ধম্মংযেৰ নিস্সায ধম্মং সক্করোন্তো ধম্মং গরুং করোন্তো 13 ধম্মং মানেন্তো ধম্মং পূজেন্তো ধম্মং অপচাযমানো ধম্মদ্ধজো ধম্মকেতু ধম্মাধিপতেয্যো ধম্মিকং রক্খাৰরণগুত্তিং সংৰিদহস্সু অন্তোজনস্মিং বলকাযস্মিং খত্তিযেসু অনুযন্তেসু 14 ব্রাহ্মণগহপতিকেসু নেগমজানপদেসু সমণব্রাহ্মণেসু মিগপক্খীসু। মা চ তে, তাত, ৰিজিতে অধম্মকারো পৰত্তিত্থ। যে চ তে, তাত, ৰিজিতে অধনা অস্সু, তেসঞ্চ ধনমনুপ্পদেয্যাসি 15। যে চ তে, তাত, ৰিজিতে সমণব্রাহ্মণা মদপ্পমাদা পটিৰিরতা খন্তিসোরচ্চে নিৰিট্ঠা একমত্তানং দমেন্তি, একমত্তানং সমেন্তি, একমত্তানং পরিনিব্বাপেন্তি, তে কালেন কালং উপসঙ্কমিত্ৰা পরিপুচ্ছেয্যাসি পরিগ্গণ্হেয্যাসি – ‘‘কিং, ভন্তে, কুসলং, কিং অকুসলং, কিং সাৰজ্জং, কিং অনৰজ্জং, কিং সেৰিতব্বং, কিং ন সেৰিতব্বং, কিং মে করীযমানং দীঘরত্তং অহিতায দুক্খায অস্স, কিং ৰা পন মে করীযমানং দীঘরত্তং হিতায সুখায অস্সা’’তি? তেসং সুত্ৰা যং অকুসলং তং অভিনিৰজ্জেয্যাসি, যং কুসলং তং সমাদায ৰত্তেয্যাসি। ইদং খো, তাত, তং অরিযং চক্কৰত্তিৰত্ত’ন্তি।

84. ‘‘‘Katamaṃ pana taṃ, deva, ariyaṃ cakkavattivatta’nti ? ‘Tena hi tvaṃ, tāta, dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto 16 dhammaṃ mānento dhammaṃ pūjento dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahassu antojanasmiṃ balakāyasmiṃ khattiyesu anuyantesu 17 brāhmaṇagahapatikesu negamajānapadesu samaṇabrāhmaṇesu migapakkhīsu. Mā ca te, tāta, vijite adhammakāro pavattittha. Ye ca te, tāta, vijite adhanā assu, tesañca dhanamanuppadeyyāsi 18. Ye ca te, tāta, vijite samaṇabrāhmaṇā madappamādā paṭiviratā khantisoracce niviṭṭhā ekamattānaṃ damenti, ekamattānaṃ samenti, ekamattānaṃ parinibbāpenti, te kālena kālaṃ upasaṅkamitvā paripuccheyyāsi pariggaṇheyyāsi – ‘‘kiṃ, bhante, kusalaṃ, kiṃ akusalaṃ, kiṃ sāvajjaṃ, kiṃ anavajjaṃ, kiṃ sevitabbaṃ, kiṃ na sevitabbaṃ, kiṃ me karīyamānaṃ dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya assa, kiṃ vā pana me karīyamānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya assā’’ti? Tesaṃ sutvā yaṃ akusalaṃ taṃ abhinivajjeyyāsi, yaṃ kusalaṃ taṃ samādāya vatteyyāsi. Idaṃ kho, tāta, taṃ ariyaṃ cakkavattivatta’nti.

চক্করতনপাতুভাৰো

Cakkaratanapātubhāvo

৮৫. ‘‘‘এৰং, দেৰা’তি খো, ভিক্খৰে, রাজা খত্তিযো মুদ্ধাভিসিত্তো রাজিসিস্স পটিস্সুত্ৰা অরিযে চক্কৰত্তিৰত্তে 19 ৰত্তি। তস্স অরিযে চক্কৰত্তিৰত্তে ৰত্তমানস্স তদহুপোসথে পন্নরসে সীসংন্হাতস্স উপোসথিকস্স উপরিপাসাদৰরগতস্স দিব্বং চক্করতনং পাতুরহোসি সহস্সারং সনেমিকং সনাভিকং সব্বাকারপরিপূরং। দিস্ৰান রঞ্ঞো খত্তিযস্স মুদ্ধাভিসিত্তস্স এতদহোসি – ‘সুতং খো পন মেতং – যস্স রঞ্ঞো খত্তিযস্স মুদ্ধাভিসিত্তস্স তদহুপোসথে পন্নরসে সীসংন্হাতস্স উপোসথিকস্স উপরিপাসাদৰরগতস্স দিব্বং চক্করতনং পাতুভৰতি সহস্সারং সনেমিকং সনাভিকং সব্বাকারপরিপূরং , সো হোতি রাজা চক্কৰত্তী’তি। অস্সং নু খো অহং রাজা চক্কৰত্তীতি।

85. ‘‘‘Evaṃ, devā’ti kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto rājisissa paṭissutvā ariye cakkavattivatte 20 vatti. Tassa ariye cakkavattivatte vattamānassa tadahuposathe pannarase sīsaṃnhātassa uposathikassa uparipāsādavaragatassa dibbaṃ cakkaratanaṃ pāturahosi sahassāraṃ sanemikaṃ sanābhikaṃ sabbākāraparipūraṃ. Disvāna rañño khattiyassa muddhābhisittassa etadahosi – ‘sutaṃ kho pana metaṃ – yassa rañño khattiyassa muddhābhisittassa tadahuposathe pannarase sīsaṃnhātassa uposathikassa uparipāsādavaragatassa dibbaṃ cakkaratanaṃ pātubhavati sahassāraṃ sanemikaṃ sanābhikaṃ sabbākāraparipūraṃ , so hoti rājā cakkavattī’ti. Assaṃ nu kho ahaṃ rājā cakkavattīti.

‘‘অথ খো, ভিক্খৰে, রাজা খত্তিযো মুদ্ধাভিসিত্তো উট্ঠাযাসনা একংসং উতরাসঙ্গং করিত্ৰা ৰামেন হত্থেন ভিঙ্কারং গহেত্ৰা দক্খিণেন হত্থেন চক্করতনং অব্ভুক্কিরি – ‘পৰত্ততু ভৰং চক্করতনং, অভিৰিজিনাতু ভৰং চক্করতন’ন্তি।

‘‘Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ utarāsaṅgaṃ karitvā vāmena hatthena bhiṅkāraṃ gahetvā dakkhiṇena hatthena cakkaratanaṃ abbhukkiri – ‘pavattatu bhavaṃ cakkaratanaṃ, abhivijinātu bhavaṃ cakkaratana’nti.

‘‘অথ খো তং, ভিক্খৰে, চক্করতনং পুরত্থিমং দিসং পৰত্তি, অন্ৰদেৰ রাজা চক্কৰত্তী সদ্ধিং চতুরঙ্গিনিযা সেনায। যস্মিং খো পন, ভিক্খৰে, পদেসে চক্করতনং পতিট্ঠাসি, তত্থ রাজা চক্কৰত্তী ৰাসং উপগচ্ছি সদ্ধিং চতুরঙ্গিনিযা সেনায। যে খো পন, ভিক্খৰে, পুরত্থিমায দিসায পটিরাজানো, তে রাজানং চক্কৰত্তিং উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমাহংসু – ‘এহি খো, মহারাজ, স্ৰাগতং তে 21 মহারাজ, সকং তে, মহারাজ, অনুসাস, মহারাজা’তি। রাজা চক্কৰত্তী এৰমাহ – ‘পাণো ন হন্তব্বো, অদিন্নং নাদাতব্বং, কামেসুমিচ্ছা ন চরিতব্বা, মুসা ন ভাসিতব্বা, মজ্জং ন পাতব্বং, যথাভুত্তঞ্চ ভুঞ্জথা’তি। যে খো পন, ভিক্খৰে, পুরত্থিমায দিসায পটিরাজানো, তে রঞ্ঞো চক্কৰত্তিস্স অনুযন্তা 22 অহেসুং।

‘‘Atha kho taṃ, bhikkhave, cakkaratanaṃ puratthimaṃ disaṃ pavatti, anvadeva rājā cakkavattī saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Yasmiṃ kho pana, bhikkhave, padese cakkaratanaṃ patiṭṭhāsi, tattha rājā cakkavattī vāsaṃ upagacchi saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Ye kho pana, bhikkhave, puratthimāya disāya paṭirājāno, te rājānaṃ cakkavattiṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu – ‘ehi kho, mahārāja, svāgataṃ te 23 mahārāja, sakaṃ te, mahārāja, anusāsa, mahārājā’ti. Rājā cakkavattī evamāha – ‘pāṇo na hantabbo, adinnaṃ nādātabbaṃ, kāmesumicchā na caritabbā, musā na bhāsitabbā, majjaṃ na pātabbaṃ, yathābhuttañca bhuñjathā’ti. Ye kho pana, bhikkhave, puratthimāya disāya paṭirājāno, te rañño cakkavattissa anuyantā 24 ahesuṃ.

৮৬. ‘‘অথ খো তং, ভিক্খৰে, চক্করতনং পুরত্থিমং সমুদ্দং অজ্ঝোগাহেত্ৰা 25 পচ্চুত্তরিত্ৰা দক্খিণং দিসং পৰত্তি…পে॰… দক্খিণং সমুদ্দং অজ্ঝোগাহেত্ৰা পচ্চুত্তরিত্ৰা পচ্ছিমং দিসং পৰত্তি, অন্ৰদেৰ রাজা চক্কৰত্তী সদ্ধিং চতুরঙ্গিনিযা সেনায। যস্মিং খো পন, ভিক্খৰে, পদেসে চক্করতনং পতিট্ঠাসি, তত্থ রাজা চক্কৰত্তী ৰাসং উপগচ্ছি সদ্ধিং চতুরঙ্গিনিযা সেনায। যে খো পন, ভিক্খৰে, পচ্ছিমায দিসায পটিরাজানো, তে রাজানং চক্কৰত্তিং উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমাহংসু – ‘এহি খো, মহারাজ, স্ৰাগতং তে, মহারাজ, সকং তে, মহারাজ, অনুসাস, মহারাজা’তি। রাজা চক্কৰত্তী এৰমাহ – ‘পাণো ন হন্তব্বো, অদিন্নং নাদাতব্বং, কামেসুমিচ্ছা ন চরিতব্বা, মুসা ন ভাসিতব্বা, মজ্জং ন পাতব্বং, যথাভুত্তঞ্চ ভুঞ্জথা’তি। যে খো পন, ভিক্খৰে, পচ্ছিমায দিসায পটিরাজানো, তে রঞ্ঞো চক্কৰত্তিস্স অনুযন্তা অহেসুং।

86. ‘‘Atha kho taṃ, bhikkhave, cakkaratanaṃ puratthimaṃ samuddaṃ ajjhogāhetvā 26 paccuttaritvā dakkhiṇaṃ disaṃ pavatti…pe… dakkhiṇaṃ samuddaṃ ajjhogāhetvā paccuttaritvā pacchimaṃ disaṃ pavatti, anvadeva rājā cakkavattī saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Yasmiṃ kho pana, bhikkhave, padese cakkaratanaṃ patiṭṭhāsi, tattha rājā cakkavattī vāsaṃ upagacchi saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Ye kho pana, bhikkhave, pacchimāya disāya paṭirājāno, te rājānaṃ cakkavattiṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu – ‘ehi kho, mahārāja, svāgataṃ te, mahārāja, sakaṃ te, mahārāja, anusāsa, mahārājā’ti. Rājā cakkavattī evamāha – ‘pāṇo na hantabbo, adinnaṃ nādātabbaṃ, kāmesumicchā na caritabbā, musā na bhāsitabbā, majjaṃ na pātabbaṃ, yathābhuttañca bhuñjathā’ti. Ye kho pana, bhikkhave, pacchimāya disāya paṭirājāno, te rañño cakkavattissa anuyantā ahesuṃ.

৮৭. ‘‘অথ খো তং, ভিক্খৰে, চক্করতনং পচ্ছিমং সমুদ্দং অজ্ঝোগাহেত্ৰা পচ্চুত্তরিত্ৰা উত্তরং দিসং পৰত্তি, অন্ৰদেৰ রাজা চক্কৰত্তী সদ্ধিং চতুরঙ্গিনিযা সেনায। যস্মিং খো পন, ভিক্খৰে, পদেসে চক্করতনং পতিট্ঠাসি, তত্থ রাজা চক্কৰত্তী ৰাসং উপগচ্ছি সদ্ধিং চতুরঙ্গিনিযা সেনায। যে খো পন, ভিক্খৰে, উত্তরায দিসায পটিরাজানো, তে রাজানং চক্কৰত্তিং উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমাহংসু – ‘এহি খো, মহারাজ, স্ৰাগতং তে, মহারাজ , সকং তে, মহারাজ, অনুসাস, মহারাজা’তি। রাজা চক্কৰত্তী এৰমাহ – ‘পাণো ন হন্তব্বো, অদিন্নং নাদাতব্বং, কামেসুমিচ্ছা ন চরিতব্বা, মুসা ন ভাসিতব্বা, মজ্জং ন পাতব্বং, যথাভুত্তঞ্চ ভুঞ্জথা’তি। যে খো পন, ভিক্খৰে, উত্তরায দিসায পটিরাজানো, তে রঞ্ঞো চক্কৰত্তিস্স অনুযন্তা অহেসুং।

87. ‘‘Atha kho taṃ, bhikkhave, cakkaratanaṃ pacchimaṃ samuddaṃ ajjhogāhetvā paccuttaritvā uttaraṃ disaṃ pavatti, anvadeva rājā cakkavattī saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Yasmiṃ kho pana, bhikkhave, padese cakkaratanaṃ patiṭṭhāsi, tattha rājā cakkavattī vāsaṃ upagacchi saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Ye kho pana, bhikkhave, uttarāya disāya paṭirājāno, te rājānaṃ cakkavattiṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu – ‘ehi kho, mahārāja, svāgataṃ te, mahārāja , sakaṃ te, mahārāja, anusāsa, mahārājā’ti. Rājā cakkavattī evamāha – ‘pāṇo na hantabbo, adinnaṃ nādātabbaṃ, kāmesumicchā na caritabbā, musā na bhāsitabbā, majjaṃ na pātabbaṃ, yathābhuttañca bhuñjathā’ti. Ye kho pana, bhikkhave, uttarāya disāya paṭirājāno, te rañño cakkavattissa anuyantā ahesuṃ.

‘‘অথ খো তং, ভিক্খৰে, চক্করতনং সমুদ্দপরিযন্তং পথৰিং অভিৰিজিনিত্ৰা তমেৰ রাজধানিং পচ্চাগন্ত্ৰা রঞ্ঞো চক্কৰত্তিস্স অন্তেপুরদ্ৰারে অত্থকরণপমুখে 27 অক্খাহতং মঞ্ঞে অট্ঠাসি রঞ্ঞো চক্কৰত্তিস্স অন্তেপুরং উপসোভযমানং।

‘‘Atha kho taṃ, bhikkhave, cakkaratanaṃ samuddapariyantaṃ pathaviṃ abhivijinitvā tameva rājadhāniṃ paccāgantvā rañño cakkavattissa antepuradvāre atthakaraṇapamukhe 28 akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsi rañño cakkavattissa antepuraṃ upasobhayamānaṃ.

দুতিযাদিচক্কৰত্তিকথা

Dutiyādicakkavattikathā

৮৮. ‘‘দুতিযোপি খো, ভিক্খৰে, রাজা চক্কৰত্তী…পে॰… ততিযোপি খো, ভিক্খৰে, রাজা চক্কৰত্তী… চতুত্থোপি খো, ভিক্খৰে, রাজা চক্কৰত্তী… পঞ্চমোপি খো, ভিক্খৰে, রাজা চক্কৰত্তী… ছট্ঠোপি খো, ভিক্খৰে, রাজা চক্কৰত্তী… সত্তমোপি খো, ভিক্খৰে, রাজা চক্কৰত্তী বহুন্নং ৰস্সানং বহুন্নং ৰস্সসতানং বহুন্নং ৰস্সসহস্সানং অচ্চযেন অঞ্ঞতরং পুরিসং আমন্তেসি – ‘যদা ত্ৰং, অম্ভো পুরিস, পস্সেয্যাসি দিব্বং চক্করতনং ওসক্কিতং ঠানা চুতং, অথ মে আরোচেয্যাসী’তি। ‘এৰং, দেৰা’তি খো, ভিক্খৰে, সো পুরিসো রঞ্ঞো চক্কৰত্তিস্স পচ্চস্সোসি। অদ্দসা খো , ভিক্খৰে, সো পুরিসো বহুন্নং ৰস্সানং বহুন্নং ৰস্সসতানং বহুন্নং ৰস্সসহস্সানং অচ্চযেন দিব্বং চক্করতনং ওসক্কিতং ঠানা চুতং। দিস্ৰান যেন রাজা চক্কৰত্তী তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা রাজানং চক্কৰত্তিং এতদৰোচ – ‘যগ্ঘে , দেৰ, জানেয্যাসি, দিব্বং তে চক্করতনং ওসক্কিতং ঠানা চুত’ন্তি?

88. ‘‘Dutiyopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī…pe… tatiyopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī… catutthopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī… pañcamopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī… chaṭṭhopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī… sattamopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī bahunnaṃ vassānaṃ bahunnaṃ vassasatānaṃ bahunnaṃ vassasahassānaṃ accayena aññataraṃ purisaṃ āmantesi – ‘yadā tvaṃ, ambho purisa, passeyyāsi dibbaṃ cakkaratanaṃ osakkitaṃ ṭhānā cutaṃ, atha me āroceyyāsī’ti. ‘Evaṃ, devā’ti kho, bhikkhave, so puriso rañño cakkavattissa paccassosi. Addasā kho , bhikkhave, so puriso bahunnaṃ vassānaṃ bahunnaṃ vassasatānaṃ bahunnaṃ vassasahassānaṃ accayena dibbaṃ cakkaratanaṃ osakkitaṃ ṭhānā cutaṃ. Disvāna yena rājā cakkavattī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṃ cakkavattiṃ etadavoca – ‘yagghe , deva, jāneyyāsi, dibbaṃ te cakkaratanaṃ osakkitaṃ ṭhānā cuta’nti?

৮৯. ‘‘অথ খো, ভিক্খৰে, রাজা চক্কৰত্তী জেট্ঠপুত্তং কুমারং আমন্তাপেত্ৰা এতদৰোচ – ‘দিব্বং কির মে, তাত কুমার, চক্করতনং ওসক্কিতং, ঠানা চুতং, সুতং খো পন মেতং – যস্স রঞ্ঞো চক্কৰত্তিস্স দিব্বং চক্করতনং ওসক্কতি, ঠানা চৰতি, ন দানি তেন রঞ্ঞা চিরং জীৰিতব্বং হোতীতি। ভুত্তা খো পন মে মানুসকা কামা, সমযো দানি মে দিব্বে কামে পরিযেসিতুং, এহি ত্ৰং, তাত কুমার, ইমং সমুদ্দপরিযন্তং পথৰিং পটিপজ্জ । অহং পন কেসমস্সুং ওহারেত্ৰা কাসাযানি ৰত্থানি অচ্ছাদেত্ৰা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজিস্সামী’তি।

89. ‘‘Atha kho, bhikkhave, rājā cakkavattī jeṭṭhaputtaṃ kumāraṃ āmantāpetvā etadavoca – ‘dibbaṃ kira me, tāta kumāra, cakkaratanaṃ osakkitaṃ, ṭhānā cutaṃ, sutaṃ kho pana metaṃ – yassa rañño cakkavattissa dibbaṃ cakkaratanaṃ osakkati, ṭhānā cavati, na dāni tena raññā ciraṃ jīvitabbaṃ hotīti. Bhuttā kho pana me mānusakā kāmā, samayo dāni me dibbe kāme pariyesituṃ, ehi tvaṃ, tāta kumāra, imaṃ samuddapariyantaṃ pathaviṃ paṭipajja . Ahaṃ pana kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajissāmī’ti.

‘‘অথ খো, ভিক্খৰে, রাজা চক্কৰত্তী জেট্ঠপুত্তং কুমারং সাধুকং রজ্জে সমনুসাসিত্ৰা কেসমস্সুং ওহারেত্ৰা কাসাযানি ৰত্থানি অচ্ছাদেত্ৰা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজি। সত্তাহপব্বজিতে খো পন, ভিক্খৰে, রাজিসিম্হি দিব্বং চক্করতনং অন্তরধাযি।

‘‘Atha kho, bhikkhave, rājā cakkavattī jeṭṭhaputtaṃ kumāraṃ sādhukaṃ rajje samanusāsitvā kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbaji. Sattāhapabbajite kho pana, bhikkhave, rājisimhi dibbaṃ cakkaratanaṃ antaradhāyi.

৯০. ‘‘অথ খো, ভিক্খৰে, অঞ্ঞতরো পুরিসো যেন রাজা খত্তিযো মুদ্ধাভিসিত্তো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা রাজানং খত্তিযং মুদ্ধাভিসিত্তং এতদৰোচ – ‘যগ্ঘে, দেৰ, জানেয্যাসি, দিব্বং চক্করতনং অন্তরহিত’ন্তি? অথ খো, ভিক্খৰে, রাজা খত্তিযো মুদ্ধাভিসিত্তো দিব্বে চক্করতনে অন্তরহিতে অনত্তমনো অহোসি। অনত্তমনতঞ্চ পটিসংৰেদেসি; নো চ খো রাজিসিং উপসঙ্কমিত্ৰা অরিযং চক্কৰত্তিৰত্তং পুচ্ছি। সো সমতেনেৰ সুদং জনপদং পসাসতি। তস্স সমতেন জনপদং পসাসতো পুব্বেনাপরং জনপদা ন পব্বন্তি, যথা তং পুব্বকানং রাজূনং অরিযে চক্কৰত্তিৰত্তে ৰত্তমানানং।

90. ‘‘Atha kho, bhikkhave, aññataro puriso yena rājā khattiyo muddhābhisitto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṃ khattiyaṃ muddhābhisittaṃ etadavoca – ‘yagghe, deva, jāneyyāsi, dibbaṃ cakkaratanaṃ antarahita’nti? Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto dibbe cakkaratane antarahite anattamano ahosi. Anattamanatañca paṭisaṃvedesi; no ca kho rājisiṃ upasaṅkamitvā ariyaṃ cakkavattivattaṃ pucchi. So samateneva sudaṃ janapadaṃ pasāsati. Tassa samatena janapadaṃ pasāsato pubbenāparaṃ janapadā na pabbanti, yathā taṃ pubbakānaṃ rājūnaṃ ariye cakkavattivatte vattamānānaṃ.

‘‘অথ খো, ভিক্খৰে, অমচ্চা পারিসজ্জা গণকমহামত্তা অনীকট্ঠা দোৰারিকা মন্তস্সাজীৰিনো সন্নিপতিত্ৰা রাজানং খত্তিযং মুদ্ধাভিসিত্তং এতদৰোচুং – ‘ন খো তে, দেৰ, সমতেন (সুদং) জনপদং পসাসতো পুব্বেনাপরং জনপদা পব্বন্তি, যথা তং পুব্বকানং রাজূনং অরিযে চক্কৰত্তিৰত্তে ৰত্তমানানং। সংৰিজ্জন্তি খো তে, দেৰ, ৰিজিতে অমচ্চা পারিসজ্জা গণকমহামত্তা অনীকট্ঠা দোৰারিকা মন্তস্সাজীৰিনো মযঞ্চেৰ অঞ্ঞে চ 29 যে মযং অরিযং চক্কৰত্তিৰত্তং ধারেম। ইঙ্ঘ ত্ৰং, দেৰ, অম্হে অরিযং চক্কৰত্তিৰত্তং পুচ্ছ। তস্স তে মযং অরিযং চক্কৰত্তিৰত্তং পুট্ঠা ব্যাকরিস্সামা’তি।

‘‘Atha kho, bhikkhave, amaccā pārisajjā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā mantassājīvino sannipatitvā rājānaṃ khattiyaṃ muddhābhisittaṃ etadavocuṃ – ‘na kho te, deva, samatena (sudaṃ) janapadaṃ pasāsato pubbenāparaṃ janapadā pabbanti, yathā taṃ pubbakānaṃ rājūnaṃ ariye cakkavattivatte vattamānānaṃ. Saṃvijjanti kho te, deva, vijite amaccā pārisajjā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā mantassājīvino mayañceva aññe ca 30 ye mayaṃ ariyaṃ cakkavattivattaṃ dhārema. Iṅgha tvaṃ, deva, amhe ariyaṃ cakkavattivattaṃ puccha. Tassa te mayaṃ ariyaṃ cakkavattivattaṃ puṭṭhā byākarissāmā’ti.

আযুৰণ্ণাদিপরিযানিকথা

Āyuvaṇṇādipariyānikathā

৯১. ‘‘অথ খো, ভিক্খৰে, রাজা খত্তিযো মুদ্ধাভিসিত্তো অমচ্চে পারিসজ্জে গণকমহামত্তে অনীকট্ঠে দোৰারিকে মন্তস্সাজীৰিনো সন্নিপাতেত্ৰা অরিযং চক্কৰত্তিৰত্তং পুচ্ছি। তস্স তে অরিযং চক্কৰত্তিৰত্তং পুট্ঠা ব্যাকরিংসু। তেসং সুত্ৰা ধম্মিকঞ্হি খো রক্খাৰরণগুত্তিং সংৰিদহি, নো চ খো অধনানং ধনমনুপ্পদাসি। অধনানং ধনে অননুপ্পদিযমানে দালিদ্দিযং ৰেপুল্লমগমাসি। দালিদ্দিযে ৰেপুল্লং গতে অঞ্ঞতরো পুরিসো পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযি। তমেনং অগ্গহেসুং। গহেত্ৰা রঞ্ঞো খত্তিযস্স মুদ্ধাভিসিত্তস্স দস্সেসুং – ‘অযং, দেৰ, পুরিসো পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযী’তি। এৰং ৰুত্তে, ভিক্খৰে, রাজা খত্তিযো মুদ্ধাভিসিত্তো তং পুরিসং এতদৰোচ – ‘সচ্চং কির ত্ৰং, অম্ভো পুরিস, পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযী’তি 31? ‘সচ্চং, দেৰা’তি। ‘কিং কারণা’তি? ‘ন হি, দেৰ, জীৰামী’তি। অথ খো, ভিক্খৰে, রাজা খত্তিযো মুদ্ধাভিসিত্তো তস্স পুরিসস্স ধনমনুপ্পদাসি – ‘ইমিনা ত্ৰং, অম্ভো পুরিস, ধনেন অত্তনা চ জীৰাহি, মাতাপিতরো চ পোসেহি, পুত্তদারঞ্চ পোসেহি, কম্মন্তে চ পযোজেহি, সমণব্রাহ্মণেসু 32 উদ্ধগ্গিকং দক্খিণং পতিট্ঠাপেহি সোৰগ্গিকং সুখৰিপাকং সগ্গসংৰত্তনিক’ন্তি। ‘এৰং, দেৰা’তি খো, ভিক্খৰে, সো পুরিসো রঞ্ঞো খত্তিযস্স মুদ্ধাভিসিত্তস্স পচ্চস্সোসি।

91. ‘‘Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto amacce pārisajje gaṇakamahāmatte anīkaṭṭhe dovārike mantassājīvino sannipātetvā ariyaṃ cakkavattivattaṃ pucchi. Tassa te ariyaṃ cakkavattivattaṃ puṭṭhā byākariṃsu. Tesaṃ sutvā dhammikañhi kho rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahi, no ca kho adhanānaṃ dhanamanuppadāsi. Adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi. Dāliddiye vepullaṃ gate aññataro puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi. Tamenaṃ aggahesuṃ. Gahetvā rañño khattiyassa muddhābhisittassa dassesuṃ – ‘ayaṃ, deva, puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti. Evaṃ vutte, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto taṃ purisaṃ etadavoca – ‘saccaṃ kira tvaṃ, ambho purisa, paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti 33? ‘Saccaṃ, devā’ti. ‘Kiṃ kāraṇā’ti? ‘Na hi, deva, jīvāmī’ti. Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto tassa purisassa dhanamanuppadāsi – ‘iminā tvaṃ, ambho purisa, dhanena attanā ca jīvāhi, mātāpitaro ca posehi, puttadārañca posehi, kammante ca payojehi, samaṇabrāhmaṇesu 34 uddhaggikaṃ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpehi sovaggikaṃ sukhavipākaṃ saggasaṃvattanika’nti. ‘Evaṃ, devā’ti kho, bhikkhave, so puriso rañño khattiyassa muddhābhisittassa paccassosi.

‘‘অঞ্ঞতরোপি খো, ভিক্খৰে, পুরিসো পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযি। তমেনং অগ্গহেসুং। গহেত্ৰা রঞ্ঞো খত্তিযস্স মুদ্ধাভিসিত্তস্স দস্সেসুং – ‘অযং, দেৰ, পুরিসো পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযী’তি। এৰং ৰুত্তে, ভিক্খৰে, রাজা খত্তিযো মুদ্ধাভিসিত্তো তং পুরিসং এতদৰোচ – ‘সচ্চং কির ত্ৰং, অম্ভো পুরিস, পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযী’তি? ‘সচ্চং, দেৰা’তি। ‘কিং কারণা’তি? ‘ন হি, দেৰ, জীৰামী’তি। অথ খো, ভিক্খৰে, রাজা খত্তিযো মুদ্ধাভিসিত্তো তস্স পুরিসস্স ধনমনুপ্পদাসি – ‘ইমিনা ত্ৰং, অম্ভো পুরিস, ধনেন অত্তনা চ জীৰাহি, মাতাপিতরো চ পোসেহি, পুত্তদারঞ্চ পোসেহি, কম্মন্তে চ পযোজেহি, সমণব্রাহ্মণেসু উদ্ধগ্গিকং দক্খিণং পতিট্ঠাপেহি সোৰগ্গিকং সুখৰিপাকং সগ্গসংৰত্তনিক’ন্তি। ‘এৰং, দেৰা’তি খো, ভিক্খৰে, সো পুরিসো রঞ্ঞো খত্তিযস্স মুদ্ধাভিসিত্তস্স পচ্চস্সোসি ।

‘‘Aññataropi kho, bhikkhave, puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi. Tamenaṃ aggahesuṃ. Gahetvā rañño khattiyassa muddhābhisittassa dassesuṃ – ‘ayaṃ, deva, puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti. Evaṃ vutte, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto taṃ purisaṃ etadavoca – ‘saccaṃ kira tvaṃ, ambho purisa, paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti? ‘Saccaṃ, devā’ti. ‘Kiṃ kāraṇā’ti? ‘Na hi, deva, jīvāmī’ti. Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto tassa purisassa dhanamanuppadāsi – ‘iminā tvaṃ, ambho purisa, dhanena attanā ca jīvāhi, mātāpitaro ca posehi, puttadārañca posehi, kammante ca payojehi, samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṃ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpehi sovaggikaṃ sukhavipākaṃ saggasaṃvattanika’nti. ‘Evaṃ, devā’ti kho, bhikkhave, so puriso rañño khattiyassa muddhābhisittassa paccassosi .

৯২. ‘‘অস্সোসুং খো, ভিক্খৰে, মনুস্সা – ‘যে কির, ভো, পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযন্তি, তেসং রাজা ধনমনুপ্পদেতী’তি। সুত্ৰান তেসং এতদহোসি – ‘যংনূন মযম্পি পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযেয্যামা’তি। অথ খো, ভিক্খৰে, অঞ্ঞতরো পুরিসো পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযি। তমেনং অগ্গহেসুং। গহেত্ৰা রঞ্ঞো খত্তিযস্স মুদ্ধাভিসিত্তস্স দস্সেসুং – ‘অযং, দেৰ, পুরিসো পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযী’তি। এৰং ৰুত্তে, ভিক্খৰে, রাজা খত্তিযো মুদ্ধাভিসিত্তো তং পুরিসং এতদৰোচ – ‘সচ্চং কির ত্ৰং, অম্ভো পুরিস, পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযী’তি? ‘সচ্চং, দেৰা’তি। ‘কিং কারণা’তি? ‘ন হি, দেৰ, জীৰামী’তি। অথ খো, ভিক্খৰে, রঞ্ঞো খত্তিযস্স মুদ্ধাভিসিত্তস্স এতদহোসি – ‘সচে খো অহং যো যো পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযিস্সতি, তস্স তস্স ধনমনুপ্পদস্সামি, এৰমিদং অদিন্নাদানং পৰড্ঢিস্সতি। যংনূনাহং ইমং পুরিসং সুনিসেধং নিসেধেয্যং, মূলঘচ্চং 35 করেয্যং, সীসমস্স ছিন্দেয্য’ন্তি। অথ খো, ভিক্খৰে, রাজা খত্তিযো মুদ্ধাভিসিত্তো পুরিসে আণাপেসি – ‘তেন হি, ভণে, ইমং পুরিসং দল়্হায রজ্জুযা পচ্ছাবাহং 36 গাল়্হবন্ধনং বন্ধিত্ৰা খুরমুণ্ডং করিত্ৰা খরস্সরেন পণৰেন রথিকায রথিকং সিঙ্ঘাটকেন সিঙ্ঘাটকং পরিনেত্ৰা দক্খিণেন দ্ৰারেন নিক্খমিত্ৰা দক্খিণতো নগরস্স সুনিসেধং নিসেধেথ, মূলঘচ্চং করোথ, সীসমস্স ছিন্দথা’তি। ‘এৰং, দেৰা’তি খো, ভিক্খৰে, তে পুরিসা রঞ্ঞো খত্তিযস্স মুদ্ধাভিসিত্তস্স পটিস্সুত্ৰা তং পুরিসং দল়্হায রজ্জুযা পচ্ছাবাহং গাল়্হবন্ধনং বন্ধিত্ৰা খুরমুণ্ডং করিত্ৰা খরস্সরেন পণৰেন রথিকায রথিকং সিঙ্ঘাটকেন সিঙ্ঘাটকং পরিনেত্ৰা দক্খিণেন দ্ৰারেন নিক্খমিত্ৰা দক্খিণতো নগরস্স সুনিসেধং নিসেধেসুং, মূলঘচ্চং অকংসু, সীসমস্স ছিন্দিংসু।

92. ‘‘Assosuṃ kho, bhikkhave, manussā – ‘ye kira, bho, paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyanti, tesaṃ rājā dhanamanuppadetī’ti. Sutvāna tesaṃ etadahosi – ‘yaṃnūna mayampi paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyeyyāmā’ti. Atha kho, bhikkhave, aññataro puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi. Tamenaṃ aggahesuṃ. Gahetvā rañño khattiyassa muddhābhisittassa dassesuṃ – ‘ayaṃ, deva, puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti. Evaṃ vutte, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto taṃ purisaṃ etadavoca – ‘saccaṃ kira tvaṃ, ambho purisa, paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti? ‘Saccaṃ, devā’ti. ‘Kiṃ kāraṇā’ti? ‘Na hi, deva, jīvāmī’ti. Atha kho, bhikkhave, rañño khattiyassa muddhābhisittassa etadahosi – ‘sace kho ahaṃ yo yo paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyissati, tassa tassa dhanamanuppadassāmi, evamidaṃ adinnādānaṃ pavaḍḍhissati. Yaṃnūnāhaṃ imaṃ purisaṃ sunisedhaṃ nisedheyyaṃ, mūlaghaccaṃ 37 kareyyaṃ, sīsamassa chindeyya’nti. Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto purise āṇāpesi – ‘tena hi, bhaṇe, imaṃ purisaṃ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ 38 gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhamitvā dakkhiṇato nagarassa sunisedhaṃ nisedhetha, mūlaghaccaṃ karotha, sīsamassa chindathā’ti. ‘Evaṃ, devā’ti kho, bhikkhave, te purisā rañño khattiyassa muddhābhisittassa paṭissutvā taṃ purisaṃ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhamitvā dakkhiṇato nagarassa sunisedhaṃ nisedhesuṃ, mūlaghaccaṃ akaṃsu, sīsamassa chindiṃsu.

৯৩. ‘‘অস্সোসুং খো, ভিক্খৰে, মনুস্সা – ‘যে কির, ভো, পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযন্তি, তে রাজা সুনিসেধং নিসেধেতি, মূলঘচ্চং করোতি, সীসানি তেসং ছিন্দতী’তি। সুত্ৰান তেসং এতদহোসি – ‘যংনূন মযম্পি তিণ্হানি সত্থানি কারাপেস্সাম 39, তিণ্হানি সত্থানি কারাপেত্ৰা যেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযিস্সাম, তে সুনিসেধং নিসেধেস্সাম, মূলঘচ্চং করিস্সাম, সীসানি তেসং ছিন্দিস্সামা’তি। তে তিণ্হানি সত্থানি কারাপেসুং, তিণ্হানি সত্থানি কারাপেত্ৰা গামঘাতম্পি উপক্কমিংসু কাতুং, নিগমঘাতম্পি উপক্কমিংসু কাতুং, নগরঘাতম্পি উপক্কমিংসু কাতুং, পন্থদুহনম্পি 40 উপক্কমিংসু কাতুং। যেসং তে অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযন্তি, তে সুনিসেধং নিসেধেন্তি, মূলঘচ্চং করোন্তি, সীসানি তেসং ছিন্দন্তি।

93. ‘‘Assosuṃ kho, bhikkhave, manussā – ‘ye kira, bho, paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyanti, te rājā sunisedhaṃ nisedheti, mūlaghaccaṃ karoti, sīsāni tesaṃ chindatī’ti. Sutvāna tesaṃ etadahosi – ‘yaṃnūna mayampi tiṇhāni satthāni kārāpessāma 41, tiṇhāni satthāni kārāpetvā yesaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyissāma, te sunisedhaṃ nisedhessāma, mūlaghaccaṃ karissāma, sīsāni tesaṃ chindissāmā’ti. Te tiṇhāni satthāni kārāpesuṃ, tiṇhāni satthāni kārāpetvā gāmaghātampi upakkamiṃsu kātuṃ, nigamaghātampi upakkamiṃsu kātuṃ, nagaraghātampi upakkamiṃsu kātuṃ, panthaduhanampi 42 upakkamiṃsu kātuṃ. Yesaṃ te adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyanti, te sunisedhaṃ nisedhenti, mūlaghaccaṃ karonti, sīsāni tesaṃ chindanti.

৯৪. ‘‘ইতি খো, ভিক্খৰে, অধনানং ধনে অননুপ্পদিযমানে দালিদ্দিযং ৰেপুল্লমগমাসি, দালিদ্দিযে ৰেপুল্লং গতে অদিন্নাদানং ৰেপুল্লমগমাসি, অদিন্নাদানে ৰেপুল্লং গতে সত্থং ৰেপুল্লমগমাসি, সত্থে ৰেপুল্লং গতে পাণাতিপাতো ৰেপুল্লমগমাসি, পাণাতিপাতে ৰেপুল্লং গতে তেসং সত্তানং আযুপি পরিহাযি, ৰণ্ণোপি পরিহাযি। তেসং আযুনাপি পরিহাযমানানং ৰণ্ণেনপি পরিহাযমানানং অসীতিৰস্সসহস্সাযুকানং মনুস্সানং চত্তারীসৰস্সসহস্সাযুকা পুত্তা অহেসুং।

94. ‘‘Iti kho, bhikkhave, adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi, dāliddiye vepullaṃ gate adinnādānaṃ vepullamagamāsi, adinnādāne vepullaṃ gate satthaṃ vepullamagamāsi, satthe vepullaṃ gate pāṇātipāto vepullamagamāsi, pāṇātipāte vepullaṃ gate tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ asītivassasahassāyukānaṃ manussānaṃ cattārīsavassasahassāyukā puttā ahesuṃ.

‘‘চত্তারীসৰস্সসহস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু অঞ্ঞতরো পুরিসো পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযি। তমেনং অগ্গহেসুং। গহেত্ৰা রঞ্ঞো খত্তিযস্স মুদ্ধাভিসিত্তস্স দস্সেসুং – ‘অযং, দেৰ, পুরিসো পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযী’তি। এৰং ৰুত্তে, ভিক্খৰে, রাজা খত্তিযো মুদ্ধাভিসিত্তো তং পুরিসং এতদৰোচ – ‘সচ্চং কির ত্ৰং, অম্ভো পুরিস, পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযী’তি? ‘ন হি, দেৰা’তি সম্পজানমুসা অভাসি।

‘‘Cattārīsavassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu aññataro puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi. Tamenaṃ aggahesuṃ. Gahetvā rañño khattiyassa muddhābhisittassa dassesuṃ – ‘ayaṃ, deva, puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti. Evaṃ vutte, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto taṃ purisaṃ etadavoca – ‘saccaṃ kira tvaṃ, ambho purisa, paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti? ‘Na hi, devā’ti sampajānamusā abhāsi.

৯৫. ‘‘ইতি খো, ভিক্খৰে, অধনানং ধনে অননুপ্পদিযমানে দালিদ্দিযং ৰেপুল্লমগমাসি। দালিদ্দিযে ৰেপুল্লং গতে অদিন্নাদানং ৰেপুল্লমগমাসি, অদিন্নাদানে ৰেপুল্লং গতে সত্থং ৰেপুল্লমগমাসি। সত্থে ৰেপুল্লং গতে পাণাতিপাতো ৰেপুল্লমগমাসি, পাণাতিপাতে ৰেপুল্লং গতে মুসাৰাদো ৰেপুল্লমগমাসি , মুসাৰাদে ৰেপুল্লং গতে তেসং সত্তানং আযুপি পরিহাযি, ৰণ্ণোপি পরিহাযি। তেসং আযুনাপি পরিহাযমানানং ৰণ্ণেনপি পরিহাযমানানং চত্তারীসৰস্সসহস্সাযুকানং মনুস্সানং ৰীসতিৰস্সসহস্সাযুকা পুত্তা অহেসুং।

95. ‘‘Iti kho, bhikkhave, adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi. Dāliddiye vepullaṃ gate adinnādānaṃ vepullamagamāsi, adinnādāne vepullaṃ gate satthaṃ vepullamagamāsi. Satthe vepullaṃ gate pāṇātipāto vepullamagamāsi, pāṇātipāte vepullaṃ gate musāvādo vepullamagamāsi , musāvāde vepullaṃ gate tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ cattārīsavassasahassāyukānaṃ manussānaṃ vīsativassasahassāyukā puttā ahesuṃ.

‘‘ৰীসতিৰস্সসহস্সাযুকেসু , ভিক্খৰে, মনুস্সেসু অঞ্ঞতরো পুরিসো পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযি। তমেনং অঞ্ঞতরো পুরিসো রঞ্ঞো খত্তিযস্স মুদ্ধাভিসিত্তস্স আরোচেসি – ‘ইত্থন্নামো, দেৰ, পুরিসো পরেসং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযী’তি পেসুঞ্ঞমকাসি।

‘‘Vīsativassasahassāyukesu , bhikkhave, manussesu aññataro puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi. Tamenaṃ aññataro puriso rañño khattiyassa muddhābhisittassa ārocesi – ‘itthannāmo, deva, puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti pesuññamakāsi.

৯৬. ‘‘ইতি খো, ভিক্খৰে, অধনানং ধনে অননুপ্পদিযমানে দালিদ্দিযং ৰেপুল্লমগমাসি। দালিদ্দিযে ৰেপুল্লং গতে অদিন্নাদানং ৰেপুল্লমগমাসি, অদিন্নাদানে ৰেপুল্লং গতে সত্থং ৰেপুল্লমগমাসি, সত্থে ৰেপুল্লং গতে পাণাতিপাতো ৰেপুল্লমগমাসি, পাণাতিপাতে ৰেপুল্লং গতে মুসাৰাদো ৰেপুল্লমগমাসি, মুসাৰাদে ৰেপুল্লং গতে পিসুণা ৰাচা ৰেপুল্লমগমাসি, পিসুণায ৰাচায ৰেপুল্লং গতায তেসং সত্তানং আযুপি পরিহাযি, ৰণ্ণোপি পরিহাযি। তেসং আযুনাপি পরিহাযমানানং ৰণ্ণেনপি পরিহাযমানানং ৰীসতিৰস্সসহস্সাযুকানং মনুস্সানং দসৰস্সসহস্সাযুকা পুত্তা অহেসুং।

96. ‘‘Iti kho, bhikkhave, adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi. Dāliddiye vepullaṃ gate adinnādānaṃ vepullamagamāsi, adinnādāne vepullaṃ gate satthaṃ vepullamagamāsi, satthe vepullaṃ gate pāṇātipāto vepullamagamāsi, pāṇātipāte vepullaṃ gate musāvādo vepullamagamāsi, musāvāde vepullaṃ gate pisuṇā vācā vepullamagamāsi, pisuṇāya vācāya vepullaṃ gatāya tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ vīsativassasahassāyukānaṃ manussānaṃ dasavassasahassāyukā puttā ahesuṃ.

‘‘দসৰস্সসহস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু একিদং সত্তা ৰণ্ণৰন্তো হোন্তি, একিদং সত্তা দুব্বণ্ণা। তত্থ যে তে সত্তা দুব্বণ্ণা, তে ৰণ্ণৰন্তে সত্তে অভিজ্ঝাযন্তা পরেসং দারেসু চারিত্তং আপজ্জিংসু।

‘‘Dasavassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu ekidaṃ sattā vaṇṇavanto honti, ekidaṃ sattā dubbaṇṇā. Tattha ye te sattā dubbaṇṇā, te vaṇṇavante satte abhijjhāyantā paresaṃ dāresu cārittaṃ āpajjiṃsu.

৯৭. ‘‘ইতি খো, ভিক্খৰে, অধনানং ধনে অননুপ্পদিযমানে দালিদ্দিযং ৰেপুল্লমগমাসি। দালিদ্দিযে ৰেপুল্লং গতে…পে॰… কামেসুমিচ্ছাচারো ৰেপুল্লমগমাসি, কামেসুমিচ্ছাচারে ৰেপুল্লং গতে তেসং সত্তানং আযুপি পরিহাযি, ৰণ্ণোপি পরিহাযি। তেসং আযুনাপি পরিহাযমানানং ৰণ্ণেনপি পরিহাযমানানং দসৰস্সসহস্সাযুকানং মনুস্সানং পঞ্চৰস্সসহস্সাযুকা পুত্তা অহেসুং।

97. ‘‘Iti kho, bhikkhave, adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi. Dāliddiye vepullaṃ gate…pe… kāmesumicchācāro vepullamagamāsi, kāmesumicchācāre vepullaṃ gate tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ dasavassasahassāyukānaṃ manussānaṃ pañcavassasahassāyukā puttā ahesuṃ.

৯৮. ‘‘পঞ্চৰস্সসহস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে , মনুস্সেসু দ্ৰে ধম্মা ৰেপুল্লমগমংসু – ফরুসাৰাচা সম্ফপ্পলাপো চ। দ্ৰীসু ধম্মেসু ৰেপুল্লং গতেসু তেসং সত্তানং আযুপি পরিহাযি, ৰণ্ণোপি পরিহাযি। তেসং আযুনাপি পরিহাযমানানং ৰণ্ণেনপি পরিহাযমানানং পঞ্চৰস্সসহস্সাযুকানং মনুস্সানং অপ্পেকচ্চে অড্ঢতেয্যৰস্সসহস্সাযুকা, অপ্পেকচ্চে দ্ৰেৰস্সসহস্সাযুকা পুত্তা অহেসুং।

98. ‘‘Pañcavassasahassāyukesu, bhikkhave , manussesu dve dhammā vepullamagamaṃsu – pharusāvācā samphappalāpo ca. Dvīsu dhammesu vepullaṃ gatesu tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ pañcavassasahassāyukānaṃ manussānaṃ appekacce aḍḍhateyyavassasahassāyukā, appekacce dvevassasahassāyukā puttā ahesuṃ.

৯৯. ‘‘অড্ঢতেয্যৰস্সসহস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু অভিজ্ঝাব্যাপাদা ৰেপুল্লমগমংসু। অভিজ্ঝাব্যাপাদেসু ৰেপুল্লং গতেসু তেসং সত্তানং আযুপি পরিহাযি, ৰণ্ণোপি পরিহাযি। তেসং আযুনাপি পরিহাযমানানং ৰণ্ণেনপি পরিহাযমানানং অড্ঢতেয্যৰস্সসহস্সাযুকানং মনুস্সানং ৰস্সসহস্সাযুকা পুত্তা অহেসুং।

99. ‘‘Aḍḍhateyyavassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu abhijjhābyāpādā vepullamagamaṃsu. Abhijjhābyāpādesu vepullaṃ gatesu tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ aḍḍhateyyavassasahassāyukānaṃ manussānaṃ vassasahassāyukā puttā ahesuṃ.

১০০. ‘‘ৰস্সসহস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু মিচ্ছাদিট্ঠি ৰেপুল্লমগমাসি। মিচ্ছাদিট্ঠিযা ৰেপুল্লং গতায তেসং সত্তানং আযুপি পরিহাযি, ৰণ্ণোপি পরিহাযি। তেসং আযুনাপি পরিহাযমানানং ৰণ্ণেনপি পরিহাযমানানং ৰস্সসহস্সাযুকানং মনুস্সানং পঞ্চৰস্সসতাযুকা পুত্তা অহেসুং।

100. ‘‘Vassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu micchādiṭṭhi vepullamagamāsi. Micchādiṭṭhiyā vepullaṃ gatāya tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ vassasahassāyukānaṃ manussānaṃ pañcavassasatāyukā puttā ahesuṃ.

১০১. ‘‘পঞ্চৰস্সসতাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু তযো ধম্মা ৰেপুল্লমগমংসু। অধম্মরাগো ৰিসমলোভো মিচ্ছাধম্মো। তীসু ধম্মেসু ৰেপুল্লং গতেসু তেসং সত্তানং আযুপি পরিহাযি, ৰণ্ণোপি পরিহাযি। তেসং আযুনাপি পরিহাযমানানং ৰণ্ণেনপি পরিহাযমানানং পঞ্চৰস্সসতাযুকানং মনুস্সানং অপ্পেকচ্চে অড্ঢতেয্যৰস্সসতাযুকা, অপ্পেকচ্চে দ্ৰেৰস্সসতাযুকা পুত্তা অহেসুং।

101. ‘‘Pañcavassasatāyukesu, bhikkhave, manussesu tayo dhammā vepullamagamaṃsu. Adhammarāgo visamalobho micchādhammo. Tīsu dhammesu vepullaṃ gatesu tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ pañcavassasatāyukānaṃ manussānaṃ appekacce aḍḍhateyyavassasatāyukā, appekacce dvevassasatāyukā puttā ahesuṃ.

‘‘অড্ঢতেয্যৰস্সসতাযুকেসু, ভিক্খৰে , মনুস্সেসু ইমে ধম্মা ৰেপুল্লমগমংসু। অমত্তেয্যতা অপেত্তেয্যতা অসামঞ্ঞতা অব্রহ্মঞ্ঞতা ন কুলে জেট্ঠাপচাযিতা।

‘‘Aḍḍhateyyavassasatāyukesu, bhikkhave , manussesu ime dhammā vepullamagamaṃsu. Amatteyyatā apetteyyatā asāmaññatā abrahmaññatā na kule jeṭṭhāpacāyitā.

১০২. ‘‘ইতি খো, ভিক্খৰে, অধনানং ধনে অননুপ্পদিযমানে দালিদ্দিযং ৰেপুল্লমগমাসি। দালিদ্দিযে ৰেপুল্লং গতে অদিন্নাদানং ৰেপুল্লমগমাসি। অদিন্নাদানে ৰেপুল্লং গতে সত্থং ৰেপুল্লমগমাসি। সত্থে ৰেপুল্লং গতে পাণাতিপাতো ৰেপুল্লমগমাসি। পাণাতিপাতে ৰেপুল্লং গতে মুসাৰাদো ৰেপুল্লমগমাসি। মুসাৰাদে ৰেপুল্লং গতে পিসুণা ৰাচা ৰেপুল্লমগমাসি। পিসুণায ৰাচায ৰেপুল্লং গতায কামেসুমিচ্ছাচারো ৰেপুল্লমগমাসি। কামেসুমিচ্ছাচারে ৰেপুল্লং গতে দ্ৰে ধম্মা ৰেপুল্লমগমংসু, ফরুসা ৰাচা সম্ফপ্পলাপো চ। দ্ৰীসু ধম্মেসু ৰেপুল্লং গতেসু অভিজ্ঝাব্যাপাদা ৰেপুল্লমগমংসু। অভিজ্ঝাব্যাপাদেসু ৰেপুল্লং গতেসু মিচ্ছাদিট্ঠি ৰেপুল্লমগমাসি। মিচ্ছাদিট্ঠিযা ৰেপুল্লং গতায তযো ধম্মা ৰেপুল্লমগমংসু, অধম্মরাগো ৰিসমলোভো মিচ্ছাধম্মো। তীসু ধম্মেসু ৰেপুল্লং গতেসু ইমে ধম্মা ৰেপুল্লমগমংসু, অমত্তেয্যতা অপেত্তেয্যতা অসামঞ্ঞতা অব্রহ্মঞ্ঞতা ন কুলে জেট্ঠাপচাযিতা। ইমেসু ধম্মেসু ৰেপুল্লং গতেসু তেসং সত্তানং আযুপি পরিহাযি, ৰণ্ণোপি পরিহাযি। তেসং আযুনাপি পরিহাযমানানং ৰণ্ণেনপি পরিহাযমানানং অড্ঢতেয্যৰস্সসতাযুকানং মনুস্সানং ৰস্সসতাযুকা পুত্তা অহেসুং।

102. ‘‘Iti kho, bhikkhave, adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi. Dāliddiye vepullaṃ gate adinnādānaṃ vepullamagamāsi. Adinnādāne vepullaṃ gate satthaṃ vepullamagamāsi. Satthe vepullaṃ gate pāṇātipāto vepullamagamāsi. Pāṇātipāte vepullaṃ gate musāvādo vepullamagamāsi. Musāvāde vepullaṃ gate pisuṇā vācā vepullamagamāsi. Pisuṇāya vācāya vepullaṃ gatāya kāmesumicchācāro vepullamagamāsi. Kāmesumicchācāre vepullaṃ gate dve dhammā vepullamagamaṃsu, pharusā vācā samphappalāpo ca. Dvīsu dhammesu vepullaṃ gatesu abhijjhābyāpādā vepullamagamaṃsu. Abhijjhābyāpādesu vepullaṃ gatesu micchādiṭṭhi vepullamagamāsi. Micchādiṭṭhiyā vepullaṃ gatāya tayo dhammā vepullamagamaṃsu, adhammarāgo visamalobho micchādhammo. Tīsu dhammesu vepullaṃ gatesu ime dhammā vepullamagamaṃsu, amatteyyatā apetteyyatā asāmaññatā abrahmaññatā na kule jeṭṭhāpacāyitā. Imesu dhammesu vepullaṃ gatesu tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ aḍḍhateyyavassasatāyukānaṃ manussānaṃ vassasatāyukā puttā ahesuṃ.

দসৰস্সাযুকসমযো

Dasavassāyukasamayo

১০৩. ‘‘ভৰিস্সতি , ভিক্খৰে, সো সমযো, যং ইমেসং মনুস্সানং দসৰস্সাযুকা পুত্তা ভৰিস্সন্তি। দসৰস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু পঞ্চৰস্সিকা 43 কুমারিকা অলংপতেয্যা ভৰিস্সন্তি। দসৰস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু ইমানি রসানি অন্তরধাযিস্সন্তি, সেয্যথিদং, সপ্পি নৰনীতং তেলং মধু ফাণিতং লোণং। দসৰস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু কুদ্রূসকো অগ্গং ভোজনানং 44 ভৰিস্সতি। সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, এতরহি সালিমংসোদনো অগ্গং ভোজনানং; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, দসৰস্সাযুকেসু মনুস্সেসু কুদ্রূসকো অগ্গং ভোজনানং ভৰিস্সতি।

103. ‘‘Bhavissati , bhikkhave, so samayo, yaṃ imesaṃ manussānaṃ dasavassāyukā puttā bhavissanti. Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu pañcavassikā 45 kumārikā alaṃpateyyā bhavissanti. Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu imāni rasāni antaradhāyissanti, seyyathidaṃ, sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ loṇaṃ. Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu kudrūsako aggaṃ bhojanānaṃ 46 bhavissati. Seyyathāpi, bhikkhave, etarahi sālimaṃsodano aggaṃ bhojanānaṃ; evameva kho, bhikkhave, dasavassāyukesu manussesu kudrūsako aggaṃ bhojanānaṃ bhavissati.

‘‘দসৰস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু দস কুসলকম্মপথা সব্বেন সব্বং অন্তরধাযিস্সন্তি, দস অকুসলকম্মপথা অতিব্যাদিপ্পিস্সন্তি 47। দসৰস্সাযুকেসু , ভিক্খৰে, মনুস্সেসু কুসলন্তিপি ন ভৰিস্সতি, কুতো পন কুসলস্স কারকো। দসৰস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু যে তে ভৰিস্সন্তি অমত্তেয্যা অপেত্তেয্যা অসামঞ্ঞা অব্রহ্মঞ্ঞা ন কুলে জেট্ঠাপচাযিনো, তে পুজ্জা চ ভৰিস্সন্তি পাসংসা চ। সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, এতরহি মত্তেয্যা পেত্তেয্যা সামঞ্ঞা ব্রহ্মঞ্ঞা কুলে জেট্ঠাপচাযিনো পুজ্জা চ পাসংসা চ; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, দসৰস্সাযুকেসু মনুস্সেসু যে তে ভৰিস্সন্তি অমত্তেয্যা অপেত্তেয্যা অসামঞ্ঞা অব্রহ্মঞ্ঞা ন কুলে জেট্ঠাপচাযিনো, তে পুজ্জা চ ভৰিস্সন্তি পাসংসা চ।

‘‘Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu dasa kusalakammapathā sabbena sabbaṃ antaradhāyissanti, dasa akusalakammapathā atibyādippissanti 48. Dasavassāyukesu , bhikkhave, manussesu kusalantipi na bhavissati, kuto pana kusalassa kārako. Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu ye te bhavissanti amatteyyā apetteyyā asāmaññā abrahmaññā na kule jeṭṭhāpacāyino, te pujjā ca bhavissanti pāsaṃsā ca. Seyyathāpi, bhikkhave, etarahi matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino pujjā ca pāsaṃsā ca; evameva kho, bhikkhave, dasavassāyukesu manussesu ye te bhavissanti amatteyyā apetteyyā asāmaññā abrahmaññā na kule jeṭṭhāpacāyino, te pujjā ca bhavissanti pāsaṃsā ca.

‘‘দসৰস্সাযুকেসু , ভিক্খৰে, মনুস্সেসু ন ভৰিস্সতি মাতাতি ৰা মাতুচ্ছাতি ৰা মাতুলানীতি ৰা আচরিযভরিযাতি ৰা গরূনং দারাতি ৰা। সম্ভেদং লোকো গমিস্সতি যথা অজেল়কা কুক্কুটসূকরা সোণসিঙ্গালা 49

‘‘Dasavassāyukesu , bhikkhave, manussesu na bhavissati mātāti vā mātucchāti vā mātulānīti vā ācariyabhariyāti vā garūnaṃ dārāti vā. Sambhedaṃ loko gamissati yathā ajeḷakā kukkuṭasūkarā soṇasiṅgālā 50.

‘‘দসৰস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু তেসং সত্তানং অঞ্ঞমঞ্ঞম্হি তিব্বো আঘাতো পচ্চুপট্ঠিতো ভৰিস্সতি তিব্বো ব্যাপাদো তিব্বো মনোপদোসো তিব্বং ৰধকচিত্তং। মাতুপি পুত্তম্হি পুত্তস্সপি মাতরি; পিতুপি পুত্তম্হি পুত্তস্সপি পিতরি; ভাতুপি ভগিনিযা ভগিনিযাপি ভাতরি তিব্বো আঘাতো পচ্চুপট্ঠিতো ভৰিস্সতি তিব্বো ব্যাপাদো তিব্বো মনোপদোসো তিব্বং ৰধকচিত্তং। সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, মাগৰিকস্স মিগং দিস্ৰা তিব্বো আঘাতো পচ্চুপট্ঠিতো হোতি তিব্বো ব্যাপাদো তিব্বো মনোপদোসো তিব্বং ৰধকচিত্তং; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, দসৰস্সাযুকেসু মনুস্সেসু তেসং সত্তানং অঞ্ঞমঞ্ঞম্হি তিব্বো আঘাতো পচ্চুপট্ঠিতো ভৰিস্সতি তিব্বো ব্যাপাদো তিব্বো মনোপদোসো তিব্বং ৰধকচিত্তং। মাতুপি পুত্তম্হি পুত্তস্সপি মাতরি; পিতুপি পুত্তম্হি পুত্তস্সপি পিতরি; ভাতুপি ভগিনিযা ভগিনিযাপি ভাতরি তিব্বো আঘাতো পচ্চুপট্ঠিতো ভৰিস্সতি তিব্বো ব্যাপাদো তিব্বো মনোপদোসো তিব্বং ৰধকচিত্তং।

‘‘Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu tesaṃ sattānaṃ aññamaññamhi tibbo āghāto paccupaṭṭhito bhavissati tibbo byāpādo tibbo manopadoso tibbaṃ vadhakacittaṃ. Mātupi puttamhi puttassapi mātari; pitupi puttamhi puttassapi pitari; bhātupi bhaginiyā bhaginiyāpi bhātari tibbo āghāto paccupaṭṭhito bhavissati tibbo byāpādo tibbo manopadoso tibbaṃ vadhakacittaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, māgavikassa migaṃ disvā tibbo āghāto paccupaṭṭhito hoti tibbo byāpādo tibbo manopadoso tibbaṃ vadhakacittaṃ; evameva kho, bhikkhave, dasavassāyukesu manussesu tesaṃ sattānaṃ aññamaññamhi tibbo āghāto paccupaṭṭhito bhavissati tibbo byāpādo tibbo manopadoso tibbaṃ vadhakacittaṃ. Mātupi puttamhi puttassapi mātari; pitupi puttamhi puttassapi pitari; bhātupi bhaginiyā bhaginiyāpi bhātari tibbo āghāto paccupaṭṭhito bhavissati tibbo byāpādo tibbo manopadoso tibbaṃ vadhakacittaṃ.

১০৪. ‘‘দসৰস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু সত্তাহং সত্থন্তরকপ্পো ভৰিস্সতি। তে অঞ্ঞমঞ্ঞম্হি মিগসঞ্ঞং পটিলভিস্সন্তি। তেসং তিণ্হানি সত্থানি হত্থেসু পাতুভৰিস্সন্তি। তে তিণ্হেন সত্থেন ‘এস মিগো এস মিগো’তি অঞ্ঞমঞ্ঞং জীৰিতা ৰোরোপেস্সন্তি।

104. ‘‘Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu sattāhaṃ satthantarakappo bhavissati. Te aññamaññamhi migasaññaṃ paṭilabhissanti. Tesaṃ tiṇhāni satthāni hatthesu pātubhavissanti. Te tiṇhena satthena ‘esa migo esa migo’ti aññamaññaṃ jīvitā voropessanti.

‘‘অথ খো তেসং, ভিক্খৰে, সত্তানং একচ্চানং এৰং ভৰিস্সতি – ‘মা চ মযং কঞ্চি 51, মা চ অম্হে কোচি, যংনূন মযং তিণগহনং ৰা ৰনগহনং ৰা রুক্খগহনং ৰা নদীৰিদুগ্গং ৰা পব্বতৰিসমং ৰা পৰিসিত্ৰা ৰনমূলফলাহারা যাপেয্যামা’তি। তে তিণগহনং ৰা ৰনগহনং ৰা রুক্খগহনং ৰা নদীৰিদুগ্গং ৰা পব্বতৰিসমং ৰা 52 পৰিসিত্ৰা সত্তাহং ৰনমূলফলাহারা যাপেস্সন্তি। তে তস্স সত্তাহস্স অচ্চযেন তিণগহনা ৰনগহনা রুক্খগহনা নদীৰিদুগ্গা পব্বতৰিসমা নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞমঞ্ঞং আলিঙ্গিত্ৰা সভাগাযিস্সন্তি সমস্সাসিস্সন্তি – ‘দিট্ঠা, ভো, সত্তা জীৰসি, দিট্ঠা, ভো, সত্তা জীৰসী’তি।

‘‘Atha kho tesaṃ, bhikkhave, sattānaṃ ekaccānaṃ evaṃ bhavissati – ‘mā ca mayaṃ kañci 53, mā ca amhe koci, yaṃnūna mayaṃ tiṇagahanaṃ vā vanagahanaṃ vā rukkhagahanaṃ vā nadīviduggaṃ vā pabbatavisamaṃ vā pavisitvā vanamūlaphalāhārā yāpeyyāmā’ti. Te tiṇagahanaṃ vā vanagahanaṃ vā rukkhagahanaṃ vā nadīviduggaṃ vā pabbatavisamaṃ vā 54 pavisitvā sattāhaṃ vanamūlaphalāhārā yāpessanti. Te tassa sattāhassa accayena tiṇagahanā vanagahanā rukkhagahanā nadīviduggā pabbatavisamā nikkhamitvā aññamaññaṃ āliṅgitvā sabhāgāyissanti samassāsissanti – ‘diṭṭhā, bho, sattā jīvasi, diṭṭhā, bho, sattā jīvasī’ti.

আযুৰণ্ণাদিৰড্ঢনকথা

Āyuvaṇṇādivaḍḍhanakathā

১০৫. ‘‘অথ খো তেসং, ভিক্খৰে, সত্তানং এৰং ভৰিস্সতি – ‘মযং খো অকুসলানং ধম্মানং সমাদানহেতু এৰরূপং আযতং ঞাতিক্খযং পত্তা। যংনূন মযং কুসলং করেয্যাম। কিং কুসলং করেয্যাম? যংনূন মযং পাণাতিপাতা ৰিরমেয্যাম, ইদং কুসলং ধম্মং সমাদায ৰত্তেয্যামা’তি। তে পাণাতিপাতা ৰিরমিস্সন্তি, ইদং কুসলং ধম্মং সমাদায ৰত্তিস্সন্তি। তে কুসলানং ধম্মানং সমাদানহেতু আযুনাপি ৰড্ঢিস্সন্তি, ৰণ্ণেনপি ৰড্ঢিস্সন্তি । তেসং আযুনাপি ৰড্ঢমানানং ৰণ্ণেনপি ৰড্ঢমানানং দসৰস্সাযুকানং মনুস্সানং ৰীসতিৰস্সাযুকা পুত্তা ভৰিস্সন্তি।

105. ‘‘Atha kho tesaṃ, bhikkhave, sattānaṃ evaṃ bhavissati – ‘mayaṃ kho akusalānaṃ dhammānaṃ samādānahetu evarūpaṃ āyataṃ ñātikkhayaṃ pattā. Yaṃnūna mayaṃ kusalaṃ kareyyāma. Kiṃ kusalaṃ kareyyāma? Yaṃnūna mayaṃ pāṇātipātā virameyyāma, idaṃ kusalaṃ dhammaṃ samādāya vatteyyāmā’ti. Te pāṇātipātā viramissanti, idaṃ kusalaṃ dhammaṃ samādāya vattissanti. Te kusalānaṃ dhammānaṃ samādānahetu āyunāpi vaḍḍhissanti, vaṇṇenapi vaḍḍhissanti . Tesaṃ āyunāpi vaḍḍhamānānaṃ vaṇṇenapi vaḍḍhamānānaṃ dasavassāyukānaṃ manussānaṃ vīsativassāyukā puttā bhavissanti.

‘‘অথ খো তেসং, ভিক্খৰে, সত্তানং এৰং ভৰিস্সতি – ‘মযং খো কুসলানং ধম্মানং সমাদানহেতু আযুনাপি ৰড্ঢাম, ৰণ্ণেনপি ৰড্ঢাম। যংনূন মযং ভিয্যোসোমত্তায কুসলং করেয্যাম। কিং কুসলং করেয্যাম? যংনূন মযং অদিন্নাদানা ৰিরমেয্যাম… কামেসুমিচ্ছাচারা ৰিরমেয্যাম… মুসাৰাদা ৰিরমেয্যাম… পিসুণায ৰাচায ৰিরমেয্যাম… ফরুসায ৰাচায ৰিরমেয্যাম… সম্ফপ্পলাপা ৰিরমেয্যাম… অভিজ্ঝং পজহেয্যাম… ব্যাপাদং পজহেয্যাম… মিচ্ছাদিট্ঠিং পজহেয্যাম… তযো ধম্মে পজহেয্যাম – অধম্মরাগং ৰিসমলোভং মিচ্ছাধম্মং… যংনূন মযং মত্তেয্যা অস্সাম পেত্তেয্যা সামঞ্ঞা ব্রহ্মঞ্ঞা কুলে জেট্ঠাপচাযিনো, ইদং কুসলং ধম্মং সমাদায ৰত্তেয্যামা’তি। তে মত্তেয্যা ভৰিস্সন্তি পেত্তেয্যা সামঞ্ঞা ব্রহ্মঞ্ঞা কুলে জেট্ঠাপচাযিনো, ইদং কুসলং ধম্মং সমাদায ৰত্তিস্সন্তি।

‘‘Atha kho tesaṃ, bhikkhave, sattānaṃ evaṃ bhavissati – ‘mayaṃ kho kusalānaṃ dhammānaṃ samādānahetu āyunāpi vaḍḍhāma, vaṇṇenapi vaḍḍhāma. Yaṃnūna mayaṃ bhiyyosomattāya kusalaṃ kareyyāma. Kiṃ kusalaṃ kareyyāma? Yaṃnūna mayaṃ adinnādānā virameyyāma… kāmesumicchācārā virameyyāma… musāvādā virameyyāma… pisuṇāya vācāya virameyyāma… pharusāya vācāya virameyyāma… samphappalāpā virameyyāma… abhijjhaṃ pajaheyyāma… byāpādaṃ pajaheyyāma… micchādiṭṭhiṃ pajaheyyāma… tayo dhamme pajaheyyāma – adhammarāgaṃ visamalobhaṃ micchādhammaṃ… yaṃnūna mayaṃ matteyyā assāma petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino, idaṃ kusalaṃ dhammaṃ samādāya vatteyyāmā’ti. Te matteyyā bhavissanti petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino, idaṃ kusalaṃ dhammaṃ samādāya vattissanti.

‘‘তে কুসলানং ধম্মানং সমাদানহেতু আযুনাপি ৰড্ঢিস্সন্তি, ৰণ্ণেনপি ৰড্ঢিস্সন্তি। তেসং আযুনাপি ৰড্ঢমানানং ৰণ্ণেনপি ৰড্ঢমানানং ৰীসতিৰস্সাযুকানং মনুস্সানং চত্তারীসৰস্সাযুকা পুত্তা ভৰিস্সন্তি… চত্তারীসৰস্সাযুকানং মনুস্সানং অসীতিৰস্সাযুকা পুত্তা ভৰিস্সন্তি… অসীতিৰস্সাযুকানং মনুস্সানং সট্ঠিৰস্সসতাযুকা পুত্তা ভৰিস্সন্তি… সট্ঠিৰস্সসতাযুকানং মনুস্সানং ৰীসতিতিৰস্সসতাযুকা পুত্তা ভৰিস্সন্তি… ৰীসতিতিৰস্সসতাযুকানং মনুস্সানং চত্তারীসছব্বস্সসতাযুকা পুত্তা ভৰিস্সন্তি। চত্তারীসছব্বস্সসতাযুকানং মনুস্সানং দ্ৰেৰস্সসহস্সাযুকা পুত্তা ভৰিস্সন্তি… দ্ৰেৰস্সসহস্সাযুকানং মনুস্সানং চত্তারিৰস্সসহস্সাযুকা পুত্তা ভৰিস্সন্তি… চত্তারিৰস্সসহস্সাযুকানং মনুস্সানং অট্ঠৰস্সসহস্সাযুকা পুত্তা ভৰিস্সন্তি… অট্ঠৰস্সসহস্সাযুকানং মনুস্সানং ৰীসতিৰস্সসহস্সাযুকা পুত্তা ভৰিস্সন্তি… ৰীসতিৰস্সসহস্সাযুকানং মনুস্সানং চত্তারীসৰস্সসহস্সাযুকা পুত্তা ভৰিস্সন্তি… চত্তারীসৰস্সসহস্সাযুকানং মনুস্সানং অসীতিৰস্সসহস্সাযুকা পুত্তা ভৰিস্সন্তি… অসীতিৰস্সসহস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু পঞ্চৰস্সসতিকা কুমারিকা অলংপতেয্যা ভৰিস্সন্তি।

‘‘Te kusalānaṃ dhammānaṃ samādānahetu āyunāpi vaḍḍhissanti, vaṇṇenapi vaḍḍhissanti. Tesaṃ āyunāpi vaḍḍhamānānaṃ vaṇṇenapi vaḍḍhamānānaṃ vīsativassāyukānaṃ manussānaṃ cattārīsavassāyukā puttā bhavissanti… cattārīsavassāyukānaṃ manussānaṃ asītivassāyukā puttā bhavissanti… asītivassāyukānaṃ manussānaṃ saṭṭhivassasatāyukā puttā bhavissanti… saṭṭhivassasatāyukānaṃ manussānaṃ vīsatitivassasatāyukā puttā bhavissanti… vīsatitivassasatāyukānaṃ manussānaṃ cattārīsachabbassasatāyukā puttā bhavissanti. Cattārīsachabbassasatāyukānaṃ manussānaṃ dvevassasahassāyukā puttā bhavissanti… dvevassasahassāyukānaṃ manussānaṃ cattārivassasahassāyukā puttā bhavissanti… cattārivassasahassāyukānaṃ manussānaṃ aṭṭhavassasahassāyukā puttā bhavissanti… aṭṭhavassasahassāyukānaṃ manussānaṃ vīsativassasahassāyukā puttā bhavissanti… vīsativassasahassāyukānaṃ manussānaṃ cattārīsavassasahassāyukā puttā bhavissanti… cattārīsavassasahassāyukānaṃ manussānaṃ asītivassasahassāyukā puttā bhavissanti… asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu pañcavassasatikā kumārikā alaṃpateyyā bhavissanti.

সঙ্খরাজউপ্পত্তি

Saṅkharājauppatti

১০৬. ‘‘অসীতিৰস্সসহস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু তযো আবাধা ভৰিস্সন্তি, ইচ্ছা, অনসনং, জরা। অসীতিৰস্সসহস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু অযং জম্বুদীপো ইদ্ধো চেৰ ভৰিস্সতি ফীতো চ, কুক্কুটসম্পাতিকা গামনিগমরাজধানিযো 55। অসীতিৰস্সসহস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু অযং জম্বুদীপো অৰীচি মঞ্ঞে ফুটো ভৰিস্সতি মনুস্সেহি, সেয্যথাপি নল়ৰনং ৰা সরৰনং 56 ৰা। অসীতিৰস্সসহস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু অযং বারাণসী কেতুমতী নাম রাজধানী ভৰিস্সতি ইদ্ধা চেৰ ফীতা চ বহুজনা চ আকিণ্ণমনুস্সা চ সুভিক্খা চ। অসীতিৰস্সসহস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু ইমস্মিং জম্বুদীপে চতুরাসীতিনগরসহস্সানি ভৰিস্সন্তি কেতুমতীরাজধানীপমুখানি। অসীতিৰস্সসহস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু কেতুমতিযা রাজধানিযা সঙ্খো নাম রাজা উপ্পজ্জিস্সতি চক্কৰত্তী ধম্মিকো ধম্মরাজা চাতুরন্তো ৰিজিতাৰী জনপদত্থাৰরিযপ্পত্তো সত্তরতনসমন্নাগতো। তস্সিমানি সত্ত রতনানি ভৰিস্সন্তি, সেয্যথিদং, চক্করতনং হত্থিরতনং অস্সরতনং মণিরতনং ইত্থিরতনং গহপতিরতনং পরিণাযকরতনমেৰ সত্তমং। পরোসহস্সং খো পনস্স পুত্তা ভৰিস্সন্তি সূরা ৰীরঙ্গরূপা পরসেনপ্পমদ্দনা। সো ইমং পথৰিং সাগরপরিযন্তং অদণ্ডেন অসত্থেন ধম্মেন অভিৰিজিয অজ্ঝাৰসিস্সতি।

106. ‘‘Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu tayo ābādhā bhavissanti, icchā, anasanaṃ, jarā. Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu ayaṃ jambudīpo iddho ceva bhavissati phīto ca, kukkuṭasampātikā gāmanigamarājadhāniyo 57. Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu ayaṃ jambudīpo avīci maññe phuṭo bhavissati manussehi, seyyathāpi naḷavanaṃ vā saravanaṃ 58 vā. Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu ayaṃ bārāṇasī ketumatī nāma rājadhānī bhavissati iddhā ceva phītā ca bahujanā ca ākiṇṇamanussā ca subhikkhā ca. Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu imasmiṃ jambudīpe caturāsītinagarasahassāni bhavissanti ketumatīrājadhānīpamukhāni. Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu ketumatiyā rājadhāniyā saṅkho nāma rājā uppajjissati cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato. Tassimāni satta ratanāni bhavissanti, seyyathidaṃ, cakkaratanaṃ hatthiratanaṃ assaratanaṃ maṇiratanaṃ itthiratanaṃ gahapatiratanaṃ pariṇāyakaratanameva sattamaṃ. Parosahassaṃ kho panassa puttā bhavissanti sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā. So imaṃ pathaviṃ sāgarapariyantaṃ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasissati.

মেত্তেয্যবুদ্ধুপ্পাদো

Metteyyabuddhuppādo

১০৭. ‘‘অসীতিৰস্সসহস্সাযুকেসু, ভিক্খৰে, মনুস্সেসু মেত্তেয্যো নাম ভগৰা লোকে উপ্পজ্জিস্সতি অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৰিজ্জাচরণসম্পন্নো সুগতো লোকৰিদূ অনুত্তরো পুরিসদম্মসারথি সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰা। সেয্যথাপাহমেতরহি লোকে উপ্পন্নো অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৰিজ্জাচরণসম্পন্নো সুগতো লোকৰিদূ অনুত্তরো পুরিসদম্মসারথি সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰা। সো ইমং লোকং সদেৰকং সমারকং সব্রহ্মকং সস্সমণব্রাহ্মণিং পজং সদেৰমনুস্সং সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা পৰেদেস্সতি, সেয্যথাপাহমেতরহি ইমং লোকং সদেৰকং সমারকং সব্রহ্মকং সস্সমণব্রাহ্মণিং পজং সদেৰমনুস্সং সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা পৰেদেমি। সো ধম্মং দেসেস্সতি আদিকল্যাণং মজ্ঝেকল্যাণং পরিযোসানকল্যাণং সাত্থং সব্যঞ্জনং কেৰলপরিপুণ্ণং পরিসুদ্ধং ব্রহ্মচরিযং পকাসেস্সতি; সেয্যথাপাহমেতরহি ধম্মং দেসেমি আদিকল্যাণং মজ্ঝেকল্যাণং পরিযোসানকল্যাণং সাত্থং সব্যঞ্জনং কেৰলপরিপুণ্ণং পরিসুদ্ধং ব্রহ্মচরিযং পকাসেমি। সো অনেকসহস্সং 59 ভিক্খুসংঘং পরিহরিস্সতি, সেয্যথাপাহমেতরহি অনেকসতং ভিক্খুসংঘং পরিহরামি।

107. ‘‘Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu metteyyo nāma bhagavā loke uppajjissati arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā. Seyyathāpāhametarahi loke uppanno arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā. So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedessati, seyyathāpāhametarahi imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedemi. So dhammaṃ desessati ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsessati; seyyathāpāhametarahi dhammaṃ desemi ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsemi. So anekasahassaṃ 60 bhikkhusaṃghaṃ pariharissati, seyyathāpāhametarahi anekasataṃ bhikkhusaṃghaṃ pariharāmi.

১০৮. ‘‘অথ খো, ভিক্খৰে, সঙ্খো নাম রাজা যো সো যূপো রঞ্ঞা মহাপনাদেন কারাপিতো। তং যূপং উস্সাপেত্ৰা অজ্ঝাৰসিত্ৰা তং দত্ৰা ৰিস্সজ্জিত্ৰা সমণব্রাহ্মণকপণদ্ধিকৰণিব্বকযাচকানং দানং দত্ৰা মেত্তেয্যস্স ভগৰতো অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স সন্তিকে কেসমস্সুং ওহারেত্ৰা কাসাযানি ৰত্থানি অচ্ছাদেত্ৰা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজিস্সতি। সো এৰং পব্বজিতো সমানো একো ৰূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৰিহরন্তো নচিরস্সেৰ যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৰ অগারস্মা অনগারিযং পব্বজন্তি, তদনুত্তরং ব্রহ্মচরিযপরিযোসানং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরিস্সতি।

108. ‘‘Atha kho, bhikkhave, saṅkho nāma rājā yo so yūpo raññā mahāpanādena kārāpito. Taṃ yūpaṃ ussāpetvā ajjhāvasitvā taṃ datvā vissajjitvā samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṃ dānaṃ datvā metteyyassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa santike kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajissati. So evaṃ pabbajito samāno eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissati.

১০৯. ‘‘অত্তদীপা, ভিক্খৰে, ৰিহরথ অত্তসরণা অনঞ্ঞসরণা, ধম্মদীপা ধম্মসরণা অনঞ্ঞসরণা। কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু অত্তদীপো ৰিহরতি অত্তসরণো অনঞ্ঞসরণো ধম্মদীপো ধম্মসরণো অনঞ্ঞসরণো? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৰিহরতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৰিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং। ৰেদনাসু ৰেদনানুপস্সী…পে॰… চিত্তে চিত্তানুপস্সী…পে॰… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৰিহরতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৰিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং। এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু অত্তদীপো ৰিহরতি অত্তসরণো অনঞ্ঞসরণো ধম্মদীপো ধম্মসরণো অনঞ্ঞসরণো।

109. ‘‘Attadīpā, bhikkhave, viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Vedanāsu vedanānupassī…pe… citte cittānupassī…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo.

ভিক্খুনোআযুৰণ্ণাদিৰড্ঢনকথা

Bhikkhunoāyuvaṇṇādivaḍḍhanakathā

১১০. ‘‘গোচরে, ভিক্খৰে, চরথ সকে পেত্তিকে ৰিসযে। গোচরে, ভিক্খৰে, চরন্তা সকে পেত্তিকে ৰিসযে আযুনাপি ৰড্ঢিস্সথ, ৰণ্ণেনপি ৰড্ঢিস্সথ, সুখেনপি ৰড্ঢিস্সথ, ভোগেনপি ৰড্ঢিস্সথ, বলেনপি ৰড্ঢিস্সথ।

110. ‘‘Gocare, bhikkhave, caratha sake pettike visaye. Gocare, bhikkhave, carantā sake pettike visaye āyunāpi vaḍḍhissatha, vaṇṇenapi vaḍḍhissatha, sukhenapi vaḍḍhissatha, bhogenapi vaḍḍhissatha, balenapi vaḍḍhissatha.

‘‘কিঞ্চ , ভিক্খৰে, ভিক্খুনো আযুস্মিং? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ছন্দসমাধিপধানসঙ্খারসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৰেতি, ৰীরিযসমাধিপধানসঙ্খারসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৰেতি, চিত্তসমাধিপধানসঙ্খারসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৰেতি, ৰীমংসাসমাধিপধানসঙ্খারসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৰেতি। সো ইমেসং চতুন্নং ইদ্ধিপাদানং ভাৰিতত্তা বহুলীকতত্তা আকঙ্খমানো কপ্পং ৰা তিট্ঠেয্য কপ্পাৰসেসং ৰা। ইদং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো আযুস্মিং।

‘‘Kiñca , bhikkhave, bhikkhuno āyusmiṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti. So imesaṃ catunnaṃ iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā ākaṅkhamāno kappaṃ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṃ vā. Idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno āyusmiṃ.

‘‘কিঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ৰণ্ণস্মিং? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সীলৰা হোতি, পাতিমোক্খসংৰরসংৰুতো ৰিহরতি আচারগোচরসম্পন্নো, অণুমত্তেসু ৰজ্জেসু ভযদস্সাৰী, সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু। ইদং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ৰণ্ণস্মিং।

‘‘Kiñca, bhikkhave, bhikkhuno vaṇṇasmiṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno, aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno vaṇṇasmiṃ.

‘‘কিঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো সুখস্মিং? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি ৰিৰিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৰিতক্কং সৰিচারং ৰিৰেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি। ৰিতক্কৰিচারানং ৰূপসমা…পে॰… দুতিযং ঝানং…পে॰… ততিযং ঝানং…পে॰… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি। ইদং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো, সুখস্মিং।

‘‘Kiñca, bhikkhave, bhikkhuno sukhasmiṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno, sukhasmiṃ.

‘‘কিঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ভোগস্মিং? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু মেত্তাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফরিত্ৰা ৰিহরতি তথা দুতিযং। তথা ততিযং। তথা চতুত্থং। ইতি উদ্ধমধো তিরিযং সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৰন্তং লোকং মেত্তাসহগতেন চেতসা ৰিপুলেন মহগ্গতেন অপ্পমাণেন অৰেরেন অব্যাপজ্জেন ফরিত্ৰা ৰিহরতি। করুণাসহগতেন চেতসা…পে॰… মুদিতাসহগতেন চেতসা…পে॰… উপেক্খাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফরিত্ৰা ৰিহরতি। তথা দুতিযং। তথা ততিযং। তথা চতুত্থং। ইতি উদ্ধমধো তিরিযং সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৰন্তং লোকং উপেক্খাসহগতেন চেতসা ৰিপুলেন মহগ্গতেন অপ্পমাণেন অৰেরেন অব্যাপজ্জেন ফরিত্ৰা ৰিহরতি। ইদং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ভোগস্মিং।

‘‘Kiñca, bhikkhave, bhikkhuno bhogasmiṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati tathā dutiyaṃ. Tathā tatiyaṃ. Tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. Karuṇāsahagatena cetasā…pe… muditāsahagatena cetasā…pe… upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati. Tathā dutiyaṃ. Tathā tatiyaṃ. Tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. Idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno bhogasmiṃ.

‘‘কিঞ্চ , ভিক্খৰে, ভিক্খুনো বলস্মিং? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু আসৰানং খযা অনাসৰং চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরতি। ইদং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো বলস্মিং।

‘‘Kiñca , bhikkhave, bhikkhuno balasmiṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno balasmiṃ.

‘‘নাহং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞং একবলম্পি সমনুপস্সামি যং এৰং দুপ্পসহং, যথযিদং, ভিক্খৰে, মারবলং। কুসলানং , ভিক্খৰে, ধম্মানং সমাদানহেতু এৰমিদং পুঞ্ঞং পৰড্ঢতী’’তি। ইদমৰোচ ভগৰা। অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি।

‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekabalampi samanupassāmi yaṃ evaṃ duppasahaṃ, yathayidaṃ, bhikkhave, mārabalaṃ. Kusalānaṃ , bhikkhave, dhammānaṃ samādānahetu evamidaṃ puññaṃ pavaḍḍhatī’’ti. Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.

চক্কৰত্তিসুত্তং নিট্ঠিতং ততিযং।

Cakkavattisuttaṃ niṭṭhitaṃ tatiyaṃ.







Footnotes:
1. আরমণং (?)
2. āramaṇaṃ (?)
3. চক্কৰত্তি (স্যা॰ পী॰)
4. ধম্মেন সমেন (স্যা॰ ক॰)
5. cakkavatti (syā. pī.)
6. dhammena samena (syā. ka.)
7. আমন্তেত্ৰা (স্যা॰ ক॰)
8. āmantetvā (syā. ka.)
9. মুদ্ধাৰসিত্তো (সী॰ স্যা॰ পী॰) এৰমুপরিপি
10. সীসং নহাতস্স (সী॰ পী॰), সীসন্হাতস্স (স্যা॰)
11. muddhāvasitto (sī. syā. pī.) evamuparipi
12. sīsaṃ nahātassa (sī. pī.), sīsanhātassa (syā.)
13. গরুকরোন্তো (সী॰ স্যা॰ পী॰)
14. অনুযুত্তেসু (সী॰ পী॰)
15. ধনমনুপ্পদজ্জেয্যাসি (সী॰ স্যা॰ পী॰)
16. garukaronto (sī. syā. pī.)
17. anuyuttesu (sī. pī.)
18. dhanamanuppadajjeyyāsi (sī. syā. pī.)
19. অরিযং চক্কৰত্তিৰত্তং (ক॰)
20. ariyaṃ cakkavattivattaṃ (ka.)
21. সাগতং (সী॰ পী॰)
22. অনুযুত্তা (সী॰ পী॰)
23. sāgataṃ (sī. pī.)
24. anuyuttā (sī. pī.)
25. অজ্ঝোগহেত্ৰা (সী॰ স্যা॰ পী॰)
26. ajjhogahetvā (sī. syā. pī.)
27. অড্ডকরণপমুখে (ক॰)
28. aḍḍakaraṇapamukhe (ka.)
29. অঞ্ঞে চ পণ্ডিতে সমণব্রাহ্মণে পুচ্ছেয্যাসি (ক॰)
30. aññe ca paṇḍite samaṇabrāhmaṇe puccheyyāsi (ka.)
31. আদিযসীতি (স্যা॰)
32. সমণেসু ব্রাহ্মণেসু (বহূসু)
33. ādiyasīti (syā.)
34. samaṇesu brāhmaṇesu (bahūsu)
35. মূলঘচ্ছং (স্যা॰), মূলছেজ্জ (ক॰)
36. পচ্ছাবাহুং (স্যা॰)
37. mūlaghacchaṃ (syā.), mūlachejja (ka.)
38. pacchābāhuṃ (syā.)
39. কারাপেয্যাম (স্যা॰ পী॰) কারাপেয্যামাতি (ক॰ সী॰)
40. পন্থদূহনংপি (সী॰ স্যা॰ পী॰)
41. kārāpeyyāma (syā. pī.) kārāpeyyāmāti (ka. sī.)
42. panthadūhanaṃpi (sī. syā. pī.)
43. পঞ্চমাসিকা (ক॰ সী॰)
44. অগ্গভোজনং (স্যা॰)
45. pañcamāsikā (ka. sī.)
46. aggabhojanaṃ (syā.)
47. অতিৰিয দিপ্পিস্সন্তি (স্যা॰ পী॰), অতিৰ্যাদিপ্পিস্সন্তি (সী॰)
48. ativiya dippissanti (syā. pī.), ativyādippissanti (sī.)
49. সোণসিগালা (সী॰ পী॰)
50. soṇasigālā (sī. pī.)
51. কিঞ্চি (ক॰)
52. তে তিণগহনং ৰনগহনং রুক্খগহনং নদীৰিদুগ্গং পব্বতৰিসমং (সী॰ পী॰)
53. kiñci (ka.)
54. te tiṇagahanaṃ vanagahanaṃ rukkhagahanaṃ nadīviduggaṃ pabbatavisamaṃ (sī. pī.)
55. গামনিগমজনপদা রাজধানিযো (ক॰)
56. সারৰনং (স্যা॰)
57. gāmanigamajanapadā rājadhāniyo (ka.)
58. sāravanaṃ (syā.)
59. অনেকসতসহস্সং (ক॰)
60. anekasatasahassaṃ (ka.)



Related texts:



অট্ঠকথা • Aṭṭhakathā / সুত্তপিটক (অট্ঠকথা) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / দীঘ নিকায (অট্ঠকথা) • Dīgha nikāya (aṭṭhakathā) / ৩. চক্কৰত্তিসুত্তৰণ্ণনা • 3. Cakkavattisuttavaṇṇanā

টীকা • Tīkā / সুত্তপিটক (টীকা) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / দীঘনিকায (টীকা) • Dīghanikāya (ṭīkā) / ৩. চক্কৰত্তিসুত্তৰণ্ণনা • 3. Cakkavattisuttavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact