| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ವಿಮಾನವತ್ಥು-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Vimānavatthu-aṭṭhakathā |
೬. ಭಿಕ್ಖಾದಾಯಕವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ
6. Bhikkhādāyakavimānavaṇṇanā
ಉಚ್ಚಮಿದಂ ಮಣಿಥೂಣಂ ವಿಮಾನನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖಾದಾಯಕವಿಮಾನಂ। ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ। ತೇನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪಟಿಪನ್ನೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಟ್ಠೋ ಏಕಸ್ಸ ಘರದ್ಧಾರೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ। ತತ್ಥ ಅಞ್ಞತರೋ ಪುರಿಸೋ ಧೋತಹತ್ಥಪಾದೋ ‘‘ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ನಿಸಿನ್ನೋ ಭೋಜನಂ ಉಪನೇತ್ವಾ ಪಾತಿಯಾ ಪಕ್ಖಿತ್ತೇ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಾತಿಯಾ ಭತ್ತಂ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪತ್ತೇ ಆಕಿರನ್ತೋ ತೇನ ‘‘ಏಕದೇಸಮೇವ ದೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೋಪಿ ಸಬ್ಬಮೇವ ಆಕಿರಿ। ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಅನುಮೋದನಂ ವತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ। ಸೋ ಪುರಿಸೋ ‘‘ಛಾತಜ್ಝತ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮಯಾ ಅಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಭತ್ತಂ ದಿನ್ನ’’ನ್ತಿ ಅನುಸ್ಸರನ್ತೋ ಉಳಾರಂ ಪೀತಿಸೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಲಭಿ। ಸೋ ಅಪರಭಾಗೇ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಾವತಿಂಸೇಸು ದ್ವಾದಸಯೋಜನಿಕೇ ಕನಕವಿಮಾನೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ। ತಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನತ್ಥೇರೋ ದೇವಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತೋ ಮಹತಿಯಾ ದೇವಿದ್ಧಿಯಾ ವಿರೋಚಮಾನಂ ದಿಸ್ವಾ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ –
Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānanti bhikkhādāyakavimānaṃ. Tassa kā uppatti? Bhagavā rājagahe viharati veḷuvane. Tena samayena aññataro bhikkhu addhānamaggapaṭipanno aññataraṃ gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭho ekassa gharaddhāre aṭṭhāsi. Tattha aññataro puriso dhotahatthapādo ‘‘bhuñjissāmī’’ti nisinno bhojanaṃ upanetvā pātiyā pakkhitte taṃ bhikkhuṃ disvā pātiyā bhattaṃ tassa bhikkhuno patte ākiranto tena ‘‘ekadesameva dehī’’ti vuttopi sabbameva ākiri. So bhikkhu anumodanaṃ vatvā pakkāmi. So puriso ‘‘chātajjhattassa bhikkhuno mayā abhuñjitvā bhattaṃ dinna’’nti anussaranto uḷāraṃ pītisomanassaṃ paṭilabhi. So aparabhāge kālaṃ katvā tāvatiṃsesu dvādasayojanike kanakavimāne nibbatti. Taṃ āyasmā mahāmoggallānatthero devacārikaṃ caranto mahatiyā deviddhiyā virocamānaṃ disvā imāhi gāthāhi paṭipucchi –
೧೦೮೧.
1081.
‘‘ಉಚ್ಚಮಿದಂ ಮಣಿಥೂಣಂ ವಿಮಾನಂ, ಸಮನ್ತತೋ ದ್ವಾದಸ ಯೋಜನಾನಿ।
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni;
ಕೂಟಾಗಾರಾ ಸತ್ತಸತಾ ಉಳಾರಾ, ವೇಳುರಿಯಥಮ್ಭಾ ರುಚಕತ್ಥತಾ ಸುಭಾ॥
Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā.
೧೦೮೨.
1082.
‘‘ದೇವಿದ್ಧಿಪತ್ತೋಸಿ ಮಹಾನುಭಾವೋ…ಪೇ॰…
‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo…pe…
ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ॥
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti.
ಸೋಪಿ ತಸ್ಸ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ –
Sopi tassa imāhi gāthāhi byākāsi –
೧೦೮೩.
1083.
‘‘ಸೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಅತ್ತಮನೋ…ಪೇ॰… ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ’’॥
‘‘So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ’’.
೧೦೮೪.
1084.
‘‘ಅಹಂ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಮನುಸ್ಸಭೂತೋ, ದಿಸ್ವಾನ ಭಿಕ್ಖುಂ ತಸಿತಂ ಕಿಲನ್ತಂ।
‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, disvāna bhikkhuṃ tasitaṃ kilantaṃ;
ಏಕಾಹಂ ಭಿಕ್ಖಂ ಪಟಿಪಾದಯಿಸ್ಸಂ, ಸಮಙ್ಗಿ ಭತ್ತೇನ ತದಾ ಅಕಾಸಿಂ॥
Ekāhaṃ bhikkhaṃ paṭipādayissaṃ, samaṅgi bhattena tadā akāsiṃ.
೧೦೮೫.
1085.
‘‘ತೇನ ಮೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ…ಪೇ॰… ವಣ್ಣೋ ಚ ಮೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ॥
‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
೧೦೮೪. ತತ್ಥ ಏಕಾಹಂ ಭಿಕ್ಖನ್ತಿ ಏಕಂ ಅಹಂ ಭಿಕ್ಖಾಮತ್ತಂ, ಏಕಂ ಭತ್ತವಡ್ಢಿತಕನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಪಟಿಪಾದಯಿಸ್ಸನ್ತಿ ಪಟಿಪಾದೇಸಿಂ ಅದಾಸಿಂ। ಸಮಙ್ಗಿ ಭತ್ತೇನಾತಿ ಭತ್ತೇನ ಸಮಙ್ಗೀಭೂತಂ, ಲದ್ಧಭಿಕ್ಖನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಏವಂ ಮಹಾಥೇರೋ ತೇನ ದೇವಪುತ್ತೇನ ಅತ್ತನೋ ಸುಚರಿತಕಮ್ಮೇ ಪಕಾಸಿತೇ ಸಪರಿವಾರಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕಮಾಗತೋ, ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಕಥೇಸಿ। ಸತ್ಥಾ ತಂ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತಮಹಾಜನಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ। ಸಾ ದೇಸನಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಅಹೋಸೀತಿ।
1084. Tattha ekāhaṃ bhikkhanti ekaṃ ahaṃ bhikkhāmattaṃ, ekaṃ bhattavaḍḍhitakanti attho. Paṭipādayissanti paṭipādesiṃ adāsiṃ. Samaṅgi bhattenāti bhattena samaṅgībhūtaṃ, laddhabhikkhanti attho. Evaṃ mahāthero tena devaputtena attano sucaritakamme pakāsite saparivārassa tassa dhammaṃ desetvā manussalokamāgato, taṃ pavattiṃ sammāsambuddhassa kathesi. Satthā taṃ aṭṭhuppattiṃ katvā sampattamahājanassa dhammaṃ desesi. Sā desanā mahājanassa sātthikā ahosīti.
ಭಿಕ್ಖಾದಾಯಕವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Bhikkhādāyakavimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ವಿಮಾನವತ್ಥುಪಾಳಿ • Vimānavatthupāḷi / ೬. ಭಿಕ್ಖಾದಾಯಕವಿಮಾನವತ್ಥು • 6. Bhikkhādāyakavimānavatthu
