| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಪಞ್ಚಪಕರಣ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā |
೪. ಅಧಿಗಯ್ಹಮನಸಿಕಾರಕಥಾವಣ್ಣನಾ
4. Adhigayhamanasikārakathāvaṇṇanā
೭೪೯-೭೫೩. ಇದಾನಿ ಅಧಿಗಯ್ಹ ಮನಸಿಕಾರಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ದುವಿಧೋ ಮನಸಿಕಾರೋ ನಯತೋ ಚ ಆರಮ್ಮಣತೋ ಚ। ತತ್ಥ ಏಕಸಙ್ಖಾರಸ್ಸಾಪಿ ಅನಿಚ್ಚತಾಯ ದಿಟ್ಠಾಯ ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನಿಚ್ಚಾತಿ ಅವಸೇಸೇಸು ನಯತೋ ಮನಸಿಕಾರೋ ಹೋತಿ। ಅತೀತೇ ಪನ ಸಙ್ಖಾರೇ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ ನ ಅನಾಗತೇ ಮನಸಿಕಾತುಂ ಸಕ್ಕೋತಿ। ಅತೀತಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಂ ಮನಸಿಕರೋತೋ ಆರಮ್ಮಣತೋ ಮನಸಿಕಾರೋ ಹೋತಿ । ತತ್ಥ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ ಯೇನ ಚಿತ್ತೇನ ತೇ ಮನಸಿಕರೋತಿ, ತಂ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಕ್ಖಣೇ ಮನಸಿಕಾತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ। ತತ್ಥ ಯೇಸಂ ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನಿಚ್ಚಾ’’ತಿಆದಿವಚನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ‘‘ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ ನಾಮ ಅಧಿಗಯ್ಹ ಅಧಿಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಸಙ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರೇ ಏಕತೋ ಮನಸಿಕರೋತೀ’’ತಿ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪುಬ್ಬಸೇಲಿಯಾಪರಸೇಲಿಯಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ।
749-753. Idāni adhigayha manasikārakathā nāma hoti. Tattha duvidho manasikāro nayato ca ārammaṇato ca. Tattha ekasaṅkhārassāpi aniccatāya diṭṭhāya sabbe saṅkhārā aniccāti avasesesu nayato manasikāro hoti. Atīte pana saṅkhāre manasikaronto na anāgate manasikātuṃ sakkoti. Atītādīsu aññataraṃ manasikaroto ārammaṇato manasikāro hoti . Tattha paccuppanne manasikaronto yena cittena te manasikaroti, taṃ paccuppannakkhaṇe manasikātuṃ na sakkoti. Tattha yesaṃ ‘‘sabbe saṅkhārā aniccā’’tiādivacanaṃ nissāya ‘‘manasikaronto nāma adhigayha adhigaṇhitvā saṅgaṇhitvā sabbe saṅkhāre ekato manasikarotī’’ti laddhi, seyyathāpi pubbaseliyāparaseliyānaṃ; te sandhāya pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa.
ಅಥ ನಂ ಯಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬೇ ಏಕತೋ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೇನ ಯೇನ ಚಿತ್ತೇನ ತೇ ಮನಸಿಕರೋತಿ, ತಮ್ಪಿ ಮನಸಿಕಾತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ। ತಸ್ಮಾ ತಂಚಿತ್ತತಾಯ ಚೋದೇತುಂ ತೇನ ಚಿತ್ತೇನಾತಿ ಆಹ। ಇತರೋ ಆರಮ್ಮಣಂ ಕತ್ವಾ ನ ಸಕ್ಕಾ ಜಾನಿತುನ್ತಿ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ। ಏವಂಲಕ್ಖಣಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಞಾತತ್ತಾ ಪನ ತಮ್ಪಿ ಚಿತ್ತಂ ಞಾತಮೇವ ಹೋತೀತಿ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಜಾನಾತಿ। ಅಥ ವಾ ತಞ್ಞೇವ ತಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣಂ ನ ಹೋತೀತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ। ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನಿಚ್ಚಾ, ಯದಾ ಪಞ್ಞಾಯ ಪಸ್ಸತೀ’’ತಿಆದೀನಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪ್ಪನ್ನಲದ್ಧಿವಸೇನ ಪಟಿಜಾನಾತಿ। ಸೇಸಪಞ್ಹದ್ವಯೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ತೇನ ಫಸ್ಸೇನಾತಿಆದೀಸು ಪನ ತಥಾರೂಪಂ ಸುತ್ತಂ ಅಪಸ್ಸನ್ತೋ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತೇವ। ಅತೀತಾದಿಪಞ್ಹೇಸು ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಪಟಿಕ್ಖೇಪಪಟಿಞ್ಞಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ಸೇಸಂ ಯಥಾಪಾಳಿಮೇವ ನಿಯ್ಯಾತೀತಿ। ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾತಿಆದಿವಚನಂ ನಯತೋ ದಸ್ಸನಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ, ನ ಏಕಕ್ಖಣೇ ಆರಮ್ಮಣತೋ, ತಸ್ಮಾ ಅಸಾಧಕನ್ತಿ।
Atha naṃ yasmā sabbe ekato manasikarontena yena cittena te manasikaroti, tampi manasikātabbaṃ hoti. Tasmā taṃcittatāya codetuṃ tena cittenāti āha. Itaro ārammaṇaṃ katvā na sakkā jānitunti sandhāya paṭikkhipati. Evaṃlakkhaṇaṃ cittanti ñātattā pana tampi cittaṃ ñātameva hotīti sandhāya paṭijānāti. Atha vā taññeva tassa ārammaṇaṃ na hotīti paṭikkhipati. ‘‘Sabbe saṅkhārā aniccā, yadā paññāya passatī’’tiādīni nissāya uppannaladdhivasena paṭijānāti. Sesapañhadvayepi eseva nayo. Tena phassenātiādīsu pana tathārūpaṃ suttaṃ apassanto paṭikkhipateva. Atītādipañhesu heṭṭhā vuttanayeneva paṭikkhepapaṭiññā veditabbā. Sesaṃ yathāpāḷimeva niyyātīti. Sabbe saṅkhārātiādivacanaṃ nayato dassanaṃ sandhāya vuttaṃ, na ekakkhaṇe ārammaṇato, tasmā asādhakanti.
ಅಧಿಗಯ್ಹಮನಸಿಕಾರಕಥಾವಣ್ಣನಾ।
Adhigayhamanasikārakathāvaṇṇanā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕ • Abhidhammapiṭaka / ಕಥಾವತ್ಥುಪಾಳಿ • Kathāvatthupāḷi / (೧೫೯) ೪. ಅಧಿಗಯ್ಹಮನಸಿಕಾರಕಥಾ • (159) 4. Adhigayhamanasikārakathā
ಟೀಕಾ • Tīkā / ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕ (ಟೀಕಾ) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ಪಞ್ಚಪಕರಣ-ಮೂಲಟೀಕಾ • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ೪. ಅಧಿಗಯ್ಹಮನಸಿಕಾರಕಥಾವಣ್ಣನಾ • 4. Adhigayhamanasikārakathāvaṇṇanā
ಟೀಕಾ • Tīkā / ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕ (ಟೀಕಾ) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ಪಞ್ಚಪಕರಣ-ಅನುಟೀಕಾ • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ೪. ಅಧಿಗಯ್ಹಮನಸಿಕಾರಕಥಾವಣ್ಣನಾ • 4. Adhigayhamanasikārakathāvaṇṇanā
