| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) |
៩. អរណវិភង្គសុត្តវណ្ណនា
9. Araṇavibhaṅgasuttavaṇṇanā
៣២៣. ឯវំ មេ សុតន្តិ អរណវិភង្គសុត្តំ។ តត្ថ នេវុស្សាទេយ្យ ន អបសាទេយ្យាតិ គេហសិតវសេន កញ្ចិ បុគ្គលំ នេវ ឧក្ខិបេយ្យ ន អវក្ខិបេយ្យ។ ធម្មមេវ ទេសេយ្យាតិ សភាវមេវ កថេយ្យ។ សុខវិនិច្ឆយន្តិ វិនិច្ឆិតសុខំ។ រហោ វាទន្តិ បរម្មុខា អវណ្ណំ, បិសុណវាចន្តិ អត្ថោ។ សម្មុខា ន ខីណន្តិ សម្មុខាបិ ខីណំ អាកិណ្ណំ សំកិលិដ្ឋំ វាចំ ន ភណេយ្យ។ នាភិនិវេសេយ្យាតិ ន អធិដ្ឋហិត្វា អាទាយ វោហរេយ្យ។ សមញ្ញន្តិ លោកសមញ្ញំ លោកបណ្ណត្តិំ។ នាតិធាវេយ្យាតិ នាតិក្កមេយ្យ។
323.Evaṃme sutanti araṇavibhaṅgasuttaṃ. Tattha nevussādeyya na apasādeyyāti gehasitavasena kañci puggalaṃ neva ukkhipeyya na avakkhipeyya. Dhammameva deseyyāti sabhāvameva katheyya. Sukhavinicchayanti vinicchitasukhaṃ. Raho vādanti parammukhā avaṇṇaṃ, pisuṇavācanti attho. Sammukhā na khīṇanti sammukhāpi khīṇaṃ ākiṇṇaṃ saṃkiliṭṭhaṃ vācaṃ na bhaṇeyya. Nābhiniveseyyāti na adhiṭṭhahitvā ādāya vohareyya. Samaññanti lokasamaññaṃ lokapaṇṇattiṃ. Nātidhāveyyāti nātikkameyya.
៣២៤. កាមបដិសន្ធិសុខិនោតិ កាមបដិសន្ធិនា កាមូបសំហិតេន សុខេន សុខិតស្ស។ សទុក្ខោតិ វិបាកទុក្ខេន សំកិលេសទុក្ខេនបិ សទុក្ខោ។ សឧបឃាតោតិ វិបាកូបឃាតកិលេសូបឃាតេហេវ សឧបឃាតោ។ តថា សបរិឡាហោ។ មិច្ឆាបដិបទាតិ អយាថាវបដិបទា អកុសលបដិបទា។
324.Kāmapaṭisandhisukhinoti kāmapaṭisandhinā kāmūpasaṃhitena sukhena sukhitassa. Sadukkhoti vipākadukkhena saṃkilesadukkhenapi sadukkho. Saupaghātoti vipākūpaghātakilesūpaghāteheva saupaghāto. Tathā sapariḷāho. Micchāpaṭipadāti ayāthāvapaṭipadā akusalapaṭipadā.
៣២៦. ឥត្ថេកេ អបសាទេតីតិ ឯវំ គេហសិតវសេន ឯកច្ចេ បុគ្គលេ អបសាទេតិ។ ឧស្សាទនេបិ ឯសេវ នយោ។ ភវសំយោជនន្តិ ភវពន្ធនំ, តណ្ហាយេតំ នាមំ។
326.Ittheke apasādetīti evaṃ gehasitavasena ekacce puggale apasādeti. Ussādanepi eseva nayo. Bhavasaṃyojananti bhavabandhanaṃ, taṇhāyetaṃ nāmaṃ.
សុភូតិត្ថេរោ កិរ ឥមំ ចតុក្កំ និស្សាយ ឯតទគ្គេ ឋបិតោ។ ភគវតោ ហិ ធម្មំ ទេសេន្តស្ស បុគ្គលានំ ឧស្សាទនាអបសាទនា បញ្ញាយន្តិ, តថា សារិបុត្តត្ថេរាទីនំ។ សុភូតិត្ថេរស្ស បន ធម្មទេសនាយ ‘‘អយំ បុគ្គលោ អប្បដិបន្នកោ អនារាធកោ’’តិ វា, ‘‘អយំ សីលវា គុណវា លជ្ជិបេសលោ អាចារសម្បន្នោ’’តិ វា នត្ថិ, ធម្មទេសនាយ បនស្ស ‘‘អយំ មិច្ឆាបដិបទា, អយំ សម្មាបដិបទា’’ត្វេវ បញ្ញាយតិ។ តស្មា ភគវា ‘‘ឯតទគ្គំ, ភិក្ខវេ, មម សាវកានំ ភិក្ខូនំ អរណវិហារីនំ យទិទំ សុភូតី’’តិ អាហ។
Subhūtitthero kira imaṃ catukkaṃ nissāya etadagge ṭhapito. Bhagavato hi dhammaṃ desentassa puggalānaṃ ussādanāapasādanā paññāyanti, tathā sāriputtattherādīnaṃ. Subhūtittherassa pana dhammadesanāya ‘‘ayaṃ puggalo appaṭipannako anārādhako’’ti vā, ‘‘ayaṃ sīlavā guṇavā lajjipesalo ācārasampanno’’ti vā natthi, dhammadesanāya panassa ‘‘ayaṃ micchāpaṭipadā, ayaṃ sammāpaṭipadā’’tveva paññāyati. Tasmā bhagavā ‘‘etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ araṇavihārīnaṃ yadidaṃ subhūtī’’ti āha.
៣២៩. កាលញ្ញូ អស្សាតិ អសម្បត្តេ ច អតិក្កន្តេ ច កាលេ អកថេត្វា ‘‘ឥទានិ វុច្ចមានំ មហាជនោ គណ្ហិស្សតី’’តិ យុត្តបត្តកាលំ ញត្វាវ បរម្មុខា អវណ្ណំ ភាសេយ្យ។ ខីណវាទេបិ ឯសេវ នយោ។
329.Kālaññūassāti asampatte ca atikkante ca kāle akathetvā ‘‘idāni vuccamānaṃ mahājano gaṇhissatī’’ti yuttapattakālaṃ ñatvāva parammukhā avaṇṇaṃ bhāseyya. Khīṇavādepi eseva nayo.
៣៣០. ឧបហញ្ញតីតិ ឃាតិយតិ។ សរោបិ ឧបហញ្ញតីតិ សទ្ទោបិ ភិជ្ជតិ។ អាតុរីយតីតិ អាតុរោ ហោតិ គេលញ្ញប្បត្តោ សាពាធោ។ អវិស្សដ្ឋន្តិ វិស្សដ្ឋំ អបលិពុទ្ធំ ន ហោតិ។
330.Upahaññatīti ghātiyati. Saropi upahaññatīti saddopi bhijjati. Āturīyatīti āturo hoti gelaññappatto sābādho. Avissaṭṭhanti vissaṭṭhaṃ apalibuddhaṃ na hoti.
៣៣១. តទេវាតិ តំយេវ ភាជនំ។ អភិនិវិស្ស វោហរតីតិ បត្តន្តិ សញ្ជាននជនបទំ គន្ត្វា ‘‘បត្តំ អាហរថ ធោវថា’’តិ សុត្វា ‘‘អន្ធពាលបុថុជ្ជនោ, នយិទំ បត្តំ, បាតិ នមេសា, ឯវំ វទាហី’’តិ អភិនិវិស្ស វោហរតិ។ ឯវំ សព្ពបទេហិ យោជេតព្ពំ។ អតិសារោតិ អតិធាវនំ។
331.Tadevāti taṃyeva bhājanaṃ. Abhinivissa voharatīti pattanti sañjānanajanapadaṃ gantvā ‘‘pattaṃ āharatha dhovathā’’ti sutvā ‘‘andhabālaputhujjano, nayidaṃ pattaṃ, pāti namesā, evaṃ vadāhī’’ti abhinivissa voharati. Evaṃ sabbapadehi yojetabbaṃ. Atisāroti atidhāvanaṃ.
៣៣២. តថា តថា វោហរតិ អបរាមសន្តិ អម្ហាកំ ជនបទេ ភាជនំ បាតីតិ វុច្ចតិ, ឥមេ បន នំ បត្តន្តិ វទន្តីតិ តតោ បដ្ឋាយ ជនបទវោហារំ មុញ្ចិត្វា បត្តំ បត្តន្តេវ អបរាមសន្តោ វោហរតិ។ សេសបទេសុបិ ឯសេវ នយោ។
332.Tathā tathā voharati aparāmasanti amhākaṃ janapade bhājanaṃ pātīti vuccati, ime pana naṃ pattanti vadantīti tato paṭṭhāya janapadavohāraṃ muñcitvā pattaṃ pattanteva aparāmasanto voharati. Sesapadesupi eseva nayo.
៣៣៣. ឥទានិ មរិយាទភាជនីយំ ករោន្តោ តត្រ, ភិក្ខវេតិអាទិមាហ។ តត្ថ សរណោតិ សរជោ សកិលេសោ។ អរណោតិ អរជោ និក្កិលេសោ។ សុភូតិ ច បន, ភិក្ខវេតិ អយំ ថេរោ ទ្វីសុ ឋានេសុ ឯតទគ្គំ អារុឡ្ហោ ‘‘អរណវិហារីនំ យទិទំ សុភូតិ, ទក្ខិណេយ្យានំ យទិទំ សុភូតី’’តិ (អ. និ. ១.២០២)។
333. Idāni mariyādabhājanīyaṃ karonto tatra, bhikkhavetiādimāha. Tattha saraṇoti sarajo sakileso. Araṇoti arajo nikkileso. Subhūti ca pana, bhikkhaveti ayaṃ thero dvīsu ṭhānesu etadaggaṃ āruḷho ‘‘araṇavihārīnaṃ yadidaṃ subhūti, dakkhiṇeyyānaṃ yadidaṃ subhūtī’’ti (a. ni. 1.202).
ធម្មសេនាបតិ កិរ វត្ថុំ សោធេតិ, សុភូតិត្ថេរោ ទក្ខិណំ សោធេតិ។ តថា ហិ ធម្មសេនាបតិ បិណ្ឌាយ ចរន្តោ គេហទ្វារេ ឋិតោ យាវ ភិក្ខំ អាហរន្តិ, តាវ បុព្ពភាគេ បរិច្ឆិន្ទិត្វា និរោធំ សមាបជ្ជតិ, និរោធា វុដ្ឋាយ ទេយ្យធម្មំ បដិគ្គណ្ហាតិ។ សុភូតិត្ថេរោ ច តថេវ មេត្តាឈានំ សមាបជ្ជតិ, មេត្តាឈានា វុដ្ឋាយ ទេយ្យធម្មំ បដិគ្គណ្ហាតិ។ ឯវំ បន កាតុំ សក្កាតិ។ អាម សក្កា, នេវ អច្ឆរិយញ្ចេតំ, យំ មហាភិញ្ញប្បត្តា សាវកា ឯវំ ករេយ្យុំ។ ឥមស្មិម្បិ ហិ តម្ពបណ្ណិទីបេ បោរាណករាជកាលេ បិង្គលពុទ្ធរក្ខិតត្ថេរោ នាម ឧត្តរគាមំ និស្សាយ វិហាសិ។ តត្ថ សត្ត កុលសតានិ ហោន្តិ, ឯកម្បិ តំ កុលទ្វារំ នត្ថិ, យត្ថ ថេរោ សមាបត្តិំ ន សមាបជ្ជិ។ សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ។
Dhammasenāpati kira vatthuṃ sodheti, subhūtitthero dakkhiṇaṃ sodheti. Tathā hi dhammasenāpati piṇḍāya caranto gehadvāre ṭhito yāva bhikkhaṃ āharanti, tāva pubbabhāge paricchinditvā nirodhaṃ samāpajjati, nirodhā vuṭṭhāya deyyadhammaṃ paṭiggaṇhāti. Subhūtitthero ca tatheva mettājhānaṃ samāpajjati, mettājhānā vuṭṭhāya deyyadhammaṃ paṭiggaṇhāti. Evaṃ pana kātuṃ sakkāti. Āma sakkā, neva acchariyañcetaṃ, yaṃ mahābhiññappattā sāvakā evaṃ kareyyuṃ. Imasmimpi hi tambapaṇṇidīpe porāṇakarājakāle piṅgalabuddharakkhitatthero nāma uttaragāmaṃ nissāya vihāsi. Tattha satta kulasatāni honti, ekampi taṃ kuladvāraṃ natthi, yattha thero samāpattiṃ na samāpajji. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
បបញ្ចសូទនិយា មជ្ឈិមនិកាយដ្ឋកថាយ
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
អរណវិភង្គសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Araṇavibhaṅgasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ • Majjhimanikāya / ៩. អរណវិភង្គសុត្តំ • 9. Araṇavibhaṅgasuttaṃ
ដីកា • Tīkā / សុត្តបិដក (ដីកា) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / មជ្ឈិមនិកាយ (ដីកា) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ៩. អរណវិភង្គសុត្តវណ្ណនា • 9. Araṇavibhaṅgasuttavaṇṇanā
