| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / थेरगाथापाळि • Theragāthāpāḷi |
२. पारापरियत्थेरगाथा
2. Pārāpariyattheragāthā
७२६.
726.
‘‘समणस्स अहु चिन्ता, पारापरियस्स भिक्खुनो।
‘‘Samaṇassa ahu cintā, pārāpariyassa bhikkhuno;
एककस्स निसिन्नस्स, पविवित्तस्स झायिनो॥
Ekakassa nisinnassa, pavivittassa jhāyino.
७२७.
727.
‘‘किमानुपुब्बं पुरिसो, किं वतं किं समाचारं।
‘‘Kimānupubbaṃ puriso, kiṃ vataṃ kiṃ samācāraṃ;
अत्तनो किच्चकारीस्स, न च कञ्चि विहेठये॥
Attano kiccakārīssa, na ca kañci viheṭhaye.
७२८.
728.
‘‘इन्द्रियानि मनुस्सानं, हिताय अहिताय च।
‘‘Indriyāni manussānaṃ, hitāya ahitāya ca;
अरक्खितानि अहिताय, रक्खितानि हिताय च॥
Arakkhitāni ahitāya, rakkhitāni hitāya ca.
७२९.
729.
‘‘इन्द्रियानेव सारक्खं, इन्द्रियानि च गोपयं।
‘‘Indriyāneva sārakkhaṃ, indriyāni ca gopayaṃ;
अत्तनो किच्चकारीस्स, न च कञ्चि विहेठये॥
Attano kiccakārīssa, na ca kañci viheṭhaye.
७३०.
730.
‘‘चक्खुन्द्रियं चे रूपेसु, गच्छन्तं अनिवारयं।
‘‘Cakkhundriyaṃ ce rūpesu, gacchantaṃ anivārayaṃ;
अनादीनवदस्सावी, सो दुक्खा न हि मुच्चति॥
Anādīnavadassāvī, so dukkhā na hi muccati.
७३१.
731.
‘‘सोतिन्द्रियं चे सद्देसु, गच्छन्तं अनिवारयं।
‘‘Sotindriyaṃ ce saddesu, gacchantaṃ anivārayaṃ;
अनादीनवदस्सावी, सो दुक्खा न हि मुच्चति॥
Anādīnavadassāvī, so dukkhā na hi muccati.
७३२.
732.
‘‘अनिस्सरणदस्सावी , गन्धे चे पटिसेवति।
‘‘Anissaraṇadassāvī , gandhe ce paṭisevati;
न सो मुच्चति दुक्खम्हा, गन्धेसु अधिमुच्छितो॥
Na so muccati dukkhamhā, gandhesu adhimucchito.
७३३.
733.
‘‘अम्बिलं मधुरग्गञ्च, तित्तकग्गमनुस्सरं।
‘‘Ambilaṃ madhuraggañca, tittakaggamanussaraṃ;
रसतण्हाय गधितो, हदयं नावबुज्झति॥
Rasataṇhāya gadhito, hadayaṃ nāvabujjhati.
७३४.
734.
‘‘सुभान्यप्पटिकूलानि, फोट्ठब्बानि अनुस्सरं।
‘‘Subhānyappaṭikūlāni, phoṭṭhabbāni anussaraṃ;
रत्तो रागाधिकरणं, विविधं विन्दते दुखं॥
Ratto rāgādhikaraṇaṃ, vividhaṃ vindate dukhaṃ.
७३५.
735.
‘‘मनं चेतेहि धम्मेहि, यो न सक्कोति रक्खितुं।
‘‘Manaṃ cetehi dhammehi, yo na sakkoti rakkhituṃ;
ततो नं दुक्खमन्वेति, सब्बेहेतेहि पञ्चहि॥
Tato naṃ dukkhamanveti, sabbehetehi pañcahi.
७३६.
736.
‘‘पुब्बलोहितसम्पुण्णं, बहुस्स कुणपस्स च।
‘‘Pubbalohitasampuṇṇaṃ, bahussa kuṇapassa ca;
नरवीरकतं वग्गुं, समुग्गमिव चित्तितं॥
Naravīrakataṃ vagguṃ, samuggamiva cittitaṃ.
७३७.
737.
‘‘कटुकं मधुरस्सादं, पियनिबन्धनं दुखं।
‘‘Kaṭukaṃ madhurassādaṃ, piyanibandhanaṃ dukhaṃ;
खुरंव मधुना लित्तं, उल्लिहं नावबुज्झति॥
Khuraṃva madhunā littaṃ, ullihaṃ nāvabujjhati.
७३८.
738.
‘‘इत्थिरूपे इत्थिसरे, फोट्ठब्बेपि च इत्थिया।
‘‘Itthirūpe itthisare, phoṭṭhabbepi ca itthiyā;
इत्थिगन्धेसु सारत्तो, विविधं विन्दते दुखं॥
Itthigandhesu sāratto, vividhaṃ vindate dukhaṃ.
७३९.
739.
‘‘इत्थिसोतानि सब्बानि, सन्दन्ति पञ्च पञ्चसु।
‘‘Itthisotāni sabbāni, sandanti pañca pañcasu;
तेसमावरणं कातुं, यो सक्कोति वीरियवा॥
Tesamāvaraṇaṃ kātuṃ, yo sakkoti vīriyavā.
७४०.
740.
‘‘सो अत्थवा सो धम्मट्ठो, सो दक्खो सो विचक्खणो।
‘‘So atthavā so dhammaṭṭho, so dakkho so vicakkhaṇo;
करेय्य रममानोपि, किच्चं धम्मत्थसंहितं॥
Kareyya ramamānopi, kiccaṃ dhammatthasaṃhitaṃ.
७४१.
741.
‘‘अथो सीदति सञ्ञुत्तं, वज्जे किच्चं निरत्थकं।
‘‘Atho sīdati saññuttaṃ, vajje kiccaṃ niratthakaṃ;
‘न तं किच्च’न्ति मञ्ञित्वा, अप्पमत्तो विचक्खणो॥
‘Na taṃ kicca’nti maññitvā, appamatto vicakkhaṇo.
७४२.
742.
‘‘यञ्च अत्थेन सञ्ञुत्तं, या च धम्मगता रति।
‘‘Yañca atthena saññuttaṃ, yā ca dhammagatā rati;
तं समादाय वत्तेथ, सा हि वे उत्तमा रति॥
Taṃ samādāya vattetha, sā hi ve uttamā rati.
७४३.
743.
‘‘उच्चावचेहुपायेहि, परेसमभिजिगीसति।
‘‘Uccāvacehupāyehi, paresamabhijigīsati;
हन्त्वा वधित्वा अथ सोचयित्वा, आलोपति साहसा यो परेसं॥
Hantvā vadhitvā atha socayitvā, ālopati sāhasā yo paresaṃ.
७४४.
744.
‘‘तच्छन्तो आणिया आणिं, निहन्ति बलवा यथा।
‘‘Tacchanto āṇiyā āṇiṃ, nihanti balavā yathā;
इन्द्रियानिन्द्रियेहेव , निहन्ति कुसलो तथा॥
Indriyānindriyeheva , nihanti kusalo tathā.
७४५.
745.
‘‘सद्धं वीरियं समाधिञ्च, सतिपञ्ञञ्च भावयं।
‘‘Saddhaṃ vīriyaṃ samādhiñca, satipaññañca bhāvayaṃ;
पञ्च पञ्चहि हन्त्वान, अनीघो याति ब्राह्मणो॥
Pañca pañcahi hantvāna, anīgho yāti brāhmaṇo.
७४६.
746.
‘‘सो अत्थवा सो धम्मट्ठो, कत्वा वाक्यानुसासनिं।
‘‘So atthavā so dhammaṭṭho, katvā vākyānusāsaniṃ;
सब्बेन सब्बं बुद्धस्स, सो नरो सुखमेधती’’ति॥
Sabbena sabbaṃ buddhassa, so naro sukhamedhatī’’ti.
…पारापरियो थेरो…।
…Pārāpariyo thero….
Related texts:
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / खुद्दकनिकाय (अट्ठकथा) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / थेरगाथा-अट्ठकथा • Theragāthā-aṭṭhakathā / २. पारापरियत्थेरगाथावण्णना • 2. Pārāpariyattheragāthāvaṇṇanā
