Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / মিলিন্দপঞ্হপাল়ি • Milindapañhapāḷi

৬. অরহন্তৰেদনাৰেদিযনপঞ্হো

6. Arahantavedanāvediyanapañho

. ‘‘ভন্তে নাগসেন, তুম্হে ভণথ ‘অরহা একং ৰেদনং ৰেদযতি কাযিকং, ন চেতসিক’ন্তি। কিং নু খো, ভন্তে নাগসেন, অরহতো চিত্তং যং কাযং নিস্সায পৰত্ততি, তত্থ অরহা অনিস্সরো অস্সামী অৰসৰত্তী’’তি ? ‘‘আম, মহারাজা’’তি। ‘‘ন খো, ভন্তে নাগসেন, যুত্তমেতং, যং সো সকচিত্তস্স পৰত্তমানে কাযে অনিস্সরো হোতি অস্সামী অৰসৰত্তী; সকুণোপি তাৰ, ভন্তে, যস্মিং কুলাৰকে পটিৰসতি, তত্থ সো ইস্সরো হোতি সামী ৰসৰত্তী’’তি।

6. ‘‘Bhante nāgasena, tumhe bhaṇatha ‘arahā ekaṃ vedanaṃ vedayati kāyikaṃ, na cetasika’nti. Kiṃ nu kho, bhante nāgasena, arahato cittaṃ yaṃ kāyaṃ nissāya pavattati, tattha arahā anissaro assāmī avasavattī’’ti ? ‘‘Āma, mahārājā’’ti. ‘‘Na kho, bhante nāgasena, yuttametaṃ, yaṃ so sakacittassa pavattamāne kāye anissaro hoti assāmī avasavattī; sakuṇopi tāva, bhante, yasmiṃ kulāvake paṭivasati, tattha so issaro hoti sāmī vasavattī’’ti.

‘‘দসযিমে, মহারাজ, কাযানুগতা ধম্মা ভৰে ভৰে কাযং অনুধাৰন্তি অনুপরিৰত্তন্তি। কতমে দস? সীতং উণ্হং জিঘচ্ছা পিপাসা উচ্চারো পস্সাৰো মিদ্ধং জরা ব্যাধি মরণং। ইমে খো, মহারাজ, দস কাযানুগতা ধম্মা ভৰে ভৰে কাযং অনুধাৰন্তি অনুপরিৰত্তন্তি, তত্থ অরহা অনিস্সরো অস্সামী অৰসৰত্তী’’তি।

‘‘Dasayime, mahārāja, kāyānugatā dhammā bhave bhave kāyaṃ anudhāvanti anuparivattanti. Katame dasa? Sītaṃ uṇhaṃ jighacchā pipāsā uccāro passāvo middhaṃ jarā byādhi maraṇaṃ. Ime kho, mahārāja, dasa kāyānugatā dhammā bhave bhave kāyaṃ anudhāvanti anuparivattanti, tattha arahā anissaro assāmī avasavattī’’ti.

‘‘ভন্তে নাগসেন, কেন কারণেন অরহতো কাযে আণা নপ্পৰত্ততি ইস্সরিযং ৰা, তত্থ মে কারণং ব্রূহী’’তি? ‘‘যথা, মহারাজ, যে কেচি পথৰিনিস্সিতা সত্তা, সব্বে তে পথৰিং নিস্সায চরন্তি ৰিহরন্তি ৰুত্তিং কপ্পেন্তি, অপি নু খো, মহারাজ, তেসং পথৰিযা আণা পৰত্ততি ইস্সরিযং ৰা’’তি? ‘‘ন হি, ভন্তে’’তি। ‘‘এৰমেৰ খো, মহারাজ, অরহতো চিত্তং কাযং নিস্সায পৰত্ততি, ন চ অরহতো কাযে আণা পৰত্ততি ইস্সরিযং ৰা’’তি।

‘‘Bhante nāgasena, kena kāraṇena arahato kāye āṇā nappavattati issariyaṃ vā, tattha me kāraṇaṃ brūhī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, ye keci pathavinissitā sattā, sabbe te pathaviṃ nissāya caranti viharanti vuttiṃ kappenti, api nu kho, mahārāja, tesaṃ pathaviyā āṇā pavattati issariyaṃ vā’’ti? ‘‘Na hi, bhante’’ti. ‘‘Evameva kho, mahārāja, arahato cittaṃ kāyaṃ nissāya pavattati, na ca arahato kāye āṇā pavattati issariyaṃ vā’’ti.

‘‘ভন্তে নাগসেন, কেন কারণেন পুথুজ্জনো কাযিকম্পি চেতসিকম্পি ৰেদনং ৰেদযতী’’তি? ‘‘অভাৰিতত্তা, মহারাজ, চিত্তস্স পুথুজ্জনো কাযিকম্পি চেতসিকম্পি ৰেদনং ৰেদযতি। যথা, মহারাজ, গোণো ছাতো পরিতসিতো অবলদুব্বলপরিত্তকতিণেসু ৰা লতায ৰা উপনিবদ্ধো অস্স, যদা সো গোণো পরিকুপিতো হোতি, তদা সহ উপনিবন্ধনেন পক্কমতি। এৰমেৰ খো, মহারাজ, অভাৰিতচিত্তস্স ৰেদনা উপ্পজ্জিত্ৰা চিত্তং পরিকোপেতি, চিত্তং পরিকুপিতং কাযং আভুজতি নিব্ভুজতি সম্পরিৰত্তকং করোতি। অথ খো সো অভাৰিতচিত্তো তসতি রৰতি ভেরৰরাৰমভিরৰতি, ইদমেত্থ, মহারাজ, কারণং, যেন কারণেন পুথুজ্জনো কাযিকম্পি চেতসিকম্পি ৰেদনং ৰেদযতী’’তি।

‘‘Bhante nāgasena, kena kāraṇena puthujjano kāyikampi cetasikampi vedanaṃ vedayatī’’ti? ‘‘Abhāvitattā, mahārāja, cittassa puthujjano kāyikampi cetasikampi vedanaṃ vedayati. Yathā, mahārāja, goṇo chāto paritasito abaladubbalaparittakatiṇesu vā latāya vā upanibaddho assa, yadā so goṇo parikupito hoti, tadā saha upanibandhanena pakkamati. Evameva kho, mahārāja, abhāvitacittassa vedanā uppajjitvā cittaṃ parikopeti, cittaṃ parikupitaṃ kāyaṃ ābhujati nibbhujati samparivattakaṃ karoti. Atha kho so abhāvitacitto tasati ravati bheravarāvamabhiravati, idamettha, mahārāja, kāraṇaṃ, yena kāraṇena puthujjano kāyikampi cetasikampi vedanaṃ vedayatī’’ti.

‘‘কিং পন তং কারণং, যেন কারণেন অরহা একং ৰেদনং ৰেদযতি কাযিকং, ন চেতসিক’’ন্তি? ‘‘অরহতো, মহারাজ, চিত্তং ভাৰিতং হোতি সুভাৰিতং দন্তং সুদন্তং অস্সৰং ৰচনকরং, সো দুক্খায ৰেদনায ফুট্ঠো সমানো ‘অনিচ্চ’ন্তি দল়্হং গণ্হাতি, সমাধিথম্ভে চিত্তং উপনিবন্ধতি, তস্স তং চিত্তং সমাধিথম্ভে উপনিবন্ধনং ন ৰেধতি ন চলতি, ঠিতং হোতি অৰিক্খিত্তং, তস্স ৰেদনাৰিকারৰিপ্ফারেন কাযো আভুজতি নিব্ভুজতি সম্পরিৰত্ততি, ইদমেত্থ, মহারাজ, কারণং, যেন কারণেন অরহা একং ৰেদনং ৰেদযতি কাযিকং, ন চেতসিক’’ন্তি।

‘‘Kiṃ pana taṃ kāraṇaṃ, yena kāraṇena arahā ekaṃ vedanaṃ vedayati kāyikaṃ, na cetasika’’nti? ‘‘Arahato, mahārāja, cittaṃ bhāvitaṃ hoti subhāvitaṃ dantaṃ sudantaṃ assavaṃ vacanakaraṃ, so dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno ‘anicca’nti daḷhaṃ gaṇhāti, samādhithambhe cittaṃ upanibandhati, tassa taṃ cittaṃ samādhithambhe upanibandhanaṃ na vedhati na calati, ṭhitaṃ hoti avikkhittaṃ, tassa vedanāvikāravipphārena kāyo ābhujati nibbhujati samparivattati, idamettha, mahārāja, kāraṇaṃ, yena kāraṇena arahā ekaṃ vedanaṃ vedayati kāyikaṃ, na cetasika’’nti.

‘‘ভন্তে নাগসেন, তং নাম লোকে অচ্ছরিযং যং কাযে চলমানে চিত্তং ন চলতি, তত্থ মে কারণং ব্রূহী’’তি। ‘‘যথা, মহারাজ, মহতিমহারুক্খে খন্ধসাখাপলাসসম্পন্নে অনিলবলসমাহতে সাখা চলতি, অপি নু তস্স খন্ধোপি চলতী’’তি? ‘‘ন হি, ভন্তে’’তি । ‘‘এৰমেৰ খো, মহারাজ, অরহা দুক্খায ৰেদনায ফুট্ঠো সমানো ‘অনিচ্চ’ন্তি দল়্হং গণ্হাতি, সমাধিথম্ভে চিত্তং উপনিবন্ধতি, তস্স তং চিত্তং সমাধিথম্ভে উপনিবন্ধনং ন ৰেধতি ন চলতি, ঠিতং হোতি অৰিক্খিত্তং, তস্স ৰেদনাৰিকারৰিপ্ফারেন কাযো আভুজতি নিব্ভুজতি সম্পরিৰত্ততি, চিত্তং পন তস্স ন ৰেধতি ন চলতি খন্ধো ৰিয মহারুক্খস্সা’’তি। ‘‘অচ্ছরিযং, ভন্তে নাগসেন, অব্ভুতং, ভন্তে নাগসেন, ন মে এৰরূপো সব্বকালিকো ধম্মপদীপো দিট্ঠপুব্বো’’তি।

‘‘Bhante nāgasena, taṃ nāma loke acchariyaṃ yaṃ kāye calamāne cittaṃ na calati, tattha me kāraṇaṃ brūhī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, mahatimahārukkhe khandhasākhāpalāsasampanne anilabalasamāhate sākhā calati, api nu tassa khandhopi calatī’’ti? ‘‘Na hi, bhante’’ti . ‘‘Evameva kho, mahārāja, arahā dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno ‘anicca’nti daḷhaṃ gaṇhāti, samādhithambhe cittaṃ upanibandhati, tassa taṃ cittaṃ samādhithambhe upanibandhanaṃ na vedhati na calati, ṭhitaṃ hoti avikkhittaṃ, tassa vedanāvikāravipphārena kāyo ābhujati nibbhujati samparivattati, cittaṃ pana tassa na vedhati na calati khandho viya mahārukkhassā’’ti. ‘‘Acchariyaṃ, bhante nāgasena, abbhutaṃ, bhante nāgasena, na me evarūpo sabbakāliko dhammapadīpo diṭṭhapubbo’’ti.

অরহন্তৰেদনাৰেদিযনপঞ্হো ছট্ঠো।

Arahantavedanāvediyanapañho chaṭṭho.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact