Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / জাতকপাল়ি • Jātakapāḷi

৫৪৩. ভূরিদত্তজাতকং (৬)

543. Bhūridattajātakaṃ (6)

৭৮৪.

784.

‘‘যং কিঞ্চি রতনং অত্থি, ধতরট্ঠনিৰেসনে।

‘‘Yaṃ kiñci ratanaṃ atthi, dhataraṭṭhanivesane;

সব্বানি তে উপযন্তু, ধীতরং দেহি রাজিনো’’॥

Sabbāni te upayantu, dhītaraṃ dehi rājino’’.

৭৮৫.

785.

‘‘ন নো ৰিৰাহো নাগেহি, কতপুব্বো কুদাচনং।

‘‘Na no vivāho nāgehi, katapubbo kudācanaṃ;

তং ৰিৰাহং অসংযুত্তং, কথং অম্হে করোমসে’’॥

Taṃ vivāhaṃ asaṃyuttaṃ, kathaṃ amhe karomase’’.

৭৮৬.

786.

‘‘জীৰিতং নূন তে চত্তং, রট্ঠং ৰা মনুজাধিপ।

‘‘Jīvitaṃ nūna te cattaṃ, raṭṭhaṃ vā manujādhipa;

ন হি নাগে কুপিতম্হি, চিরং জীৰন্তি তাদিসা॥

Na hi nāge kupitamhi, ciraṃ jīvanti tādisā.

৭৮৭.

787.

‘‘যো ত্ৰং দেৰ মনুস্সোসি, ইদ্ধিমন্তং অনিদ্ধিমা।

‘‘Yo tvaṃ deva manussosi, iddhimantaṃ aniddhimā;

ৰরুণস্স নিযং পুত্তং, যামুনং অতিমঞ্ঞসি’’॥

Varuṇassa niyaṃ puttaṃ, yāmunaṃ atimaññasi’’.

৭৮৮.

788.

‘‘নাতিমঞ্ঞামি রাজানং, ধতরট্ঠং যসস্সিনং।

‘‘Nātimaññāmi rājānaṃ, dhataraṭṭhaṃ yasassinaṃ;

ধতরট্ঠো হি নাগানং, বহূনমপি ইস্সরো॥

Dhataraṭṭho hi nāgānaṃ, bahūnamapi issaro.

৭৮৯.

789.

‘‘অহি মহানুভাৰোপি, ন মে ধীতরমারহো।

‘‘Ahi mahānubhāvopi, na me dhītaramāraho;

খত্তিযো চ ৰিদেহানং, অভিজাতা সমুদ্দজা’’॥

Khattiyo ca videhānaṃ, abhijātā samuddajā’’.

৭৯০.

790.

‘‘কম্বলস্সতরা উট্ঠেন্তু, সব্বে নাগে নিৰেদয।

‘‘Kambalassatarā uṭṭhentu, sabbe nāge nivedaya;

বারাণসিং পৰজ্জন্তু, মা চ কঞ্চি 1 ৰিহেঠযুং’’॥

Bārāṇasiṃ pavajjantu, mā ca kañci 2 viheṭhayuṃ’’.

৭৯১.

791.

‘‘নিৰেসনেসু সোব্ভেসু, রথিযা চচ্চরেসু চ।

‘‘Nivesanesu sobbhesu, rathiyā caccaresu ca;

রুক্খগ্গেসু চ লম্বন্তু, ৰিততা তোরণেসু চ॥

Rukkhaggesu ca lambantu, vitatā toraṇesu ca.

৭৯২.

792.

‘‘অহম্পি সব্বসেতেন, মহতা সুমহং পুরং।

‘‘Ahampi sabbasetena, mahatā sumahaṃ puraṃ;

পরিক্খিপিস্সং ভোগেহি, কাসীনং জনযং ভযং’’॥

Parikkhipissaṃ bhogehi, kāsīnaṃ janayaṃ bhayaṃ’’.

৭৯৩.

793.

তস্স তং ৰচনং সুত্ৰা, উরগানেকৰণ্ণিনো।

Tassa taṃ vacanaṃ sutvā, uragānekavaṇṇino;

বারাণসিং পৰজ্জিংসু, ন চ কঞ্চি ৰিহেঠযুং॥

Bārāṇasiṃ pavajjiṃsu, na ca kañci viheṭhayuṃ.

৭৯৪.

794.

নিৰেসনেসু সোব্ভেসু, রথিযা চচ্চরেসু চ।

Nivesanesu sobbhesu, rathiyā caccaresu ca;

রুক্খগ্গেসু চ লম্বিংসু, ৰিততা তোরণেসু চ॥

Rukkhaggesu ca lambiṃsu, vitatā toraṇesu ca.

৭৯৫.

795.

তেসু দিস্ৰান লম্বন্তে, পুথূ কন্দিংসু নারিযো।

Tesu disvāna lambante, puthū kandiṃsu nāriyo;

নাগে সোণ্ডিকতে দিস্ৰা, পস্সসন্তে মুহুং মুহুং॥

Nāge soṇḍikate disvā, passasante muhuṃ muhuṃ.

৭৯৬.

796.

বারাণসী পব্যধিতা, আতুরা সমপজ্জথ।

Bārāṇasī pabyadhitā, āturā samapajjatha;

বাহা পগ্গয্হ পক্কন্দুং, ‘‘ধীতরং দেহি রাজিনো’’॥

Bāhā paggayha pakkanduṃ, ‘‘dhītaraṃ dehi rājino’’.

৭৯৭.

797.

‘‘পুপ্ফাভিহারস্স ৰনস্স মজ্ঝে, কো লোহিতক্খো ৰিততন্তরংসো।

‘‘Pupphābhihārassa vanassa majjhe, ko lohitakkho vitatantaraṃso;

কা কম্বুকাযূরধরা সুৰত্থা, তিট্ঠন্তি নারিযো দস ৰন্দমানা॥

Kā kambukāyūradharā suvatthā, tiṭṭhanti nāriyo dasa vandamānā.

৭৯৮.

798.

‘‘কো ত্ৰং ব্রহাবাহু ৰনস্স মজ্ঝে, ৰিরোচসি ঘতসিত্তোৰ অগ্গি।

‘‘Ko tvaṃ brahābāhu vanassa majjhe, virocasi ghatasittova aggi;

মহেসক্খো অঞ্ঞতরোসি যক্খো, উদাহু নাগোসি মহানুভাৰো’’॥

Mahesakkho aññatarosi yakkho, udāhu nāgosi mahānubhāvo’’.

৭৯৯.

799.

‘‘নাগোহমস্মি ইদ্ধিমা, তেজস্সী 3 দুরতিক্কমো।

‘‘Nāgohamasmi iddhimā, tejassī 4 duratikkamo;

ডংসেয্যং তেজসা কুদ্ধো, ফীতং জনপদং অপি॥

Ḍaṃseyyaṃ tejasā kuddho, phītaṃ janapadaṃ api.

৮০০.

800.

‘‘সমুদ্দজা হি মে মাতা, ধতরট্ঠো চ মে পিতা।

‘‘Samuddajā hi me mātā, dhataraṭṭho ca me pitā;

সুদস্সনকনিট্ঠোস্মি, ভূরিদত্তোতি মং ৰিদূ’’॥

Sudassanakaniṭṭhosmi, bhūridattoti maṃ vidū’’.

৮০১.

801.

‘‘যং গম্ভীরং সদাৰট্টং, রহদং ভিস্মং পেক্খসি।

‘‘Yaṃ gambhīraṃ sadāvaṭṭaṃ, rahadaṃ bhismaṃ pekkhasi;

এস দিব্যো মমাৰাসো, অনেকসতপোরিসো॥

Esa dibyo mamāvāso, anekasataporiso.

৮০২.

802.

‘‘মযূরকোঞ্চাভিরুদং, নীলোদং ৰনমজ্ঝতো।

‘‘Mayūrakoñcābhirudaṃ, nīlodaṃ vanamajjhato;

যমুনং পৰিস মা ভীতো, খেমং ৰত্তৰতং 5 সিৰং’’॥

Yamunaṃ pavisa mā bhīto, khemaṃ vattavataṃ 6 sivaṃ’’.

৮০৩.

803.

‘‘তত্থ পত্তো সানুচরো, সহ পুত্তেন ব্রাহ্মণ।

‘‘Tattha patto sānucaro, saha puttena brāhmaṇa;

পূজিতো ময্হং কামেহি, সুখং ব্রাহ্মণ ৰচ্ছসি’’॥

Pūjito mayhaṃ kāmehi, sukhaṃ brāhmaṇa vacchasi’’.

৮০৪.

804.

‘‘সমা সমন্তপরিতো, পহূততগরা 7 মহী।

‘‘Samā samantaparito, pahūtatagarā 8 mahī;

ইন্দগোপকসঞ্ছন্না, সোভতি হরিতুত্তমা॥

Indagopakasañchannā, sobhati harituttamā.

৮০৫.

805.

‘‘রম্মানি ৰনচেত্যানি, রম্মা হংসূপকূজিতা।

‘‘Rammāni vanacetyāni, rammā haṃsūpakūjitā;

ওপুপ্ফাপদ্মা তিট্ঠন্তি, পোক্খরঞ্ঞো 9 সুনিম্মিতা॥

Opupphāpadmā tiṭṭhanti, pokkharañño 10 sunimmitā.

৮০৬.

806.

‘‘অট্ঠংসা সুকতা থম্ভা, সব্বে ৰেল়ুরিযামযা।

‘‘Aṭṭhaṃsā sukatā thambhā, sabbe veḷuriyāmayā;

সহস্সথম্ভা পাসাদা, পূরা কঞ্ঞাহি জোতরে॥

Sahassathambhā pāsādā, pūrā kaññāhi jotare.

৮০৭.

807.

‘‘ৰিমানং উপপন্নোসি, দিব্যং পুঞ্ঞেহি অত্তনো।

‘‘Vimānaṃ upapannosi, dibyaṃ puññehi attano;

অসম্বাধং সিৰং রম্মং, অচ্চন্তসুখসংহিতং॥

Asambādhaṃ sivaṃ rammaṃ, accantasukhasaṃhitaṃ.

৮০৮.

808.

‘‘মঞ্ঞে সহস্সনেত্তস্স, ৰিমানং নাভিকঙ্খসি।

‘‘Maññe sahassanettassa, vimānaṃ nābhikaṅkhasi;

ইদ্ধী হি ত্যাযং ৰিপুলা, সক্কস্সেৰ জুতীমতো’’॥

Iddhī hi tyāyaṃ vipulā, sakkasseva jutīmato’’.

৮০৯.

809.

‘‘মনসাপি ন পত্তব্বো, আনুভাৰো জুতীমতো।

‘‘Manasāpi na pattabbo, ānubhāvo jutīmato;

পরিচারযমানানং, সইন্দানং 11 ৰসৰত্তিনং’’॥

Paricārayamānānaṃ, saindānaṃ 12 vasavattinaṃ’’.

৮১০.

810.

‘‘তং ৰিমানং অভিজ্ঝায, অমরানং সুখেসিনং।

‘‘Taṃ vimānaṃ abhijjhāya, amarānaṃ sukhesinaṃ;

উপোসথং উপৰসন্তো, সেমি ৰম্মিকমুদ্ধনি’’॥

Uposathaṃ upavasanto, semi vammikamuddhani’’.

৮১১.

811.

‘‘অহঞ্চ মিগমেসানো, সপুত্তো পাৰিসিং ৰনং।

‘‘Ahañca migamesāno, saputto pāvisiṃ vanaṃ;

তং মং মতং ৰা জীৰং ৰা, নাভিৰেদেন্তি ঞাতকা॥

Taṃ maṃ mataṃ vā jīvaṃ vā, nābhivedenti ñātakā.

৮১২.

812.

‘‘আমন্তযে ভূরিদত্তং, কাসিপুত্তং যসস্সিনং।

‘‘Āmantaye bhūridattaṃ, kāsiputtaṃ yasassinaṃ;

তযা নো সমনুঞ্ঞাতা, অপি পস্সেমু ঞাতকে’’॥

Tayā no samanuññātā, api passemu ñātake’’.

৮১৩.

813.

‘‘এসো হি ৰত মে ছন্দো, যং ৰসেসি মমন্তিকে।

‘‘Eso hi vata me chando, yaṃ vasesi mamantike;

ন হি এতাদিসা কামা, সুলভা হোন্তি মানুসে॥

Na hi etādisā kāmā, sulabhā honti mānuse.

৮১৪.

814.

‘‘সচে ত্ৰং নিচ্ছসে ৰত্থুং, মম কামেহি পূজিতো।

‘‘Sace tvaṃ nicchase vatthuṃ, mama kāmehi pūjito;

মযা ত্ৰং সমনুঞ্ঞাতো, সোত্থিং পস্সাহি ঞাতকে’’॥

Mayā tvaṃ samanuññāto, sotthiṃ passāhi ñātake’’.

৮১৫.

815.

‘‘ধারযিমং মণিং দিব্যং, পসুং পুত্তে চ ৰিন্দতি।

‘‘Dhārayimaṃ maṇiṃ dibyaṃ, pasuṃ putte ca vindati;

অরোগো সুখিতো হোতি 13, গচ্ছেৰাদায ব্রাহ্মণ’’॥

Arogo sukhito hoti 14, gacchevādāya brāhmaṇa’’.

৮১৬.

816.

‘‘কুসলং পটিনন্দামি, ভূরিদত্ত ৰচো তৰ।

‘‘Kusalaṃ paṭinandāmi, bhūridatta vaco tava;

পব্বজিস্সামি জিণ্ণোস্মি, ন কামে অভিপত্থযে’’॥

Pabbajissāmi jiṇṇosmi, na kāme abhipatthaye’’.

৮১৭.

817.

‘‘ব্রহ্মচরিযস্স চে ভঙ্গো, হোতি ভোগেহি কারিযং।

‘‘Brahmacariyassa ce bhaṅgo, hoti bhogehi kāriyaṃ;

অৰিকম্পমানো এয্যাসি, বহুং দস্সামি তে ধনং’’॥

Avikampamāno eyyāsi, bahuṃ dassāmi te dhanaṃ’’.

৮১৮.

818.

‘‘কুসলং পটিনন্দামি, ভূরিদত্ত ৰচো তৰ।

‘‘Kusalaṃ paṭinandāmi, bhūridatta vaco tava;

পুনপি আগমিস্সামি, সচে অত্থো ভৰিস্সতি’’॥

Punapi āgamissāmi, sace attho bhavissati’’.

৮১৯.

819.

‘‘ইদং ৰত্ৰা ভূরিদত্তো, পেসেসি চতুরো জনে।

‘‘Idaṃ vatvā bhūridatto, pesesi caturo jane;

এথ গচ্ছথ উট্ঠেথ, খিপ্পং পাপেথ ব্রাহ্মণং॥

Etha gacchatha uṭṭhetha, khippaṃ pāpetha brāhmaṇaṃ.

৮২০.

820.

তস্স তং ৰচনং সুত্ৰা, উট্ঠায চতুরো জনা।

Tassa taṃ vacanaṃ sutvā, uṭṭhāya caturo janā;

পেসিতা ভূরিদত্তেন, খিপ্পং পাপেসু ব্রাহ্মণং॥

Pesitā bhūridattena, khippaṃ pāpesu brāhmaṇaṃ.

৮২১.

821.

‘‘মণিং পগ্গয্হ মঙ্গল্যং, সাধুৰিত্তং 15 মনোরমং।

‘‘Maṇiṃ paggayha maṅgalyaṃ, sādhuvittaṃ 16 manoramaṃ;

সেলং ব্যঞ্জনসম্পন্নং, কো ইমং মণিমজ্ঝগা’’॥

Selaṃ byañjanasampannaṃ, ko imaṃ maṇimajjhagā’’.

৮২২.

822.

‘‘লোহিতক্খসহস্সাহি, সমন্তা পরিৰারিতং।

‘‘Lohitakkhasahassāhi, samantā parivāritaṃ;

অজ্জ কালং পথং 17 গচ্ছং, অজ্ঝগাহং মণিং ইমং’’॥

Ajja kālaṃ pathaṃ 18 gacchaṃ, ajjhagāhaṃ maṇiṃ imaṃ’’.

৮২৩.

823.

‘‘সুপচিণ্ণো অযং সেলো, অচ্চিতো মহিতো 19 সদা।

‘‘Supaciṇṇo ayaṃ selo, accito mahito 20 sadā;

সুধারিতো সুনিক্খিত্তো, সব্বত্থমভিসাধযে॥

Sudhārito sunikkhitto, sabbatthamabhisādhaye.

৮২৪.

824.

‘‘উপচারৰিপন্নস্স, নিক্খেপে ধারণায ৰা।

‘‘Upacāravipannassa, nikkhepe dhāraṇāya vā;

অযং সেলো ৰিনাসায, পরিচিণ্ণো অযোনিসো॥

Ayaṃ selo vināsāya, pariciṇṇo ayoniso.

৮২৫.

825.

‘‘ন ইমং অকুসলো 21 দিব্যং, মণিং ধারেতুমারহো।

‘‘Na imaṃ akusalo 22 dibyaṃ, maṇiṃ dhāretumāraho;

পটিপজ্জ সতং নিক্খং, দেহিমং রতনং মম’’॥

Paṭipajja sataṃ nikkhaṃ, dehimaṃ ratanaṃ mama’’.

৮২৬.

826.

‘‘ন চ ম্যাযং মণী কেয্যো, গোহি 23 ৰা রতনেহি ৰা।

‘‘Na ca myāyaṃ maṇī keyyo, gohi 24 vā ratanehi vā;

সেলো ব্যঞ্জনসম্পন্নো, নেৰ কেয্যো মণী মম’’॥

Selo byañjanasampanno, neva keyyo maṇī mama’’.

৮২৭.

827.

‘‘নো চে তযা মণী কেয্যো, গোহি 25 ৰা রতনেহি ৰা।

‘‘No ce tayā maṇī keyyo, gohi 26 vā ratanehi vā;

অথ কেন মণী কেয্যো, তং মে অক্খাহি পুচ্ছিতো’’॥

Atha kena maṇī keyyo, taṃ me akkhāhi pucchito’’.

৮২৮.

828.

‘‘যো মে সংসে মহানাগং, তেজস্সিং দুরতিক্কমং।

‘‘Yo me saṃse mahānāgaṃ, tejassiṃ duratikkamaṃ;

তস্স দজ্জং ইমং সেলং, জলন্তমিৰ তেজসা’’॥

Tassa dajjaṃ imaṃ selaṃ, jalantamiva tejasā’’.

৮২৯.

829.

‘‘কো নু ব্রাহ্মণৰণ্ণেন, সুপণ্ণো পততং ৰরো।

‘‘Ko nu brāhmaṇavaṇṇena, supaṇṇo patataṃ varo;

নাগং জিগীসমন্ৰেসি, অন্ৰেসং ভক্খমত্তনো॥

Nāgaṃ jigīsamanvesi, anvesaṃ bhakkhamattano.

৮৩০.

830.

‘‘নাহং দিজাধিপো হোমি, ন দিট্ঠো গরুল়ো মযা।

‘‘Nāhaṃ dijādhipo homi, na diṭṭho garuḷo mayā;

আসীৰিসেন ৰিত্তোতি 27, ৰজ্জো ব্রাহ্মণ মং ৰিদূ’’॥

Āsīvisena vittoti 28, vajjo brāhmaṇa maṃ vidū’’.

৮৩১.

831.

‘‘কিং নু তুয্হং বলং অত্থি, কিং সিপ্পং ৰিজ্জতে তৰ।

‘‘Kiṃ nu tuyhaṃ balaṃ atthi, kiṃ sippaṃ vijjate tava;

কিস্মিং ৰা ত্ৰং পরত্থদ্ধো, উরগং নাপচাযসি’’॥

Kismiṃ vā tvaṃ paratthaddho, uragaṃ nāpacāyasi’’.

৮৩২.

832.

‘‘আরঞ্ঞিকস্স ইসিনো, চিররত্তং তপস্সিনো।

‘‘Āraññikassa isino, cirarattaṃ tapassino;

সুপণ্ণো কোসিযস্সক্খা, ৰিসৰিজ্জং অনুত্তরং॥

Supaṇṇo kosiyassakkhā, visavijjaṃ anuttaraṃ.

৮৩৩.

833.

‘‘তং ভাৰিতত্তঞ্ঞতরং, সম্মন্তং পব্বতন্তরে।

‘‘Taṃ bhāvitattaññataraṃ, sammantaṃ pabbatantare;

সক্কচ্চং তং উপট্ঠাসিং, রত্তিন্দিৰমতন্দিতো॥

Sakkaccaṃ taṃ upaṭṭhāsiṃ, rattindivamatandito.

৮৩৪.

834.

‘‘সো তদা পরিচিণ্ণো মে, ৰত্তৰা ব্রহ্মচরিযৰা।

‘‘So tadā pariciṇṇo me, vattavā brahmacariyavā;

দিব্বং পাতুকরী মন্তং, কামসা ভগৰা মম॥

Dibbaṃ pātukarī mantaṃ, kāmasā bhagavā mama.

৮৩৫.

835.

‘‘ত্যাহং মন্তে পরত্থদ্ধো, নাহং ভাযামি ভোগিনং।

‘‘Tyāhaṃ mante paratthaddho, nāhaṃ bhāyāmi bhoginaṃ;

আচরিযো ৰিসঘাতানং, অলম্পানোতি 29 মং ৰিদূ’’॥

Ācariyo visaghātānaṃ, alampānoti 30 maṃ vidū’’.

৮৩৬.

836.

‘‘গণ্হামসে মণিং তাত, সোমদত্ত ৰিজানহি।

‘‘Gaṇhāmase maṇiṃ tāta, somadatta vijānahi;

মা দণ্ডেন সিরিং পত্তং, কামসা পজহিম্হসে’’॥

Mā daṇḍena siriṃ pattaṃ, kāmasā pajahimhase’’.

৮৩৭.

837.

‘‘সকং নিৰেসনং পত্তং, যো তং ব্রাহ্মণ পূজযি।

‘‘Sakaṃ nivesanaṃ pattaṃ, yo taṃ brāhmaṇa pūjayi;

এৰং কল্যাণকারিস্স, কিং মোহা দুব্ভিমিচ্ছসি’’॥

Evaṃ kalyāṇakārissa, kiṃ mohā dubbhimicchasi’’.

৮৩৮.

838.

‘‘সচে ত্ৰং 31 ধনকামোসি, ভূরিদত্তো পদস্সতি 32

‘‘Sace tvaṃ 33 dhanakāmosi, bhūridatto padassati 34;

তমেৰ গন্ত্ৰা যাচস্সু, বহুং দস্সতি তে ধনং’’॥

Tameva gantvā yācassu, bahuṃ dassati te dhanaṃ’’.

৮৩৯.

839.

‘‘হত্থগতং পত্তগতং, নিকিণ্ণং খাদিতুং ৰরং।

‘‘Hatthagataṃ pattagataṃ, nikiṇṇaṃ khādituṃ varaṃ;

মা নো সন্দিট্ঠিকো অত্থো, সোমদত্ত উপচ্চগা’’॥

Mā no sandiṭṭhiko attho, somadatta upaccagā’’.

৮৪০.

840.

‘‘পচ্চতি নিরযে ঘোরে, মহিস্সমপি ৰিৰরতি 35

‘‘Paccati niraye ghore, mahissamapi vivarati 36;

মিত্তদুব্ভী হিতচ্চাগী, জীৰরেৰাপি সুস্সতি 37

Mittadubbhī hitaccāgī, jīvarevāpi sussati 38.

৮৪১.

841.

‘‘সচে ত্ৰং 39 ধনকামোসি, ভূরিদত্তো পদস্সতি।

‘‘Sace tvaṃ 40 dhanakāmosi, bhūridatto padassati;

মঞ্ঞে অত্তকতং ৰেরং, নচিরং ৰেদযিস্সসি’’॥

Maññe attakataṃ veraṃ, naciraṃ vedayissasi’’.

৮৪২.

842.

‘‘মহাযঞ্ঞং যজিত্ৰান, এৰং সুজ্ঝন্তি ব্রাহ্মণা।

‘‘Mahāyaññaṃ yajitvāna, evaṃ sujjhanti brāhmaṇā;

মহাযঞ্ঞং যজিস্সাম, এৰং মোক্খাম পাপকা’’॥

Mahāyaññaṃ yajissāma, evaṃ mokkhāma pāpakā’’.

৮৪৩.

843.

‘‘হন্দ দানি অপাযামি, নাহং অজ্জ তযা সহ।

‘‘Handa dāni apāyāmi, nāhaṃ ajja tayā saha;

পদম্পেকং 41 ন গচ্ছেয্যং, এৰং কিব্বিসকারিনা’’॥

Padampekaṃ 42 na gaccheyyaṃ, evaṃ kibbisakārinā’’.

৮৪৪.

844.

‘‘ইদং ৰত্ৰান পিতরং, সোমদত্তো বহুস্সুতো।

‘‘Idaṃ vatvāna pitaraṃ, somadatto bahussuto;

উজ্ঝাপেত্ৰান ভূতানি, তম্হা ঠানা অপক্কমি॥

Ujjhāpetvāna bhūtāni, tamhā ṭhānā apakkami.

৮৪৫.

845.

‘‘গণ্হাহেতং মহানাগং, আহরেতং মণিং মম।

‘‘Gaṇhāhetaṃ mahānāgaṃ, āharetaṃ maṇiṃ mama;

ইন্দগোপকৰণ্ণাভো, যস্স লোহিতকো সিরো॥

Indagopakavaṇṇābho, yassa lohitako siro.

৮৪৬.

846.

‘‘কপ্পাসপিচুরাসীৰ, এসো কাযো পদিস্সতি 43

‘‘Kappāsapicurāsīva, eso kāyo padissati 44;

ৰম্মিকগ্গগতো সেতি, তং ত্ৰং গণ্হাহি ব্রাহ্মণ’’॥

Vammikaggagato seti, taṃ tvaṃ gaṇhāhi brāhmaṇa’’.

৮৪৭.

847.

‘‘অথোসধেহি দিব্বেহি, জপ্পং মন্তপদানি চ।

‘‘Athosadhehi dibbehi, jappaṃ mantapadāni ca;

এৰং তং অসক্খি সত্থুং 45, কত্ৰা পরিত্তমত্তনো’’॥

Evaṃ taṃ asakkhi satthuṃ 46, katvā parittamattano’’.

৮৪৮.

848.

‘‘মমং দিস্ৰান আযন্তং, সব্বকামসমিদ্ধিনং।

‘‘Mamaṃ disvāna āyantaṃ, sabbakāmasamiddhinaṃ;

ইন্দ্রিযানি অহট্ঠানি, সাৰং 47 জাতং মুখং তৰ॥

Indriyāni ahaṭṭhāni, sāvaṃ 48 jātaṃ mukhaṃ tava.

৮৪৯.

849.

‘‘পদ্মং যথা হত্থগতং, পাণিনা পরিমদ্দিতং।

‘‘Padmaṃ yathā hatthagataṃ, pāṇinā parimadditaṃ;

সাৰং জাতং 49 মুখং তুয্হং, মমং দিস্ৰান এদিসং॥

Sāvaṃ jātaṃ 50 mukhaṃ tuyhaṃ, mamaṃ disvāna edisaṃ.

৮৫০.

850.

‘‘কচ্চি নু তে নাভিসসি 51, কচ্চি তে অত্থি ৰেদনা।

‘‘Kacci nu te nābhisasi 52, kacci te atthi vedanā;

যেন সাৰং মুখং তুয্হং, মমং দিস্ৰান আগতং’’॥

Yena sāvaṃ mukhaṃ tuyhaṃ, mamaṃ disvāna āgataṃ’’.

৮৫১.

851.

‘‘সুপিনং তাত অদ্দক্খিং, ইতো মাসং অধোগতং।

‘‘Supinaṃ tāta addakkhiṃ, ito māsaṃ adhogataṃ;

দক্খিণং ৰিয মে বাহুং, ছেত্ৰা রুহিরমক্খিতং।

Dakkhiṇaṃ viya me bāhuṃ, chetvā ruhiramakkhitaṃ;

পুরিসো আদায পক্কামি, মম রোদন্তিযা সতি॥

Puriso ādāya pakkāmi, mama rodantiyā sati.

৮৫২.

852.

‘‘যতোহং 53 সুপিনমদ্দক্খিং, সুদস্সন ৰিজানহি।

‘‘Yatohaṃ 54 supinamaddakkhiṃ, sudassana vijānahi;

ততো দিৰা ৰা রত্তিং ৰা, সুখং মে নোপলব্ভতি’’॥

Tato divā vā rattiṃ vā, sukhaṃ me nopalabbhati’’.

৮৫৩.

853.

‘‘যং পুব্বে পরিৰারিংসু 55, কঞ্ঞা রুচিরৰিগ্গহা।

‘‘Yaṃ pubbe parivāriṃsu 56, kaññā ruciraviggahā;

হেমজালপটিচ্ছন্না, ভূরিদত্তো ন দিস্সতি॥

Hemajālapaṭicchannā, bhūridatto na dissati.

৮৫৪.

854.

‘‘যং পুব্বে পরিৰারিংসু 57, নেত্তিংসৰরধারিনো।

‘‘Yaṃ pubbe parivāriṃsu 58, nettiṃsavaradhārino;

কণিকারাৰ সম্ফুল্লা, ভূরিদত্তো ন দিস্সতি॥

Kaṇikārāva samphullā, bhūridatto na dissati.

৮৫৫.

855.

‘‘হন্দ দানি গমিস্সাম, ভূরিদত্তনিৰেসনং।

‘‘Handa dāni gamissāma, bhūridattanivesanaṃ;

ধম্মট্ঠং সীলসম্পন্নং, পস্সাম তৰ ভাতরং’’॥

Dhammaṭṭhaṃ sīlasampannaṃ, passāma tava bhātaraṃ’’.

৮৫৬.

856.

‘‘তঞ্চ দিস্ৰান আযন্তিং, ভূরিদত্তস্স মাতরং।

‘‘Tañca disvāna āyantiṃ, bhūridattassa mātaraṃ;

বাহা পগ্গয্হ পক্কন্দুং, ভূরিদত্তস্স নারিযো॥

Bāhā paggayha pakkanduṃ, bhūridattassa nāriyo.

৮৫৭.

857.

‘‘পুত্তং তেয্যে ন জানাম, ইতো মাসং অধোগতং।

‘‘Puttaṃ teyye na jānāma, ito māsaṃ adhogataṃ;

মতং ৰা যদি ৰা জীৰং, ভূরিদত্তং যসস্সিনং’’॥

Mataṃ vā yadi vā jīvaṃ, bhūridattaṃ yasassinaṃ’’.

৮৫৮.

858.

‘‘সকুণী হতপুত্তাৰ, সুঞ্ঞং দিস্ৰা কুলাৰকং।

‘‘Sakuṇī hataputtāva, suññaṃ disvā kulāvakaṃ;

চিরং দুক্খেন ঝাযিস্সং, ভূরিদত্তং অপস্সতী 59

Ciraṃ dukkhena jhāyissaṃ, bhūridattaṃ apassatī 60.

৮৫৯.

859.

‘‘কুররী হতছাপাৰ, সুঞ্ঞং দিস্ৰা কুলাৰকং।

‘‘Kurarī hatachāpāva, suññaṃ disvā kulāvakaṃ;

চিরং দুক্খেন ঝাযিস্সং, ভূরিদত্তং অপস্সতী॥

Ciraṃ dukkhena jhāyissaṃ, bhūridattaṃ apassatī.

৮৬০.

860.

‘‘সা নূন চক্কৰাকীৰ, পল্ললস্মিং অনোদকে।

‘‘Sā nūna cakkavākīva, pallalasmiṃ anodake;

চিরং দুক্খেন ঝাযিস্সং, ভূরিদত্তং অপস্সতী॥

Ciraṃ dukkhena jhāyissaṃ, bhūridattaṃ apassatī.

৮৬১.

861.

‘‘কম্মারানং যথা উক্কা, অন্তো ঝাযতি নো বহি।

‘‘Kammārānaṃ yathā ukkā, anto jhāyati no bahi;

এৰং ঝাযামি সোকেন, ভূরিদত্তং অপস্সতী’’॥

Evaṃ jhāyāmi sokena, bhūridattaṃ apassatī’’.

৮৬২.

862.

‘‘সালাৰ সম্পমথিতা 61, মালুতেন পমদ্দিতা।

‘‘Sālāva sampamathitā 62, mālutena pamadditā;

সেন্তি পুত্তা চ দারা চ, ভূরিদত্তনিৰেসনে’’॥

Senti puttā ca dārā ca, bhūridattanivesane’’.

৮৬৩.

863.

‘‘ইদং সুত্ৰান নিগ্ঘোসং, ভূরিদত্তনিৰেসনে।

‘‘Idaṃ sutvāna nigghosaṃ, bhūridattanivesane;

অরিট্ঠো চ সুভোগো 63 চ, পধাৰিংসু অনন্তরা 64

Ariṭṭho ca subhogo 65 ca, padhāviṃsu anantarā 66.

৮৬৪.

864.

‘‘অম্ম অস্সাস মা সোচি, এৰংধম্মা হি পাণিনো।

‘‘Amma assāsa mā soci, evaṃdhammā hi pāṇino;

চৰন্তি উপপজ্জন্তি, এসস্স পরিণামিতা’’॥

Cavanti upapajjanti, esassa pariṇāmitā’’.

৮৬৫.

865.

‘‘অহম্পি তাত জানামি, এৰংধম্মা হি পাণিনো।

‘‘Ahampi tāta jānāmi, evaṃdhammā hi pāṇino;

সোকেন চ পরেতস্মি, ভূরিদত্তং অপস্সতী॥

Sokena ca paretasmi, bhūridattaṃ apassatī.

৮৬৬.

866.

‘‘অজ্জ চে মে ইমং রত্তিং, সুদস্সন ৰিজানহি।

‘‘Ajja ce me imaṃ rattiṃ, sudassana vijānahi;

ভূরিদত্তং অপস্সন্তী, মঞ্ঞে হিস্সামি জীৰিতং’’॥

Bhūridattaṃ apassantī, maññe hissāmi jīvitaṃ’’.

৮৬৭.

867.

‘‘অম্ম অস্সাস মা সোচি, আনযিস্সাম ভাতরং।

‘‘Amma assāsa mā soci, ānayissāma bhātaraṃ;

দিসোদিসং গমিস্সাম, ভাতুপরিযেসনং চরং॥

Disodisaṃ gamissāma, bhātupariyesanaṃ caraṃ.

৮৬৮.

868.

‘‘পব্বতে গিরিদুগ্গেসু, গামেসু নিগমেসু চ।

‘‘Pabbate giriduggesu, gāmesu nigamesu ca;

ওরেন সত্তরত্তস্স 67, ভাতরং পস্স আগতং’’॥

Orena sattarattassa 68, bhātaraṃ passa āgataṃ’’.

৮৬৯.

869.

‘‘হত্থা পমুত্তো উরগো, পাদে তে নিপতী ভুসং।

‘‘Hatthā pamutto urago, pāde te nipatī bhusaṃ;

কচ্চি নু তং ডংসী তাত 69, মা ভাযি সুখিতো ভৰ’’॥

Kacci nu taṃ ḍaṃsī tāta 70, mā bhāyi sukhito bhava’’.

৮৭০.

870.

‘‘নেৰ ময্হং অযং নাগো, অলং দুক্খায কাযচি।

‘‘Neva mayhaṃ ayaṃ nāgo, alaṃ dukkhāya kāyaci;

যাৰতত্থি অহিগ্গাহো, মযা ভিয্যো ন ৰিজ্জতি’’॥

Yāvatatthi ahiggāho, mayā bhiyyo na vijjati’’.

৮৭১.

871.

‘‘কো নু ব্রাহ্মণৰণ্ণেন, দিত্তো 71 পরিসমাগতো।

‘‘Ko nu brāhmaṇavaṇṇena, ditto 72 parisamāgato;

অৰ্হাযন্তু সুযুদ্ধেন, সুণন্তু পরিসা মম’’॥

Avhāyantu suyuddhena, suṇantu parisā mama’’.

৮৭২.

872.

‘‘ত্ৰং মং নাগেন আলম্প, অহং মণ্ডূকছাপিযা।

‘‘Tvaṃ maṃ nāgena ālampa, ahaṃ maṇḍūkachāpiyā;

হোতু নো অব্ভুতং তত্থ, আসহস্সেহি পঞ্চহি’’॥

Hotu no abbhutaṃ tattha, āsahassehi pañcahi’’.

৮৭৩.

873.

‘‘অহঞ্হি ৰসুমা অড্ঢো, ত্ৰং দলিদ্দোসি মাণৰ।

‘‘Ahañhi vasumā aḍḍho, tvaṃ daliddosi māṇava;

কো নু তে পাটিভোগত্থি, উপজূতঞ্চ কিং সিযা॥

Ko nu te pāṭibhogatthi, upajūtañca kiṃ siyā.

৮৭৪.

874.

‘‘উপজূতঞ্চ মে অস্স, পাটিভোগো চ তাদিসো।

‘‘Upajūtañca me assa, pāṭibhogo ca tādiso;

হোতু নো অব্ভুতং তত্থ, আসহস্সেহি পঞ্চহি’’॥

Hotu no abbhutaṃ tattha, āsahassehi pañcahi’’.

৮৭৫.

875.

‘‘সুণোহি মে মহারাজ, ৰচনং ভদ্দমত্থু তে।

‘‘Suṇohi me mahārāja, vacanaṃ bhaddamatthu te;

পঞ্চন্নং মে সহস্সানং, পাটিভোগো হি কিত্তিম’’॥

Pañcannaṃ me sahassānaṃ, pāṭibhogo hi kittima’’.

৮৭৬.

876.

‘‘পেত্তিকং ৰা ইণং হোতি, যং ৰা হোতি সযংকতং।

‘‘Pettikaṃ vā iṇaṃ hoti, yaṃ vā hoti sayaṃkataṃ;

কিং ত্ৰং এৰং বহুং ময্হং, ধনং যাচসি ব্রাহ্মণ’’॥

Kiṃ tvaṃ evaṃ bahuṃ mayhaṃ, dhanaṃ yācasi brāhmaṇa’’.

৮৭৭.

877.

‘‘অলম্পানো হি নাগেন, মমং অভিজিগীসতি 73

‘‘Alampāno hi nāgena, mamaṃ abhijigīsati 74;

অহং মণ্ডূকছাপিযা, ডংসযিস্সামি ব্রাহ্মণং॥

Ahaṃ maṇḍūkachāpiyā, ḍaṃsayissāmi brāhmaṇaṃ.

৮৭৮.

878.

‘‘তং ত্ৰং দট্ঠুং মহারাজ, অজ্জ রট্ঠাভিৰড্ঢন।

‘‘Taṃ tvaṃ daṭṭhuṃ mahārāja, ajja raṭṭhābhivaḍḍhana;

খত্তসঙ্ঘপরিব্যূল়্হো, নিয্যাহি অহিদস্সনং’’ 75

Khattasaṅghaparibyūḷho, niyyāhi ahidassanaṃ’’ 76.

৮৭৯.

879.

‘‘নেৰ তং অতিমঞ্ঞামি, সিপ্পৰাদেন মাণৰ।

‘‘Neva taṃ atimaññāmi, sippavādena māṇava;

অতিমত্তোসি সিপ্পেন, উরগং নাপচাযসি’’॥

Atimattosi sippena, uragaṃ nāpacāyasi’’.

৮৮০.

880.

‘‘অহম্পি নাতিমঞ্ঞামি, সিপ্পৰাদেন ব্রাহ্মণ।

‘‘Ahampi nātimaññāmi, sippavādena brāhmaṇa;

অৰিসেন চ নাগেন, ভুসং ৰঞ্চযসে জনং॥

Avisena ca nāgena, bhusaṃ vañcayase janaṃ.

৮৮১.

881.

‘‘এৰং চেতং জনো জঞ্ঞা, যথা জানামি তং অহং।

‘‘Evaṃ cetaṃ jano jaññā, yathā jānāmi taṃ ahaṃ;

ন ত্ৰং লভসি আলম্প, ভুসমুট্ঠিং 77 কুতো ধনং’’॥

Na tvaṃ labhasi ālampa, bhusamuṭṭhiṃ 78 kuto dhanaṃ’’.

৮৮২.

882.

‘‘খরাজিনো জটী দুম্মী 79, দিত্তো পরিসমাগতো।

‘‘Kharājino jaṭī dummī 80, ditto parisamāgato;

যো ত্ৰং এৰং গতং নাগং, অৰিসো অতিমঞ্ঞসি॥

Yo tvaṃ evaṃ gataṃ nāgaṃ, aviso atimaññasi.

৮৮৩.

883.

‘‘আসজ্জ খো নং জঞ্ঞাসি, পুণ্ণং উগ্গস্স তেজসো।

‘‘Āsajja kho naṃ jaññāsi, puṇṇaṃ uggassa tejaso;

মঞ্ঞে তং ভস্মরাসিংৰ, খিপ্পমেসো করিস্সতি’’॥

Maññe taṃ bhasmarāsiṃva, khippameso karissati’’.

৮৮৪.

884.

‘‘সিযা ৰিসং সিলুত্তস্স, দেড্ডুভস্স সিলাভুনো।

‘‘Siyā visaṃ siluttassa, deḍḍubhassa silābhuno;

নেৰ লোহিতসীসস্স, ৰিসং নাগস্স ৰিজ্জতি’’॥

Neva lohitasīsassa, visaṃ nāgassa vijjati’’.

৮৮৫.

885.

‘‘সুতমেতং অরহতং, সঞ্ঞতানং তপস্সিনং।

‘‘Sutametaṃ arahataṃ, saññatānaṃ tapassinaṃ;

ইধ দানানি দত্ৰান, সগ্গং গচ্ছন্তি দাযকা।

Idha dānāni datvāna, saggaṃ gacchanti dāyakā;

জীৰন্তো দেহি দানানি, যদি তে অত্থি দাতৰে॥

Jīvanto dehi dānāni, yadi te atthi dātave.

৮৮৬.

886.

‘‘অযং নাগো মহিদ্ধিকো, তেজস্সী দুরতিক্কমো।

‘‘Ayaṃ nāgo mahiddhiko, tejassī duratikkamo;

তেন তং ডংসযিস্সামি, সো তং ভস্মং করিস্সতি’’॥

Tena taṃ ḍaṃsayissāmi, so taṃ bhasmaṃ karissati’’.

৮৮৭.

887.

‘‘মযাপেতং সুতং সম্ম, সঞ্ঞতানং তপস্সিনং।

‘‘Mayāpetaṃ sutaṃ samma, saññatānaṃ tapassinaṃ;

ইধ দানানি দত্ৰান, সগ্গং গচ্ছন্তি দাযকা।

Idha dānāni datvāna, saggaṃ gacchanti dāyakā;

ত্ৰমেৰ দেহি জীৰন্তো, যদি তে অত্থি দাতৰে॥

Tvameva dehi jīvanto, yadi te atthi dātave.

৮৮৮.

888.

‘‘অযং অজমুখী 81 নাম, পুণ্ণা উগ্গস্স তেজসো।

‘‘Ayaṃ ajamukhī 82 nāma, puṇṇā uggassa tejaso;

তায তং ডংসযিস্সামি, সা তং ভস্মং করিস্সতি’’॥

Tāya taṃ ḍaṃsayissāmi, sā taṃ bhasmaṃ karissati’’.

৮৮৯.

889.

‘‘যা ধীতা ধতরট্ঠস্স, ৰেমাতা ভগিনী মম।

‘‘Yā dhītā dhataraṭṭhassa, vemātā bhaginī mama;

সা তং ডংসত্ৰজমুখী 83, পুণ্ণা উগ্গস্স তেজসো’’॥

Sā taṃ ḍaṃsatvajamukhī 84, puṇṇā uggassa tejaso’’.

৮৯০.

890.

‘‘ছমাযং চে নিসিঞ্চিস্সং, ব্রহ্মদত্ত ৰিজানহি।

‘‘Chamāyaṃ ce nisiñcissaṃ, brahmadatta vijānahi;

তিণলতানি ওসধ্যো, উস্সুস্সেয্যুং অসংসযং॥

Tiṇalatāni osadhyo, ussusseyyuṃ asaṃsayaṃ.

৮৯১.

891.

‘‘উদ্ধং চে পাতযিস্সামি, ব্রহ্মদত্ত ৰিজানহি।

‘‘Uddhaṃ ce pātayissāmi, brahmadatta vijānahi;

সত্ত ৰস্সানিযং দেৰো, ন ৰস্সে ন হিমং পতে॥

Satta vassāniyaṃ devo, na vasse na himaṃ pate.

৮৯২.

892.

‘‘উদকে চে নিসিঞ্চিস্সং, ব্রহ্মদত্ত ৰিজানহি।

‘‘Udake ce nisiñcissaṃ, brahmadatta vijānahi;

যাৰন্তোদকজা 85 পাণা, মরেয্যুং মচ্ছকচ্ছপা’’॥

Yāvantodakajā 86 pāṇā, mareyyuṃ macchakacchapā’’.

৮৯৩.

893.

‘‘লোক্যং সজন্তং উদকং, পযাগস্মিং পতিট্ঠিতং।

‘‘Lokyaṃ sajantaṃ udakaṃ, payāgasmiṃ patiṭṭhitaṃ;

কোমং অজ্ঝোহরী ভূতো, ওগাল়্হং যমুনং নদিং’’॥

Komaṃ ajjhoharī bhūto, ogāḷhaṃ yamunaṃ nadiṃ’’.

৮৯৪.

894.

‘‘যদেস লোকাধিপতী যসস্সী, বারাণসিং পক্রিয 87 সমন্ততো।

‘‘Yadesa lokādhipatī yasassī, bārāṇasiṃ pakriya 88 samantato;

তস্সাহ পুত্তো উরগূসভস্স, সুভোগোতি মং ব্রাহ্মণ ৰেদযন্তি’’॥

Tassāha putto uragūsabhassa, subhogoti maṃ brāhmaṇa vedayanti’’.

৮৯৫.

895.

‘‘সচে হি পুত্তো উরগূসভস্স, কাসিস্স 89 রঞ্ঞো অমরাধিপস্স।

‘‘Sace hi putto uragūsabhassa, kāsissa 90 rañño amarādhipassa;

মহেসক্খো অঞ্ঞতরো পিতা তে, মচ্চেসু মাতা পন তে অতুল্যা।

Mahesakkho aññataro pitā te, maccesu mātā pana te atulyā;

ন তাদিসো অরহতি ব্রাহ্মণস্স, দাসম্পি ওহারিতুং 91 মহানুভাৰো’’॥

Na tādiso arahati brāhmaṇassa, dāsampi ohārituṃ 92 mahānubhāvo’’.

৮৯৬.

896.

‘‘রুক্খং নিস্সায ৰিজ্ঝিত্থো, এণেয্যং পাতুমাগতং।

‘‘Rukkhaṃ nissāya vijjhittho, eṇeyyaṃ pātumāgataṃ;

সো ৰিদ্ধো দূরমচরি 93, সরৰেগেন সীঘৰা 94

So viddho dūramacari 95, saravegena sīghavā 96.

৮৯৭.

897.

‘‘তং ত্ৰং পতিতমদ্দক্খি, অরঞ্ঞস্মিং ব্রহাৰনে।

‘‘Taṃ tvaṃ patitamaddakkhi, araññasmiṃ brahāvane;

সমং সকাজমাদায, সাযং নিগ্রোধুপাগমি॥

Samaṃ sakājamādāya, sāyaṃ nigrodhupāgami.

৮৯৮.

898.

‘‘সুকসাল়িকসঙ্ঘুট্ঠং, পিঙ্গলং 97 সন্থতাযুতং।

‘‘Sukasāḷikasaṅghuṭṭhaṃ, piṅgalaṃ 98 santhatāyutaṃ;

কোকিলাভিরুদং রম্মং, ধুৰং হরিতসদ্দলং॥

Kokilābhirudaṃ rammaṃ, dhuvaṃ haritasaddalaṃ.

৮৯৯.

899.

‘‘তত্থ তে সো পাতুরহু, ইদ্ধিযা যসসা জলং।

‘‘Tattha te so pāturahu, iddhiyā yasasā jalaṃ;

মহানুভাৰো ভাতা মে, কঞ্ঞাহি পরিৰারিতো॥

Mahānubhāvo bhātā me, kaññāhi parivārito.

৯০০.

900.

‘‘সো তেন পরিচিণ্ণো ত্ৰং, সব্বকামেহি তপ্পিতো।

‘‘So tena pariciṇṇo tvaṃ, sabbakāmehi tappito;

অদুট্ঠস্স তুৰং দুব্ভি, তং তে ৰেরং ইধাগতং॥

Aduṭṭhassa tuvaṃ dubbhi, taṃ te veraṃ idhāgataṃ.

৯০১.

901.

‘‘খিপ্পং গীৰং পসারেহি, ন তে দস্সামি জীৰিতং।

‘‘Khippaṃ gīvaṃ pasārehi, na te dassāmi jīvitaṃ;

ভাতু পরিসরং ৰেরং, ছেদযিস্সামি তে সিরং’’॥

Bhātu parisaraṃ veraṃ, chedayissāmi te siraṃ’’.

৯০২.

902.

‘‘অজ্ঝাযকো যাচযোগী, আহুতগ্গি চ ব্রাহ্মণো।

‘‘Ajjhāyako yācayogī, āhutaggi ca brāhmaṇo;

এতেহি তীহি ঠানেহি, অৰজ্ঝো হোতি 99 ব্রাহ্মণো’’॥

Etehi tīhi ṭhānehi, avajjho hoti 100 brāhmaṇo’’.

৯০৩.

903.

‘‘যং পূরং ধতরট্ঠস্স, ওগাল়্হং যমুনং নদিং।

‘‘Yaṃ pūraṃ dhataraṭṭhassa, ogāḷhaṃ yamunaṃ nadiṃ;

জোততে সব্বসোৰণ্ণং, গিরিমাহচ্চ যামুনং॥

Jotate sabbasovaṇṇaṃ, girimāhacca yāmunaṃ.

৯০৪.

904.

‘‘তত্থ তে পুরিসব্যগ্ঘা, সোদরিযা মম ভাতরো।

‘‘Tattha te purisabyagghā, sodariyā mama bhātaro;

যথা তে তত্থ ৰক্খন্তি, তথা হেস্সসি ব্রাহ্মণ’’॥

Yathā te tattha vakkhanti, tathā hessasi brāhmaṇa’’.

৯০৫.

905.

‘‘অনিত্তরা ইত্তরসম্পযুত্তা, যঞ্ঞা চ ৰেদা চ সুভোগলোকে।

‘‘Anittarā ittarasampayuttā, yaññā ca vedā ca subhogaloke;

তদগ্গরয্হঞ্হি ৰিনিন্দমানো, জহাতি ৰিত্তঞ্চ সতঞ্চ ধম্মং॥

Tadaggarayhañhi vinindamāno, jahāti vittañca satañca dhammaṃ.

৯০৬.

906.

‘‘অজ্ঝেনমরিযা পথৰিং জনিন্দা, ৰেস্সা কসিং পারিচরিযঞ্চ সুদ্দা।

‘‘Ajjhenamariyā pathaviṃ janindā, vessā kasiṃ pāricariyañca suddā;

উপাগু পচ্চেকং যথাপদেসং, কতাহু এতে ৰসিনাতি আহু’’॥

Upāgu paccekaṃ yathāpadesaṃ, katāhu ete vasināti āhu’’.

৯০৭.

907.

‘‘ধাতা ৰিধাতা ৰরুণো কুৰেরো, সোমো যমো চন্দিমা ৰাযু সূরিযো।

‘‘Dhātā vidhātā varuṇo kuvero, somo yamo candimā vāyu sūriyo;

এতেপি যঞ্ঞং পুথুসো যজিত্ৰা, অজ্ঝাযকানং অথো সব্বকামে॥

Etepi yaññaṃ puthuso yajitvā, ajjhāyakānaṃ atho sabbakāme.

৯০৮.

908.

‘‘ৰিকাসিতা চাপসতানি পঞ্চ, যো অজ্জুনো বলৰা ভীমসেনো।

‘‘Vikāsitā cāpasatāni pañca, yo ajjuno balavā bhīmaseno;

সহস্সবাহু অসমো পথব্যা, সোপি তদা মাদহি জাতৰেদং’’॥

Sahassabāhu asamo pathabyā, sopi tadā mādahi jātavedaṃ’’.

৯০৯.

909.

‘‘যো ব্রাহ্মণে ভোজযি দীঘরত্তং, অন্নেন পানেন যথানুভাৰং।

‘‘Yo brāhmaṇe bhojayi dīgharattaṃ, annena pānena yathānubhāvaṃ;

পসন্নচিত্তো অনুমোদমানো, সুভোগ দেৰঞ্ঞতরো অহোসি’’॥

Pasannacitto anumodamāno, subhoga devaññataro ahosi’’.

৯১০.

910.

‘‘মহাসনং দেৰমনোমৰণ্ণং, যো সপ্পিনা অসক্খি ভোজেতুমগ্গিং 101

‘‘Mahāsanaṃ devamanomavaṇṇaṃ, yo sappinā asakkhi bhojetumaggiṃ 102;

স যঞ্ঞতন্তং ৰরতো যজিত্ৰা, দিব্বং গতিং মুচলিন্দজ্ঝগচ্ছি’’॥

Sa yaññatantaṃ varato yajitvā, dibbaṃ gatiṃ mucalindajjhagacchi’’.

৯১১.

911.

‘‘মহানুভাৰো ৰস্সসহস্সজীৰী, যো পব্বজী দস্সনেয্যো উল়ারো।

‘‘Mahānubhāvo vassasahassajīvī, yo pabbajī dassaneyyo uḷāro;

হিত্ৰা অপরিযন্তরট্ঠং 103 সসেনং, রাজা দুদীপোপি জগাম 104 সগ্গং’’॥

Hitvā apariyantaraṭṭhaṃ 105 sasenaṃ, rājā dudīpopi jagāma 106 saggaṃ’’.

৯১২.

912.

‘‘যো সাগরন্তং সাগরো ৰিজিত্ৰা, যূপং সুভং সোণ্ণমযং 107 উল়ারং।

‘‘Yo sāgarantaṃ sāgaro vijitvā, yūpaṃ subhaṃ soṇṇamayaṃ 108 uḷāraṃ;

উস্সেসি ৰেস্সানরমাদহানো, সুভোগ দেৰঞ্ঞতরো অহোসি॥

Ussesi vessānaramādahāno, subhoga devaññataro ahosi.

৯১৩.

913.

‘‘যস্সানুভাৰেন সুভোগ গঙ্গা, পৰত্তথ 109 দধিসন্নিসিন্নং 110 সমুদ্দং।

‘‘Yassānubhāvena subhoga gaṅgā, pavattatha 111 dadhisannisinnaṃ 112 samuddaṃ;

সলোমপাদো পরিচরিযমগ্গিং, অঙ্গো সহস্সক্খপুরজ্ঝগচ্ছি’’॥

Salomapādo paricariyamaggiṃ, aṅgo sahassakkhapurajjhagacchi’’.

৯১৪.

914.

‘‘মহিদ্ধিকো দেৰৰরো যসস্সী, সেনাপতি তিদিৰে ৰাসৰস্স।

‘‘Mahiddhiko devavaro yasassī, senāpati tidive vāsavassa;

সো সোমযাগেন মলং ৰিহন্ত্ৰা, সুভোগ দেৰঞ্ঞতরো অহোসি’’॥

So somayāgena malaṃ vihantvā, subhoga devaññataro ahosi’’.

৯১৫.

915.

‘‘অকারযি লোকমিমং পরঞ্চ, ভাগীরথিং হিমৰন্তঞ্চ গিজ্ঝং 113

‘‘Akārayi lokamimaṃ parañca, bhāgīrathiṃ himavantañca gijjhaṃ 114;

যো ইদ্ধিমা দেৰৰরো যসস্সী, সোপি তদা আদহি জাতৰেদং॥

Yo iddhimā devavaro yasassī, sopi tadā ādahi jātavedaṃ.

৯১৬.

916.

‘‘মালাগিরী হিমৰা যো চ গিজ্ঝো 115, সুদস্সনো নিসভো কুৰেরু 116

‘‘Mālāgirī himavā yo ca gijjho 117, sudassano nisabho kuveru 118;

এতে চ অঞ্ঞে চ নগা মহন্তা, চিত্যা কতা যঞ্ঞকরেহি মাহু’’॥

Ete ca aññe ca nagā mahantā, cityā katā yaññakarehi māhu’’.

৯১৭.

917.

‘‘অজ্ঝাযকং মন্তগুণূপপন্নং, তপস্সিনং যাচযোগোতিধাহু 119

‘‘Ajjhāyakaṃ mantaguṇūpapannaṃ, tapassinaṃ yācayogotidhāhu 120;

তীরে সমুদ্দস্সুদকং সজন্তং 121, সাগরোজ্ঝোহরি তেনপেয্যো॥

Tīre samuddassudakaṃ sajantaṃ 122, sāgarojjhohari tenapeyyo.

৯১৮.

918.

‘‘আযাগৰত্থূনি পুথূ পথব্যা, সংৰিজ্জন্তি ব্রাহ্মণা ৰাসৰস্স।

‘‘Āyāgavatthūni puthū pathabyā, saṃvijjanti brāhmaṇā vāsavassa;

পুরিমং দিসং পচ্ছিমং দক্খিণুত্তরং, সংৰিজ্জমানা জনযন্তি ৰেদং’’॥

Purimaṃ disaṃ pacchimaṃ dakkhiṇuttaraṃ, saṃvijjamānā janayanti vedaṃ’’.

৯১৯.

919.

‘‘কলী হি ধীরান কটং মগানং, ভৰন্তি ৰেদজ্ঝগতানরিট্ঠ।

‘‘Kalī hi dhīrāna kaṭaṃ magānaṃ, bhavanti vedajjhagatānariṭṭha;

মরীচিধম্মং অসমেক্খিতত্তা, মাযাগুণা নাতিৰহন্তি পঞ্ঞং॥

Marīcidhammaṃ asamekkhitattā, māyāguṇā nātivahanti paññaṃ.

৯২০.

920.

‘‘ৰেদা ন তাণায ভৰন্তি দস্স, মিত্তদ্দুনো ভূনহুনো নরস্স।

‘‘Vedā na tāṇāya bhavanti dassa, mittadduno bhūnahuno narassa;

ন তাযতে পরিচিণ্ণো চ অগ্গি, দোসন্তরং মচ্চমনরিযকম্মং॥

Na tāyate pariciṇṇo ca aggi, dosantaraṃ maccamanariyakammaṃ.

৯২১.

921.

‘‘সব্বঞ্চ মচ্চা সধনং সভোগং 123, আদীপিতং দারু তিণেন মিস্সং।

‘‘Sabbañca maccā sadhanaṃ sabhogaṃ 124, ādīpitaṃ dāru tiṇena missaṃ;

দহং ন তপ্পে 125 অসমত্থতেজো, কো তং সুভিক্খং দ্ৰিরসঞ্ঞু কযিরা 126

Dahaṃ na tappe 127 asamatthatejo, ko taṃ subhikkhaṃ dvirasaññu kayirā 128.

৯২২.

922.

‘‘যথাপি খীরং ৰিপরিণামধম্মং, দধি ভৰিত্ৰা নৰনীতম্পি হোতি।

‘‘Yathāpi khīraṃ vipariṇāmadhammaṃ, dadhi bhavitvā navanītampi hoti;

এৰম্পি অগ্গি ৰিপরিণামধম্মো, তেজো সমোরোহতী যোগযুত্তো॥

Evampi aggi vipariṇāmadhammo, tejo samorohatī yogayutto.

৯২৩.

923.

‘‘ন দিস্সতী অগ্গিমনুপ্পৰিট্ঠো, সুক্খেসু কট্ঠেসু নৰেসু চাপি।

‘‘Na dissatī aggimanuppaviṭṭho, sukkhesu kaṭṭhesu navesu cāpi;

নামত্থমানো 129 অরণীনরেন, নাকম্মুনা জাযতি জাতৰেদো॥

Nāmatthamāno 130 araṇīnarena, nākammunā jāyati jātavedo.

৯২৪.

924.

‘‘সচে হি অগ্গি অন্তরতো ৰসেয্য, সুক্খেসু কট্ঠেসু নৰেসু চাপি।

‘‘Sace hi aggi antarato vaseyya, sukkhesu kaṭṭhesu navesu cāpi;

সব্বানি সুস্সেয্যু ৰনানি লোকে, সুক্খানি কট্ঠানি চ পজ্জলেয্যুং॥

Sabbāni susseyyu vanāni loke, sukkhāni kaṭṭhāni ca pajjaleyyuṃ.

৯২৫.

925.

‘‘করোতি চে দারুতিণেন পুঞ্ঞং, ভোজং নরো ধূমসিখিং পতাপৰং।

‘‘Karoti ce dārutiṇena puññaṃ, bhojaṃ naro dhūmasikhiṃ patāpavaṃ;

অঙ্গারিকা লোণকরা চ সূদা, সরীরদাহাপি করেয্যু পুঞ্ঞং॥

Aṅgārikā loṇakarā ca sūdā, sarīradāhāpi kareyyu puññaṃ.

৯২৬.

926.

‘‘অথ চে হি এতে ন করোন্তি পুঞ্ঞং, অজ্ঝেনমগ্গিং ইধ তপ্পযিত্ৰা।

‘‘Atha ce hi ete na karonti puññaṃ, ajjhenamaggiṃ idha tappayitvā;

ন কোচি লোকস্মিং করোতি পুঞ্ঞং, ভোজং নরো ধূমসিখিং পতাপৰং॥

Na koci lokasmiṃ karoti puññaṃ, bhojaṃ naro dhūmasikhiṃ patāpavaṃ.

৯২৭.

927.

‘‘কথঞ্হি লোকাপচিতো সমানো, অমনুঞ্ঞগন্ধং বহূনং অকন্তং।

‘‘Kathañhi lokāpacito samāno, amanuññagandhaṃ bahūnaṃ akantaṃ;

যদেৰ মচ্চা পরিৰজ্জযন্তি, তদপ্পসত্থং দ্ৰিরসঞ্ঞু ভুঞ্জে॥

Yadeva maccā parivajjayanti, tadappasatthaṃ dvirasaññu bhuñje.

৯২৮.

928.

‘‘সিখিম্পি দেৰেসু ৰদন্তি হেকে, আপং মিলক্খূ 131 পন দেৰমাহু।

‘‘Sikhimpi devesu vadanti heke, āpaṃ milakkhū 132 pana devamāhu;

সব্বেৰ এতে ৰিতথং ভণন্তি 133, অগ্গী ন দেৰঞ্ঞতরো ন চাপো॥

Sabbeva ete vitathaṃ bhaṇanti 134, aggī na devaññataro na cāpo.

৯২৯.

929.

‘‘অনিন্দ্রিযবদ্ধমসঞ্ঞকাযং 135, ৰেস্সানরং কম্মকরং পজানং।

‘‘Anindriyabaddhamasaññakāyaṃ 136, vessānaraṃ kammakaraṃ pajānaṃ;

পরিচরিয মগ্গিং সুগতিং কথং ৰজে, পাপানি কম্মানি পকুব্বমানো 137

Paricariya maggiṃ sugatiṃ kathaṃ vaje, pāpāni kammāni pakubbamāno 138.

৯৩০.

930.

‘‘সব্বাভিভূ তাহুধ জীৰিকত্থা, অগ্গিস্স ব্রহ্মা পরিচারকোতি।

‘‘Sabbābhibhū tāhudha jīvikatthā, aggissa brahmā paricārakoti;

সব্বানুভাৰী চ ৰসী কিমত্থং, অনিম্মিতো নিম্মিতং ৰন্দিতস্স॥

Sabbānubhāvī ca vasī kimatthaṃ, animmito nimmitaṃ vanditassa.

৯৩১.

931.

‘‘হস্সং অনিজ্ঝানখমং অতচ্ছং, সক্কারহেতু পকিরিংসু পুব্বে।

‘‘Hassaṃ anijjhānakhamaṃ atacchaṃ, sakkārahetu pakiriṃsu pubbe;

তে লাভসক্কারে অপাতুভোন্তে, সন্ধাপিতা 139 জন্তুভি সন্তিধম্মং॥

Te lābhasakkāre apātubhonte, sandhāpitā 140 jantubhi santidhammaṃ.

৯৩২.

932.

‘‘অজ্ঝেনমরিযা পথৰিং জনিন্দা, ৰেস্সা কসিং পারিচরিযঞ্চ সুদ্দা।

‘‘Ajjhenamariyā pathaviṃ janindā, vessā kasiṃ pāricariyañca suddā;

উপাগু পচ্চেকং যথাপদেসং, কতাহু এতে ৰসিনাতি আহু॥

Upāgu paccekaṃ yathāpadesaṃ, katāhu ete vasināti āhu.

৯৩৩.

933.

‘‘এতঞ্চ সচ্চং ৰচনং ভৰেয্য, যথা ইদং ভাসিতং ব্রাহ্মণেহি।

‘‘Etañca saccaṃ vacanaṃ bhaveyya, yathā idaṃ bhāsitaṃ brāhmaṇehi;

নাখত্তিযো জাতু লভেথ রজ্জং, নাব্রাহ্মণো মন্তপদানি সিক্খে।

Nākhattiyo jātu labhetha rajjaṃ, nābrāhmaṇo mantapadāni sikkhe;

নাঞ্ঞত্র ৰেস্সেহি কসিং করেয্য, সুদ্দো ন মুচ্চে পরপেসনায 141

Nāññatra vessehi kasiṃ kareyya, suddo na mucce parapesanāya 142.

৯৩৪.

934.

‘‘যস্মা চ এতং ৰচনং অভূতং, মুসাৰিমে ওদরিযা ভণন্তি।

‘‘Yasmā ca etaṃ vacanaṃ abhūtaṃ, musāvime odariyā bhaṇanti;

তদপ্পপঞ্ঞা অভিসদ্দহন্তি, পস্সন্তি তং পণ্ডিতা অত্তনাৰ॥

Tadappapaññā abhisaddahanti, passanti taṃ paṇḍitā attanāva.

৯৩৫.

935.

‘‘খত্যা হি ৰেস্সানং 143 বলিং হরন্তি, আদায সত্থানি চরন্তি ব্রাহ্মণা।

‘‘Khatyā hi vessānaṃ 144 baliṃ haranti, ādāya satthāni caranti brāhmaṇā;

তং তাদিসং সঙ্খুভিতং পভিন্নং, কস্মা ব্রহ্মা নুজ্জু করোতি লোকং॥

Taṃ tādisaṃ saṅkhubhitaṃ pabhinnaṃ, kasmā brahmā nujju karoti lokaṃ.

৯৩৬.

936.

‘‘সচে হি সো ইস্সরো সব্বলোকে, ব্রহ্মা বহূভূতপতী 145 পজানং।

‘‘Sace hi so issaro sabbaloke, brahmā bahūbhūtapatī 146 pajānaṃ;

কিং সব্বলোকং ৰিদহী অলক্খিং, কিং সব্বলোকং ন সুখিং অকাসি॥

Kiṃ sabbalokaṃ vidahī alakkhiṃ, kiṃ sabbalokaṃ na sukhiṃ akāsi.

৯৩৭.

937.

‘‘সচে হি সো ইস্সরো সব্বলোকে, ব্রহ্মা বহূভূতপতী পজানং।

‘‘Sace hi so issaro sabbaloke, brahmā bahūbhūtapatī pajānaṃ;

মাযা মুসাৰজ্জমদেন 147 চাপি, লোকং অধম্মেন কিমত্থমকারি 148

Māyā musāvajjamadena 149 cāpi, lokaṃ adhammena kimatthamakāri 150.

৯৩৮.

938.

‘‘সচে হি সো ইস্সরো সব্বলোকে, ব্রহ্মা বহূভূতপতী পজানং।

‘‘Sace hi so issaro sabbaloke, brahmā bahūbhūtapatī pajānaṃ;

অধম্মিকো ভূতপতী অরিট্ঠ, ধম্মে সতি যো ৰিদহী অধম্মং॥

Adhammiko bhūtapatī ariṭṭha, dhamme sati yo vidahī adhammaṃ.

৯৩৯.

939.

‘‘কীটা পটঙ্গা উরগা চ ভেকা 151, হন্ত্ৰা কিমী সুজ্ঝতি মক্খিকা চ।

‘‘Kīṭā paṭaṅgā uragā ca bhekā 152, hantvā kimī sujjhati makkhikā ca;

এতেপি ধম্মা অনরিযরূপা, কম্বোজকানং ৰিতথা বহূনং॥

Etepi dhammā anariyarūpā, kambojakānaṃ vitathā bahūnaṃ.

৯৪০.

940.

‘‘সচে হি সো সুজ্ঝতি যো হনাতি, হতোপি সো সগ্গমুপেতি ঠানং।

‘‘Sace hi so sujjhati yo hanāti, hatopi so saggamupeti ṭhānaṃ;

ভোৰাদি ভোৰাদিন মারযেয্যুং 153, যে চাপি তেসং অভিসদ্দহেয্যুং॥

Bhovādi bhovādina mārayeyyuṃ 154, ye cāpi tesaṃ abhisaddaheyyuṃ.

৯৪১.

941.

‘‘নেৰ মিগা ন পসূ নোপি গাৰো, আযাচন্তি অত্তৰধায কেচি।

‘‘Neva migā na pasū nopi gāvo, āyācanti attavadhāya keci;

ৰিপ্ফন্দমানে ইধ জীৰিকত্থা, যঞ্ঞেসু পাণে পসুমারভন্তি 155

Vipphandamāne idha jīvikatthā, yaññesu pāṇe pasumārabhanti 156.

৯৪২.

942.

‘‘যূপুস্সনে 157 পসুবন্ধে চ বালা, চিত্তেহি ৰণ্ণেহি মুখং নযন্তি।

‘‘Yūpussane 158 pasubandhe ca bālā, cittehi vaṇṇehi mukhaṃ nayanti;

অযং তে যূপো কামদুহো পরত্থ, ভৰিস্সতি সস্সতো সম্পরাযে॥

Ayaṃ te yūpo kāmaduho parattha, bhavissati sassato samparāye.

৯৪৩.

943.

‘‘সচে চ যূপে মণিসঙ্খমুত্তং, ধঞ্ঞং ধনং রজতং জাতরূপং।

‘‘Sace ca yūpe maṇisaṅkhamuttaṃ, dhaññaṃ dhanaṃ rajataṃ jātarūpaṃ;

সুক্খেসু কট্ঠেসু নৰেসু চাপি, সচে দুহে তিদিৰে সব্বকামে।

Sukkhesu kaṭṭhesu navesu cāpi, sace duhe tidive sabbakāme;

তেৰিজ্জসঙ্ঘাৰ পুথূ যজেয্যুং, অব্রাহ্মণং 159 কঞ্চি ন যাজযেয্যুং॥

Tevijjasaṅghāva puthū yajeyyuṃ, abrāhmaṇaṃ 160 kañci na yājayeyyuṃ.

৯৪৪.

944.

‘‘কুতো চ যূপে মণিসঙ্খমুত্তং, ধঞ্ঞং ধনং রজতং জাতরূপং।

‘‘Kuto ca yūpe maṇisaṅkhamuttaṃ, dhaññaṃ dhanaṃ rajataṃ jātarūpaṃ;

সুক্খেসু কট্ঠেসু নৰেসু চাপি, কুতো দুহে তিদিৰে সব্বকামে॥

Sukkhesu kaṭṭhesu navesu cāpi, kuto duhe tidive sabbakāme.

৯৪৫.

945.

‘‘সঠা চ লুদ্দা চ পলুদ্ধবালা 161, চিত্তেহি ৰণ্ণেহি মুখং নযন্তি।

‘‘Saṭhā ca luddā ca paluddhabālā 162, cittehi vaṇṇehi mukhaṃ nayanti;

আদায অগ্গিং মম দেহি ৰিত্তং, ততো সুখী হোহিসি সব্বকামে॥

Ādāya aggiṃ mama dehi vittaṃ, tato sukhī hohisi sabbakāme.

৯৪৬.

946.

‘‘তমগ্গিহুত্তং সরণং পৰিস্স, চিত্তেহি ৰণ্ণেহি মুখং নযন্তি।

‘‘Tamaggihuttaṃ saraṇaṃ pavissa, cittehi vaṇṇehi mukhaṃ nayanti;

ওরোপযিত্ৰা কেসমস্সুং নখঞ্চ, ৰেদেহি ৰিত্তং অতিগাল়্হযন্তি 163

Oropayitvā kesamassuṃ nakhañca, vedehi vittaṃ atigāḷhayanti 164.

৯৪৭.

947.

‘‘কাকা উলূকংৰ রহো লভিত্ৰা, একং সমানং বহুকা সমেচ্চ।

‘‘Kākā ulūkaṃva raho labhitvā, ekaṃ samānaṃ bahukā samecca;

অন্নানি ভুত্ৰা কুহকা কুহিত্ৰা, মুণ্ডং করিত্ৰা যঞ্ঞপথোস্সজন্তি॥

Annāni bhutvā kuhakā kuhitvā, muṇḍaṃ karitvā yaññapathossajanti.

৯৪৮.

948.

‘‘এৰঞ্হি সো ৰঞ্চিতো ব্রাহ্মণেহি, একো সমানো বহুকা 165 সমেচ্চ।

‘‘Evañhi so vañcito brāhmaṇehi, eko samāno bahukā 166 samecca;

তে যোগযোগেন ৰিলুম্পমানা, দিট্ঠং অদিট্ঠেন ধনং হরন্তি॥

Te yogayogena vilumpamānā, diṭṭhaṃ adiṭṭhena dhanaṃ haranti.

৯৪৯.

949.

‘‘অকাসিযা রাজূহিৰানুসিট্ঠা, তদস্স আদায ধনং হরন্তি।

‘‘Akāsiyā rājūhivānusiṭṭhā, tadassa ādāya dhanaṃ haranti;

তে তাদিসা চোরসমা অসন্তা, ৰজ্ঝা ন হঞ্ঞন্তি অরিট্ঠ লোকে॥

Te tādisā corasamā asantā, vajjhā na haññanti ariṭṭha loke.

৯৫০.

950.

‘‘ইন্দস্স বাহারসি দক্খিণাতি, যঞ্ঞেসু ছিন্দন্তি পলাসযট্ঠিং।

‘‘Indassa bāhārasi dakkhiṇāti, yaññesu chindanti palāsayaṭṭhiṃ;

তং চেপি সচ্চং মঘৰা ছিন্নবাহু, কেনস্স ইন্দো অসুরে জিনাতি॥

Taṃ cepi saccaṃ maghavā chinnabāhu, kenassa indo asure jināti.

৯৫১.

951.

‘‘তঞ্চেৰ তুচ্ছং মঘৰা সমঙ্গী, হন্তা অৰজ্ঝো পরমো স দেৰো 167

‘‘Tañceva tucchaṃ maghavā samaṅgī, hantā avajjho paramo sa devo 168;

মন্তা ইমে ব্রাহ্মণা তুচ্ছরূপা, সন্দিট্ঠিকা ৰঞ্চনা এস লোকে॥

Mantā ime brāhmaṇā tuccharūpā, sandiṭṭhikā vañcanā esa loke.

৯৫২.

952.

‘‘মালাগিরি হিমৰা যো চ গিজ্ঝো, সুদস্সনো নিসভো কুৰেরু।

‘‘Mālāgiri himavā yo ca gijjho, sudassano nisabho kuveru;

এতে চ অঞ্ঞে চ নগা মহন্তা, চিত্যা কতা যঞ্ঞকরেহি মাহু॥

Ete ca aññe ca nagā mahantā, cityā katā yaññakarehi māhu.

৯৫৩.

953.

‘‘যথাপকারানি হি ইট্ঠকানি, চিত্যা কতা যঞ্ঞকরেহি মাহু।

‘‘Yathāpakārāni hi iṭṭhakāni, cityā katā yaññakarehi māhu;

ন পব্বতা হোন্তি তথাপকারা, অঞ্ঞা দিসা অচলা তিট্ঠসেলা॥

Na pabbatā honti tathāpakārā, aññā disā acalā tiṭṭhaselā.

৯৫৪.

954.

‘‘ন ইট্ঠকা হোন্তি সিলা চিরেন 169, ন তত্থ সঞ্জাযতি অযো ন লোহং।

‘‘Na iṭṭhakā honti silā cirena 170, na tattha sañjāyati ayo na lohaṃ;

যঞ্ঞঞ্চ এতং পরিৰণ্ণযন্তা, চিত্যা কতা যঞ্ঞকরেহি মাহু॥

Yaññañca etaṃ parivaṇṇayantā, cityā katā yaññakarehi māhu.

৯৫৫.

955.

‘‘অজ্ঝাযকং মন্তগুণূপপন্নং, তপস্সিনং যাচযোগোতিধাহু।

‘‘Ajjhāyakaṃ mantaguṇūpapannaṃ, tapassinaṃ yācayogotidhāhu;

তীরে সমুদ্দস্সুদকং সজন্তং, তং সাগরোজ্ঝোহরি তেনপেয্যো॥

Tīre samuddassudakaṃ sajantaṃ, taṃ sāgarojjhohari tenapeyyo.

৯৫৬.

956.

‘‘পরোসহস্সম্পি সমন্তৰেদে, মন্তূপপন্নে নদিযো ৰহন্তি।

‘‘Parosahassampi samantavede, mantūpapanne nadiyo vahanti;

ন তেন ব্যাপন্নরসূদকা ন, কস্মা সমুদ্দো অতুলো অপেয্যো॥

Na tena byāpannarasūdakā na, kasmā samuddo atulo apeyyo.

৯৫৭.

957.

‘‘যে কেচি কূপা ইধ জীৰলোকে, লোণূদকা কূপখণেহি খাতা।

‘‘Ye keci kūpā idha jīvaloke, loṇūdakā kūpakhaṇehi khātā;

ন ব্রাহ্মণজ্ঝোহরণেন 171 তেসু, আপো অপেয্যো দ্ৰিরসঞ্ঞু মাহু॥

Na brāhmaṇajjhoharaṇena 172 tesu, āpo apeyyo dvirasaññu māhu.

৯৫৮.

958.

‘‘পুরে পুরত্থা কা কস্স ভরিযা, মনো মনুস্সং অজনেসি পুব্বে।

‘‘Pure puratthā kā kassa bhariyā, mano manussaṃ ajanesi pubbe;

তেনাপি ধম্মেন ন কোচি হীনো, এৰম্পি ৰোস্সগ্গৰিভঙ্গমাহু 173

Tenāpi dhammena na koci hīno, evampi vossaggavibhaṅgamāhu 174.

৯৫৯.

959.

‘‘চণ্ডালপুত্তোপি অধিচ্চ ৰেদে, ভাসেয্য মন্তে কুসলো মতীমা 175

‘‘Caṇḍālaputtopi adhicca vede, bhāseyya mante kusalo matīmā 176;

ন তস্স মুদ্ধাপি ফলেয্য সত্তধা, মন্তা ইমে অত্তৰধায কতা 177

Na tassa muddhāpi phaleyya sattadhā, mantā ime attavadhāya katā 178.

৯৬০.

960.

‘‘ৰাচাকতা গিদ্ধিকতা 179 গহীতা, দুম্মোচযা কব্যপথানুপন্না।

‘‘Vācākatā giddhikatā 180 gahītā, dummocayā kabyapathānupannā;

বালান চিত্তং ৰিসমে নিৰিট্ঠং, তদপ্পপঞ্ঞা অভিসদ্দহন্তি॥

Bālāna cittaṃ visame niviṭṭhaṃ, tadappapaññā abhisaddahanti.

৯৬১.

961.

‘‘সীহস্স ব্যগ্ঘস্স চ দীপিনো চ, ন ৰিজ্জতী পোরিসিযংবলেন।

‘‘Sīhassa byagghassa ca dīpino ca, na vijjatī porisiyaṃbalena;

মনুস্সভাৰো চ গৰংৰ পেক্খো, জাতী হি তেসং অসমা সমানা 181

Manussabhāvo ca gavaṃva pekkho, jātī hi tesaṃ asamā samānā 182.

৯৬২.

962.

‘‘সচে চ রাজা পথৰিং ৰিজিত্ৰা, সজীৰৰা অস্সৰপারিসজ্জো।

‘‘Sace ca rājā pathaviṃ vijitvā, sajīvavā assavapārisajjo;

সযমেৰ সো সত্তুসঙ্ঘং ৰিজেয্য, তস্সপ্পজা নিচ্চসুখী 183 ভৰেয্য॥

Sayameva so sattusaṅghaṃ vijeyya, tassappajā niccasukhī 184 bhaveyya.

৯৬৩.

963.

‘‘খত্তিযমন্তা চ তযো চ ৰেদা, অত্থেন এতে সমকা ভৰন্তি।

‘‘Khattiyamantā ca tayo ca vedā, atthena ete samakā bhavanti;

তেসঞ্চ অত্থং অৰিনিচ্ছিনিত্ৰা, ন বুজ্ঝতী ওঘপথংৰ ছন্নং॥

Tesañca atthaṃ avinicchinitvā, na bujjhatī oghapathaṃva channaṃ.

৯৬৪.

964.

‘‘খত্তিযমন্তা চ তযো চ ৰেদা, অত্থেন এতে সমকা ভৰন্তি।

‘‘Khattiyamantā ca tayo ca vedā, atthena ete samakā bhavanti;

লাভো অলাভো অযসো যসো চ, সব্বেৰ তেসং চতুন্নঞ্চ 185 ধম্মা॥

Lābho alābho ayaso yaso ca, sabbeva tesaṃ catunnañca 186 dhammā.

৯৬৫.

965.

‘‘যথাপি ইব্ভা ধনধঞ্ঞহেতু, কম্মানি করোন্তি 187 পুথূ পথব্যা।

‘‘Yathāpi ibbhā dhanadhaññahetu, kammāni karonti 188 puthū pathabyā;

তেৰিজ্জসঙ্ঘা চ তথেৰ অজ্জ, কম্মানি করোন্তি 189 পুথূ পথব্যা॥

Tevijjasaṅghā ca tatheva ajja, kammāni karonti 190 puthū pathabyā.

৯৬৬.

966.

‘‘ইব্ভেহি যে তে 191 সমকা ভৰন্তি, নিচ্চুস্সুকা কামগুণেসু যুত্তা।

‘‘Ibbhehi ye te 192 samakā bhavanti, niccussukā kāmaguṇesu yuttā;

কম্মানি করোন্তি 193 পুথূ পথব্যা, তদপ্পপঞ্ঞা দ্ৰিরসঞ্ঞুরা তে’’॥

Kammāni karonti 194 puthū pathabyā, tadappapaññā dvirasaññurā te’’.

৯৬৭.

967.

‘‘কস্স ভেরী মুদিঙ্গা চ, সঙ্খাপণৰদিন্দিমা।

‘‘Kassa bherī mudiṅgā ca, saṅkhāpaṇavadindimā;

পুরতো পটিপন্নানি, হাসযন্তা রথেসভং॥

Purato paṭipannāni, hāsayantā rathesabhaṃ.

৯৬৮.

968.

‘‘কস্স কঞ্চনপট্টেন, পুথুনা ৰিজ্জুৰণ্ণিনা।

‘‘Kassa kañcanapaṭṭena, puthunā vijjuvaṇṇinā;

যুৰা কলাপসন্নদ্ধো, কো এতি সিরিযা জলং॥

Yuvā kalāpasannaddho, ko eti siriyā jalaṃ.

৯৬৯.

969.

‘‘উক্কামুখপহট্ঠংৰ , খদিরঙ্গারসন্নিভং।

‘‘Ukkāmukhapahaṭṭhaṃva , khadiraṅgārasannibhaṃ;

মুখঞ্চ রুচিরা ভাতি, কো এতি সিরিযা জলং॥

Mukhañca rucirā bhāti, ko eti siriyā jalaṃ.

৯৭০.

970.

‘‘কস্স জম্বোনদং ছত্তং, সসলাকং মনোরমং।

‘‘Kassa jambonadaṃ chattaṃ, sasalākaṃ manoramaṃ;

আদিচ্চরংসাৰরণং, কো এতি সিরিযা জলং॥

Ādiccaraṃsāvaraṇaṃ, ko eti siriyā jalaṃ.

৯৭১.

971.

‘‘কস্স অঙ্গং 195 পরিগ্গয্হ, ৰাল়বীজনিমুত্তমং।

‘‘Kassa aṅgaṃ 196 pariggayha, vāḷabījanimuttamaṃ;

উভতো ৰরপুঞ্ঞস্স 197, মুদ্ধনি উপরূপরি॥

Ubhato varapuññassa 198, muddhani uparūpari.

৯৭২.

972.

‘‘কস্স পেখুণহত্থানি, চিত্রানি চ মুদূনি চ।

‘‘Kassa pekhuṇahatthāni, citrāni ca mudūni ca;

কঞ্চনমণিদণ্ডানি 199, চরন্তি দুভতো মুখং॥

Kañcanamaṇidaṇḍāni 200, caranti dubhato mukhaṃ.

৯৭৩.

973.

‘‘খদিরঙ্গারৰণ্ণাভা, উক্কামুখপহংসিতা।

‘‘Khadiraṅgāravaṇṇābhā, ukkāmukhapahaṃsitā;

কস্সেতে কুণ্ডলা ৰগ্গূ, সোভন্তি দুভতো মুখং॥

Kassete kuṇḍalā vaggū, sobhanti dubhato mukhaṃ.

৯৭৪.

974.

‘‘কস্স ৰাতেন ছুপিতা, নিদ্ধন্তা মুদুকাল়কা 201

‘‘Kassa vātena chupitā, niddhantā mudukāḷakā 202;

সোভযন্তি নলাটন্তং, নভা ৰিজ্জুরিৰুগ্গতা॥

Sobhayanti nalāṭantaṃ, nabhā vijjurivuggatā.

৯৭৫.

975.

‘‘কস্স এতানি অক্খীনি, আযতানি পুথূনি চ।

‘‘Kassa etāni akkhīni, āyatāni puthūni ca;

কো সোভতি ৰিসালক্খো, কস্সেতং উণ্ণজং মুখং॥

Ko sobhati visālakkho, kassetaṃ uṇṇajaṃ mukhaṃ.

৯৭৬.

976.

‘‘কস্সেতে লপনজাতা 203, সুদ্ধা সঙ্খৰরূপমা।

‘‘Kassete lapanajātā 204, suddhā saṅkhavarūpamā;

ভাসমানস্স সোভন্তি, দন্তা কুপ্পিলসাদিসা॥

Bhāsamānassa sobhanti, dantā kuppilasādisā.

৯৭৭.

977.

‘‘কস্স লাখারসসমা, হত্থপাদা সুখেধিতা।

‘‘Kassa lākhārasasamā, hatthapādā sukhedhitā;

কো সো বিম্বোট্ঠসম্পন্নো, দিৰা সূরিযোৰ ভাসতি॥

Ko so bimboṭṭhasampanno, divā sūriyova bhāsati.

৯৭৮.

978.

‘‘হিমচ্চযে হিমৰতি 205, মহাসালোৰ পুপ্ফিতো।

‘‘Himaccaye himavati 206, mahāsālova pupphito;

কো সো ওদাতপাৰারো, জযং ইন্দোৰ সোভতি॥

Ko so odātapāvāro, jayaṃ indova sobhati.

৯৭৯.

979.

‘‘সুৰণ্ণপীল়কাকিণ্ণং , মণিদণ্ডৰিচিত্তকং।

‘‘Suvaṇṇapīḷakākiṇṇaṃ , maṇidaṇḍavicittakaṃ;

কো সো পরিসমোগয্হ, ঈসং খগ্গং পমুঞ্চতি 207

Ko so parisamogayha, īsaṃ khaggaṃ pamuñcati 208.

৯৮০.

980.

‘‘সুৰণ্ণৰিকতা চিত্তা, সুকতা চিত্তসিব্বনা 209

‘‘Suvaṇṇavikatā cittā, sukatā cittasibbanā 210;

কো সো ওমুঞ্চতে পাদা, নমো কত্ৰা মহেসিনো’’॥

Ko so omuñcate pādā, namo katvā mahesino’’.

৯৮১.

981.

‘‘ধতরট্ঠা হি তে নাগা, ইদ্ধিমন্তো যসস্সিনো।

‘‘Dhataraṭṭhā hi te nāgā, iddhimanto yasassino;

সমুদ্দজায উপ্পন্না, নাগা এতে মহিদ্ধিকা’’তি॥

Samuddajāya uppannā, nāgā ete mahiddhikā’’ti.

ভূরিদত্তজাতকং ছট্ঠং।

Bhūridattajātakaṃ chaṭṭhaṃ.







Footnotes:
1. কিঞ্চি (সী॰ পী॰ ক॰)
2. kiñci (sī. pī. ka.)
3. তেজসী (সী॰ স্যা॰ পী॰ ক॰)
4. tejasī (sī. syā. pī. ka.)
5. ৰত্তৰতিং (স্যা॰ ক॰)
6. vattavatiṃ (syā. ka.)
7. বহুকা তগ্গরা (সী॰ স্যা॰ পী॰)
8. bahukā taggarā (sī. syā. pī.)
9. পোক্খরঞ্ঞা (স্যা॰ পী॰)
10. pokkharaññā (syā. pī.)
11. ইন্দানং (স্যা॰ ক॰)
12. indānaṃ (syā. ka.)
13. হোহি (স্যা॰)
14. hohi (syā.)
15. সাধুচিত্তং (পী॰)
16. sādhucittaṃ (pī.)
17. পদং (সী॰ পী॰)
18. padaṃ (sī. pī.)
19. মানিতো (ক॰)
20. mānito (ka.)
21. কুসলং (ক॰)
22. kusalaṃ (ka.)
23. কেহি (ক॰)
24. kehi (ka.)
25. কেহি (ক॰)
26. kehi (ka.)
27. ৰিত্তোস্মি (স্যা॰ ক॰)
28. vittosmi (syā. ka.)
29. আলম্বানোতি (সী॰ পী॰), আলম্বাযনোতি (স্যা॰)
30. ālambānoti (sī. pī.), ālambāyanoti (syā.)
31. সচে হি (সী॰ পী॰ ক॰)
32. ভূরিদত্তং পদিস্সসি (ক॰)
33. sace hi (sī. pī. ka.)
34. bhūridattaṃ padissasi (ka.)
35. মহিস্সমৰ দীযতি (সী॰ পী॰), মহিমস্স ৰিন্দ্রীযতি (স্যা॰)
36. mahissamava dīyati (sī. pī.), mahimassa vindrīyati (syā.)
37. জীৰরে চাপি সুস্সরে (সী॰ পী॰)
38. jīvare cāpi sussare (sī. pī.)
39. সচে হি (সী॰ পী॰ ক॰)
40. sace hi (sī. pī. ka.)
41. পদমেকং (স্যা॰ ক॰)
42. padamekaṃ (syā. ka.)
43. কায’স্স দিস্সতি (সী॰ পী॰)
44. kāya’ssa dissati (sī. pī.)
45. সট্ঠুং (সী॰ পী॰), যুট্ঠুং (স্যা॰), সুত্তুং (ক॰)
46. saṭṭhuṃ (sī. pī.), yuṭṭhuṃ (syā.), suttuṃ (ka.)
47. সামং (সী॰ পী॰)
48. sāmaṃ (sī. pī.)
49. যন্তং (ক॰)
50. yantaṃ (ka.)
51. তে নাভিসযি (সী॰), তে নাভিস্সসি (স্যা॰)
52. te nābhisayi (sī.), te nābhissasi (syā.)
53. যতো তং (সী॰)
54. yato taṃ (sī.)
55. পরিচারিংসু (সী॰ পী॰)
56. paricāriṃsu (sī. pī.)
57. পরিচারিংসু (সী॰ পী॰)
58. paricāriṃsu (sī. pī.)
59. ইমিস্সা গাথাযানন্তরে সী॰ পী॰ পোত্থকেসু – ‘‘সকুণী হতপুত্তাৰ, সুঞ্ঞং দিস্ৰা কুলাৰকং। তেন তেন পধাৰিস্স, পিযপুত্তং অপস্সতী’’তি ইতি অযম্পি গাথা আগতা
60. imissā gāthāyānantare sī. pī. potthakesu – ‘‘sakuṇī hataputtāva, suññaṃ disvā kulāvakaṃ; tena tena padhāvissa, piyaputtaṃ apassatī’’ti iti ayampi gāthā āgatā
61. সম্পমদ্দিতা (স্যা॰ ক॰)
62. sampamadditā (syā. ka.)
63. সুভগো (সী॰ পী॰)
64. উপধাৰিংসু অনন্তরা (সী॰ পী॰)
65. subhago (sī. pī.)
66. upadhāviṃsu anantarā (sī. pī.)
67. ওরেন দসরত্তস্স (সী॰ পী॰)
68. orena dasarattassa (sī. pī.)
69. কচ্চি তং নু ডসী তাত (সী॰), কচ্চি নু ডংসিতো তাত (স্যা॰), কচ্চিতানুডসী তাত (পী॰)
70. kacci taṃ nu ḍasī tāta (sī.), kacci nu ḍaṃsito tāta (syā.), kaccitānuḍasī tāta (pī.)
71. দত্তো (সী॰ স্যা॰ পী॰)
72. datto (sī. syā. pī.)
73. অভিজিগিংসতি (সী॰ স্যা॰ পী॰)
74. abhijigiṃsati (sī. syā. pī.)
75. অভিদস্সনং (সী॰ পী॰)
76. abhidassanaṃ (sī. pī.)
77. থুসমুট্ঠিং (স্যা॰), সত্তুমুট্ঠিং (সী॰ পী॰)
78. thusamuṭṭhiṃ (syā.), sattumuṭṭhiṃ (sī. pī.)
79. রুম্মী (সী॰ স্যা॰ পী॰)
80. rummī (sī. syā. pī.)
81. অচ্চিমুখী (সী॰ স্যা॰ পী॰)
82. accimukhī (sī. syā. pī.)
83. সা দিস্সতু অচ্চিমুখী (সী॰ পী॰)
84. sā dissatu accimukhī (sī. pī.)
85. যাৰতা ওদকা (সী॰), যাৰতা উদকজা (পী॰)
86. yāvatā odakā (sī.), yāvatā udakajā (pī.)
87. পকিরপরী (সী॰ পী॰), পকিরহরী (স্যা॰)
88. pakiraparī (sī. pī.), pakiraharī (syā.)
89. কংসস্স (সী॰ পী॰)
90. kaṃsassa (sī. pī.)
91. ওহাতুং (সী॰ পী॰)
92. ohātuṃ (sī. pī.)
93. দূর’মসরা (সী॰ পী॰)
94. সেখৰা (সী॰ পী॰), পেক্খৰা (স্যা॰ ক॰)
95. dūra’masarā (sī. pī.)
96. sekhavā (sī. pī.), pekkhavā (syā. ka.)
97. পিঙ্গিযং (সী॰ স্যা॰ পী॰)
98. piṅgiyaṃ (sī. syā. pī.)
99. ভৰতি (সী॰ স্যা॰ পী॰)
100. bhavati (sī. syā. pī.)
101. জেতুমগ্গিং (সী॰ পী॰)
102. jetumaggiṃ (sī. pī.)
103. রথং (সী॰ পী॰)
104. দুদীপোপজ্ঝগামি (স্যা॰)
105. rathaṃ (sī. pī.)
106. dudīpopajjhagāmi (syā.)
107. সোৰণ্ণমযং (স্যা॰ ক॰)
108. sovaṇṇamayaṃ (syā. ka.)
109. পৰত্ততি (স্যা॰ ক॰)
110. দধিসন্ন (সী॰ পী॰)
111. pavattati (syā. ka.)
112. dadhisanna (sī. pī.)
113. গিজ্ঝং (স্যা॰ ক॰), ৰিঞ্ঝং (?)
114. gijjhaṃ (syā. ka.), viñjhaṃ (?)
115. ৰিজ্ঝো (ক॰), ৰিজ্ঝা (স্যা॰)
116. কাকনেরু (সী॰ পী॰), কাকৰেরু (স্যা॰)
117. vijjho (ka.), vijjhā (syā.)
118. kākaneru (sī. pī.), kākaveru (syā.)
119. তিচাহ (সী॰ পী॰), তি চাহু (ক॰)
120. ticāha (sī. pī.), ti cāhu (ka.)
121. সিঞ্চন্তং (ক॰)
122. siñcantaṃ (ka.)
123. সধনা সভোগা (সী॰ স্যা॰ পী॰ ক॰)
124. sadhanā sabhogā (sī. syā. pī. ka.)
125. ন তপ্পে অগ্গি (ক॰)
126. দিরসঞ্ঞ কুরিযা (সী॰), দিরসঞ্ঞু কুরিযা (পী॰)
127. na tappe aggi (ka.)
128. dirasañña kuriyā (sī.), dirasaññu kuriyā (pī.)
129. নামন্থমানো (সী॰ পী॰)
130. nāmanthamāno (sī. pī.)
131. মিলক্খা (সী॰ পী॰)
132. milakkhā (sī. pī.)
133. গণ্হন্তি (ক॰)
134. gaṇhanti (ka.)
135. নিরিন্দ্রিযং অন্তং অসঞ্ঞকাযং (সী॰ পী॰), অনিদ্রিযং সন্তমসঞ্ঞকাযং (স্যা॰)
136. nirindriyaṃ antaṃ asaññakāyaṃ (sī. pī.), anidriyaṃ santamasaññakāyaṃ (syā.)
137. পকূব্বমানো (স্যা॰ ক॰)
138. pakūbbamāno (syā. ka.)
139. সন্থম্ভিতা (সী॰ পী॰), সন্ধাভিতা (স্যা॰), সন্তাপিতা (ক॰)
140. santhambhitā (sī. pī.), sandhābhitā (syā.), santāpitā (ka.)
141. পরপেস্সিতায (সী॰ পী॰)
142. parapessitāya (sī. pī.)
143. খত্তা ন ৰেস্সা ন (সী॰ পী॰)
144. khattā na vessā na (sī. pī.)
145. ব্রহ্মপহূ ভূতপতী (স্যা॰)
146. brahmapahū bhūtapatī (syā.)
147. মুসাৰঞ্চনপদেন (ক॰)
148. কিমত্থ’কাসি (সী॰ পী॰), কিমত্থকারী (স্যা॰)
149. musāvañcanapadena (ka.)
150. kimattha’kāsi (sī. pī.), kimatthakārī (syā.)
151. ভিঙ্গা (স্যা॰)
152. bhiṅgā (syā.)
153. মারভেয্যুং (ক॰)
154. mārabheyyuṃ (ka.)
155. মাহরন্তি (সী॰ স্যা॰ পী॰)
156. māharanti (sī. syā. pī.)
157. যূপস্স তে (সী॰), যূপস্স নে (পী॰)
158. yūpassa te (sī.), yūpassa ne (pī.)
159. ন ব্রাহ্মণা (সী॰ স্যা॰)
160. na brāhmaṇā (sī. syā.)
161. উপলদ্ধবালা (সী॰ পী॰)
162. upaladdhabālā (sī. pī.)
163. অতিগাল়যন্তি (সী॰ পী॰)
164. atigāḷayanti (sī. pī.)
165. বহুহী (সী॰)
166. bahuhī (sī.)
167. সুদেৰো (স্যা॰ ক॰)
168. sudevo (syā. ka.)
169. চিরেনপি (সী॰ পী॰)
170. cirenapi (sī. pī.)
171. ব্রাহ্মণজ্ঝোহরি তেন (ক॰)
172. brāhmaṇajjhohari tena (ka.)
173. ৰোস্সগ্গৰিভাগমাহু (সী॰)
174. vossaggavibhāgamāhu (sī.)
175. মুতীমা (সী॰ পী॰)
176. mutīmā (sī. pī.)
177. কত্ত (সী॰ পী॰)
178. katta (sī. pī.)
179. গিদ্ধিগতা (ক॰)
180. giddhigatā (ka.)
181. সমানং (স্যা॰ ক॰)
182. samānaṃ (syā. ka.)
183. নিচ্চসুখা (পী॰)
184. niccasukhā (pī.)
185. সব্বে তে সব্বেসং চতুন্ন (সী॰ পী॰)
186. sabbe te sabbesaṃ catunna (sī. pī.)
187. কারেন্তি (সী॰ স্যা॰ পী॰)
188. kārenti (sī. syā. pī.)
189. কারেন্তি (সী॰ স্যা॰ পী॰)
190. kārenti (sī. syā. pī.)
191. এতে (সী॰ স্যা॰ পী॰)
192. ete (sī. syā. pī.)
193. কারেন্তি (সী॰ স্যা॰ পী॰)
194. kārenti (sī. syā. pī.)
195. অঙ্কং (সী॰ পী॰)
196. aṅkaṃ (sī. pī.)
197. চরতে ৰরপঞ্ঞস্স (সী॰ পী॰)
198. carate varapaññassa (sī. pī.)
199. তপঞ্ঞমণিদণ্ডানি (সী॰ পী॰), সুৰণ্ণমণিদণ্ডানি (স্যা॰ ক॰)
200. tapaññamaṇidaṇḍāni (sī. pī.), suvaṇṇamaṇidaṇḍāni (syā. ka.)
201. মুদুকাল়কং (সী॰), মুদু কাল়িকা (স্যা॰)
202. mudukāḷakaṃ (sī.), mudu kāḷikā (syā.)
203. লপনজা সুদ্ধা (সী॰ পী॰)
204. lapanajā suddhā (sī. pī.)
205. হেমৰতো (সী॰ স্যা॰ পী॰)
206. hemavato (sī. syā. pī.)
207. ঈসো খগ্গংৰ মুঞ্চতি (সী॰ পী॰), ভন্তে খগ্গং পমুঞ্চতি (স্যা॰)
208. īso khaggaṃva muñcati (sī. pī.), bhante khaggaṃ pamuñcati (syā.)
209. সিব্বিনী (স্যা॰ ক॰)
210. sibbinī (syā. ka.)



Related texts:



অট্ঠকথা • Aṭṭhakathā / সুত্তপিটক (অট্ঠকথা) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / খুদ্দকনিকায (অট্ঠকথা) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / জাতক-অট্ঠকথা • Jātaka-aṭṭhakathā / [৫৪৩] ৬. ভূরিদত্তজাতকৰণ্ণনা • [543] 6. Bhūridattajātakavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact