| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಜಾತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Jātaka-aṭṭhakathā |
[೫೯] ೯. ಭೇರಿವಾದಕಜಾತಕವಣ್ಣನಾ
[59] 9. Bherivādakajātakavaṇṇanā
ಧಮೇ ಧಮೇತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಅಞ್ಞತರಂ ದುಬ್ಬಚಭಿಕ್ಖುಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ। ತಞ್ಹಿ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸತ್ಥಾ ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ ಭಿಕ್ಖು ದುಬ್ಬಚೋಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ನ ತ್ವಂ ಭಿಕ್ಖು ಇದಾನೇವ ದುಬ್ಬಚೋ, ಪುಬ್ಬೇಪಿ ದುಬ್ಬಚೋಯೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅತೀತಂ ಆಹರಿ।
Dhame dhameti idaṃ satthā jetavane viharanto aññataraṃ dubbacabhikkhuṃ ārabbha kathesi. Tañhi bhikkhuṃ satthā ‘‘saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu dubbacosī’’ti pucchitvā ‘‘saccaṃ, bhagavā’’ti vutte ‘‘na tvaṃ bhikkhu idāneva dubbaco, pubbepi dubbacoyevā’’ti vatvā atītaṃ āhari.
ಅತೀತೇ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೇ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇನ್ತೇ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಭೇರಿವಾದಕಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಗಾಮಕೇ ವಸತಿ। ಸೋ ‘‘ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ನಕ್ಖತ್ತಂ ಘುಟ್ಠ’’ನ್ತಿ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಸಮಜ್ಜಮಣ್ಡಲೇ ಭೇರಿಂ ವಾದೇತ್ವಾ ಧನಂ ಆಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪುತ್ತಂ ಆದಾಯ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಭೇರಿಂ ವಾದೇತ್ವಾ ಬಹುಧನಂ ಲಭಿ। ಸೋ ತಂ ಆದಾಯ ಅತ್ತನೋ ಗಾಮಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಚೋರಾಟವಿಂ ಪತ್ವಾ ಪುತ್ತಂ ನಿರನ್ತರಂ ಭೇರಿಂ ವಾದೇನ್ತಂ ವಾರೇಸಿ ‘‘ತಾತ, ನಿರನ್ತರಂ ಅವಾದೇತ್ವಾ ಮಗ್ಗಪಟಿಪನ್ನಸ್ಸ ಇಸ್ಸರಸ್ಸ ಭೇರಿಂ ವಿಯ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ವಾದೇಹೀ’’ತಿ ಸೋ ಪಿತರಾ ವಾರಿಯಮಾನೋಪಿ ‘‘ಭೇರಿಸದ್ದೇನೇವ ಚೋರೇ ಪಲಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ನಿರನ್ತರಮೇವ ವಾದೇಸಿ। ಚೋರಾ ಪಠಮಞ್ಞೇವ ಭೇರಿಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಇಸ್ಸರಭೇರೀ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಪಲಾಯಿತ್ವಾ ಅತಿ ವಿಯ ಏಕಾಬದ್ಧಂ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ನಾಯಂ ಇಸ್ಸರಭೇರೀ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಉಪಧಾರೇನ್ತಾ ದ್ವೇಯೇವ ಜನೇ ದಿಸ್ವಾ ಪೋಥೇತ್ವಾ ವಿಲುಮ್ಪಿಂಸು। ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ‘‘ಕಿಚ್ಛೇನ ವತ ನೋ ಲದ್ಧಂ ಧನಂ ಏಕಾಬದ್ಧಂ ಕತ್ವಾ ವಾದೇನ್ತೋ ನಾಸೇಸೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto bherivādakakule nibbattitvā gāmake vasati. So ‘‘bārāṇasiyaṃ nakkhattaṃ ghuṭṭha’’nti sutvā ‘‘samajjamaṇḍale bheriṃ vādetvā dhanaṃ āharissāmī’’ti puttaṃ ādāya tattha gantvā bheriṃ vādetvā bahudhanaṃ labhi. So taṃ ādāya attano gāmaṃ gacchanto corāṭaviṃ patvā puttaṃ nirantaraṃ bheriṃ vādentaṃ vāresi ‘‘tāta, nirantaraṃ avādetvā maggapaṭipannassa issarassa bheriṃ viya antarantarā vādehī’’ti so pitarā vāriyamānopi ‘‘bherisaddeneva core palāpessāmī’’ti vatvā nirantarameva vādesi. Corā paṭhamaññeva bherisaddaṃ sutvā ‘‘issarabherī bhavissatī’’ti palāyitvā ati viya ekābaddhaṃ saddaṃ sutvā ‘‘nāyaṃ issarabherī bhavissatī’’ti āgantvā upadhārentā dveyeva jane disvā pothetvā vilumpiṃsu. Bodhisatto ‘‘kicchena vata no laddhaṃ dhanaṃ ekābaddhaṃ katvā vādento nāsesī’’ti vatvā imaṃ gāthamāha –
೫೯.
59.
‘‘ಧಮೇ ಧಮೇ ನಾತಿಧಮೇ, ಅತಿಧನ್ತಞ್ಹಿ ಪಾಪಕಂ।
‘‘Dhame dhame nātidhame, atidhantañhi pāpakaṃ;
ಧನ್ತೇನ ಹಿ ಸತಂ ಲದ್ಧಂ, ಅತಿಧನ್ತೇನ ನಾಸಿತ’’ನ್ತಿ॥
Dhantena hi sataṃ laddhaṃ, atidhantena nāsita’’nti.
ತತ್ಥ ಧಮೇ ಧಮೇತಿ ಧಮೇಯ್ಯ ನೋ ನ ಧಮೇಯ್ಯ, ಭೇರಿಂ ವಾದೇಯ್ಯ ನೋ ನ ವಾದೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ನಾತಿಧಮೇತಿ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪನ ನಿರನ್ತರಮೇವ ಕತ್ವಾ ನ ವಾದೇಯ್ಯ। ಕಿಂಕಾರಣಾ? ಅತಿಧನ್ತಞ್ಹಿ ಪಾಪಕಂ, ನಿರನ್ತರಂ ಭೇರಿವಾದನಂ ಇದಾನಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಾಪಕಂ ಲಾಮಕಂ ಜಾತಂ। ಧನ್ತೇನ ಹಿ ಸತಂ ಲದ್ಧನ್ತಿ ನಗರೇ ಧಮನ್ತೇನ ಭೇರಿವಾದನೇನ ಕಹಾಪಣಸತಂ ಲದ್ಧಂ। ಅತಿಧನ್ತೇನ ನಾಸಿತನ್ತಿ ಇದಾನಿ ಪನ ಮೇ ಪುತ್ತೇನ ವಚನಂ ಅಕತ್ವಾ ಯದಿದಂ ಅಟವಿಯಂ ಅತಿಧನ್ತಂ, ತೇನ ಅತಿಧನ್ತೇನ ಸಬ್ಬಂ ನಾಸಿತನ್ತಿ।
Tattha dhame dhameti dhameyya no na dhameyya, bheriṃ vādeyya no na vādeyyāti attho. Nātidhameti atikkamitvā pana nirantarameva katvā na vādeyya. Kiṃkāraṇā? Atidhantañhi pāpakaṃ, nirantaraṃ bherivādanaṃ idāni amhākaṃ pāpakaṃ lāmakaṃ jātaṃ. Dhantena hi sataṃ laddhanti nagare dhamantena bherivādanena kahāpaṇasataṃ laddhaṃ. Atidhantena nāsitanti idāni pana me puttena vacanaṃ akatvā yadidaṃ aṭaviyaṃ atidhantaṃ, tena atidhantena sabbaṃ nāsitanti.
ಸತ್ಥಾ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಅನುಸನ್ಧಿಂ ಘಟೇತ್ವಾ ಜಾತಕಂ ಸಮೋಧಾನೇಸಿ – ‘‘ತದಾ ಪುತ್ತೋ ದುಬ್ಬಚಭಿಕ್ಖು ಅಹೋಸಿ, ಪಿತಾ ಪನ ಅಹಮೇವ ಅಹೋಸಿ’’ನ್ತಿ।
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā anusandhiṃ ghaṭetvā jātakaṃ samodhānesi – ‘‘tadā putto dubbacabhikkhu ahosi, pitā pana ahameva ahosi’’nti.
ಭೇರಿವಾದಕಜಾತಕವಣ್ಣನಾ ನವಮಾ।
Bherivādakajātakavaṇṇanā navamā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಜಾತಕಪಾಳಿ • Jātakapāḷi / ೫೯. ಭೇರಿವಾದಕಜಾತಕಂ • 59. Bherivādakajātakaṃ
