Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / মিলিন্দপঞ্হপাল়ি • Milindapañhapāḷi

১০. চক্কৰত্তিঙ্গপঞ্হো

10. Cakkavattiṅgapañho

১০. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ‘চক্কৰত্তিস্স চত্তারি অঙ্গানি গহেতব্বানী’তি যং ৰদেসি, কতমানি তানি চত্তারি অঙ্গানি গহেতব্বানী’’তি? ‘‘যথা, মহারাজ , চক্কৰত্তী চতূহি সঙ্গহৰত্থূহি জনং সঙ্গণ্হাতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন চতস্সন্নং পরিসানং মানসং সঙ্গহেতব্বং অনুগ্গহেতব্বং সম্পহংসেতব্বং। ইদং, মহারাজ, চক্কৰত্তিস্স পঠমং অঙ্গং গহেতব্বং।

10. ‘‘Bhante nāgasena, ‘cakkavattissa cattāri aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni cattāri aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja , cakkavattī catūhi saṅgahavatthūhi janaṃ saṅgaṇhāti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena catassannaṃ parisānaṃ mānasaṃ saṅgahetabbaṃ anuggahetabbaṃ sampahaṃsetabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, cakkavattissa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

‘‘পুন চপরং, মহারাজ, চক্কৰত্তিস্স ৰিজিতে চোরা ন উট্ঠহন্তি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন কামরাগব্যাপাদৰিহিংসাৰিতক্কা ন উপ্পাদেতব্বা। ইদং, মহারাজ, চক্কৰত্তিস্স দুতিযং অঙ্গং গহেতব্বং। ভাসিতম্পেতং, মহারাজ, ভগৰতা দেৰাতিদেৰেন –

‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, cakkavattissa vijite corā na uṭṭhahanti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena kāmarāgabyāpādavihiṃsāvitakkā na uppādetabbā. Idaṃ, mahārāja, cakkavattissa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena –

‘‘‘ৰিতক্কূপসমে চ যো রতো, অসুভং ভাৰযতে 1 সদা সতো।

‘‘‘Vitakkūpasame ca yo rato, asubhaṃ bhāvayate 2 sadā sato;

এস খো ব্যন্তিকাহিতি, এস ছেচ্ছতি মারবন্ধন’ন্তি॥

Esa kho byantikāhiti, esa checchati mārabandhana’nti.

‘‘পুন চপরং, মহারাজ, চক্কৰত্তী দিৰসে দিৰসে সমুদ্দপরিযন্তং মহাপথৰিং অনুযাযতি কল্যাণপাপকানি ৰিচিনমানো, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন কাযকম্মং ৰচীকম্মং মনোকম্মং দিৰসে দিৰসে পচ্চৰেক্খিতব্বং ‘কিং নু খো মে ইমেহি তীহি ঠানেহি অনুপৰজ্জস্স দিৰসো ৰীতিৰত্ততী’তি। ইদং, মহারাজ, চক্কৰত্তিস্স ততিযং অঙ্গং গহেতব্বং। ভাসিতম্পেতং, মহারাজ, ভগৰতা দেৰাতিদেৰেন অঙ্গুত্তরনিকাযৰরে –

‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, cakkavattī divase divase samuddapariyantaṃ mahāpathaviṃ anuyāyati kalyāṇapāpakāni vicinamāno, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena kāyakammaṃ vacīkammaṃ manokammaṃ divase divase paccavekkhitabbaṃ ‘kiṃ nu kho me imehi tīhi ṭhānehi anupavajjassa divaso vītivattatī’ti. Idaṃ, mahārāja, cakkavattissa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena aṅguttaranikāyavare –

‘কথম্ভূতস্স মে রত্তিন্দিৰা ৰীতিৰত্তন্তীতি 3 পব্বজিতেন অভিণ্হং পচ্চৰেক্খিতব্ব’ন্তি।

‘Kathambhūtassa me rattindivā vītivattantīti 4 pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabba’nti.

‘‘পুন চপরং, মহারাজ, চক্কৰত্তিস্স অব্ভন্তরবাহিরারক্খা সুসংৰিহিতা হোতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন অব্ভন্তরানং বাহিরানং কিলেসানং আরক্খায সতিদোৰারিকো ঠপেতব্বো। ইদং , মহারাজ, চক্কৰত্তিস্স চতুত্থং অঙ্গং গহেতব্বং। ভাসিতম্পেতং, মহারাজ, ভগৰতা দেৰাতিদেৰেন –

‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, cakkavattissa abbhantarabāhirārakkhā susaṃvihitā hoti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena abbhantarānaṃ bāhirānaṃ kilesānaṃ ārakkhāya satidovāriko ṭhapetabbo. Idaṃ , mahārāja, cakkavattissa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena –

‘সতিদোৰারিকো, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো অকুসলং পজহতি কুসলং ভাৰেতি, সাৰজ্জং পজহতি, অনৰজ্জং ভাৰেতি, সুদ্ধমত্তানং পরিহরতী’’’তি।

‘Satidovāriko, bhikkhave, ariyasāvako akusalaṃ pajahati kusalaṃ bhāveti, sāvajjaṃ pajahati, anavajjaṃ bhāveti, suddhamattānaṃ pariharatī’’’ti.

চক্কৰত্তিঙ্গপঞ্হো দসমো।

Cakkavattiṅgapañho dasamo.

পথৰীৰগ্গো ততিযো।

Pathavīvaggo tatiyo.

তস্সুদ্দানং –

Tassuddānaṃ –

পথৰী আপো চ তেজো চ, ৰাযো চ পব্বতেন চ।

Pathavī āpo ca tejo ca, vāyo ca pabbatena ca;

আকাসো চন্দসূরিযো চ, সক্কো চ চক্কৰত্তিনাতি॥

Ākāso candasūriyo ca, sakko ca cakkavattināti.







Footnotes:
1. ভাৰযতী (স্যা॰) ধ॰ প॰ ৩৫০ ধম্মপদে
2. bhāvayatī (syā.) dha. pa. 350 dhammapade
3. ৰীতিপতন্তীতি (সী॰ পী॰)
4. vītipatantīti (sī. pī.)

© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact