| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
អនុបញ្ញត្តិកថាវណ្ណនា
Anupaññattikathāvaṇṇanā
១៦៨. ឥត្ថីសុ បដិពទ្ធចិត្តតា នាម ឆន្ទរាគេន សារត្តតា សាបេក្ខភាវោតិ អាហ ‘‘សារត្តា អបេក្ខវន្តោ’’តិ។ មរណស្ស គុណកិត្តនំ ជីវិតេ អាទីនវទស្សនបុព្ពង្គមន្តិ អាហ ‘‘ជីវិតេ អាទីនវំ ទស្សេត្វា’’តិ។ ‘‘កិំ តុយ្ហិមិនា បាបកេន ទុជ្ជីវិតេនា’’តិ ឥទំ ជីវិតេ អាទីនវទស្សនំ។ ‘‘មតំ តេ ជីវិតា សេយ្យោ’’តិអាទិ បន មរណគុណកិត្តនន្តិ ទដ្ឋព្ពំ។ លោភាទីនំ អតិវិយ ឧស្សន្នត្តា អនុបបរិក្ខិត្វា កតំ សាហសិកកម្មំ កិព្ពិសន្តិ វុច្ចតីតិ អាហ – ‘‘កិព្ពិសំ សាហសិកកម្មំ លោភាទិកិលេសុស្សទ’’ន្តិ។ កស្មា ឥទំ វុច្ចតីតិ ឆព្ពគ្គិយានំយេវេទំ វចនំ។ មត-សទ្ទោ ‘‘គត’’ន្តិអាទីសុ វិយ ភាវវចនោតិ អាហ ‘‘តវ មរណ’’ន្តិ។ កតកាលោតិ កតមរណកាលោ។ អថ វា កាលោតិ មរណស្សេតំ អធិវចនំ, តស្មា កតកាលោតិ កតមរណោតិ អត្ថោ។ តេនេវាហ ‘‘កាលំ កត្វា, មរិត្វា’’តិ។ ទិវិ ភវា ទិព្ពាតិ អាហ ‘‘ទេវលោកេ ឧប្បន្នេហី’’តិ។ សមប្បិតោតិ យុត្តោ។ សមង្គីភូតោតិ សម្មទេវ ឯកីភាវំ គតោ។
168. Itthīsu paṭibaddhacittatā nāma chandarāgena sārattatā sāpekkhabhāvoti āha ‘‘sārattā apekkhavanto’’ti. Maraṇassa guṇakittanaṃ jīvite ādīnavadassanapubbaṅgamanti āha ‘‘jīvite ādīnavaṃ dassetvā’’ti. ‘‘Kiṃ tuyhiminā pāpakena dujjīvitenā’’ti idaṃ jīvite ādīnavadassanaṃ. ‘‘Mataṃ te jīvitā seyyo’’tiādi pana maraṇaguṇakittananti daṭṭhabbaṃ. Lobhādīnaṃ ativiya ussannattā anupaparikkhitvā kataṃ sāhasikakammaṃ kibbisanti vuccatīti āha – ‘‘kibbisaṃ sāhasikakammaṃ lobhādikilesussada’’nti. Kasmā idaṃ vuccatīti chabbaggiyānaṃyevedaṃ vacanaṃ. Mata-saddo ‘‘gata’’ntiādīsu viya bhāvavacanoti āha ‘‘tava maraṇa’’nti. Katakāloti katamaraṇakālo. Atha vā kāloti maraṇassetaṃ adhivacanaṃ, tasmā katakāloti katamaraṇoti attho. Tenevāha ‘‘kālaṃ katvā, maritvā’’ti. Divi bhavā dibbāti āha ‘‘devaloke uppannehī’’ti. Samappitoti yutto. Samaṅgībhūtoti sammadeva ekībhāvaṃ gato.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៣. តតិយបារាជិកំ • 3. Tatiyapārājikaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៣. តតិយបារាជិកំ • 3. Tatiyapārājikaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / អានាបានស្សតិសមាធិកថាវណ្ណនា • Ānāpānassatisamādhikathāvaṇṇanā
