| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā |
ភារដ្ឋកថាវណ្ណនា
Bhāraṭṭhakathāvaṇṇanā
១០១. ភារដ្ឋកថាយំ ភារដ្ឋន្តិ មាតិកាបទស្ស ភារោ នាមាតិ ឥទំ អត្ថទស្សនន្តិ អាហ ‘‘ភារោយេវ ភារដ្ឋ’’ន្តិ។ បុរិមគលេតិ គលស្ស បុរិមភាគេ។ គលវាដកោតិ គីវាយ ឧបរិមគលវាដកោ។ ឧរបរិច្ឆេទមជ្ឈេតិ ឧរបរិយន្តស្ស មជ្ឈេ។ សាមិកេហិ អនាណត្តោតិ ឥទំ យទិ សាមិកេហិ ‘‘ឥមំ ភារំ នេត្វា អសុកដ្ឋានេ ទេហី’’តិ អាណត្តោ ភវេយ្យ, តទា តេន គហិតភណ្ឌំ ឧបនិក្ខិត្តំ សិយា, តញ្ច ថេយ្យចិត្តេន សីសាទិតោ ឱរោបេន្តស្សាបិ អវហារោ ន សិយា, សាមិកានំ បន ធុរនិក្ខេបេ ឯវ សិយាតិ តតោ ឧបនិក្ខិត្តភណ្ឌភាវតោ វិយោជេតុំ វុត្តំ, តេនេវ វក្ខតិ ‘‘តេហិ បន អនាណត្តត្តា បារាជិក’’ន្តិ។ ឃំសន្តោតិ សីសតោ អនុក្ខិបន្តោ, យទិ ឧក្ខិបេយ្យ, ឧក្ខិត្តមត្តេ បារាជិកំ, តេនាហ សីសតោ កេសគ្គមត្តម្បីតិអាទិ។ យោ ចាយន្តិ យោ អយំ វិនិច្ឆយោ។
101. Bhāraṭṭhakathāyaṃ bhāraṭṭhanti mātikāpadassa bhāro nāmāti idaṃ atthadassananti āha ‘‘bhāroyeva bhāraṭṭha’’nti. Purimagaleti galassa purimabhāge. Galavāṭakoti gīvāya uparimagalavāṭako. Uraparicchedamajjheti urapariyantassa majjhe. Sāmikehi anāṇattoti idaṃ yadi sāmikehi ‘‘imaṃ bhāraṃ netvā asukaṭṭhāne dehī’’ti āṇatto bhaveyya, tadā tena gahitabhaṇḍaṃ upanikkhittaṃ siyā, tañca theyyacittena sīsādito oropentassāpi avahāro na siyā, sāmikānaṃ pana dhuranikkhepe eva siyāti tato upanikkhittabhaṇḍabhāvato viyojetuṃ vuttaṃ, teneva vakkhati ‘‘tehi pana anāṇattattā pārājika’’nti. Ghaṃsantoti sīsato anukkhipanto, yadi ukkhipeyya, ukkhittamatte pārājikaṃ, tenāha sīsato kesaggamattampītiādi. Yo cāyanti yo ayaṃ vinicchayo.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ២. ទុតិយបារាជិកំ • 2. Dutiyapārājikaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ២. ទុតិយបារាជិកំ • 2. Dutiyapārājikaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ភារដ្ឋកថាវណ្ណនា • Bhāraṭṭhakathāvaṇṇanā
