| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / थेरगाथापाळि • Theragāthāpāḷi |
१६. वीसतिनिपातो
16. Vīsatinipāto
१. अधिमुत्तत्थेरगाथा
1. Adhimuttattheragāthā
७०५.
705.
‘‘यञ्ञत्थं वा धनत्थं वा, ये हनाम मयं पुरे।
‘‘Yaññatthaṃ vā dhanatthaṃ vā, ye hanāma mayaṃ pure;
७०६.
706.
‘‘तस्स ते नत्थि भीतत्तं, भिय्यो वण्णो पसीदति।
‘‘Tassa te natthi bhītattaṃ, bhiyyo vaṇṇo pasīdati;
कस्मा न परिदेवेसि, एवरूपे महब्भये॥
Kasmā na paridevesi, evarūpe mahabbhaye.
७०७.
707.
‘‘नत्थि चेतसिकं दुक्खं, अनपेक्खस्स गामणि।
‘‘Natthi cetasikaṃ dukkhaṃ, anapekkhassa gāmaṇi;
अतिक्कन्ता भया सब्बे, खीणसंयोजनस्स वे॥
Atikkantā bhayā sabbe, khīṇasaṃyojanassa ve.
७०८.
708.
‘‘खीणाय भवनेत्तिया, दिट्ठे धम्मे यथातथे।
‘‘Khīṇāya bhavanettiyā, diṭṭhe dhamme yathātathe;
न भयं मरणे होति, भारनिक्खेपने यथा॥
Na bhayaṃ maraṇe hoti, bhāranikkhepane yathā.
७०९.
709.
‘‘सुचिण्णं ब्रह्मचरियं मे, मग्गो चापि सुभावितो।
‘‘Suciṇṇaṃ brahmacariyaṃ me, maggo cāpi subhāvito;
मरणे मे भयं नत्थि, रोगानमिव सङ्खये॥
Maraṇe me bhayaṃ natthi, rogānamiva saṅkhaye.
७१०.
710.
‘‘सुचिण्णं ब्रह्मचरियं मे, मग्गो चापि सुभावितो।
‘‘Suciṇṇaṃ brahmacariyaṃ me, maggo cāpi subhāvito;
७११.
711.
‘‘पारगू अनुपादानो, कतकिच्चो अनासवो।
‘‘Pāragū anupādāno, katakicco anāsavo;
तुट्ठो आयुक्खया होति, मुत्तो आघातना यथा॥
Tuṭṭho āyukkhayā hoti, mutto āghātanā yathā.
७१२.
712.
‘‘उत्तमं धम्मतं पत्तो, सब्बलोके अनत्थिको।
‘‘Uttamaṃ dhammataṃ patto, sabbaloke anatthiko;
आदित्ताव घरा मुत्तो, मरणस्मिं न सोचति॥
Ādittāva gharā mutto, maraṇasmiṃ na socati.
७१३.
713.
‘‘यदत्थि सङ्गतं किञ्चि, भवो वा यत्थ लब्भति।
‘‘Yadatthi saṅgataṃ kiñci, bhavo vā yattha labbhati;
सब्बं अनिस्सरं एतं, इति वुत्तं महेसिना॥
Sabbaṃ anissaraṃ etaṃ, iti vuttaṃ mahesinā.
७१४.
714.
‘‘यो तं तथा पजानाति, यथा बुद्धेन देसितं।
‘‘Yo taṃ tathā pajānāti, yathā buddhena desitaṃ;
न गण्हाति भवं किञ्चि, सुतत्तंव अयोगुळं॥
Na gaṇhāti bhavaṃ kiñci, sutattaṃva ayoguḷaṃ.
७१५.
715.
‘‘न मे होति ‘अहोसि’न्ति, ‘भविस्स’न्ति न होति मे।
‘‘Na me hoti ‘ahosi’nti, ‘bhavissa’nti na hoti me;
सङ्खारा विगमिस्सन्ति, तत्थ का परिदेवना॥
Saṅkhārā vigamissanti, tattha kā paridevanā.
७१६.
716.
‘‘सुद्धं धम्मसमुप्पादं, सुद्धं सङ्खारसन्ततिं।
‘‘Suddhaṃ dhammasamuppādaṃ, suddhaṃ saṅkhārasantatiṃ;
पस्सन्तस्स यथाभूतं, न भयं होति गामणि॥
Passantassa yathābhūtaṃ, na bhayaṃ hoti gāmaṇi.
७१७.
717.
‘‘तिणकट्ठसमं लोकं, यदा पञ्ञाय पस्सति।
‘‘Tiṇakaṭṭhasamaṃ lokaṃ, yadā paññāya passati;
ममत्तं सो असंविन्दं, ‘नत्थि मे’ति न सोचति॥
Mamattaṃ so asaṃvindaṃ, ‘natthi me’ti na socati.
७१८.
718.
‘‘उक्कण्ठामि सरीरेन, भवेनम्हि अनत्थिको।
‘‘Ukkaṇṭhāmi sarīrena, bhavenamhi anatthiko;
सोयं भिज्जिस्सति कायो, अञ्ञो च न भविस्सति॥
Soyaṃ bhijjissati kāyo, añño ca na bhavissati.
७१९.
719.
‘‘यं वो किच्चं सरीरेन, तं करोथ यदिच्छथ।
‘‘Yaṃ vo kiccaṃ sarīrena, taṃ karotha yadicchatha;
न मे तप्पच्चया तत्थ, दोसो पेमञ्च हेहिति’’॥
Na me tappaccayā tattha, doso pemañca hehiti’’.
७२०.
720.
तस्स तं वचनं सुत्वा, अब्भुतं लोमहंसनं।
Tassa taṃ vacanaṃ sutvā, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;
सत्थानि निक्खिपित्वान, माणवा एतदब्रवुं॥
Satthāni nikkhipitvāna, māṇavā etadabravuṃ.
७२१.
721.
‘‘किं भदन्ते करित्वान, को वा आचरियो तव।
‘‘Kiṃ bhadante karitvāna, ko vā ācariyo tava;
कस्स सासनमागम्म, लब्भते तं असोकता’’॥
Kassa sāsanamāgamma, labbhate taṃ asokatā’’.
७२२.
722.
‘‘सब्बञ्ञू सब्बदस्सावी, जिनो आचरियो मम।
‘‘Sabbaññū sabbadassāvī, jino ācariyo mama;
महाकारुणिको सत्था, सब्बलोकतिकिच्छको॥
Mahākāruṇiko satthā, sabbalokatikicchako.
७२३.
723.
‘‘तेनायं देसितो धम्मो, खयगामी अनुत्तरो।
‘‘Tenāyaṃ desito dhammo, khayagāmī anuttaro;
तस्स सासनमागम्म, लब्भते तं असोकता’’॥
Tassa sāsanamāgamma, labbhate taṃ asokatā’’.
७२४.
724.
सुत्वान चोरा इसिनो सुभासितं, निक्खिप्प सत्थानि च आवुधानि च।
Sutvāna corā isino subhāsitaṃ, nikkhippa satthāni ca āvudhāni ca;
तम्हा च कम्मा विरमिंसु एके, एके च पब्बज्जमरोचयिंसु॥
Tamhā ca kammā viramiṃsu eke, eke ca pabbajjamarocayiṃsu.
७२५.
725.
ते पब्बजित्वा सुगतस्स सासने, भावेत्व बोज्झङ्गबलानि पण्डिता।
Te pabbajitvā sugatassa sāsane, bhāvetva bojjhaṅgabalāni paṇḍitā;
उदग्गचित्ता सुमना कतिन्द्रिया, फुसिंसु निब्बानपदं असङ्खतन्ति॥
Udaggacittā sumanā katindriyā, phusiṃsu nibbānapadaṃ asaṅkhatanti.
…अधिमुत्तो थेरो…।
…Adhimutto thero….
Footnotes:
Related texts:
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / खुद्दकनिकाय (अट्ठकथा) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / थेरगाथा-अट्ठकथा • Theragāthā-aṭṭhakathā / १. अधिमुत्तत्थेरगाथावण्णना • 1. Adhimuttattheragāthāvaṇṇanā
