| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមានវត្ថុ-អដ្ឋកថា • Vimānavatthu-aṭṭhakathā |
៦. ភិក្ខាទាយកវិមានវណ្ណនា
6. Bhikkhādāyakavimānavaṇṇanā
ឧច្ចមិទំ មណិថូណំ វិមានន្តិ ភិក្ខាទាយកវិមានំ។ តស្ស កា ឧប្បត្តិ? ភគវា រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ។ តេន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ អទ្ធានមគ្គបដិបន្នោ អញ្ញតរំ គាមំ បិណ្ឌាយ បវិដ្ឋោ ឯកស្ស ឃរទ្ធារេ អដ្ឋាសិ។ តត្ថ អញ្ញតរោ បុរិសោ ធោតហត្ថបាទោ ‘‘ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ និសិន្នោ ភោជនំ ឧបនេត្វា បាតិយា បក្ខិត្តេ តំ ភិក្ខុំ ទិស្វា បាតិយា ភត្តំ តស្ស ភិក្ខុនោ បត្តេ អាកិរន្តោ តេន ‘‘ឯកទេសមេវ ទេហី’’តិ វុត្តោបិ សព្ពមេវ អាកិរិ។ សោ ភិក្ខុ អនុមោទនំ វត្វា បក្កាមិ។ សោ បុរិសោ ‘‘ឆាតជ្ឈត្តស្ស ភិក្ខុនោ មយា អភុញ្ជិត្វា ភត្តំ ទិន្ន’’ន្តិ អនុស្សរន្តោ ឧឡារំ បីតិសោមនស្សំ បដិលភិ។ សោ អបរភាគេ កាលំ កត្វា តាវតិំសេសុ ទ្វាទសយោជនិកេ កនកវិមានេ និព្ពត្តិ។ តំ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានត្ថេរោ ទេវចារិកំ ចរន្តោ មហតិយា ទេវិទ្ធិយា វិរោចមានំ ទិស្វា ឥមាហិ គាថាហិ បដិបុច្ឆិ –
Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānanti bhikkhādāyakavimānaṃ. Tassa kā uppatti? Bhagavā rājagahe viharati veḷuvane. Tena samayena aññataro bhikkhu addhānamaggapaṭipanno aññataraṃ gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭho ekassa gharaddhāre aṭṭhāsi. Tattha aññataro puriso dhotahatthapādo ‘‘bhuñjissāmī’’ti nisinno bhojanaṃ upanetvā pātiyā pakkhitte taṃ bhikkhuṃ disvā pātiyā bhattaṃ tassa bhikkhuno patte ākiranto tena ‘‘ekadesameva dehī’’ti vuttopi sabbameva ākiri. So bhikkhu anumodanaṃ vatvā pakkāmi. So puriso ‘‘chātajjhattassa bhikkhuno mayā abhuñjitvā bhattaṃ dinna’’nti anussaranto uḷāraṃ pītisomanassaṃ paṭilabhi. So aparabhāge kālaṃ katvā tāvatiṃsesu dvādasayojanike kanakavimāne nibbatti. Taṃ āyasmā mahāmoggallānatthero devacārikaṃ caranto mahatiyā deviddhiyā virocamānaṃ disvā imāhi gāthāhi paṭipucchi –
១០៨១.
1081.
‘‘ឧច្ចមិទំ មណិថូណំ វិមានំ, សមន្តតោ ទ្វាទស យោជនានិ;
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ, samantato dvādasa yojanāni;
កូដាគារា សត្តសតា ឧឡារា, វេឡុរិយថម្ភា រុចកត្ថតា សុភា។
Kūṭāgārā sattasatā uḷārā, veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā.
១០៨២.
1082.
‘‘ទេវិទ្ធិបត្តោសិ មហានុភាវោ…បេ.…
‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo…pe…
វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ។
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti.
សោបិ តស្ស ឥមាហិ គាថាហិ ព្យាកាសិ –
Sopi tassa imāhi gāthāhi byākāsi –
១០៨៣.
1083.
‘‘សោ ទេវបុត្តោ អត្តមនោ…បេ.… យស្ស កម្មស្សិទំ ផលំ’’។
‘‘So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ’’.
១០៨៤.
1084.
‘‘អហំ មនុស្សេសុ មនុស្សភូតោ, ទិស្វាន ភិក្ខុំ តសិតំ កិលន្តំ;
‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, disvāna bhikkhuṃ tasitaṃ kilantaṃ;
ឯកាហំ ភិក្ខំ បដិបាទយិស្សំ, សមង្គិ ភត្តេន តទា អកាសិំ។
Ekāhaṃ bhikkhaṃ paṭipādayissaṃ, samaṅgi bhattena tadā akāsiṃ.
១០៨៥.
1085.
‘‘តេន មេតាទិសោ វណ្ណោ…បេ.… វណ្ណោ ច មេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ។
‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
១០៨៤. តត្ថ ឯកាហំ ភិក្ខន្តិ ឯកំ អហំ ភិក្ខាមត្តំ, ឯកំ ភត្តវឌ្ឍិតកន្តិ អត្ថោ។ បដិបាទយិស្សន្តិ បដិបាទេសិំ អទាសិំ។ សមង្គិ ភត្តេនាតិ ភត្តេន សមង្គីភូតំ, លទ្ធភិក្ខន្តិ អត្ថោ។ ឯវំ មហាថេរោ តេន ទេវបុត្តេន អត្តនោ សុចរិតកម្មេ បកាសិតេ សបរិវារស្ស តស្ស ធម្មំ ទេសេត្វា មនុស្សលោកមាគតោ, តំ បវត្តិំ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស កថេសិ។ សត្ថា តំ អដ្ឋុប្បត្តិំ កត្វា សម្បត្តមហាជនស្ស ធម្មំ ទេសេសិ។ សា ទេសនា មហាជនស្ស សាត្ថិកា អហោសីតិ។
1084. Tattha ekāhaṃ bhikkhanti ekaṃ ahaṃ bhikkhāmattaṃ, ekaṃ bhattavaḍḍhitakanti attho. Paṭipādayissanti paṭipādesiṃ adāsiṃ. Samaṅgi bhattenāti bhattena samaṅgībhūtaṃ, laddhabhikkhanti attho. Evaṃ mahāthero tena devaputtena attano sucaritakamme pakāsite saparivārassa tassa dhammaṃ desetvā manussalokamāgato, taṃ pavattiṃ sammāsambuddhassa kathesi. Satthā taṃ aṭṭhuppattiṃ katvā sampattamahājanassa dhammaṃ desesi. Sā desanā mahājanassa sātthikā ahosīti.
ភិក្ខាទាយកវិមានវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Bhikkhādāyakavimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / វិមានវត្ថុបាឡិ • Vimānavatthupāḷi / ៦. ភិក្ខាទាយកវិមានវត្ថុ • 6. Bhikkhādāyakavimānavatthu
