| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / সুত্তনিপাতপাল়ি • Suttanipātapāḷi |
৭. ব্রাহ্মণধম্মিকসুত্তং
7. Brāhmaṇadhammikasuttaṃ
এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে। অথ খো সম্বহুলা কোসলকা ব্রাহ্মণমহাসালা জিণ্ণা ৰুড্ঢা মহল্লকা অদ্ধগতা ৰযোঅনুপ্পত্তা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰতা সদ্ধিং সম্মোদিংসু। সম্মোদনীযং কথং সারণীযং ৰীতিসারেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু। একমন্তং নিসিন্না খো তে ব্রাহ্মণমহাসালা ভগৰন্তং এতদৰোচুং – ‘‘সন্দিস্সন্তি নু খো, ভো গোতম, এতরহি ব্রাহ্মণা পোরাণানং ব্রাহ্মণানং ব্রাহ্মণধম্মে’’তি? ‘‘ন খো, ব্রাহ্মণা, সন্দিস্সন্তি এতরহি ব্রাহ্মণা পোরাণানং ব্রাহ্মণানং ব্রাহ্মণধম্মে’’তি। ‘‘সাধু নো ভৰং গোতমো পোরাণানং ব্রাহ্মণানং ব্রাহ্মণধম্মং ভাসতু, সচে ভোতো গোতমস্স অগরূ’’তি। ‘‘তেন হি, ব্রাহ্মণা, সুণাথ, সাধুকং মনসি করোথ, ভাসিস্সামী’’তি। ‘‘এৰং, ভো’’তি খো তে ব্রাহ্মণমহাসালা ভগৰতো পচ্চস্সোসুং। ভগৰা এতদৰোচ –
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho sambahulā kosalakā brāhmaṇamahāsālā jiṇṇā vuḍḍhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te brāhmaṇamahāsālā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘sandissanti nu kho, bho gotama, etarahi brāhmaṇā porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ brāhmaṇadhamme’’ti? ‘‘Na kho, brāhmaṇā, sandissanti etarahi brāhmaṇā porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ brāhmaṇadhamme’’ti. ‘‘Sādhu no bhavaṃ gotamo porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ brāhmaṇadhammaṃ bhāsatu, sace bhoto gotamassa agarū’’ti. ‘‘Tena hi, brāhmaṇā, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho te brāhmaṇamahāsālā bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
২৮৬.
286.
‘‘ইসযো পুব্বকা আসুং, সঞ্ঞতত্তা তপস্সিনো।
‘‘Isayo pubbakā āsuṃ, saññatattā tapassino;
পঞ্চ কামগুণে হিত্ৰা, অত্তদত্থমচারিসুং॥
Pañca kāmaguṇe hitvā, attadatthamacārisuṃ.
২৮৭.
287.
‘‘ন পসূ ব্রাহ্মণানাসুং, ন হিরঞ্ঞং ন ধানিযং।
‘‘Na pasū brāhmaṇānāsuṃ, na hiraññaṃ na dhāniyaṃ;
সজ্ঝাযধনধঞ্ঞাসুং, ব্রহ্মং নিধিমপালযুং॥
Sajjhāyadhanadhaññāsuṃ, brahmaṃ nidhimapālayuṃ.
২৮৮.
288.
‘‘যং নেসং পকতং আসি, দ্ৰারভত্তং উপট্ঠিতং।
‘‘Yaṃ nesaṃ pakataṃ āsi, dvārabhattaṃ upaṭṭhitaṃ;
সদ্ধাপকতমেসানং, দাতৰে তদমঞ্ঞিসুং॥
Saddhāpakatamesānaṃ, dātave tadamaññisuṃ.
২৮৯.
289.
‘‘নানারত্তেহি ৰত্থেহি, সযনেহাৰসথেহি চ।
‘‘Nānārattehi vatthehi, sayanehāvasathehi ca;
ফীতা জনপদা রট্ঠা, তে নমস্সিংসু ব্রাহ্মণে॥
Phītā janapadā raṭṭhā, te namassiṃsu brāhmaṇe.
২৯০.
290.
‘‘অৰজ্ঝা ব্রাহ্মণা আসুং, অজেয্যা ধম্মরক্খিতা।
‘‘Avajjhā brāhmaṇā āsuṃ, ajeyyā dhammarakkhitā;
ন নে কোচি নিৰারেসি, কুলদ্ৰারেসু সব্বসো॥
Na ne koci nivāresi, kuladvāresu sabbaso.
২৯১.
291.
‘‘অট্ঠচত্তালীসং ৰস্সানি, (কোমার) ব্রহ্মচরিযং চরিংসু তে।
‘‘Aṭṭhacattālīsaṃ vassāni, (komāra) brahmacariyaṃ cariṃsu te;
ৰিজ্জাচরণপরিযেট্ঠিং, অচরুং ব্রাহ্মণা পুরে॥
Vijjācaraṇapariyeṭṭhiṃ, acaruṃ brāhmaṇā pure.
২৯২.
292.
‘‘ন ব্রাহ্মণা অঞ্ঞমগমুং, নপি ভরিযং কিণিংসু তে।
‘‘Na brāhmaṇā aññamagamuṃ, napi bhariyaṃ kiṇiṃsu te;
সম্পিযেনেৰ সংৰাসং, সঙ্গন্ত্ৰা সমরোচযুং॥
Sampiyeneva saṃvāsaṃ, saṅgantvā samarocayuṃ.
২৯৩.
293.
‘‘অঞ্ঞত্র তম্হা সমযা, উতুৰেরমণিং পতি।
‘‘Aññatra tamhā samayā, utuveramaṇiṃ pati;
অন্তরা মেথুনং ধম্মং, নাস্সু গচ্ছন্তি ব্রাহ্মণা॥
Antarā methunaṃ dhammaṃ, nāssu gacchanti brāhmaṇā.
২৯৪.
294.
‘‘ব্রহ্মচরিযঞ্চ সীলঞ্চ, অজ্জৰং মদ্দৰং তপং।
‘‘Brahmacariyañca sīlañca, ajjavaṃ maddavaṃ tapaṃ;
সোরচ্চং অৰিহিংসঞ্চ, খন্তিঞ্চাপি অৰণ্ণযুং॥
Soraccaṃ avihiṃsañca, khantiñcāpi avaṇṇayuṃ.
২৯৫.
295.
‘‘যো নেসং পরমো আসি, ব্রহ্মা দল়্হপরক্কমো।
‘‘Yo nesaṃ paramo āsi, brahmā daḷhaparakkamo;
স ৰাপি মেথুনং ধম্মং, সুপিনন্তেপি নাগমা॥
Sa vāpi methunaṃ dhammaṃ, supinantepi nāgamā.
২৯৬.
296.
‘‘তস্স ৰত্তমনুসিক্খন্তা, ইধেকে ৰিঞ্ঞুজাতিকা।
‘‘Tassa vattamanusikkhantā, idheke viññujātikā;
ব্রহ্মচরিযঞ্চ সীলঞ্চ, খন্তিঞ্চাপি অৰণ্ণযুং॥
Brahmacariyañca sīlañca, khantiñcāpi avaṇṇayuṃ.
২৯৭.
297.
‘‘তণ্ডুলং সযনং ৰত্থং, সপ্পিতেলঞ্চ যাচিয।
‘‘Taṇḍulaṃ sayanaṃ vatthaṃ, sappitelañca yāciya;
ধম্মেন সমোধানেত্ৰা, ততো যঞ্ঞমকপ্পযুং॥
Dhammena samodhānetvā, tato yaññamakappayuṃ.
২৯৮.
298.
‘‘উপট্ঠিতস্মিং যঞ্ঞস্মিং, নাস্সু গাৰো হনিংসু তে।
‘‘Upaṭṭhitasmiṃ yaññasmiṃ, nāssu gāvo haniṃsu te;
যথা মাতা পিতা ভাতা, অঞ্ঞে ৰাপি চ ঞাতকা।
Yathā mātā pitā bhātā, aññe vāpi ca ñātakā;
গাৰো নো পরমা মিত্তা, যাসু জাযন্তি ওসধা॥
Gāvo no paramā mittā, yāsu jāyanti osadhā.
২৯৯.
299.
এতমত্থৰসং ঞত্ৰা, নাস্সু গাৰো হনিংসু তে॥
Etamatthavasaṃ ñatvā, nāssu gāvo haniṃsu te.
৩০০.
300.
‘‘সুখুমালা মহাকাযা, ৰণ্ণৰন্তো যসস্সিনো।
‘‘Sukhumālā mahākāyā, vaṇṇavanto yasassino;
ব্রাহ্মণা সেহি ধম্মেহি, কিচ্চাকিচ্চেসু উস্সুকা।
Brāhmaṇā sehi dhammehi, kiccākiccesu ussukā;
যাৰ লোকে অৰত্তিংসু, সুখমেধিত্থযং পজা॥
Yāva loke avattiṃsu, sukhamedhitthayaṃ pajā.
৩০১.
301.
‘‘তেসং আসি ৰিপল্লাসো, দিস্ৰান অণুতো অণুং।
‘‘Tesaṃ āsi vipallāso, disvāna aṇuto aṇuṃ;
রাজিনো চ ৰিযাকারং, নারিযো সমলঙ্কতা॥
Rājino ca viyākāraṃ, nāriyo samalaṅkatā.
৩০২.
302.
‘‘রথে চাজঞ্ঞসংযুত্তে, সুকতে চিত্তসিব্বনে।
‘‘Rathe cājaññasaṃyutte, sukate cittasibbane;
নিৰেসনে নিৰেসে চ, ৰিভত্তে ভাগসো মিতে॥
Nivesane nivese ca, vibhatte bhāgaso mite.
৩০৩.
303.
‘‘গোমণ্ডলপরিব্যূল়্হং, নারীৰরগণাযুতং।
‘‘Gomaṇḍalaparibyūḷhaṃ, nārīvaragaṇāyutaṃ;
উল়ারং মানুসং ভোগং, অভিজ্ঝাযিংসু ব্রাহ্মণা॥
Uḷāraṃ mānusaṃ bhogaṃ, abhijjhāyiṃsu brāhmaṇā.
৩০৪.
304.
‘‘তে তত্থ মন্তে গন্থেত্ৰা, ওক্কাকং তদুপাগমুং।
‘‘Te tattha mante ganthetvā, okkākaṃ tadupāgamuṃ;
পহূতধনধঞ্ঞোসি , যজস্সু বহু তে ৰিত্তং।
Pahūtadhanadhaññosi , yajassu bahu te vittaṃ;
যজস্সু বহু তে ধনং॥
Yajassu bahu te dhanaṃ.
৩০৫.
305.
‘‘ততো চ রাজা সঞ্ঞত্তো, ব্রাহ্মণেহি রথেসভো।
‘‘Tato ca rājā saññatto, brāhmaṇehi rathesabho;
অস্সমেধং পুরিসমেধং, সম্মাপাসং ৰাজপেয্যং নিরগ্গল়ং।
Assamedhaṃ purisamedhaṃ, sammāpāsaṃ vājapeyyaṃ niraggaḷaṃ;
এতে যাগে যজিত্ৰান, ব্রাহ্মণানমদা ধনং॥
Ete yāge yajitvāna, brāhmaṇānamadā dhanaṃ.
৩০৬.
306.
‘‘গাৰো সযনঞ্চ ৰত্থঞ্চ, নারিযো সমলঙ্কতা।
‘‘Gāvo sayanañca vatthañca, nāriyo samalaṅkatā;
রথে চাজঞ্ঞসংযুত্তে, সুকতে চিত্তসিব্বনে॥
Rathe cājaññasaṃyutte, sukate cittasibbane.
৩০৭.
307.
‘‘নিৰেসনানি রম্মানি, সুৰিভত্তানি ভাগসো।
‘‘Nivesanāni rammāni, suvibhattāni bhāgaso;
নানাধঞ্ঞস্স পূরেত্ৰা, ব্রাহ্মণানমদা ধনং॥
Nānādhaññassa pūretvā, brāhmaṇānamadā dhanaṃ.
৩০৮.
308.
‘‘তে চ তত্থ ধনং লদ্ধা, সন্নিধিং সমরোচযুং।
‘‘Te ca tattha dhanaṃ laddhā, sannidhiṃ samarocayuṃ;
তেসং ইচ্ছাৰতিণ্ণানং, ভিয্যো তণ্হা পৰড্ঢথ।
Tesaṃ icchāvatiṇṇānaṃ, bhiyyo taṇhā pavaḍḍhatha;
তে তত্থ মন্তে গন্থেত্ৰা, ওক্কাকং পুনমুপাগমুং॥
Te tattha mante ganthetvā, okkākaṃ punamupāgamuṃ.
৩০৯.
309.
‘‘যথা আপো চ পথৰী চ, হিরঞ্ঞং ধনধানিযং।
‘‘Yathā āpo ca pathavī ca, hiraññaṃ dhanadhāniyaṃ;
এৰং গাৰো মনুস্সানং, পরিক্খারো সো হি পাণিনং।
Evaṃ gāvo manussānaṃ, parikkhāro so hi pāṇinaṃ;
যজস্সু বহু তে ৰিত্তং, যজস্সু বহু তে ধনং॥
Yajassu bahu te vittaṃ, yajassu bahu te dhanaṃ.
৩১০.
310.
‘‘ততো চ রাজা সঞ্ঞত্তো, ব্রাহ্মণেহি রথেসভো।
‘‘Tato ca rājā saññatto, brāhmaṇehi rathesabho;
নেকা সতসহস্সিযো, গাৰো যঞ্ঞে অঘাতযি॥
Nekā satasahassiyo, gāvo yaññe aghātayi.
৩১১.
311.
‘‘ন পাদা ন ৰিসাণেন, নাস্সু হিংসন্তি কেনচি।
‘‘Na pādā na visāṇena, nāssu hiṃsanti kenaci;
গাৰো এল়কসমানা, সোরতা কুম্ভদূহনা।
Gāvo eḷakasamānā, soratā kumbhadūhanā;
তা ৰিসাণে গহেত্ৰান, রাজা সত্থেন ঘাতযি॥
Tā visāṇe gahetvāna, rājā satthena ghātayi.
৩১২.
312.
অধম্মো ইতি পক্কন্দুং, যং সত্থং নিপতী গৰে॥
Adhammo iti pakkanduṃ, yaṃ satthaṃ nipatī gave.
৩১৩.
313.
‘‘তযো রোগা পুরে আসুং, ইচ্ছা অনসনং জরা।
‘‘Tayo rogā pure āsuṃ, icchā anasanaṃ jarā;
পসূনঞ্চ সমারম্ভা, অট্ঠানৰুতিমাগমুং॥
Pasūnañca samārambhā, aṭṭhānavutimāgamuṃ.
৩১৪.
314.
‘‘এসো অধম্মো দণ্ডানং, ওক্কন্তো পুরাণো অহু।
‘‘Eso adhammo daṇḍānaṃ, okkanto purāṇo ahu;
৩১৫.
315.
‘‘এৰমেসো অণুধম্মো, পোরাণো ৰিঞ্ঞুগরহিতো।
‘‘Evameso aṇudhammo, porāṇo viññugarahito;
৩১৬.
316.
‘‘এৰং ধম্মে ৰিযাপন্নে, ৰিভিন্না সুদ্দৰেস্সিকা।
‘‘Evaṃ dhamme viyāpanne, vibhinnā suddavessikā;
পুথূ ৰিভিন্না খত্তিযা, পতিং ভরিযাৰমঞ্ঞথ॥
Puthū vibhinnā khattiyā, patiṃ bhariyāvamaññatha.
৩১৭.
317.
‘‘খত্তিযা ব্রহ্মবন্ধূ চ, যে চঞ্ঞে গোত্তরক্খিতা।
‘‘Khattiyā brahmabandhū ca, ye caññe gottarakkhitā;
এৰং ৰুত্তে, তে ব্রাহ্মণমহাসালা ভগৰন্তং এতদৰোচুং – ‘‘অভিক্কন্তং, ভো গোতম…পে॰ … উপাসকে নো ভৰং গোতমো ধারেতু অজ্জতগ্গে পাণুপেতে সরণং গতে’’তি।
Evaṃ vutte, te brāhmaṇamahāsālā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe. … upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃ gate’’ti.
ব্রাহ্মণধম্মিকসুত্তং সত্তমং নিট্ঠিতং।
Brāhmaṇadhammikasuttaṃ sattamaṃ niṭṭhitaṃ.
Footnotes:
Related texts:
অট্ঠকথা • Aṭṭhakathā / সুত্তপিটক (অট্ঠকথা) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / খুদ্দকনিকায (অট্ঠকথা) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / সুত্তনিপাত-অট্ঠকথা • Suttanipāta-aṭṭhakathā / ৭. ব্রাহ্মণধম্মিকসুত্তৰণ্ণনা • 7. Brāhmaṇadhammikasuttavaṇṇanā
