| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / កថាវត្ថុបាឡិ • Kathāvatthupāḷi |
១៦. សោឡសមវគ្គោ
16. Soḷasamavaggo
(១៥៩) ៤. អធិគយ្ហមនសិការកថា
(159) 4. Adhigayhamanasikārakathā
៧៤៩. អធិគយ្ហ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា។ តេន ចិត្តេន តំ ចិត្តំ បជានាតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.… តេន ចិត្តេន តំ ចិត្តំ បជានាតីតិ? អាមន្តា ។ តេន ចិត្តេន តំ ចិត្តំ ‘‘ចិត្ត’’ន្តិ បជានាតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.… តេន ចិត្តេន តំ ចិត្តំ ‘‘ចិត្ត’’ន្តិ បជានាតីតិ? អាមន្តា។ តំ ចិត្តំ តស្ស ចិត្តស្ស អារម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.…។
749. Adhigayha manasi karotīti? Āmantā. Tena cittena taṃ cittaṃ pajānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena cittena taṃ cittaṃ pajānātīti? Āmantā . Tena cittena taṃ cittaṃ ‘‘citta’’nti pajānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena cittena taṃ cittaṃ ‘‘citta’’nti pajānātīti? Āmantā. Taṃ cittaṃ tassa cittassa ārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
តំ ចិត្តំ តស្ស ចិត្តស្ស អារម្មណន្តិ? អាមន្តា។ តេន ផស្សេន តំ ផស្សំ ផុសតិ, តាយ វេទនាយ…បេ.… តាយ សញ្ញាយ… តាយ ចេតនាយ… តេន ចិត្តេន… តេន វិតក្កេន… តេន វិចារេន… តាយ បីតិយា… តាយ សតិយា… តាយ បញ្ញាយ តំ បញ្ញំ បជានាតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.…។
Taṃ cittaṃ tassa cittassa ārammaṇanti? Āmantā. Tena phassena taṃ phassaṃ phusati, tāya vedanāya…pe… tāya saññāya… tāya cetanāya… tena cittena… tena vitakkena… tena vicārena… tāya pītiyā… tāya satiyā… tāya paññāya taṃ paññaṃ pajānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
៧៥០. អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.… អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា។ ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ.… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.…។
750. Atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasikaronto, anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasikaronto, anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasi karotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.… អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា។ ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ.… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.…។
Atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasikaronto, paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasikaronto, paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasi karotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិ ករោតិ, បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.… អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិ ករោតិ, បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា។ តិណ្ណំ ផស្សានំ…បេ.… តិណ្ណំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.…។
Atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasikaronto, anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasi karoti, paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasikaronto, anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasi karoti, paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasi karotīti? Āmantā. Tiṇṇaṃ phassānaṃ…pe… tiṇṇaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
៧៥១. អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.… អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា។ ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ.… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.…។
751. Anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasikaronto, atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasikaronto, atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasi karotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.… អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា។ ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ.… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.…។
Anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasikaronto, paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasikaronto, paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasi karotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិ ករោតិ, បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.… អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិ ករោតិ, បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា។ តិណ្ណំ ផស្សានំ…បេ.… តិណ្ណំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.…។
Anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasikaronto, atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasi karoti, paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasikaronto, atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasi karoti, paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasi karotīti? Āmantā. Tiṇṇaṃ phassānaṃ…pe… tiṇṇaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
៧៥២. បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិករោន្តោ , អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.… បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា។ ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ.… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.…។
752. Paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasikaronto , atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasikaronto, atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasi karotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.… បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា។ ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ.… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.…។
Paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasikaronto, anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasikaronto, anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasi karotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិ ករោតិ, អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.… បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិ ករោតិ, អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា។ តិណ្ណំ ផស្សានំ…បេ.… តិណ្ណំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ.…។
Paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasikaronto, atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasi karoti, anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasikaronto, atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasi karoti, anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasi karotīti? Āmantā. Tiṇṇaṃ phassānaṃ…pe… tiṇṇaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
៧៥៣. ន វត្តព្ពំ – ‘‘អធិគយ្ហ មនសិ ករោតី’’តិ? អាមន្តា។ ននុ វុត្តំ ភគវតា –
753. Na vattabbaṃ – ‘‘adhigayha manasi karotī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā –
‘‘សព្ពេ សង្ខារា អនិច្ចាតិ, យទា បញ្ញាយ បស្សតិ;
‘‘Sabbe saṅkhārā aniccāti, yadā paññāya passati;
អថ និព្ពិន្ទតិ ទុក្ខេ, ឯស មគ្គោ វិសុទ្ធិយា។
Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā.
‘‘សព្ពេ សង្ខារា ទុក្ខាតិ, យទា បញ្ញាយ បស្សតិ;
‘‘Sabbe saṅkhārā dukkhāti, yadā paññāya passati;
អថ និព្ពិន្ទតិ ទុក្ខេ, ឯស មគ្គោ វិសុទ្ធិយា។
Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā.
‘‘សព្ពេ ធម្មា អនត្តាតិ, យទា បញ្ញាយ បស្សតិ;
‘‘Sabbe dhammā anattāti, yadā paññāya passati;
អថ និព្ពិន្ទតិ ទុក្ខេ, ឯស មគ្គោ វិសុទ្ធិយា’’តិ 1។
Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā’’ti 2.
អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា។ តេន ហិ អធិគយ្ហ មនសិ ករោតីតិ។
Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi adhigayha manasi karotīti.
អធិគយ្ហមនសិការកថា និដ្ឋិតា។
Adhigayhamanasikārakathā niṭṭhitā.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / អភិធម្មបិដក (អដ្ឋកថា) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / បញ្ចបករណ-អដ្ឋកថា • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā / ៤. អធិគយ្ហមនសិការកថាវណ្ណនា • 4. Adhigayhamanasikārakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ៤. អធិគយ្ហមនសិការកថាវណ្ណនា • 4. Adhigayhamanasikārakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-អនុដីកា • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ៤. អធិគយ្ហមនសិការកថាវណ្ណនា • 4. Adhigayhamanasikārakathāvaṇṇanā
