| Library / Tipiṭaka / തിപിടക • Tipiṭaka / പഞ്ചപകരണ-അട്ഠകഥാ • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā |
൧൩-൧൮. അനുലോമപച്ചനീയപട്ഠാനവണ്ണനാ
13-18. Anulomapaccanīyapaṭṭhānavaṇṇanā
൧. ഇദാനി കുസലാദീസു ധമ്മേസു പച്ചയധമ്മം അപ്പടിക്ഖിപിത്വാ പച്ചയുപ്പന്നസ്സ കുസലാദിഭാവപടിക്ഖേപവസേന ധമ്മാനം അനുലോമപച്ചനീയതായ ലദ്ധനാമം അനുലോമപച്ചനീയപട്ഠാനം ദസ്സേതും കുസലം ധമ്മം പടിച്ച ന കുസലോ ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി ഹേതുപച്ചയാതിആദി ആരദ്ധം. തത്ഥ കുസലം ധമ്മം പടിച്ചാതി കുസലസ്സ പച്ചയഭാവം അനുജാനാതി. ന കുസലോ ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതീതി കുസലസ്സേവ ഉപ്പത്തിം വാരേതി. തസ്മാ ‘‘കുസലേ ഖന്ധേ പടിച്ച ചിത്തസമുട്ഠാനം രൂപ’’ന്തിആദിനാ നയേന വിസ്സജ്ജനം ദസ്സിതം, തം സബ്ബം പാളിം ഓലോകേത്വാ സാധുകം സല്ലക്ഖേതബ്ബം. യമ്പി യേന സദിസം, യഞ്ച യത്ഥ ലബ്ഭതി, യോ ച യേസം വിസ്സജ്ജനാനം യേസു പച്ചയേസു ഗണനപരിച്ഛേദോ, സോ സബ്ബോ പാളിയം ദസ്സിതോ, തസ്മാ പാളിയേവ ഏത്ഥ അത്ഥോ. യഥാ ചേത്ഥ, ഏവം ദുകപട്ഠാനാദീസുപീതി.
1. Idāni kusalādīsu dhammesu paccayadhammaṃ appaṭikkhipitvā paccayuppannassa kusalādibhāvapaṭikkhepavasena dhammānaṃ anulomapaccanīyatāya laddhanāmaṃ anulomapaccanīyapaṭṭhānaṃ dassetuṃ kusalaṃ dhammaṃ paṭicca na kusalo dhammo uppajjati hetupaccayātiādi āraddhaṃ. Tattha kusalaṃ dhammaṃ paṭiccāti kusalassa paccayabhāvaṃ anujānāti. Na kusalo dhammo uppajjatīti kusalasseva uppattiṃ vāreti. Tasmā ‘‘kusale khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpa’’ntiādinā nayena vissajjanaṃ dassitaṃ, taṃ sabbaṃ pāḷiṃ oloketvā sādhukaṃ sallakkhetabbaṃ. Yampi yena sadisaṃ, yañca yattha labbhati, yo ca yesaṃ vissajjanānaṃ yesu paccayesu gaṇanaparicchedo, so sabbo pāḷiyaṃ dassito, tasmā pāḷiyeva ettha attho. Yathā cettha, evaṃ dukapaṭṭhānādīsupīti.
ഏത്താവതാ –
Ettāvatā –
തികഞ്ച പട്ഠാനവരം ദുകുത്തമം,
Tikañca paṭṭhānavaraṃ dukuttamaṃ,
ദുകം തികഞ്ചേവ തികം ദുകഞ്ച;
Dukaṃ tikañceva tikaṃ dukañca;
തികം തികഞ്ചേവ ദുകം ദുകഞ്ച,
Tikaṃ tikañceva dukaṃ dukañca,
ഛ അനുലോമപച്ചനീയമ്ഹി നയാ സുഗമ്ഭീരാതി. –
Cha anulomapaccanīyamhi nayā sugambhīrāti. –
അട്ഠകഥായം വുത്തഗാഥായ ദീപിതാ ധമ്മാനുലോമപച്ചനീയപട്ഠാനേ ഛ നയാ നിദ്ദിട്ഠാ ഹോന്തി. പച്ചയവസേന പനേത്ഥ ഏകേകസ്മിം പട്ഠാനേ അനുലോമാദയോ ചത്താരോ ചത്താരോ നയാതി ഏകേന പരിയായേന ചതുവീസതിനയപടിമണ്ഡിതം അനുലോമപച്ചനീയപട്ഠാനഞ്ഞേവ വേദിതബ്ബം.
Aṭṭhakathāyaṃ vuttagāthāya dīpitā dhammānulomapaccanīyapaṭṭhāne cha nayā niddiṭṭhā honti. Paccayavasena panettha ekekasmiṃ paṭṭhāne anulomādayo cattāro cattāro nayāti ekena pariyāyena catuvīsatinayapaṭimaṇḍitaṃ anulomapaccanīyapaṭṭhānaññeva veditabbaṃ.
അനുലോമപച്ചനീയപട്ഠാനവണ്ണനാ.
Anulomapaccanīyapaṭṭhānavaṇṇanā.
