| Library / Tipiṭaka / திபிடக • Tipiṭaka / மிலிந்த³பஞ்ஹபாளி • Milindapañhapāḷi |
மெண்ட³கபஞ்ஹாரம்ப⁴கதா²
Meṇḍakapañhārambhakathā
அட்ட²மந்தபரிவஜ்ஜனீயட்டா²னானி
Aṭṭhamantaparivajjanīyaṭṭhānāni
மிலிந்தோ³ ஞாணபே⁴தா³ய, நாக³ஸேனமுபாக³மி.
Milindo ñāṇabhedāya, nāgasenamupāgami.
வஸந்தோ தஸ்ஸ சா²யாய, பரிபுச்ச²ங் புனப்புனங்;
Vasanto tassa chāyāya, paripucchaṃ punappunaṃ;
பபி⁴ன்னபு³த்³தி⁴ ஹுத்வான, ஸோபி ஆஸி திபேடகோ.
Pabhinnabuddhi hutvāna, sopi āsi tipeṭako.
நவங்க³ங் அனுமஜ்ஜந்தோ, ரத்திபா⁴கே³ ரஹோக³தோ;
Navaṅgaṃ anumajjanto, rattibhāge rahogato;
அத்³த³க்கி² மெண்ட³கே பஞ்ஹே, து³ன்னிவேடே² ஸனிக்³க³ஹே.
Addakkhi meṇḍake pañhe, dunniveṭhe saniggahe.
‘‘பரியாயபா⁴ஸிதங் அத்தி², அத்தி² ஸந்தா⁴யபா⁴ஸிதங்;
‘‘Pariyāyabhāsitaṃ atthi, atthi sandhāyabhāsitaṃ;
ஸபா⁴வபா⁴ஸிதங் அத்தி², த⁴ம்மராஜஸ்ஸ ஸாஸனே.
Sabhāvabhāsitaṃ atthi, dhammarājassa sāsane.
‘‘தேஸமத்த²ங் அவிஞ்ஞாய, மெண்ட³கே ஜினபா⁴ஸிதே;
‘‘Tesamatthaṃ aviññāya, meṇḍake jinabhāsite;
அனாக³தம்ஹி அத்³தா⁴னே, விக்³க³ஹோ தத்த² ஹெஸ்ஸதி.
Anāgatamhi addhāne, viggaho tattha hessati.
‘‘ஹந்த³ கதி²ங் பஸாதெ³த்வா, சே²ஜ்ஜாபெஸ்ஸாமி மெண்ட³கே;
‘‘Handa kathiṃ pasādetvā, chejjāpessāmi meṇḍake;
தஸ்ஸ நித்³தி³ட்ட²மக்³கே³ன, நித்³தி³ஸிஸ்ஸந்த்யனாக³தே’’தி.
Tassa niddiṭṭhamaggena, niddisissantyanāgate’’ti.
அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா பபா⁴தாய ரத்தியா உத்³த⁴ஸ்தே 3 அருணே ஸீஸங் ந்ஹத்வா ஸிரஸி அஞ்ஜலிங் பக்³க³ஹெத்வா அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ அனுஸ்ஸரித்வா அட்ட² வத்தபதா³னி ஸமாதி³யி ‘‘இதோ மே அனாக³தானி ஸத்த தி³வஸானி அட்ட² கு³ணே ஸமாதி³யித்வா தபோ சரிதப்³போ³ ப⁴விஸ்ஸதி , ஸோஹங் சிண்ணதபோ ஸமானோ ஆசரியங் ஆராதெ⁴த்வா மெண்ட³கே பஞ்ஹே புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி. அத² கோ² மிலிந்தோ³ ராஜா பகதிது³ஸ்ஸயுக³ங் அபனெத்வா ஆப⁴ரணானி ச ஓமுஞ்சித்வா காஸாவங் நிவாஸெத்வா முண்ட³கபடிஸீஸகங் ஸீஸே படிமுஞ்சித்வா முனிபா⁴வமுபக³ந்த்வா அட்ட² கு³ணே ஸமாதி³யி ‘‘இமங் ஸத்தாஹங் மயா ந ராஜத்தோ² அனுஸாஸிதப்³போ³, ந ராகூ³பஸஞ்ஹிதங் சித்தங் உப்பாதே³தப்³ப³ங், ந தோ³ஸூபஸஞ்ஹிதங் சித்தங் உப்பாதே³தப்³ப³ங், ந மோஹூபஸஞ்ஹிதங் சித்தங் உப்பாதே³தப்³ப³ங், தா³ஸகம்மகரபோரிஸே ஜனேபி நிவாதவுத்தினா ப⁴விதப்³ப³ங், காயிகங் வாசஸிகங் அனுரக்கி²தப்³ப³ங், ச²பி ஆயதனானி நிரவஸேஸதோ அனுரக்கி²தப்³பா³னி, மெத்தாபா⁴வனாய மானஸங் பக்கி²பிதப்³ப³’’ந்தி. இமே அட்ட² கு³ணே ஸமாதி³யித்வா தெஸ்வேவ அட்ட²ஸு கு³ணேஸு மானஸங் பதிட்ட²பெத்வா ப³ஹி அனிக்க²மித்வா ஸத்தாஹங் வீதினாமெத்வா அட்ட²மே தி³வஸே பபா⁴தாய ரத்தியா பகே³வ பாதராஸங் கத்வா ஒக்கி²த்தசக்கு² மிதபா⁴ணீ ஸுஸண்டி²தேன இரியாபதே²ன அவிக்கி²த்தேன சித்தேன ஹட்டே²ன உத³க்³கே³ன விப்பஸன்னேன தே²ரங் நாக³ஸேனங் உபஸங்கமித்வா தே²ரஸ்ஸ பாதே³ ஸிரஸா வந்தி³த்வா ஏகமந்தங் டி²தோ இத³மவோச –
Atha kho milindo rājā pabhātāya rattiyā uddhaste 4 aruṇe sīsaṃ nhatvā sirasi añjaliṃ paggahetvā atītānāgatapaccuppanne sammāsambuddhe anussaritvā aṭṭha vattapadāni samādiyi ‘‘ito me anāgatāni satta divasāni aṭṭha guṇe samādiyitvā tapo caritabbo bhavissati , sohaṃ ciṇṇatapo samāno ācariyaṃ ārādhetvā meṇḍake pañhe pucchissāmī’’ti. Atha kho milindo rājā pakatidussayugaṃ apanetvā ābharaṇāni ca omuñcitvā kāsāvaṃ nivāsetvā muṇḍakapaṭisīsakaṃ sīse paṭimuñcitvā munibhāvamupagantvā aṭṭha guṇe samādiyi ‘‘imaṃ sattāhaṃ mayā na rājattho anusāsitabbo, na rāgūpasañhitaṃ cittaṃ uppādetabbaṃ, na dosūpasañhitaṃ cittaṃ uppādetabbaṃ, na mohūpasañhitaṃ cittaṃ uppādetabbaṃ, dāsakammakaraporise janepi nivātavuttinā bhavitabbaṃ, kāyikaṃ vācasikaṃ anurakkhitabbaṃ, chapi āyatanāni niravasesato anurakkhitabbāni, mettābhāvanāya mānasaṃ pakkhipitabba’’nti. Ime aṭṭha guṇe samādiyitvā tesveva aṭṭhasu guṇesu mānasaṃ patiṭṭhapetvā bahi anikkhamitvā sattāhaṃ vītināmetvā aṭṭhame divase pabhātāya rattiyā pageva pātarāsaṃ katvā okkhittacakkhu mitabhāṇī susaṇṭhitena iriyāpathena avikkhittena cittena haṭṭhena udaggena vippasannena theraṃ nāgasenaṃ upasaṅkamitvā therassa pāde sirasā vanditvā ekamantaṃ ṭhito idamavoca –
‘‘அத்தி² மே, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, கோசி அத்தோ² தும்ஹேஹி ஸத்³தி⁴ங் மந்தயிதப்³போ³, ந தத்த² அஞ்ஞோ கோசி ததியோ இச்சி²தப்³போ³, ஸுஞ்ஞே ஓகாஸே பவிவித்தே அரஞ்ஞே அட்ட²ங்கு³பாக³தே ஸமணஸாருப்பே. தத்த² ஸோ பஞ்ஹோ புச்சி²தப்³போ³ ப⁴விஸ்ஸதி, தத்த² மே கு³ய்ஹங் ந காதப்³ப³ங் ந ரஹஸ்ஸகங், அரஹாமஹங் ரஹஸ்ஸகங் ஸுணிதுங் ஸுமந்தனே உபக³தே, உபமாயபி ஸோ அத்தோ² உபபரிக்கி²தப்³போ³, யதா² கிங் விய, யதா² நாம, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, மஹாபத²வீ நிக்கே²பங் அரஹதி நிக்கே²பே உபக³தே. ஏவமேவ கோ², ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அரஹாமஹங் ரஹஸ்ஸகங் ஸுணிதுங் ஸுமந்தனே உபக³தே’’தி. க³ருனா ஸஹ பவிவித்தபவனங் பவிஸித்வா இத³மவோச – ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, இத⁴ புரிஸேன மந்தயிதுகாமேன அட்ட² டா²னானி பரிவஜ்ஜயிதப்³பா³னி ப⁴வந்தி, ந தேஸு டா²னேஸு விஞ்ஞூ புரிஸோ அத்த²ங் மந்தேதி, மந்திதோபி அத்தோ² பரிபததி ந ஸம்ப⁴வதி. கதமானி அட்ட² டா²னானி? விஸமட்டா²னங் பரிவஜ்ஜனீயங், ஸப⁴யங் பரிவஜ்ஜனீயங், அதிவாதட்டா²னங் பரிவஜ்ஜனீயங், படிச்ச²ன்னட்டா²னங் பரிவஜ்ஜனீயங், தே³வட்டா²னங் பரிவஜ்ஜனீயங், பந்தோ² பரிவஜ்ஜனீயோ, ஸங்கா³மோ 5 பரிவஜ்ஜனீயோ, உத³கதித்த²ங் பரிவஜ்ஜனீயங். இமானி அட்ட² டா²னானி பரிவஜ்ஜனீயானீ’’தி.
‘‘Atthi me, bhante nāgasena, koci attho tumhehi saddhiṃ mantayitabbo, na tattha añño koci tatiyo icchitabbo, suññe okāse pavivitte araññe aṭṭhaṅgupāgate samaṇasāruppe. Tattha so pañho pucchitabbo bhavissati, tattha me guyhaṃ na kātabbaṃ na rahassakaṃ, arahāmahaṃ rahassakaṃ suṇituṃ sumantane upagate, upamāyapi so attho upaparikkhitabbo, yathā kiṃ viya, yathā nāma, bhante nāgasena, mahāpathavī nikkhepaṃ arahati nikkhepe upagate. Evameva kho, bhante nāgasena, arahāmahaṃ rahassakaṃ suṇituṃ sumantane upagate’’ti. Garunā saha pavivittapavanaṃ pavisitvā idamavoca – ‘‘bhante nāgasena, idha purisena mantayitukāmena aṭṭha ṭhānāni parivajjayitabbāni bhavanti, na tesu ṭhānesu viññū puriso atthaṃ manteti, mantitopi attho paripatati na sambhavati. Katamāni aṭṭha ṭhānāni? Visamaṭṭhānaṃ parivajjanīyaṃ, sabhayaṃ parivajjanīyaṃ, ativātaṭṭhānaṃ parivajjanīyaṃ, paṭicchannaṭṭhānaṃ parivajjanīyaṃ, devaṭṭhānaṃ parivajjanīyaṃ, pantho parivajjanīyo, saṅgāmo 6 parivajjanīyo, udakatitthaṃ parivajjanīyaṃ. Imāni aṭṭha ṭhānāni parivajjanīyānī’’ti.
தே²ரோ ஆஹ ‘‘கோ தோ³ஸோ விஸமட்டா²னே, ஸப⁴யே, அதிவாதே, படிச்ச²ன்னே, தே³வட்டா²னே, பந்தே², ஸங்கா³மே, உத³கதித்தே²’’தி? ‘‘விஸமே, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, மந்திதோ அத்தோ² விகிரதி வித⁴மதி பக்³க⁴ரதி ந ஸம்ப⁴வதி, ஸப⁴யே மனோ ஸந்தஸ்ஸதி, ஸந்தஸ்ஸிதோ ந ஸம்மா அத்த²ங் ஸமனுபஸ்ஸதி, அதிவாதே ஸத்³தோ³ அவிபூ⁴தோ ஹோதி, படிச்ச²ன்னே உபஸ்ஸுதிங் திட்ட²ந்தி, தே³வட்டா²னே மந்திதோ அத்தோ² க³ருகங் பரிணமதி, பந்தே² மந்திதோ அத்தோ² துச்சோ² ப⁴வதி, ஸங்கா³மே சஞ்சலோ ப⁴வதி, உத³கதித்தே² பாகடோ ப⁴வதி. ப⁴வதீஹ –
Thero āha ‘‘ko doso visamaṭṭhāne, sabhaye, ativāte, paṭicchanne, devaṭṭhāne, panthe, saṅgāme, udakatitthe’’ti? ‘‘Visame, bhante nāgasena, mantito attho vikirati vidhamati paggharati na sambhavati, sabhaye mano santassati, santassito na sammā atthaṃ samanupassati, ativāte saddo avibhūto hoti, paṭicchanne upassutiṃ tiṭṭhanti, devaṭṭhāne mantito attho garukaṃ pariṇamati, panthe mantito attho tuccho bhavati, saṅgāme cañcalo bhavati, udakatitthe pākaṭo bhavati. Bhavatīha –
‘‘‘விஸமங் ஸப⁴யங் அதிவாதோ, படிச்ச²ன்னங் தே³வனிஸ்ஸிதங்;
‘‘‘Visamaṃ sabhayaṃ ativāto, paṭicchannaṃ devanissitaṃ;
பந்தோ² ச ஸங்கா³மோ தித்த²ங், அட்டே²தே பரிவஜ்ஜியா’’’தி.
Pantho ca saṅgāmo titthaṃ, aṭṭhete parivajjiyā’’’ti.
அட்ட² மந்தனஸ்ஸ பரிவஜ்ஜனீயட்டா²னானி.
Aṭṭha mantanassa parivajjanīyaṭṭhānāni.
Footnotes:
