Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ཏིཔིཊཀ • Tipiṭaka / ཝིནཡཝིནིཙྪཡ-ཊཱིཀཱ • Vinayavinicchaya-ṭīkā

ཨཱཔཏྟིསམུཊྛཱནཀཐཱཝཎྞནཱ

Āpattisamuṭṭhānakathāvaṇṇanā

༤༠༥. ཨཱདིནཱཏི པཋམེན ཀཱཡསངྑཱཏེན སམུཊྛཱནེན།

405.Ādināti paṭhamena kāyasaṅkhātena samuṭṭhānena.

༤༠༦-༧. དུཀྐཊཱདཡོཏི ཨཱདི-སདྡེན ཐུལླཙྩཡསངྒྷཱདིསེསཱ གཧིཏཱ། ཡཐཱཧ – ‘‘པཡོགེ དུཀྐཊཾ ། ཨེཀཾ པིཎྜཾ ཨནཱགཏེ ཨཱཔཏྟི ཐུལླཙྩཡསྶ། ཏསྨིཾ པིཎྜེ ཨཱགཏེ ཨཱཔཏྟི སངྒྷཱདིསེསསྶཱ’’ཏི (པརི॰ ༢༧༧)། ཝིཀཱལེ པན པཱཙིཏྟཱིཏི ཝིཀཱལབྷོཛནཔཱཙིཏྟི། ཨཉྙཱཏིཧཏྠཏོཏི ཨཉྙཱཏིཀཱཡ བྷིཀྑུནིཡཱ ཨནྟརགྷརཾ པཝིཊྛཱཡ ཧཏྠཏོ། གཧེཏྭཱཏི ཁཱདནཱིཡཾ ཝཱ བྷོཛནཱིཡཾ ཝཱ སཧཏྠཱ པཊིགྒཧེཏྭཱ། ‘‘པཉྩ ཨིམཱ ཨཱཔཏྟིཡོ’’ཏི པདཙྪེདོ།

406-7.Dukkaṭādayoti ādi-saddena thullaccayasaṅghādisesā gahitā. Yathāha – ‘‘payoge dukkaṭaṃ . Ekaṃ piṇḍaṃ anāgate āpatti thullaccayassa. Tasmiṃ piṇḍe āgate āpatti saṅghādisesassā’’ti (pari. 277). Vikāle pana pācittīti vikālabhojanapācitti. Aññātihatthatoti aññātikāya bhikkhuniyā antaragharaṃ paviṭṭhāya hatthato. Gahetvāti khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā. ‘‘Pañca imā āpattiyo’’ti padacchedo.

༤༠༨. དུཏིཡེནཱཏི ཝཱཙཱསངྑཱཏེན སམུཊྛཱནེན།

408.Dutiyenāti vācāsaṅkhātena samuṭṭhānena.

༤༠༩-༡༠. སམཱདིསཏི ཀཐེཏི ཙེ། སབྦཐཱ ཝིཔནྣནྟི ཨདེསིཏཝཏྠུཀཏཱདིནཱ སབྦཔྤཀཱརེན ཝིཔནྣཔྤདེསཾ། ཀུཊིནྟི སཉྙཱཙིཀཱཡ ཀུཊིཾ། ཡཐཱཧ པརིཝཱརེ ‘‘ཏསྶ ཀུཊིཾ ཀརོནྟི ཨདེསིཏཝཏྠུཀཾ པམཱཎཱཏིཀྐནྟཾ སཱརམྦྷཾ ཨཔརིཀྐམན’’ནྟི (པརི॰ ༢༧༨)། པདསོདྷམྨཾ མཱུལཾ སམུཊྛཱནཾ ཡསྶ པཱཙིཏྟིཡསྶཱཏི ཏཐཱ ཝུཏྟཾ, ཏེན པདསོདྷམྨམཱུལེན, སཧཏྠེ ཙེཏཾ ཀརཎཝཙནཾ།

409-10.Samādisati katheti ce. Sabbathā vipannanti adesitavatthukatādinā sabbappakārena vipannappadesaṃ. Kuṭinti saññācikāya kuṭiṃ. Yathāha parivāre ‘‘tassa kuṭiṃ karonti adesitavatthukaṃ pamāṇātikkantaṃ sārambhaṃ aparikkamana’’nti (pari. 278). Padasodhammaṃ mūlaṃ samuṭṭhānaṃ yassa pācittiyassāti tathā vuttaṃ, tena padasodhammamūlena, sahatthe cetaṃ karaṇavacanaṃ.

༤༡༡. ཏཏིཡེན སམུཊྛཱནེནཱཏི ཀཱཡཝཱཙཱསངྑཱཏེན སམུཊྛཱནེན།

411.Tatiyena samuṭṭhānenāti kāyavācāsaṅkhātena samuṭṭhānena.

༤༡༢. སཾཝིདཧིཏྭཱནཱཏི སདྡྷིཾ ཝིདཧིཏྭཱ, ‘‘ཀུཊིཾ ཀརོམཱ’’ཏི ཨཉྙེཧི སདྡྷིཾ མནྟེཏྭཱཏི ཨཏྠོ།

412.Saṃvidahitvānāti saddhiṃ vidahitvā, ‘‘kuṭiṃ karomā’’ti aññehi saddhiṃ mantetvāti attho.

༤༡༣. ཝཏྭཱཏི ཨཏྟནོ ཨཏྠཱཡ ཝིཉྙཱཔེཏྭཱ། བྷིཀྑུནིནྟི བྷིཀྑཱུནཾ བྷུཉྫནཊྛཱནེ ཋཏྭཱ ‘‘ཨིདྷ སཱུཔཾ དེཐ, ཨིདྷ ཨོདནཾ དེཐཱ’’ཏི ཝོསཱསམཱནཾ ཨུཔཱསཀཱནཾ ཝཏྭཱ དཱཔེནྟིཾ བྷིཀྑུནིཾ། ན ནིཝཱརེཏྭཱཏི ‘‘ཨཔསཀྐ ཏཱཝ, བྷགིནི, ཡཱཝ བྷིཀྑཱུ བྷུཉྫནྟཱི’’ཏི ཨནཔསཱདེཏྭཱ བྷུཉྫཏོཏི ཡོཛནཱ།

413.Vatvāti attano atthāya viññāpetvā. Bhikkhuninti bhikkhūnaṃ bhuñjanaṭṭhāne ṭhatvā ‘‘idha sūpaṃ detha, idha odanaṃ dethā’’ti vosāsamānaṃ upāsakānaṃ vatvā dāpentiṃ bhikkhuniṃ. Na nivāretvāti ‘‘apasakka tāva, bhagini, yāva bhikkhū bhuñjantī’’ti anapasādetvā bhuñjatoti yojanā.

༤༡༤. ཙཏུཏྠེན ཀཱཡཙིཏྟསམུཊྛཱནེན ཀཏི ཨཱཔཏྟིཡོ སིཡུནྟི ཡོཛནཱ།

414. Catutthena kāyacittasamuṭṭhānena kati āpattiyo siyunti yojanā.

༤༡༧. པཉྩམེནཱཏི ཝཱཙཱཙིཏྟསམུཊྛཱནེན། ཝདནྟི ཝདནྟོ སམུདཱཙརནྟོ།

417.Pañcamenāti vācācittasamuṭṭhānena. Vadanti vadanto samudācaranto.

༤༡༨. ཀུཊིནྟི ནིདསྶནམཏྟཾ, ཨདེསིཏཝཏྠུཀཾ པམཱཎཱཏིཀྐནྟཾ སཱརམྦྷཾ ཨཔརིཀྐམནཾ སེནཱསནམྤི གཧཎཾ ཝེདིཏབྦཾ།

418.Kuṭinti nidassanamattaṃ, adesitavatthukaṃ pamāṇātikkantaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ senāsanampi gahaṇaṃ veditabbaṃ.

༤༡༩. ཝཱཙེཏི པདསོ དྷམྨནྟི ཨེཏྠ ‘‘ཨནུཔསམྤནྣ’’ནྟི སེསོ། ཡཐཱཧ – ‘‘བྷིཀྑུ ཨཀཔྤིཡསཉྙཱི ཨནུཔསམྤནྣཾ པདསོ དྷམྨཾ ཝཱཙེཏཱི’’ཏི (པརི॰ ༢༨༡)། དཝཀམྱཏཱ ཝདནྟསྶཱཏི ཛཱཏིཨཱདཱིཧི ཨཀྐོསཝཏྠཱུཧི ཀཱིལཱ༹དྷིཔྤཱཡེན ཝདནྟསྶ། དཝཀམྱཏཱཏི ཙ ‘‘པཊིསངྑཱ ཡོནིསོ’’ཏིཨཱདཱིསུ (མ॰ ནི॰ ༡.༢༢, ༢༤, ༤༢༢; ཨ॰ ནི॰ ༦.༥༨; ༨.༩; མཧཱནི॰ ༡༩༩, ༢༠༦; དྷ॰ ས॰ ༡༣༥༥; ཝིབྷ॰ ༥༡༨) ཝིཡ ཡ-ཀཱརལོཔེན ནིདྡེསོ།

419.Vāceti padaso dhammanti ettha ‘‘anupasampanna’’nti seso. Yathāha – ‘‘bhikkhu akappiyasaññī anupasampannaṃ padaso dhammaṃ vācetī’’ti (pari. 281). Davakamyatā vadantassāti jātiādīhi akkosavatthūhi kīḷādhippāyena vadantassa. Davakamyatāti ca ‘‘paṭisaṅkhā yoniso’’tiādīsu (ma. ni. 1.22, 24, 422; a. ni. 6.58; 8.9; mahāni. 199, 206; dha. sa. 1355; vibha. 518) viya ya-kāralopena niddeso.

༤༢༠. ཚཊྛེན ཀཱཡཝཱཙཱཙིཏྟསམུཊྛཱནེནསཾཝིདཧིཏྭཱནཱཏི སཾཝིདྷཱཡ, ‘‘ཏྭཉྩ ཨཧཉྩ ཨེཀཏོ ཨཝཧརིསྶཱམཱ’’ཏི སམྨནྟནཾ ཀཏྭཱ། བྷཎྜཾ ཧརཏཱིཏི ‘‘བྷཱརིཡཾ ཏྭཾ ཨེཀཾ པསྶཾ གཎྷ, ཨཧཾ ཨིམ’’ནྟི ཝཏྭཱ ཏེན སཧ ཋཱནཱ ཙཱཝེཏི ཙེ།

420. Chaṭṭhena kāyavācācittasamuṭṭhānena. Saṃvidahitvānāti saṃvidhāya, ‘‘tvañca ahañca ekato avaharissāmā’’ti sammantanaṃ katvā. Bhaṇḍaṃ haratīti ‘‘bhāriyaṃ tvaṃ ekaṃ passaṃ gaṇha, ahaṃ ima’’nti vatvā tena saha ṭhānā cāveti ce.

༤༢༣. ཨིདྷ ཨིམསྨིཾ སཱསནེ། ཝིམཏཱུཔརམཾ པརམནྟི ཨེཏྠ ‘‘ཀཔྤིཡཾ ནུ ཁོ, ཨཀཔྤིཡ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཨཱཔཏྟི ནུ ཁོ, ཨནཱཔཏྟཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘དྷམྨོ ནུ ཁོ, ཨདྷམྨོ’’ཏི ཝཱ ཨེཝམཱདིནཱ ནཡེན ཝིཝིདྷེནཱཀཱརེན པཝཏྟཱ ཝིམཏི ཝིཙིཀིཙྪཱ ཝིམཏི། ཝིམཏིཾ ཨུཔརམེཏི ཝིནཱསེཏཱིཏི ཝིམཏཱུཔརམཾ། པརམཾ ཨུཏྟམཾ། ཨུཏྟརནྟི ཝིབྷངྒཁནྡྷཀཱགཏཱནཾ ནིདཱནཱདིཝིནིཙྪཡཱནཾ པཉྷཨུཏྟརབྷཱཝེན ཋིཏཏྟཱ ཨུཏྟརཾ། ཨིམཾ ཨུཏྟརཾ ནཱམ པཀརཎཾ ཡོ ཨུཏྟརཏི པཉྙཱཡ ཨོགཱཧེཏྭཱ པརིཡོསཱཔེཏི། ཨིདྷ ‘‘ཨུཏྟརཾ ཨུཏྟར’’ནྟི པདདྭཡེ ཨེཀཾ གུཎནིདསྶནཾ, ཨེཀཾ སཏྠནིདསྶནནྟི གཧེཏབྦཾ། སུནཡེན ཡུཏོ སོ པུགྒལོ ཝིནཡཾ པིཊཀཾ ཨུཏྟརཏཱིཏི སམྦནྡྷོ། ཀིཾ ཝིསིཊྛནྟི ཨཱཧ ‘‘སུནཡ’’ནྟིཨཱདི ། སུཊྛུ ཙཱརིཏྟཝཱརིཏྟདལ༹ྷཱིཀརཎསིཐིལཀརཎབྷེདཱ པཉྙཏྟིཨནཨུཔཉྙཏྟཱདིནཡཱ ཨེཏྠཱཏི སུནཡོ, ཏཾ། སུཊྛུ ནཱིཡཏི ཝིནིཙྪཡོ ཨེཏེནཱཏི སུནཡོ, ཨུཏྟརཝིནིཙྪཡོ, ཏེན། ཝིནིཙྪཡཱཝབོདྷེན སཾཡུཏྟོ སམནྣཱགཏོ། དུཀྑེན ཨུཏྟརཱིཡཏཱིཏི དུཏྟརཾ། པཱཏིམོཀྑསཾཝརསཱིལདཱིཔཀཏྟེན སམཱདྷིཔཉྙཱནིབྦཱནསངྑཱཏཨུཏྟརཔྤཏྟིཡཱ པཏིཊྛཱབྷཱཝཏོ ཨུཏྟརཾ ཨུཏྟརཏི ཨོགཱཧེཏྭཱ པརིཡོསཱནཾ པཱཔུཎཱཏཱིཏི ཨཏྠོ།

423.Idha imasmiṃ sāsane. Vimatūparamaṃ paramanti ettha ‘‘kappiyaṃ nu kho, akappiya’’nti vā ‘‘āpatti nu kho, anāpattī’’ti vā ‘‘dhammo nu kho, adhammo’’ti vā evamādinā nayena vividhenākārena pavattā vimati vicikicchā vimati. Vimatiṃ uparameti vināsetīti vimatūparamaṃ. Paramaṃ uttamaṃ. Uttaranti vibhaṅgakhandhakāgatānaṃ nidānādivinicchayānaṃ pañhauttarabhāvena ṭhitattā uttaraṃ. Imaṃ uttaraṃ nāma pakaraṇaṃ yo uttarati paññāya ogāhetvā pariyosāpeti. Idha ‘‘uttaraṃ uttara’’nti padadvaye ekaṃ guṇanidassanaṃ, ekaṃ satthanidassananti gahetabbaṃ. Sunayena yuto so puggalo vinayaṃ piṭakaṃ uttaratīti sambandho. Kiṃ visiṭṭhanti āha ‘‘sunaya’’ntiādi . Suṭṭhu cārittavārittadaḷhīkaraṇasithilakaraṇabhedā paññattianaupaññattādinayā etthāti sunayo, taṃ. Suṭṭhu nīyati vinicchayo etenāti sunayo, uttaravinicchayo, tena. Vinicchayāvabodhena saṃyutto samannāgato. Dukkhena uttarīyatīti duttaraṃ. Pātimokkhasaṃvarasīladīpakattena samādhipaññānibbānasaṅkhātauttarappattiyā patiṭṭhābhāvato uttaraṃ uttarati ogāhetvā pariyosānaṃ pāpuṇātīti attho.

ཨིདྷ ཡོ ཝིམཏཱུཔརམཾ པརམཾ ཨུཏྟརཾ ཨུཏྟརཾ ནཱམ པཀརཎཾ ཨུཏྟརཏི, སུནཡེན ཡུཏོ སོ པུགྒལོ སུནཡཾ དུཏྟརཾ ཨུཏྟརཾ ཝིནཡཾ ཨུཏྟརཏཱིཏི ཡོཛནཱ། ཙ-སདྡེན སཏྠནྟརསམུཙྩཡཏྠེན ཨིམམཏྠཾ དཱིཔེཏི། སེཡྻཐིདཾ, ཨིདྷ ཡོ སུནཡཾ དུཏྟརཾ ཨུཏྟརཾ ཝིནཡཾ ཨུཏྟརཏི, སུནཡེན ཡུཏོ སོ པུགྒལོ ཝིམཏཱུཔརམཾ པརམཾ ཨུཏྟརཾ ཨུཏྟརཾ ནཱམ པཀརཎཾ ཨུཏྟརཏཱིཏི། ཨིམིནཱ ཡོ ཨུཏྟརཾ ཛཱནཱཏི, སོ ཝིནཡཾ ཛཱནཱཏི། ཡོ ཝིནཡཾ ཛཱནཱཏི, སོ ཨུཏྟརཾ ཛཱནཱཏཱིཏི ཨུཏྟརཔཀརཎསྶ ཝིནཡཔིཊཀཛཱནནེ ཨཙྩནྟཱུཔཀཱརིཏཱ ཝིབྷཱཝིཏཱཏི དཊྛབྦཾ།

Idha yo vimatūparamaṃ paramaṃ uttaraṃ uttaraṃ nāma pakaraṇaṃ uttarati, sunayena yuto so puggalo sunayaṃ duttaraṃ uttaraṃ vinayaṃ uttaratīti yojanā. Ca-saddena satthantarasamuccayatthena imamatthaṃ dīpeti. Seyyathidaṃ, idha yo sunayaṃ duttaraṃ uttaraṃ vinayaṃ uttarati, sunayena yuto so puggalo vimatūparamaṃ paramaṃ uttaraṃ uttaraṃ nāma pakaraṇaṃ uttaratīti. Iminā yo uttaraṃ jānāti, so vinayaṃ jānāti. Yo vinayaṃ jānāti, so uttaraṃ jānātīti uttarapakaraṇassa vinayapiṭakajānane accantūpakāritā vibhāvitāti daṭṭhabbaṃ.

ཨིཏི ཨུཏྟརེ ལཱིནཏྠཔཀཱསནིཡཱ

Iti uttare līnatthapakāsaniyā

ཨཱཔཏྟིསམུཊྛཱནཀཐཱཝཎྞནཱ ནིཊྛིཏཱ།

Āpattisamuṭṭhānakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact