| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) |
၁၀. အရညသုတ္တဝဏ္ဏနာ
10. Araññasuttavaṇṇanā
၁၀. ဒသမေ သန္တာနန္တိ သန္တကိလေသာနံ, ပဏ္ဍိတာနံ ဝာ။ ‘‘သန္တော ဟဝေ သဗ္ဘိ ပဝေဒယန္တိ (ဇာ. ၂.၂၁.၄၁၃), ဒူရေ သန္တော ပကာသန္တီ’’တိအာဒီသု (ဓ. ပ. ၃၀၄) ဟိ ပဏ္ဍိတာပိ သန္တောတိ ဝုတ္တာ။ ဗ္ရဟ္မစာရိနန္တိ သေဋ္ဌစာရီနံ မဂ္ဂဗ္ရဟ္မစရိယဝာသံ ဝသန္တာနံ။ ကေန ဝဏ္ဏော ပသီဒတီတိ ကေန ကာရဏေန ဆဝိဝဏ္ဏော ပသီဒတီတိ ပုစ္ဆတိ။ ကသ္မာ ပနေသာ ဧဝံ ပုစ္ဆတိ? ဧသာ ကိရ ဝနသဏ္ဍဝာသိကာ ဘုမ္မဒေဝတာ အာရညကေ ဘိက္ခူ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပာတပဋိက္ကန္တေ အရညံ ပဝိသိတ္ဝာ ရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝာဋ္ဌာနေသု မူလကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတ္ဝာ နိသိန္နေ ပသ္သတိ။ တေသဉ္စ ဧဝံ နိသိန္နာနံ ဗလဝစိတ္တေကဂ္ဂတာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ တတော ဝိသဘာဂသန္တတိ ဝူပသမ္မတိ, သဘာဂသန္တတိ ဩက္ကမတိ, စိတ္တံ ပသီဒတိ။ စိတ္တေ ပသန္နေ လောဟိတံ ပသီဒတိ, စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနိ ဥပာဒာရူပာနိ ပရိသုဒ္ဓာနိ ဟောန္တိ, ဝဏ္ဋာ ပမုတ္တတာလဖလသ္သ ဝိယ မုခသ္သ ဝဏ္ဏော ဟောတိ။ တံ ဒိသ္ဝာ ဒေဝတာ စိန္တေသိ – ‘‘သရီရဝဏ္ဏော နာမာယံ ပဏီတာနိ ရသသမ္ပန္နာနိ ဘောဇနာနိ သုခသမ္ဖသ္သာနိ နိဝာသနပာပုရဏသယနာနိ ဥတုသုခေ တေဘူမိကာဒိဘေဒေ စ ပာသာဒေ မာလာဂန္ဓဝိလေပနာဒီနိ စ လဘန္တာနံ ပသီဒတိ, ဣမေ ပန ဘိက္ခူ ပိဏ္ဍာယ စရိတ္ဝာ မိသ္သကဘတ္တံ ဘုဉ္ဇန္တိ, ဝိရဠမဉ္စကေ ဝာ ဖလကေ ဝာ သိလာယ ဝာ သယနာနိ ကပ္ပေန္တိ, ရုက္ခမူလာဒီသု ဝာ အဗ္ဘောကာသေ ဝာ ဝသန္တိ, ကေန နု ခော ကာရဏေန ဧတေသံ ဝဏ္ဏော ပသီဒတီ’’တိ။ တသ္မာ ပုစ္ဆိ။
10. Dasame santānanti santakilesānaṃ, paṇḍitānaṃ vā. ‘‘Santo have sabbhi pavedayanti (jā. 2.21.413), dūre santo pakāsantī’’tiādīsu (dha. pa. 304) hi paṇḍitāpi santoti vuttā. Brahmacārinanti seṭṭhacārīnaṃ maggabrahmacariyavāsaṃ vasantānaṃ. Kena vaṇṇo pasīdatīti kena kāraṇena chavivaṇṇo pasīdatīti pucchati. Kasmā panesā evaṃ pucchati? Esā kira vanasaṇḍavāsikā bhummadevatā āraññake bhikkhū pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkante araññaṃ pavisitvā rattiṭṭhānadivāṭṭhānesu mūlakammaṭṭhānaṃ gahetvā nisinne passati. Tesañca evaṃ nisinnānaṃ balavacittekaggatā uppajjati. Tato visabhāgasantati vūpasammati, sabhāgasantati okkamati, cittaṃ pasīdati. Citte pasanne lohitaṃ pasīdati, cittasamuṭṭhānāni upādārūpāni parisuddhāni honti, vaṇṭā pamuttatālaphalassa viya mukhassa vaṇṇo hoti. Taṃ disvā devatā cintesi – ‘‘sarīravaṇṇo nāmāyaṃ paṇītāni rasasampannāni bhojanāni sukhasamphassāni nivāsanapāpuraṇasayanāni utusukhe tebhūmikādibhede ca pāsāde mālāgandhavilepanādīni ca labhantānaṃ pasīdati, ime pana bhikkhū piṇḍāya caritvā missakabhattaṃ bhuñjanti, viraḷamañcake vā phalake vā silāya vā sayanāni kappenti, rukkhamūlādīsu vā abbhokāse vā vasanti, kena nu kho kāraṇena etesaṃ vaṇṇo pasīdatī’’ti. Tasmā pucchi.
အထသ္သာ ဘဂဝာ ကာရဏံ ကထေန္တော ဒုတိယံ ဂာထံ အာဟ။ တတ္ထ အတီတန္တိ အတီတေ အသုကော နာမ ရာဇာ ဓမ္မိကော အဟောသိ, သော အမ္ဟာကံ ပဏီတေ ပစ္စယေ အဒာသိ။ အာစရိယုပဇ္ဈာယာ လာဘိနော အဟေသုံ။ အထ မယံ ဧဝရူပာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိမ္ဟာ, စီဝရာနိ ပာရုပိမ္ဟာတိ ဧဝံ ဧကစ္စေ ပစ္စယဗာဟုလ္လိကာ ဝိယ ဣမေ ဘိက္ခူ အတီတံ နာနုသောစန္တိ။ နပ္ပဇပ္ပန္တိ နာဂတန္တိ အနာဂတေ ဓမ္မိကော ရာဇာ ဘဝိသ္သတိ, ဖီတာ ဇနပဒာ ဘဝိသ္သန္တိ, ဗဟူနိ သပ္ပိနဝနီတာဒီနိ ဥပ္ပဇ္ဇိသ္သန္တိ, ‘‘ခာဒထ ဘုဉ္ဇထာ’’တိ တတ္ထ တတ္ထ ဝတ္တာရော ဘဝိသ္သန္တိ, တဒာ မယံ ဧဝရူပာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိသ္သာမ, စီဝရာနိ ပာရုပိသ္သာမာတိ ဧဝံ အနာဂတံ န ပတ္ထေန္တိ။ ပစ္စုပ္ပန္နေနာတိ ယေန ကေနစိ တင္ခဏေ လဒ္ဓေန ယာပေန္တိ။ တေနာတိ တေန တိဝိဓေနာပိ ကာရဏေန။
Athassā bhagavā kāraṇaṃ kathento dutiyaṃ gāthaṃ āha. Tattha atītanti atīte asuko nāma rājā dhammiko ahosi, so amhākaṃ paṇīte paccaye adāsi. Ācariyupajjhāyā lābhino ahesuṃ. Atha mayaṃ evarūpāni bhojanāni bhuñjimhā, cīvarāni pārupimhāti evaṃ ekacce paccayabāhullikā viya ime bhikkhū atītaṃ nānusocanti. Nappajappanti nāgatanti anāgate dhammiko rājā bhavissati, phītā janapadā bhavissanti, bahūni sappinavanītādīni uppajjissanti, ‘‘khādatha bhuñjathā’’ti tattha tattha vattāro bhavissanti, tadā mayaṃ evarūpāni bhojanāni bhuñjissāma, cīvarāni pārupissāmāti evaṃ anāgataṃ na patthenti. Paccuppannenāti yena kenaci taṅkhaṇe laddhena yāpenti. Tenāti tena tividhenāpi kāraṇena.
ဧဝံ ဝဏ္ဏသမ္ပတ္တိံ ဒသ္သေတ္ဝာ ဣဒာနိ တသ္သေဝ ဝဏ္ဏသ္သ ဝိနာသံ ဒသ္သေန္တော အနန္တရံ ဂာထမာဟ။ တတ္ထ အနာဂတပ္ပဇပ္ပာယာတိ အနာဂတသ္သ ပတ္ထနာယ။ ဧတေနာတိ ဧတေန ကာရဏဒ္ဝယေန။ နဠောဝ ဟရိတော လုတောတိ ယထာ ဟရိတော နဠော လာယိတ္ဝာ ဥဏ္ဟပာသာဏေ ပက္ခိတ္တော သုသ္သတိ, ဧဝံ သုသ္သန္တီတိ။
Evaṃ vaṇṇasampattiṃ dassetvā idāni tasseva vaṇṇassa vināsaṃ dassento anantaraṃ gāthamāha. Tattha anāgatappajappāyāti anāgatassa patthanāya. Etenāti etena kāraṇadvayena. Naḷova harito lutoti yathā harito naḷo lāyitvā uṇhapāsāṇe pakkhitto sussati, evaṃ sussantīti.
အရညသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။ နဠဝဂ္ဂော ပဌမော။
Araññasuttavaṇṇanā niṭṭhitā. Naḷavaggo paṭhamo.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၁၀. အရညသုတ္တံ • 10. Araññasuttaṃ
ဋီကာ • Tīkā / သုတ္တပိဋက (ဋီကာ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ၁၀. အရညသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 10. Araññasuttavaṇṇanā
