| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā |
អារាមដ្ឋកថាវណ្ណនា
Ārāmaṭṭhakathāvaṇṇanā
១០២. អារាមដ្ឋកថាយំ អារាមំ អភិយុញ្ជតីតិ ឥទំ អភិយោគករណំ បរេសំ ភូមដ្ឋភណ្ឌាទីសុបិ កាតុំ វដ្ដតិយេវ។ អារាមាទិថាវរេសុ បន យេភុយ្យេន អភិយោគវសេនេវ គហណសម្ភវតោ ឯត្ថេវ បាឡិយំ អភិយោគោ វុត្តោ, ឥតិ ឥមិនា នយេន សព្ពត្ថាបិ សក្កា ញាតុន្តិ គហេតព្ពំ។ អទិន្នាទានស្ស បយោគត្តាតិ សហបយោគមាហ។ វត្ថុម្ហិយេវ កតបយោគត្តា សហបយោគវសេន ហេតំ ទុក្កដំ។ សយម្បីតិ អភិយុញ្ជកោបិ។ ‘‘កិំ ករោមិ កិំ ករោមី’’តិ ឯវំ កិង្ការមេវ បដិស្សុណន្តោ វិយ ចរតីតិ កិង្ការបដិស្សាវី, តស្ស ភាវោ កិង្ការបដិស្សាវិភាវោ, តស្មិំ, អត្តនោ វសវត្តិភាវេតិ វុត្តំ ហោតិ។ ឧក្កោចន្តិ លញ្ជំ។ សព្ពេសំ បារាជិកន្តិ កូដវិនិច្ឆយិកាទីនំ។ អយំ វត្ថុសាមីតិអាទិកស្ស ឧភិន្នំ ធុរនិក្ខេបករណហេតុនោ បយោគស្ស ករណក្ខណេវ បារាជិកំ ហោតីតិ វេទិតព្ពំ។ សចេ បន សាមិកស្ស វិមតិ ច ធុរនិក្ខេបោ ច កមេន ឧប្បជ្ជន្តិ, បយោគសមុដ្ឋាបកចិត្តក្ខណេ បារាជិកមេវ ហោតិ, ន ថុល្លច្ចយំ។ យទិ វិមតិយេវ ឧប្បជ្ជតិ, តទា ថុល្លច្ចយមេវាតិ វេទិតព្ពំ, អយំ នយោ សព្ពត្ថ យថានុរូបំ គហេតព្ពោ។ ធុរនិក្ខេបវសេនេវ បរាជយោតិ សាមិកោ ‘‘អហំ ន មុច្ចាមី’’តិ ធុរំ អនិក្ខិបន្តោ អដ្ដោ បរាជិតោ នាម ន ហោតីតិ ទស្សេតិ។
102. Ārāmaṭṭhakathāyaṃ ārāmaṃ abhiyuñjatīti idaṃ abhiyogakaraṇaṃ paresaṃ bhūmaṭṭhabhaṇḍādīsupi kātuṃ vaṭṭatiyeva. Ārāmādithāvaresu pana yebhuyyena abhiyogavaseneva gahaṇasambhavato ettheva pāḷiyaṃ abhiyogo vutto, iti iminā nayena sabbatthāpi sakkā ñātunti gahetabbaṃ. Adinnādānassa payogattāti sahapayogamāha. Vatthumhiyeva katapayogattā sahapayogavasena hetaṃ dukkaṭaṃ. Sayampīti abhiyuñjakopi. ‘‘Kiṃ karomi kiṃ karomī’’ti evaṃ kiṅkārameva paṭissuṇanto viya caratīti kiṅkārapaṭissāvī, tassa bhāvo kiṅkārapaṭissāvibhāvo, tasmiṃ, attano vasavattibhāveti vuttaṃ hoti. Ukkocanti lañjaṃ. Sabbesaṃ pārājikanti kūṭavinicchayikādīnaṃ. Ayaṃ vatthusāmītiādikassa ubhinnaṃ dhuranikkhepakaraṇahetuno payogassa karaṇakkhaṇeva pārājikaṃ hotīti veditabbaṃ. Sace pana sāmikassa vimati ca dhuranikkhepo ca kamena uppajjanti, payogasamuṭṭhāpakacittakkhaṇe pārājikameva hoti, na thullaccayaṃ. Yadi vimatiyeva uppajjati, tadā thullaccayamevāti veditabbaṃ, ayaṃ nayo sabbattha yathānurūpaṃ gahetabbo. Dhuranikkhepavaseneva parājayoti sāmiko ‘‘ahaṃ na muccāmī’’ti dhuraṃ anikkhipanto aṭṭo parājito nāma na hotīti dasseti.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ២. ទុតិយបារាជិកំ • 2. Dutiyapārājikaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ២. ទុតិយបារាជិកំ • 2. Dutiyapārājikaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / អារាមដ្ឋកថាវណ្ណនា • Ārāmaṭṭhakathāvaṇṇanā
