| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಥೇರೀಗಾಥಾ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Therīgāthā-aṭṭhakathā |
೧೩. ವೀಸತಿನಿಪಾತೋ
13. Vīsatinipāto
೧. ಅಮ್ಬಪಾಲೀಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ
1. Ambapālītherīgāthāvaṇṇanā
ವೀಸತಿನಿಪಾತೇ ಕಾಳಕಾ ಭಮರವಣ್ಣಸಾದಿಸಾತಿಆದಿಕಾ ಅಮ್ಬಪಾಲಿಯಾ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ। ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೀ ಸಿಖಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾ ಹುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಸಮಾದಾಯ ವಿಹರನ್ತೀ, ಏಕದಿವಸಂ ಸಮ್ಬಹುಲಾಹಿ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಚೇತಿಯಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕರೋನ್ತೀ ಪುರೇತರಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾ ಖೀಣಾಸವತ್ಥೇರಿಯಾ ಖಿಪನ್ತಿಯಾ ಸಹಸಾ ಖೇಳಪಿಣ್ಡಂ ಚೇತಿಯಙ್ಗಣೇ ಪತಿತಂ, ಖೀಣಾಸವತ್ಥೇರಿಯಾ ಅಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಗತಾಯ ಅಯಂ ಪಚ್ಛತೋ ಗಚ್ಛನ್ತೀ ತಂ ಖೇಳಪಿಣ್ಡಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕಾ ನಾಮ ಗಣಿಕಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಖೇಳಪಿಣ್ಡಂ ಪಾತೇಸೀ’’ತಿ ಅಕ್ಕೋಸಿ। ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಕಾಲೇ ಸೀಲಂ ರಕ್ಖನ್ತೀ ಗಬ್ಭವಾಸಂ ಜಿಗುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಓಪಪಾತಿಕತ್ತಭಾವೇ ಚಿತ್ತಂ ಠಪೇಸಿ। ತೇನ ಚರಿಮತ್ತಭಾವೇ ವೇಸಾಲಿಯಂ ರಾಜುಯ್ಯಾನೇ ಅಮ್ಬರುಕ್ಖಮೂಲೇ ಓಪಪಾತಿಕಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ। ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಉಯ್ಯಾನಪಾಲೋ ನಗರಂ ಉಪನೇಸಿ। ಅಮ್ಬರುಕ್ಖಮೂಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತತಾಯ ಸಾ ಅಮ್ಬಪಾಲೀತ್ವೇವ ವೋಹರೀಯಿತ್ಥ। ಅಥ ನಂ ಅಭಿರೂಪಂ ದಸ್ಸನೀಯಂ ಪಾಸಾದಿಕಂ ವಿಲಾಸಕನ್ತತಾದಿಗುಣವಿಸೇಸಸಮುದಿತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ರಾಜಕುಮಾರಾ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಗ್ಗಹಂ ಕಾತುಕಾಮಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಕಲಹಂ ಅಕಂಸು। ತೇಸಂ ಕಲಹವೂಪಸಮತ್ಥಂ ತಸ್ಸಾ ಕಮ್ಮಸಞ್ಚೋದಿತಾ ವೋಹಾರಿಕಾ ‘‘ಸಬ್ಬೇಸಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ಗಣಿಕಾಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇಸುಂ। ಸಾ ಸತ್ಥರಿ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧಾ ಅತ್ತನೋ ಉಯ್ಯಾನೇ ವಿಹಾರಂ ಕತ್ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾದೇತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಅತ್ತನೋ ಪುತ್ತಸ್ಸ ವಿಮಲಕೋಣ್ಡಞ್ಞತ್ಥೇರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೀ ಅತ್ತನೋ ಸರೀರಸ್ಸ ಜರಾಜಿಣ್ಣಭಾವಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಂವೇಗಜಾತಾ ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಅನಿಚ್ಚತಂ ವಿಭಾವೇನ್ತೀ –
Vīsatinipāte kāḷakā bhamaravaṇṇasādisātiādikā ambapāliyā theriyā gāthā. Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī sikhissa bhagavato sāsane pabbajitvā upasampannā hutvā bhikkhunisikkhāpadaṃ samādāya viharantī, ekadivasaṃ sambahulāhi bhikkhunīhi saddhiṃ cetiyaṃ vanditvā padakkhiṇaṃ karontī puretaraṃ gacchantiyā khīṇāsavattheriyā khipantiyā sahasā kheḷapiṇḍaṃ cetiyaṅgaṇe patitaṃ, khīṇāsavattheriyā apassitvā gatāya ayaṃ pacchato gacchantī taṃ kheḷapiṇḍaṃ disvā ‘‘kā nāma gaṇikā imasmiṃ ṭhāne kheḷapiṇḍaṃ pātesī’’ti akkosi. Sā bhikkhunikāle sīlaṃ rakkhantī gabbhavāsaṃ jigucchitvā opapātikattabhāve cittaṃ ṭhapesi. Tena carimattabhāve vesāliyaṃ rājuyyāne ambarukkhamūle opapātikā hutvā nibbatti. Taṃ disvā uyyānapālo nagaraṃ upanesi. Ambarukkhamūle nibbattatāya sā ambapālītveva voharīyittha. Atha naṃ abhirūpaṃ dassanīyaṃ pāsādikaṃ vilāsakantatādiguṇavisesasamuditaṃ disvā sambahulā rājakumārā attano attano pariggahaṃ kātukāmā aññamaññaṃ kalahaṃ akaṃsu. Tesaṃ kalahavūpasamatthaṃ tassā kammasañcoditā vohārikā ‘‘sabbesaṃ hotū’’ti gaṇikāṭṭhāne ṭhapesuṃ. Sā satthari paṭiladdhasaddhā attano uyyāne vihāraṃ katvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa niyyādetvā pacchā attano puttassa vimalakoṇḍaññattherassa santike dhammaṃ sutvā pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karontī attano sarīrassa jarājiṇṇabhāvaṃ nissāya saṃvegajātā saṅkhārānaṃ aniccataṃ vibhāventī –
೨೫೨.
252.
‘‘ಕಾಳಕಾ ಭಮರವಣ್ಣಸಾದಿಸಾ, ವೇಲ್ಲಿತಗ್ಗಾ ಮಮ ಮುದ್ಧಜಾ ಅಹುಂ।
‘‘Kāḷakā bhamaravaṇṇasādisā, vellitaggā mama muddhajā ahuṃ;
ತೇ ಜರಾಯ ಸಾಣವಾಕಸಾದಿಸಾ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
Te jarāya sāṇavākasādisā, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೫೩.
253.
‘‘ವಾಸಿತೋವ ಸುರಭೀ ಕರಣ್ಡಕೋ, ಪುಪ್ಫಪೂರ ಮಮ ಉತ್ತಮಙ್ಗಜೋ।
‘‘Vāsitova surabhī karaṇḍako, pupphapūra mama uttamaṅgajo;
ತಂ ಜರಾಯಥ ಸಲೋಮಗನ್ಧಿಕಂ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
Taṃ jarāyatha salomagandhikaṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೫೪.
254.
‘‘ಕಾನನಂವ ಸಹಿತಂ ಸುರೋಪಿತಂ, ಕೋಚ್ಛಸೂಚಿವಿಚಿತಗ್ಗಸೋಭಿತಂ।
‘‘Kānanaṃva sahitaṃ suropitaṃ, kocchasūcivicitaggasobhitaṃ;
ತಂ ಜರಾಯ ವಿರಲಂ ತಹಿಂ ತಹಿಂ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
Taṃ jarāya viralaṃ tahiṃ tahiṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೫೫.
255.
‘‘ಕಣ್ಹಖನ್ಧಕಸುವಣ್ಣಮಣ್ಡಿತಂ, ಸೋಭತೇ ಸುವೇಣೀಹಿಲಙ್ಕತಂ।
‘‘Kaṇhakhandhakasuvaṇṇamaṇḍitaṃ, sobhate suveṇīhilaṅkataṃ;
ತಂ ಜರಾಯ ಖಲಿತಂ ಸಿರಂ ಕತಂ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
Taṃ jarāya khalitaṃ siraṃ kataṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೫೬.
256.
‘‘ಚಿತ್ತಕಾರಸುಕತಾವ ಲೇಖಿಕಾ, ಸೋಭರೇ ಸು ಭಮುಕಾ ಪುರೇ ಮಮ।
‘‘Cittakārasukatāva lekhikā, sobhare su bhamukā pure mama;
ತಾ ಜರಾಯ ವಲಿಭಿಪ್ಪಲಮ್ಬಿತಾ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
Tā jarāya valibhippalambitā, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೫೭.
257.
‘‘ಭಸ್ಸರಾ ಸುರುಚಿರಾ ಯಥಾ ಮಣೀ, ನೇತ್ತಹೇಸುಮಭಿನೀಲಮಾಯತಾ।
‘‘Bhassarā surucirā yathā maṇī, nettahesumabhinīlamāyatā;
ತೇ ಜರಾಯಭಿಹತಾ ನ ಸೋಭರೇ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
Te jarāyabhihatā na sobhare, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೫೮.
258.
‘‘ಸಣ್ಹತುಙ್ಗಸದಿಸೀ ಚ ನಾಸಿಕಾ, ಸೋಭತೇ ಸು ಅಭಿಯೋಬ್ಬನಂ ಪತಿ।
‘‘Saṇhatuṅgasadisī ca nāsikā, sobhate su abhiyobbanaṃ pati;
ಸಾ ಜರಾಯ ಉಪಕೂಲಿತಾ ವಿಯ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
Sā jarāya upakūlitā viya, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೫೯.
259.
‘‘ಕಙ್ಕಣಂವ ಸುಕತಂ ಸುನಿಟ್ಠಿತಂ, ಸೋಭರೇ ಸು ಮಮ ಕಣ್ಣಪಾಳಿಯೋ।
‘‘Kaṅkaṇaṃva sukataṃ suniṭṭhitaṃ, sobhare su mama kaṇṇapāḷiyo;
ತಾ ಜರಾಯ ವಲಿಭಿಪ್ಪಲಮ್ಬಿತಾ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
Tā jarāya valibhippalambitā, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೬೦.
260.
‘‘ಪತ್ತಲೀಮಕುಲವಣ್ಣಸಾದಿಸಾ , ಸೋಭರೇ ಸು ದನ್ತಾ ಪುರೇ ಮಮ।
‘‘Pattalīmakulavaṇṇasādisā , sobhare su dantā pure mama;
ತೇ ಜರಾಯ ಖಣ್ಡಿತಾ ಚಾಸಿತಾ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
Te jarāya khaṇḍitā cāsitā, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೬೧.
261.
‘‘ಕಾನನಮ್ಹಿ ವನಸಣ್ಡಚಾರಿನೀ, ಕೋಕಿಲಾವ ಮಧುರಂ ನಿಕೂಜಿಹಂ।
‘‘Kānanamhi vanasaṇḍacārinī, kokilāva madhuraṃ nikūjihaṃ;
ತಂ ಜರಾಯ ಖಲಿತಂ ತಹಿಂ ತಹಿಂ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
Taṃ jarāya khalitaṃ tahiṃ tahiṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೬೨.
262.
‘‘ಸಣ್ಹಕಮ್ಬುರಿವ ಸುಪ್ಪಮಜ್ಜಿತಾ, ಸೋಭತೇ ಸು ಗೀವಾ ಪುರೇ ಮಮ।
‘‘Saṇhakamburiva suppamajjitā, sobhate su gīvā pure mama;
ಸಾ ಜರಾಯ ಭಗ್ಗಾ ವಿನಾಮಿತಾ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
Sā jarāya bhaggā vināmitā, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೬೩.
263.
‘‘ವಟ್ಟಪಲಿಘಸದಿಸೋಪಮಾ ಉಭೋ, ಸೋಭರೇ ಸು ಬಾಹಾ ಪುರೇ ಮಮ।
‘‘Vaṭṭapalighasadisopamā ubho, sobhare su bāhā pure mama;
ತಾ ಜರಾಯ ಯಥಾ ಪಾಟಲಿಬ್ಬಲಿತಾ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
Tā jarāya yathā pāṭalibbalitā, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೬೪.
264.
‘‘ಸಣ್ಹಮುದ್ದಿಕಸುವಣ್ಣಮಣ್ಡಿತಾ , ಸೋಭರೇ ಸು ಹತ್ಥಾ ಪುರೇ ಮಮ।
‘‘Saṇhamuddikasuvaṇṇamaṇḍitā , sobhare su hatthā pure mama;
ತೇ ಜರಾಯ ಯಥಾ ಮೂಲಮೂಲಿಕಾ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
Te jarāya yathā mūlamūlikā, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೬೫.
265.
‘‘ಪೀನವಟ್ಟಸಹಿಭುಗ್ಗತಾ ಉಭೋ, ಸೋಭರೇ ಸು ಥನಕಾ ಪುರೇ ಮಮ।
‘‘Pīnavaṭṭasahibhuggatā ubho, sobhare su thanakā pure mama;
ಥೇವಿಕೀವ ಲಮ್ಬನ್ತಿ ನೋದಕಾ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
Thevikīva lambanti nodakā, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೬೬.
266.
‘‘ಕಞ್ಚನಸ್ಸ ಫಲಕಂವ ಸಮ್ಮಟ್ಠಂ, ಸೋಭತೇ ಸು ಕಾಯೋ ಪುರೇ ಮಮ।
‘‘Kañcanassa phalakaṃva sammaṭṭhaṃ, sobhate su kāyo pure mama;
ಸೋ ವಲೀಹಿ ಸುಖುಮಾಹಿ ಓತತೋ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
So valīhi sukhumāhi otato, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೬೭.
267.
‘‘ನಾಗಭೋಗಸದಿಸೋಪಮಾ ಉಭೋ, ಸೋಭರೇ ಸು ಊರೂ ಪುರೇ ಮಮ।
‘‘Nāgabhogasadisopamā ubho, sobhare su ūrū pure mama;
ತೇ ಜರಾಯ ಯಥಾ ವೇಳುನಾಳಿಯೋ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
Te jarāya yathā veḷunāḷiyo, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೬೮.
268.
‘‘ಸಣ್ಹನೂಪುರಸುವಣ್ಣಮಣ್ಡಿತಾ, ಸೋಭರೇ ಸು ಜಙ್ಘಾ ಪುರೇ ಮಮ।
‘‘Saṇhanūpurasuvaṇṇamaṇḍitā, sobhare su jaṅghā pure mama;
ತಾ ಜರಾಯ ತಿಲದಣ್ಡಕಾರಿವ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
Tā jarāya tiladaṇḍakāriva, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೬೯.
269.
‘‘ತೂಲಪುಣ್ಣಸದಿಸೋಪಮಾ ಉಭೋ, ಸೋಭರೇ ಸು ಪಾದಾ ಪುರೇ ಮಮ।
‘‘Tūlapuṇṇasadisopamā ubho, sobhare su pādā pure mama;
ತೇ ಜರಾಯ ಫುಟಿತಾ ವಲೀಮತಾ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ॥
Te jarāya phuṭitā valīmatā, saccavādivacanaṃ anaññathā.
೨೭೦.
270.
‘‘ಏದಿಸೋ ಅಹು ಅಯಂ ಸಮುಸ್ಸಯೋ, ಜಜ್ಜರೋ ಬಹುದುಖಾನಮಾಲಯೋ।
‘‘Ediso ahu ayaṃ samussayo, jajjaro bahudukhānamālayo;
ಸೋಪಲೇಪಪತಿತೋ ಜರಾಘರೋ, ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ’’ತಿ॥ –
Sopalepapatito jarāgharo, saccavādivacanaṃ anaññathā’’ti. –
ಇಮಾ ಗಾಥಾಯೋ ಅಭಾಸಿ।
Imā gāthāyo abhāsi.
ತತ್ಥ ಕಾಳಕಾತಿ ಕಾಳಕವಣ್ಣಾ। ಭಮರವಣ್ಣಸಾದಿಸಾತಿ ಕಾಳಕಾ ಹೋನ್ತಾಪಿ ಭಮರಸದಿಸವಣ್ಣಾ, ಸಿನಿದ್ಧನೀಲಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ವೇಲ್ಲಿತಗ್ಗಾತಿ ಕುಞ್ಚಿತಗ್ಗಾ, ಮೂಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಅಗ್ಗಾ ಕುಞ್ಚಿತಾ ವೇಲ್ಲಿತಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಮುದ್ಧಜಾತಿ ಕೇಸಾ। ಜರಾಯಾತಿ ಜರಾಹೇತು ಜರಾಯ ಉಪಹತಸೋಭಾ। ಸಾಣವಾಕಸಾದಿಸಾತಿ ಸಾಣಸದಿಸಾ ವಾಕಸದಿಸಾ ಚ, ಸಾಣವಾಕಸದಿಸಾ ಚೇವ ಮಕಚಿವಾಕಸದಿಸಾ ಚಾತಿಪಿ ಅತ್ಥೋ। ಸಚ್ಚವಾದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾತಿ ಸಚ್ಚವಾದಿನೋ ಅವಿತಥವಾದಿನೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ‘‘ಸಬ್ಬಂ ರೂಪಂ ಅನಿಚ್ಚಂ ಜರಾಭಿಭೂತ’’ನ್ತಿಆದಿವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ ಯಥಾಭೂತಮೇವ, ನ ತತ್ಥ ವಿತಥಂ ಅತ್ಥೀತಿ।
Tattha kāḷakāti kāḷakavaṇṇā. Bhamaravaṇṇasādisāti kāḷakā hontāpi bhamarasadisavaṇṇā, siniddhanīlāti attho. Vellitaggāti kuñcitaggā, mūlato paṭṭhāya yāva aggā kuñcitā vellitāti attho. Muddhajāti kesā. Jarāyāti jarāhetu jarāya upahatasobhā. Sāṇavākasādisāti sāṇasadisā vākasadisā ca, sāṇavākasadisā ceva makacivākasadisā cātipi attho. Saccavādivacanaṃ anaññathāti saccavādino avitathavādino sammāsambuddhassa ‘‘sabbaṃ rūpaṃ aniccaṃ jarābhibhūta’’ntiādivacanaṃ anaññathā yathābhūtameva, na tattha vitathaṃ atthīti.
ವಾಸಿತೋವ ಸುರಭೀ ಕರಣ್ಡಕೋತಿ ಪುಪ್ಫಗನ್ಧವಾಸಚುಣ್ಣಾದೀಹಿ ವಾಸಿತೋ ವಾಸಂ ಗಾಹಾಪಿತೋ ಪಸಾಧನಸಮುಗ್ಗೋ ವಿಯ ಸುಗನ್ಧಿ। ಪುಪ್ಫಪೂರ ಮಮ ಉತ್ತಮಙ್ಗಜೋತಿ ಚಮ್ಪಕಸುಮನಮಲ್ಲಿಕಾದೀಹಿ ಪುಪ್ಫೇಹಿ ಪೂರಿತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಮಮ ಕೇಸಕಲಾಪೋ ನಿಮ್ಮಲೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ತನ್ತಿ ಉತ್ತಮಙ್ಗಜಂ। ಅಥ ಪಚ್ಛಾ ಏತರಹಿ ಸಲೋಮಗನ್ಧಿಕಂ ಪಾಕತಿಕಲೋಮಗನ್ಧಮೇವ ಜಾತಂ। ಅಥ ವಾ ಸಲೋಮಗನ್ಧಿಕನ್ತಿ ಮೇಣ್ಡಕಲೋಮೇಹಿ ಸಮಾನಗನ್ಧಂ। ‘‘ಏಳಕಲೋಮಗನ್ಧ’’ನ್ತಿಪಿ ವದನ್ತಿ।
Vāsitova surabhī karaṇḍakoti pupphagandhavāsacuṇṇādīhi vāsito vāsaṃ gāhāpito pasādhanasamuggo viya sugandhi. Pupphapūra mama uttamaṅgajoti campakasumanamallikādīhi pupphehi pūrito pubbe mama kesakalāpo nimmaloti attho. Tanti uttamaṅgajaṃ. Atha pacchā etarahi salomagandhikaṃ pākatikalomagandhameva jātaṃ. Atha vā salomagandhikanti meṇḍakalomehi samānagandhaṃ. ‘‘Eḷakalomagandha’’ntipi vadanti.
ಕಾನನಂವ ಸಹಿತಂ ಸುರೋಪಿತನ್ತಿ ಸುಟ್ಠು ರೋಪಿತಂ ಸಹಿತಂ ಘನಸನ್ನಿವೇಸಂ ಉದ್ಧಮೇವ ಉಟ್ಠಿತಂ ಉಜುಕದೀಘಸಾಖಂ ಉಪವನಂ ವಿಯ। ಕೋಚ್ಛಸೂಚಿವಿಚಿತಗ್ಗಸೋಭಿತನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಕೋಚ್ಛೇನ ಸುವಣ್ಣಸೂಚಿಯಾ ಚ ಕೇಸಜಟಾವಿಜಟನೇನ ವಿಚಿತಗ್ಗಂ ಹುತ್ವಾ ಸೋಭಿತಂ, ಘನಭಾವೇನ ವಾ ಕೋಚ್ಛಸದಿಸಂ ಹುತ್ವಾ ಪಣದನ್ತಸೂಚೀಹಿ ವಿಚಿತಗ್ಗತಾಯ ಸೋಭಿತಂ। ತನ್ತಿ ಉತ್ತಮಙ್ಗಜಂ। ವಿರಲಂ ತಹಿಂ ತಹಿನ್ತಿ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ವಿರಲಂ ವಿಲೂನಕೇಸಂ।
Kānanaṃva sahitaṃ suropitanti suṭṭhu ropitaṃ sahitaṃ ghanasannivesaṃ uddhameva uṭṭhitaṃ ujukadīghasākhaṃ upavanaṃ viya. Kocchasūcivicitaggasobhitanti pubbe kocchena suvaṇṇasūciyā ca kesajaṭāvijaṭanena vicitaggaṃ hutvā sobhitaṃ, ghanabhāvena vā kocchasadisaṃ hutvā paṇadantasūcīhi vicitaggatāya sobhitaṃ. Tanti uttamaṅgajaṃ. Viralaṃ tahiṃ tahinti tattha tattha viralaṃ vilūnakesaṃ.
ಕಣ್ಹಖನ್ಧಕಸುವಣ್ಣಮಣ್ಡಿತನ್ತಿ ಸುವಣ್ಣವಜಿರಾದೀಹಿ ವಿಭೂಸಿತಂ ಕಣ್ಹಕೇಸಪುಞ್ಜಕಂ। ಯೇ ಪನ ‘‘ಸಣ್ಹಕಣ್ಡಕಸುವಣ್ಣಮಣ್ಡಿತ’’ನ್ತಿ ಪಠನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಸಣ್ಹಾಹಿ ಸುವಣ್ಣಸೂಚೀಹಿ ಜಟಾವಿಜಟನೇನ ಮಣ್ಡಿತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸೋಭತೇ ಸುವೇಣೀಹಿಲಙ್ಕತನ್ತಿ ಸುನ್ದರೇಹಿ ರಾಜರುಕ್ಖಮಾಲಾ ಸದಿಸೇಹಿ ಕೇಸವೇಣೀಹಿ ಅಲಙ್ಕತಂ ಹುತ್ವಾ ಪುಬ್ಬೇ ವಿರಾಜತೇ। ತಂ ಜರಾಯ ಖಲಿತಂ ಸಿರಂ ಕತನ್ತಿ ತಂ ತಥಾ ಸೋಭಿತಂ ಸಿರಂ ಇದಾನಿ ಜರಾಯ ಖಲಿತಂ ಖಣ್ಡಿತಾಖಣ್ಡಿತಂ ವಿಲೂನಕೇಸಂ ಕತಂ।
Kaṇhakhandhakasuvaṇṇamaṇḍitanti suvaṇṇavajirādīhi vibhūsitaṃ kaṇhakesapuñjakaṃ. Ye pana ‘‘saṇhakaṇḍakasuvaṇṇamaṇḍita’’nti paṭhanti, tesaṃ saṇhāhi suvaṇṇasūcīhi jaṭāvijaṭanena maṇḍitanti attho. Sobhate suveṇīhilaṅkatanti sundarehi rājarukkhamālā sadisehi kesaveṇīhi alaṅkataṃ hutvā pubbe virājate. Taṃ jarāya khalitaṃ siraṃ katanti taṃ tathā sobhitaṃ siraṃ idāni jarāya khalitaṃ khaṇḍitākhaṇḍitaṃ vilūnakesaṃ kataṃ.
ಚಿತ್ತಕಾರಸುಕತಾವ ಲೇಖಿಕಾತಿ ಚಿತ್ತಕಾರೇನ ಸಿಪ್ಪಿನಾ ನೀಲಾಯ ವಣ್ಣಧಾತುಯಾ ಸುಟ್ಠು ಕತಾ ಲೇಖಾ ವಿಯ ಸೋಭತೇ। ಸು ಭಮುಕಾ ಪುರೇ ಮಮಾತಿ ಸುನ್ದರಾ ಭಮುಕಾ ಪುಬ್ಬೇ ಮಮ ಸೋಭನಂ ಗತಾ। ವಲಿಭಿಪ್ಪಲಮ್ಬಿತಾತಿ ನಲಾಟನ್ತೇ ಉಪ್ಪನ್ನಾಹಿ ವಲೀಹಿ ಪಲಮ್ಬನ್ತಾ ಠಿತಾ।
Cittakārasukatāva lekhikāti cittakārena sippinā nīlāya vaṇṇadhātuyā suṭṭhu katā lekhā viya sobhate. Su bhamukā pure mamāti sundarā bhamukā pubbe mama sobhanaṃ gatā. Valibhippalambitāti nalāṭante uppannāhi valīhi palambantā ṭhitā.
ಭಸ್ಸರಾತಿ ಭಾಸುರಾ। ಸುರುಚಿರಾತಿ ಸುಟ್ಠು ರುಚಿರಾ। ಯಥಾ ಮಣೀತಿ ಮಣಿಮುದ್ದಿಕಾ ವಿಯ। ನೇತ್ತಹೇಸುನ್ತಿ ಸುನೇತ್ತಾ ಅಹೇಸುಂ। ಅಭಿನೀಲಮಾಯತಾತಿ ಅಭಿನೀಲಾ ಹುತ್ವಾ ಆಯತಾ। ತೇತಿ ನೇತ್ತಾ। ಜರಾಯಭಿಹತಾತಿ ಜರಾಯ ಅಭಿಹತಾ।
Bhassarāti bhāsurā. Surucirāti suṭṭhu rucirā. Yathā maṇīti maṇimuddikā viya. Nettahesunti sunettā ahesuṃ. Abhinīlamāyatāti abhinīlā hutvā āyatā. Teti nettā. Jarāyabhihatāti jarāya abhihatā.
ಸಣ್ಹತುಙ್ಗಸದಿಸೀ ಚಾತಿ ಸಣ್ಹಾ ತುಙ್ಗಾ ಸೇಸಮುಖಾವಯವಾನಂ ಅನುರೂಪಾ ಚ। ಸೋಭತೇತಿ ವಟ್ಟೇತ್ವಾ ಠಪಿತಹರಿತಾಲವಟ್ಟಿ ವಿಯ ಮಮ ನಾಸಿಕಾ ಸೋಭತೇ। ಸು ಅಭಿಯೋಬ್ಬನಂ ಪತೀತಿ ಸುನ್ದರೇ ಅಭಿನವಯೋಬ್ಬನಕಾಲೇ ಸಾ ನಾಸಿಕಾ ಇದಾನಿ ಜರಾಯ ನಿವಾರಿತಸೋಭತಾಯ ಪರಿಸೇದಿತಾ ವಿಯ ವರತ್ತಾ ವಿಯ ಚ ಜಾತಾ।
Saṇhatuṅgasadisīcāti saṇhā tuṅgā sesamukhāvayavānaṃ anurūpā ca. Sobhateti vaṭṭetvā ṭhapitaharitālavaṭṭi viya mama nāsikā sobhate. Su abhiyobbanaṃ patīti sundare abhinavayobbanakāle sā nāsikā idāni jarāya nivāritasobhatāya pariseditā viya varattā viya ca jātā.
ಕಙ್ಕಣಂವ ಸುಕತಂ ಸುನಿಟ್ಠಿತನ್ತಿ ಸುಪರಿಕಮ್ಮಕತಂ ಸುವಣ್ಣಕಙ್ಕಣಂ ವಿಯ ವಟ್ಟುಲಭಾವಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ। ಸೋಭರೇತಿ ಸೋಭನ್ತೇ। ‘‘ಸೋಭನ್ತೇ’’ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ। ಸುಇತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ। ಕಣ್ಣಪಾಳಿಯೋತಿ ಕಣ್ಣಗನ್ಧಾ। ವಲಿಭಿಪ್ಪಲಮ್ಬಿತಾತಿ ತಹಿಂ ತಹಿಂ ಉಪ್ಪನ್ನವಲೀಹಿ ವಲಿತಾ ಹುತ್ವಾ ವಟ್ಟನಿಯಾ ಪಣಾಮಿತವತ್ಥಖನ್ಧಾ ವಿಯ ಭಸ್ಸನ್ತಾ ಓಲಮ್ಬನ್ತಿ।
Kaṅkaṇaṃvasukataṃ suniṭṭhitanti suparikammakataṃ suvaṇṇakaṅkaṇaṃ viya vaṭṭulabhāvaṃ sandhāya vadati. Sobhareti sobhante. ‘‘Sobhante’’ti vā pāṭho. Suiti nipātamattaṃ. Kaṇṇapāḷiyoti kaṇṇagandhā. Valibhippalambitāti tahiṃ tahiṃ uppannavalīhi valitā hutvā vaṭṭaniyā paṇāmitavatthakhandhā viya bhassantā olambanti.
ಪತ್ತಲೀಮಕುಲವಣ್ಣಸಾದಿಸಾತಿ ಕದಲಿಮಕುಲಸದಿಸವಣ್ಣಸಣ್ಠಾನಾ। ಖಣ್ಡಿತಾತಿ ಭೇದನಪತನೇಹಿ ಖಣ್ಡಿತಾ ಖಣ್ಡಭಾವಂ ಗತಾ। ಅಸಿತಾತಿ ವಣ್ಣಭೇದೇನ ಅಸಿತಭಾವಂ ಗತಾ।
Pattalīmakulavaṇṇasādisāti kadalimakulasadisavaṇṇasaṇṭhānā. Khaṇḍitāti bhedanapatanehi khaṇḍitā khaṇḍabhāvaṃ gatā. Asitāti vaṇṇabhedena asitabhāvaṃ gatā.
ಕಾನನಮ್ಹಿ ವನಸಣ್ಡಚಾರಿನೀ, ಕೋಕಿಲಾವ ಮಧುರಂ ನಿಕೂಜಿಹನ್ತಿ ವನಸಣ್ಡೇ ಗೋಚರಚರಣೇನ ವನಸಣ್ಡಚಾರಿನೀ ಕಾನನೇ ಅನುಸಂಗೀತನಿವಾಸಿನೀ ಕೋಕಿಲಾ ವಿಯ ಮಧುರಾಲಾಪಂ ನಿಕೂಜಿಹಂ। ತನ್ತಿ ನಿಕೂಜಿತಂ ಆಲಾಪಂ। ಖಲಿತಂ ತಹಿಂ ತಹಿನ್ತಿ ಖಣ್ಡದನ್ತಾದಿಭಾವೇನ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪಕ್ಖಲಿತಂ ಜಾತಂ।
Kānanamhi vanasaṇḍacārinī, kokilāva madhuraṃ nikūjihanti vanasaṇḍe gocaracaraṇena vanasaṇḍacārinī kānane anusaṃgītanivāsinī kokilā viya madhurālāpaṃ nikūjihaṃ. Tanti nikūjitaṃ ālāpaṃ. Khalitaṃ tahiṃ tahinti khaṇḍadantādibhāvena tattha tattha pakkhalitaṃ jātaṃ.
ಸಣ್ಹಕಮ್ಬುರಿವ ಸುಪ್ಪಮಜ್ಜಿತಾತಿ ಸುಟ್ಠು ಪಮಜ್ಜಿತಾ ಸಣ್ಹಾ ಸುವಣ್ಣಸಙ್ಖಾ ವಿಯ। ಭಗ್ಗಾ ವಿನಾಮಿತಾತಿ ಮಂಸಪರಿಕ್ಖಯೇನ ವಿಭೂತಸಿರಾಜಾಲತಾಯ ಭಗ್ಗಾ ಹುತ್ವಾ ವಿನತಾ।
Saṇhakamburiva suppamajjitāti suṭṭhu pamajjitā saṇhā suvaṇṇasaṅkhā viya. Bhaggā vināmitāti maṃsaparikkhayena vibhūtasirājālatāya bhaggā hutvā vinatā.
ವಟ್ಟಪಲಿಘಸದಿಸೋಪಮಾತಿ ವಟ್ಟೇನ ಪಲಿಘದಣ್ಡೇನ ಸಮಸಮಾ। ತಾತಿ ತಾ ಉಭೋಪಿ ಬಾಹಾಯೋ। ಯಥಾ ಪಾಟಲಿಬ್ಬಲಿತಾತಿ ಜಜ್ಜರಭಾವೇನ ಪಲಿತಪಾಟಲಿಸಾಖಾಸದಿಸಾ।
Vaṭṭapalighasadisopamāti vaṭṭena palighadaṇḍena samasamā. Tāti tā ubhopi bāhāyo. Yathā pāṭalibbalitāti jajjarabhāvena palitapāṭalisākhāsadisā.
ಸಣ್ಹಮುದ್ದಿಕಸುವಣ್ಣಮಣ್ಡಿತಾತಿ ಸುವಣ್ಣಮಯಾಹಿ ಮಟ್ಠಭಾಸುರಾಹಿ ಮುದ್ದಿಕಾಹಿ ವಿಭೂಸಿತಾ। ಯಥಾ ಮೂಲಮೂಲಿಕಾತಿ ಮೂಲಕಕಣ್ಡಸದಿಸಾ।
Saṇhamuddikasuvaṇṇamaṇḍitāti suvaṇṇamayāhi maṭṭhabhāsurāhi muddikāhi vibhūsitā. Yathā mūlamūlikāti mūlakakaṇḍasadisā.
ಪೀನವಟ್ಟಸಹಿತುಗ್ಗತಾತಿ ಪೀನಾ ವಟ್ಟಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಹಿತಾವ ಹುತ್ವಾ ಉಗ್ಗತಾ ಉದ್ಧಮುಖಾ। ಸೋಭತೇ ಸು ಥನಕಾ ಪುರೇ ಮಮಾತಿ ಮಮ ಉಭೋಪಿ ಥನಾ ಯಥಾವುತ್ತರೂಪಾ ಹುತ್ವಾ ಸುವಣ್ಣಕಲಸಿಯೋ ವಿಯ ಸೋಭಿಂಸು। ಪುಥುತ್ತೇ ಹಿ ಇದಂ ಏಕವಚನಂ, ಅತೀತತ್ಥೇ ಚ ವತ್ತಮಾನವಚನಂ। ಥೇವಿಕೀವ ಲಮ್ಬನ್ತಿ ನೋದಕಾತಿ ತೇ ಉಭೋಪಿ ಮೇ ಥನಾ ನೋದಕಾ ಗಲಿತಜಲಾ ವೇಣುದಣ್ಡಕೇ ಠಪಿತಉದಕಭಸ್ಮಾ ವಿಯ ಲಮ್ಬನ್ತಿ।
Pīnavaṭṭasahituggatāti pīnā vaṭṭā aññamaññaṃ sahitāva hutvā uggatā uddhamukhā. Sobhate su thanakā pure mamāti mama ubhopi thanā yathāvuttarūpā hutvā suvaṇṇakalasiyo viya sobhiṃsu. Puthutte hi idaṃ ekavacanaṃ, atītatthe ca vattamānavacanaṃ. Thevikīva lambanti nodakāti te ubhopi me thanā nodakā galitajalā veṇudaṇḍake ṭhapitaudakabhasmā viya lambanti.
ಕಞ್ಚನಫಲಕಂವ ಸಮ್ಮಟ್ಠನ್ತಿ ಜಾತಿಹಿಙ್ಗುಲಕೇನ ಮಕ್ಖಿತ್ವಾ ಚಿರಪರಿಮಜ್ಜಿತಸೋವಣ್ಣಫಲಕಂ ವಿಯ ಸೋಭತೇ। ಸೋ ವಲೀಹಿ ಸುಖುಮಾಹಿ ಓತತೋತಿ ಸೋ ಮಮ ಕಾಯೋ ಇದಾನಿ ಸುಖುಮಾಹಿ ವಲೀಹಿ ತಹಿಂ ತಹಿಂ ವಿತತೋ ವಲಿತ್ತಚತಂ ಆಪನ್ನೋ।
Kañcanaphalakaṃvasammaṭṭhanti jātihiṅgulakena makkhitvā ciraparimajjitasovaṇṇaphalakaṃ viya sobhate. So valīhi sukhumāhi otatoti so mama kāyo idāni sukhumāhi valīhi tahiṃ tahiṃ vitato valittacataṃ āpanno.
ನಾಗಭೋಗಸದಿಸೋಪಮಾತಿ ಹತ್ಥಿನಾಗಸ್ಸ ಹತ್ಥೇನ ಸಮಸಮಾ। ಹತ್ಥೋ ಹಿ ಇಧ ಭುಞ್ಜತಿ ಏತೇನಾತಿ ಭೋಗೋತಿ ವುತ್ತೋ। ತೇತಿ ಊರುಯೋ। ಯಥಾ ವೇಳುನಾಳಿಯೋತಿ ಇದಾನಿ ವೇಳುಪಬ್ಬಸದಿಸಾ ಅಹೇಸುಂ।
Nāgabhogasadisopamāti hatthināgassa hatthena samasamā. Hattho hi idha bhuñjati etenāti bhogoti vutto. Teti ūruyo. Yathā veḷunāḷiyoti idāni veḷupabbasadisā ahesuṃ.
ಸಣ್ಹನೂಪುರಸುವಣ್ಣಮಣ್ಡಿತಾತಿ ಸಿನಿದ್ಧಮಟ್ಠೇಹಿ ಸುವಣ್ಣನೂಪುರೇಹಿ ವಿಭೂಸಿತಾ। ಜಙ್ಘಾತಿ ಅಟ್ಠಿಜಙ್ಘಾಯೋ। ತಾತಿ ತಾ ಜಙ್ಘಾಯೋ। ತಿಲದಣ್ಡಕಾರಿವಾತಿ ಅಪ್ಪಮಂಸಲೋಹಿತತ್ತಾ ಕಿಸಭಾವೇನ ಲೂನಾವಸಿಟ್ಠವಿಸುಕ್ಖತಿಲದಣ್ಡಕಾ ವಿಯ ಅಹೇಸುಂ। ರ-ಕಾರೋ ಪದಸನ್ಧಿಕರೋ।
Saṇhanūpurasuvaṇṇamaṇḍitāti siniddhamaṭṭhehi suvaṇṇanūpurehi vibhūsitā. Jaṅghāti aṭṭhijaṅghāyo. Tāti tā jaṅghāyo. Tiladaṇḍakārivāti appamaṃsalohitattā kisabhāvena lūnāvasiṭṭhavisukkhatiladaṇḍakā viya ahesuṃ. Ra-kāro padasandhikaro.
ತೂಲಪುಣ್ಣಸದಿಸೋಪಮಾತಿ ಮುದುಸಿನಿದ್ಧಭಾವೇನ ಸಿಮ್ಬಲಿತೂಲಪುಣ್ಣಪಲಿಗುಣ್ಠಿತಉಪಾಹನಸದಿಸಾ। ತೇ ಮಮ ಪಾದಾ ಇದಾನಿ ಫುಟಿತಾ ಫಲಿತಾ, ವಲೀಮತಾ ವಲಿಮನ್ತೋ ಜಾತಾ।
Tūlapuṇṇasadisopamāti mudusiniddhabhāvena simbalitūlapuṇṇapaliguṇṭhitaupāhanasadisā. Te mama pādā idāni phuṭitā phalitā, valīmatā valimanto jātā.
ಏದಿಸೋತಿ ಏವರೂಪೋ। ಅಹು ಅಹೋಸಿ ಯಥಾವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೋ। ಅಯಂ ಸಮುಸ್ಸಯೋತಿ ಅಯಂ ಮಮ ಕಾಯೋ। ಜಜ್ಜರೋತಿ ಸಿಥಿಲಾಬನ್ಧೋ । ಬಹುದುಖಾನಮಾಲಯೋತಿ ಜರಾದಿಹೇತುಕಾನಂ ಬಹೂನಂ ದುಕ್ಖಾನಂ ಆಲಯಭೂತೋ। ಸೋಪಲೇಪಪತಿತೋತಿ ಸೋ ಅಯಂ ಸಮುಸ್ಸಯೋ ಅಪಲೇಪಪತಿತೋ ಅಭಿಸಙ್ಖಾರಾಲೇಪಪರಿಕ್ಖಯೇನ ಪತಿತೋ ಪಾತಾಭಿಮುಖೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸೋಪಿ ಅಲೇಪಪತಿತೋತಿ ವಾ ಪದವಿಭಾಗೋ, ಸೋ ಏವತ್ಥೋ। ಜರಾಘರೋತಿ ಜಿಣ್ಣಘರಸದಿಸೋ। ಜರಾಯ ವಾ ಘರಭೂತೋ ಅಹೋಸಿ। ತಸ್ಮಾ ಸಚ್ಚವಾದಿನೋ ಧಮ್ಮಾನಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಭಾವಂ ಸಮ್ಮದೇವ ಞತ್ವಾ ಕಥನತೋ ಅವಿತಥವಾದಿನೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಮಮ ಸತ್ಥುವಚನಂ ಅನಞ್ಞಥಾ।
Edisoti evarūpo. Ahu ahosi yathāvuttappakāro. Ayaṃ samussayoti ayaṃ mama kāyo. Jajjaroti sithilābandho . Bahudukhānamālayoti jarādihetukānaṃ bahūnaṃ dukkhānaṃ ālayabhūto. Sopalepapatitoti so ayaṃ samussayo apalepapatito abhisaṅkhārālepaparikkhayena patito pātābhimukhoti attho. Sopi alepapatitoti vā padavibhāgo, so evattho. Jarāgharoti jiṇṇagharasadiso. Jarāya vā gharabhūto ahosi. Tasmā saccavādino dhammānaṃ yathābhūtaṃ sabhāvaṃ sammadeva ñatvā kathanato avitathavādino sammāsambuddhassa mama satthuvacanaṃ anaññathā.
ಏವಂ ಅಯಂ ಥೇರೀ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತಭಾವೇ ಅನಿಚ್ಚತಾಯ ಸಲ್ಲಕ್ಖಣಮುಖೇನ ಸಬ್ಬೇಸುಪಿ ತೇಭೂಮಕಧಮ್ಮೇಸು ಅನಿಚ್ಚತಂ ಉಪಧಾರೇತ್ವಾ ತದನುಸಾರೇನ ತತ್ಥ ದುಕ್ಖಲಕ್ಖಣಂ ಅನತ್ತಲಕ್ಖಣಞ್ಚ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಾಪೇನ್ತೀ ಮಗ್ಗಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ॰ ಥೇರೀ ೨.೪.೨೦೪-೨೧೯) –
Evaṃ ayaṃ therī attano attabhāve aniccatāya sallakkhaṇamukhena sabbesupi tebhūmakadhammesu aniccataṃ upadhāretvā tadanusārena tattha dukkhalakkhaṇaṃ anattalakkhaṇañca āropetvā vipassanaṃ ussukkāpentī maggapaṭipāṭiyā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne (apa. therī 2.4.204-219) –
‘‘ಯೋ ರಂಸಿಫುಸಿತಾವೇಳೋ, ಫುಸ್ಸೋ ನಾಮ ಮಹಾಮುನಿ।
‘‘Yo raṃsiphusitāveḷo, phusso nāma mahāmuni;
ತಸ್ಸಾಹಂ ಭಗಿನೀ ಆಸಿಂ, ಅಜಾಯಿಂ ಖತ್ತಿಯೇ ಕುಲೇ॥
Tassāhaṃ bhaginī āsiṃ, ajāyiṃ khattiye kule.
‘‘ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣಿತ್ವಾಹಂ, ವಿಪ್ಪಸನ್ನೇನ ಚೇತಸಾ।
‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāhaṃ, vippasannena cetasā;
ಮಹಾದಾನಂ ದದಿತ್ವಾನ, ಪತ್ಥಯಿಂ ರೂಪಸಮ್ಪದಂ॥
Mahādānaṃ daditvāna, patthayiṃ rūpasampadaṃ.
‘‘ಏಕತಿಂಸೇ ಇತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಸಿಖೀ ಲೋಕಗ್ಗನಾಯಕೋ।
‘‘Ekatiṃse ito kappe, sikhī lokagganāyako;
ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಲೋಕಪಜ್ಜೋತೋ, ತಿಲೋಕಸರಣೋ ಜಿನೋ॥
Uppanno lokapajjoto, tilokasaraṇo jino.
‘‘ತದಾರುಣಪುರೇ ರಮ್ಮೇ, ಬ್ರಹ್ಮಞ್ಞಕುಲಸಮ್ಭವಾ।
‘‘Tadāruṇapure ramme, brahmaññakulasambhavā;
ವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತಂ ಕುಪಿತಾ, ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಅಭಿಸಾಪಯಿಂ॥
Vimuttacittaṃ kupitā, bhikkhuniṃ abhisāpayiṃ.
‘‘ವೇಸಿಕಾವ ಅನಾಚಾರಾ, ಜಿನಸಾಸನದೂಸಿಕಾ।
‘‘Vesikāva anācārā, jinasāsanadūsikā;
ಏವಂ ಅಕ್ಕೋಸಯಿತ್ವಾನ, ತೇನ ಪಾಪೇನ ಕಮ್ಮುನಾ॥
Evaṃ akkosayitvāna, tena pāpena kammunā.
‘‘ದಾರುಣಂ ನಿರಯಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ಮಹಾದುಕ್ಖಸಮಪ್ಪಿತಾ।
‘‘Dāruṇaṃ nirayaṃ gantvā, mahādukkhasamappitā;
ತತೋ ಚುತಾ ಮನುಸ್ಸೇಸು, ಉಪಪನ್ನಾ ತಪಸ್ಸಿನೀ॥
Tato cutā manussesu, upapannā tapassinī.
‘‘ದಸಜಾತಿಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಗಣಿಕತ್ತಮಕಾರಯಿಂ।
‘‘Dasajātisahassāni, gaṇikattamakārayiṃ;
ತಮ್ಹಾ ಪಾಪಾ ನ ಮುಚ್ಚಿಸ್ಸಂ, ಭುತ್ವಾ ದುಟ್ಠವಿಸಂ ಯಥಾ॥
Tamhā pāpā na muccissaṃ, bhutvā duṭṭhavisaṃ yathā.
‘‘ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಮಸೇವಿಸ್ಸಂ, ಕಸ್ಸಪೇ ಜಿನಸಾಸನೇ।
‘‘Brahmacariyamasevissaṃ, kassape jinasāsane;
ತೇನ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ಅಜಾಯಿಂ ತಿದಸೇ ಪುರೇ॥
Tena kammavipākena, ajāyiṃ tidase pure.
‘‘ಪಚ್ಛಿಮೇ ಭವೇ ಸಮ್ಪತ್ತೇ, ಅಹೋಸಿಂ ಓಪಪಾತಿಕಾ।
‘‘Pacchime bhave sampatte, ahosiṃ opapātikā;
ಅಮ್ಬಸಾಖನ್ತರೇ ಜಾತಾ, ಅಮ್ಬಪಾಲೀತಿ ತೇನಹಂ॥
Ambasākhantare jātā, ambapālīti tenahaṃ.
‘‘ಪರಿವುತಾ ಪಾಣಕೋಟೀಹಿ, ಪಬ್ಬಜಿಂ ಜಿನಸಾಸನೇ।
‘‘Parivutā pāṇakoṭīhi, pabbajiṃ jinasāsane;
ಪತ್ತಾಹಂ ಅಚಲಂ ಠಾನಂ, ಧೀತಾ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಓರಸಾ॥
Pattāhaṃ acalaṃ ṭhānaṃ, dhītā buddhassa orasā.
‘‘ಇದ್ಧೀಸು ಚ ವಸೀ ಹೋಮಿ, ಸೋತಧಾತುವಿಸುದ್ಧಿಯಾ।
‘‘Iddhīsu ca vasī homi, sotadhātuvisuddhiyā;
ಚೇತೋಪರಿಯಞಾಣಸ್ಸ, ವಸೀ ಹೋಮಿ ಮಹಾಮುನಿ॥
Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmuni.
‘‘ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಜಾನಾಮಿ, ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖು ವಿಸೋಧಿತಂ।
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
ಸಬ್ಬಾಸವಪರಿಕ್ಖೀಣಾ, ನತ್ಥಿ ದಾನಿ ಪುನಬ್ಭವೋ॥
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
‘‘ಅತ್ಥಧಮ್ಮನಿರುತ್ತೀಸು, ಪಟಿಭಾನೇ ತಥೇವ ಚ।
‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
ಞಾಣಂ ಮೇ ವಿಮಲಂ ಸುದ್ಧಂ, ಬುದ್ಧಸೇಟ್ಠಸ್ಸ ವಾಹಸಾ॥
Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā.
‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ, ಭವಾ ಸಬ್ಬೇ ಸಮೂಹತಾ।
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
ನಾಗೀವ ಬನ್ಧನಂ ಛೇತ್ವಾ, ವಿಹರಾಮಿ ಅನಾಸವಾ॥
Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā.
‘‘ಸ್ವಾಗತಂ ವತ ಮೇ ಆಸಿ, ಬುದ್ಧಸೇಟ್ಠಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ।
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike;
ತಿಸ್ಸೋ ವಿಜ್ಜಾ ಅನುಪ್ಪತ್ತಾ, ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನಂ॥
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
‘‘ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾ ಚತಸ್ಸೋ, ವಿಮೋಕ್ಖಾಪಿ ಚ ಅಟ್ಠಿಮೇ।
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
ಛಳಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತಾ, ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ॥
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.
ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಉದಾನವಸೇನ ತಾ ಏವ ಗಾಥಾ ಪಚ್ಚುದಾಹಾಸೀತಿ।
Arahattaṃ pana patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena tā eva gāthā paccudāhāsīti.
ಅಮ್ಬಪಾಲೀಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Ambapālītherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಥೇರೀಗಾಥಾಪಾಳಿ • Therīgāthāpāḷi / ೧. ಅಮ್ಬಪಾಲೀಥೇರೀಗಾಥಾ • 1. Ambapālītherīgāthā
