| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya |
੧੦. ਬਹੁਧੀਤਰਸੁਤ੍ਤਂ
10. Bahudhītarasuttaṃ
੧੯੬. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗવਾ ਕੋਸਲੇਸੁ વਿਹਰਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ વਨਸਣ੍ਡੇ। ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਭਾਰਦ੍વਾਜਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚਤੁਦ੍ਦਸ ਬਲੀਬਦ੍ਦਾ ਨਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ। ਅਥ ਖੋ ਭਾਰਦ੍વਾਜਗੋਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤੇ ਬਲੀਬਦ੍ਦੇ ਗવੇਸਨ੍ਤੋ ਯੇਨ ਸੋ વਨਸਣ੍ਡੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਅਦ੍ਦਸ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮਿਂ વਨਸਣ੍ਡੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍વਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍વਾ। ਦਿਸ੍વਾਨ ਯੇਨ ਭਗવਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਭਗવਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ –
196. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu viharati aññatarasmiṃ vanasaṇḍe. Tena kho pana samayena aññatarassa bhāradvājagottassa brāhmaṇassa catuddasa balībaddā naṭṭhā honti. Atha kho bhāradvājagotto brāhmaṇo te balībadde gavesanto yena so vanasaṇḍo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā addasa bhagavantaṃ tasmiṃ vanasaṇḍe nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. Disvāna yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi –
ਅਜ੍ਜਸਟ੍ਠਿਂ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਨਾਯਂ ਸਮਣੋ ਸੁਖੀ॥
Ajjasaṭṭhiṃ na dissanti, tenāyaṃ samaṇo sukhī.
‘‘ਨ ਹਿ ਨੂਨਿਮਸ੍ਸ ਸਮਣਸ੍ਸ, ਤਿਲਾਖੇਤ੍ਤਸ੍ਮਿ ਪਾਪਕਾ।
‘‘Na hi nūnimassa samaṇassa, tilākhettasmi pāpakā;
‘‘ਨ ਹਿ ਨੂਨਿਮਸ੍ਸ ਸਮਣਸ੍ਸ, ਤੁਚ੍ਛਕੋਟ੍ਠਸ੍ਮਿ ਮੂਸਿਕਾ।
‘‘Na hi nūnimassa samaṇassa, tucchakoṭṭhasmi mūsikā;
ਉਸ੍ਸੋਲ਼੍ਹਿਕਾਯ ਨਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤੇਨਾਯਂ ਸਮਣੋ ਸੁਖੀ॥
Ussoḷhikāya naccanti, tenāyaṃ samaṇo sukhī.
‘‘ਨ ਹਿ ਨੂਨਿਮਸ੍ਸ ਸਮਣਸ੍ਸ, ਸਨ੍ਥਾਰੋ ਸਤ੍ਤਮਾਸਿਕੋ।
‘‘Na hi nūnimassa samaṇassa, santhāro sattamāsiko;
ਉਪ੍ਪਾਟਕੇਹਿ ਸਞ੍ਛਨ੍ਨੋ, ਤੇਨਾਯਂ ਸਮਣੋ ਸੁਖੀ॥
Uppāṭakehi sañchanno, tenāyaṃ samaṇo sukhī.
‘‘ਨ ਹਿ ਨੂਨਿਮਸ੍ਸ ਸਮਣਸ੍ਸ, વਿਧવਾ ਸਤ੍ਤ ਧੀਤਰੋ।
‘‘Na hi nūnimassa samaṇassa, vidhavā satta dhītaro;
‘‘ਨ ਹਿ ਨੂਨਿਮਸ੍ਸ ਸਮਣਸ੍ਸ, ਪਿਙ੍ਗਲਾ ਤਿਲਕਾਹਤਾ।
‘‘Na hi nūnimassa samaṇassa, piṅgalā tilakāhatā;
ਸੋਤ੍ਤਂ ਪਾਦੇਨ ਬੋਧੇਤਿ, ਤੇਨਾਯਂ ਸਮਣੋ ਸੁਖੀ॥
Sottaṃ pādena bodheti, tenāyaṃ samaṇo sukhī.
‘‘ਨ ਹਿ ਨੂਨਿਮਸ੍ਸ ਸਮਣਸ੍ਸ, ਪਚ੍ਚੂਸਮ੍ਹਿ ਇਣਾਯਿਕਾ।
‘‘Na hi nūnimassa samaṇassa, paccūsamhi iṇāyikā;
ਦੇਥ ਦੇਥਾਤਿ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਨਾਯਂ ਸਮਣੋ ਸੁਖੀ’’ਤਿ॥
Detha dethāti codenti, tenāyaṃ samaṇo sukhī’’ti.
‘‘ਨ ਹਿ ਮਯ੍ਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਬਲੀਬਦ੍ਦਾ ਚਤੁਦ੍ਦਸ।
‘‘Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, balībaddā catuddasa;
ਅਜ੍ਜਸਟ੍ਠਿਂ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਨਾਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸੁਖੀ॥
Ajjasaṭṭhiṃ na dissanti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.
‘‘ਨ ਹਿ ਮਯ੍ਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਤਿਲਾਖੇਤ੍ਤਸ੍ਮਿ ਪਾਪਕਾ।
‘‘Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, tilākhettasmi pāpakā;
ਏਕਪਣ੍ਣਾ ਦੁਪਣ੍ਣਾ ਚ, ਤੇਨਾਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸੁਖੀ॥
Ekapaṇṇā dupaṇṇā ca, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.
‘‘ਨ ਹਿ ਮਯ੍ਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਤੁਚ੍ਛਕੋਟ੍ਠਸ੍ਮਿ ਮੂਸਿਕਾ।
‘‘Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, tucchakoṭṭhasmi mūsikā;
ਉਸ੍ਸੋਲ਼੍ਹਿਕਾਯ ਨਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤੇਨਾਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸੁਖੀ॥
Ussoḷhikāya naccanti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.
‘‘ਨ ਹਿ ਮਯ੍ਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਸਨ੍ਥਾਰੋ ਸਤ੍ਤਮਾਸਿਕੋ।
‘‘Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, santhāro sattamāsiko;
ਉਪ੍ਪਾਟਕੇਹਿ ਸਞ੍ਛਨ੍ਨੋ, ਤੇਨਾਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸੁਖੀ॥
Uppāṭakehi sañchanno, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.
‘‘ਨ ਹਿ ਮਯ੍ਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, વਿਧવਾ ਸਤ੍ਤ ਧੀਤਰੋ।
‘‘Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, vidhavā satta dhītaro;
ਏਕਪੁਤ੍ਤਾ ਦੁਪੁਤ੍ਤਾ ਚ, ਤੇਨਾਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸੁਖੀ॥
Ekaputtā duputtā ca, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.
‘‘ਨ ਹਿ ਮਯ੍ਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਿਙ੍ਗਲਾ ਤਿਲਕਾਹਤਾ।
‘‘Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, piṅgalā tilakāhatā;
ਸੋਤ੍ਤਂ ਪਾਦੇਨ ਬੋਧੇਤਿ, ਤੇਨਾਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸੁਖੀ॥
Sottaṃ pādena bodheti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.
‘‘ਨ ਹਿ ਮਯ੍ਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਚ੍ਚੂਸਮ੍ਹਿ ਇਣਾਯਿਕਾ।
‘‘Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, paccūsamhi iṇāyikā;
ਦੇਥ ਦੇਥਾਤਿ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਨਾਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸੁਖੀ’’ਤਿ॥
Detha dethāti codenti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī’’ti.
ਏવਂ વੁਤ੍ਤੇ, ਭਾਰਦ੍વਾਜਗੋਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ! ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ વਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ વਾ વਿવਰੇਯ੍ਯ, ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ વਾ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ વਾ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ – ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਰੂਪਾਨਿ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ; ਏવਮੇવ ਭੋਤਾ ਗੋਤਮੇਨ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋ। ਏਸਾਹਂ ਭવਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ। ਲਭੇਯ੍ਯਾਹਂ ਭੋਤੋ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਲਭੇਯ੍ਯਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ।
Evaṃ vutte, bhāradvājagotto brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evameva bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Labheyyāhaṃ bhoto gotamassa santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti.
ਅਲਤ੍ਥ ਖੋ ਭਾਰਦ੍વਾਜਗੋਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗવਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਅਲਤ੍ਥ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ। ਅਚਿਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪਨਾਯਸ੍ਮਾ ਭਾਰਦ੍વਾਜੋ ਏਕੋ વੂਪਕਟ੍ਠੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਆਤਾਪੀ ਪਹਿਤਤ੍ਤੋ વਿਹਰਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇવ – ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਦੇવ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ, ਤਦਨੁਤ੍ਤਰਂ – ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੇવ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍વਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ વਿਹਾਸਿ। ‘‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, વੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’’ਤਿ ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਾਸਿ। ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਚ ਪਨਾਯਸ੍ਮਾ ਭਾਰਦ੍વਾਜੋ ਅਰਹਤਂ ਅਹੋਸੀਤਿ।
Alattha kho bhāradvājagotto brāhmaṇo bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Acirūpasampanno panāyasmā bhāradvājo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’’ti abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṃ ahosīti.
ਅਰਹਨ੍ਤવਗ੍ਗੋ ਪਠਮੋ।
Arahantavaggo paṭhamo.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
Tassuddānaṃ –
ਧਨਞ੍ਜਾਨੀ ਚ ਅਕ੍ਕੋਸਂ, ਅਸੁਰਿਨ੍ਦਂ ਬਿਲਙ੍ਗਿਕਂ।
Dhanañjānī ca akkosaṃ, asurindaṃ bilaṅgikaṃ;
ਅਹਿਂਸਕਂ ਜਟਾ ਚੇવ, ਸੁਦ੍ਧਿਕਞ੍ਚੇવ ਅਗ੍ਗਿਕਾ।
Ahiṃsakaṃ jaṭā ceva, suddhikañceva aggikā;
ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਂ ਬਹੁਧੀਤਰੇਨ ਚ ਤੇ ਦਸਾਤਿ॥
Sundarikaṃ bahudhītarena ca te dasāti.
Footnotes:
Related texts:
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ੧੦. ਬਹੁਧੀਤਰਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 10. Bahudhītarasuttavaṇṇanā
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ੧੦. ਬਹੁਧੀਤਰਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 10. Bahudhītarasuttavaṇṇanā
