| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi |
២៣៥. អធម្មេន វគ្គាទិកម្មកថា
235. Adhammena vaggādikammakathā
៣៨២. តេន ខោ បន សមយេន ចម្បាយំ ភិក្ខូ ឯវរូបានិ កម្មានិ ករោន្តិ – អធម្មេន វគ្គកម្មំ ករោន្តិ, អធម្មេន សមគ្គកម្មំ ករោន្តិ; ធម្មេន វគ្គកម្មំ ករោន្តិ, ធម្មបតិរូបកេន វគ្គកម្មំ ករោន្តិ; ធម្មបតិរូបកេន សមគ្គកម្មំ ករោន្តិ; ឯកោបិ ឯកំ ឧក្ខិបតិ, ឯកោបិ ទ្វេ ឧក្ខិបតិ, ឯកោបិ សម្ពហុលេ ឧក្ខិបតិ, ឯកោបិ សង្ឃំ ឧក្ខិបតិ; ទ្វេបិ ឯកំ ឧក្ខិបន្តិ, ទ្វេបិ ទ្វេ ឧក្ខិបន្តិ, ទ្វេបិ សម្ពហុលេ ឧក្ខិបន្តិ, ទ្វេបិ សង្ឃំ ឧក្ខិបន្តិ ; សម្ពហុលាបិ ឯកំ ឧក្ខិបន្តិ; សម្ពហុលាបិ ទ្វេ ឧក្ខិបន្តិ, សម្ពហុលាបិ សម្ពហុលេ ឧក្ខិបន្តិ, សម្ពហុលាបិ សង្ឃំ ឧក្ខិបន្តិ; សង្ឃោបិ សង្ឃំ ឧក្ខិបតិ។ យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ.… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ចម្បាយំ ភិក្ខូ ឯវរូបានិ កម្មានិ ករិស្សន្តិ – អធម្មេន វគ្គកម្មំ ករិស្សន្តិ, អធម្មេន សមគ្គកម្មំ ករិស្សន្តិ, ធម្មេន វគ្គកម្មំ ករិស្សន្តិ, ធម្មបតិរូបកេន វគ្គកម្មំ ករិស្សន្តិ, ធម្មបតិរូបកេន សមគ្គកម្មំ ករិស្សន្តិ, ឯកោបិ ឯកំ ឧក្ខិបិស្សតិ, ឯកោបិ ទ្វេ ឧក្ខិបិស្សតិ, ឯកោបិ សម្ពហុលេ ឧក្ខិបិស្សតិ, ឯកោបិ សង្ឃំ ឧក្ខិបិស្សតិ, ទ្វេបិ ឯកំ ឧក្ខិបិស្សន្តិ, ទ្វេបិ ទ្វេ ឧក្ខិបិស្សន្តិ, ទ្វេបិ សម្ពហុលេ ឧក្ខិបិស្សន្តិ, ទ្វេបិ សង្ឃំ ឧក្ខិបិស្សន្តិ, សម្ពហុលាបិ ឯកំ ឧក្ខិបិស្សន្តិ, សម្ពហុលាបិ ទ្វេ ឧក្ខិបិស្សន្តិ, សម្ពហុលាបិ សម្ពហុលេ ឧក្ខិបិស្សន្តិ, សម្ពហុលាបិ សង្ឃំ ឧក្ខិបិស្សន្តិ, សង្ឃោបិ សង្ឃំ ឧក្ខិបិស្សតី’’តិ។ អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ.… ‘‘សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ចម្បាយំ ភិក្ខូ ឯវរូបានិ កម្មានិ ករោន្តិ – អធម្មេន វគ្គកម្មំ ករោន្តិ…បេ.… សង្ឃោបិ សង្ឃំ ឧក្ខិបតី’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា – ‘‘អននុច្ឆវិកំ, ភិក្ខវេ, តេសំ មោឃបុរិសានំ អននុលោមិកំ អប្បតិរូបំ អស្សាមណកំ អកប្បិយំ អករណីយំ។ កថញ្ហិ នាម តេ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសា ឯវរូបានិ កម្មានិ ករិស្សន្តិ – អធម្មេន វគ្គកម្មំ ករិស្សន្តិ…បេ.… សង្ឃោបិ សង្ឃំ ឧក្ខិបិស្សតិ។ នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… វិគរហិត្វា…បេ.… ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ –
382. Tena kho pana samayena campāyaṃ bhikkhū evarūpāni kammāni karonti – adhammena vaggakammaṃ karonti, adhammena samaggakammaṃ karonti; dhammena vaggakammaṃ karonti, dhammapatirūpakena vaggakammaṃ karonti; dhammapatirūpakena samaggakammaṃ karonti; ekopi ekaṃ ukkhipati, ekopi dve ukkhipati, ekopi sambahule ukkhipati, ekopi saṅghaṃ ukkhipati; dvepi ekaṃ ukkhipanti, dvepi dve ukkhipanti, dvepi sambahule ukkhipanti, dvepi saṅghaṃ ukkhipanti ; sambahulāpi ekaṃ ukkhipanti; sambahulāpi dve ukkhipanti, sambahulāpi sambahule ukkhipanti, sambahulāpi saṅghaṃ ukkhipanti; saṅghopi saṅghaṃ ukkhipati. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma campāyaṃ bhikkhū evarūpāni kammāni karissanti – adhammena vaggakammaṃ karissanti, adhammena samaggakammaṃ karissanti, dhammena vaggakammaṃ karissanti, dhammapatirūpakena vaggakammaṃ karissanti, dhammapatirūpakena samaggakammaṃ karissanti, ekopi ekaṃ ukkhipissati, ekopi dve ukkhipissati, ekopi sambahule ukkhipissati, ekopi saṅghaṃ ukkhipissati, dvepi ekaṃ ukkhipissanti, dvepi dve ukkhipissanti, dvepi sambahule ukkhipissanti, dvepi saṅghaṃ ukkhipissanti, sambahulāpi ekaṃ ukkhipissanti, sambahulāpi dve ukkhipissanti, sambahulāpi sambahule ukkhipissanti, sambahulāpi saṅghaṃ ukkhipissanti, saṅghopi saṅghaṃ ukkhipissatī’’ti. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira, bhikkhave, campāyaṃ bhikkhū evarūpāni kammāni karonti – adhammena vaggakammaṃ karonti…pe… saṅghopi saṅghaṃ ukkhipatī’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā – ‘‘ananucchavikaṃ, bhikkhave, tesaṃ moghapurisānaṃ ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ. Kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā evarūpāni kammāni karissanti – adhammena vaggakammaṃ karissanti…pe… saṅghopi saṅghaṃ ukkhipissati. Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… vigarahitvā…pe… dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
៣៨៣. ‘‘អធម្មេន ចេ, ភិក្ខវេ, វគ្គកម្មំ អកម្មំ ន ច ករណីយំ, អធម្មេន 1 សមគ្គកម្មំ អកម្មំ ន ច ករណីយំ, ធម្មេន វគ្គកម្មំ អកម្មំ ន ច ករណីយំ; ធម្មបតិរូបកេន វគ្គកម្មំ អកម្មំ ន ច ករណីយំ, ធម្មបតិរូបកេន សមគ្គកម្មំ អកម្មំ ន ច ករណីយំ; ឯកោបិ ឯកំ ឧក្ខិបតិ អកម្មំ ន ច ករណីយំ, ឯកោបិ ទ្វេ ឧក្ខិបតិ អកម្មំ ន ច ករណីយំ, ឯកោបិ សម្ពហុលេ ឧក្ខិបតិ អកម្មំ ន ច ករណីយំ, ឯកោបិ សង្ឃំ ឧក្ខិបតិ អកម្មំ ន ច ករណីយំ; ទ្វេបិ ឯកំ ឧក្ខិបន្តិ អកម្មំ ន ច ករណីយំ, ទ្វេបិ ទ្វេ ឧក្ខិបន្តិ អកម្មំ ន ច ករណីយំ, ទ្វេបិ សម្ពហុលេ ឧក្ខិបន្តិ អកម្មំ ន ច ករណីយំ, ទ្វេបិ សង្ឃំ ឧក្ខិបន្តិ អកម្មំ ន ច ករណីយំ; សម្ពហុលាបិ ឯកំ ឧក្ខិបន្តិ អកម្មំ ន ច ករណីយំ, សម្ពហុលាបិ ទ្វេ ឧក្ខិបន្តិ អកម្មំ ន ច ករណីយំ, សម្ពហុលាបិ សម្ពហុលេ ឧក្ខិបន្តិ អកម្មំ ន ច ករណីយំ, សម្ពហុលាបិ សង្ឃំ ឧក្ខិបន្តិ អកម្មំ ន ច ករណីយំ; សង្ឃោបិ សង្ឃំ ឧក្ខិបតិ អកម្មំ ន ច ករណីយំ។
383. ‘‘Adhammena ce, bhikkhave, vaggakammaṃ akammaṃ na ca karaṇīyaṃ, adhammena 2 samaggakammaṃ akammaṃ na ca karaṇīyaṃ, dhammena vaggakammaṃ akammaṃ na ca karaṇīyaṃ; dhammapatirūpakena vaggakammaṃ akammaṃ na ca karaṇīyaṃ, dhammapatirūpakena samaggakammaṃ akammaṃ na ca karaṇīyaṃ; ekopi ekaṃ ukkhipati akammaṃ na ca karaṇīyaṃ, ekopi dve ukkhipati akammaṃ na ca karaṇīyaṃ, ekopi sambahule ukkhipati akammaṃ na ca karaṇīyaṃ, ekopi saṅghaṃ ukkhipati akammaṃ na ca karaṇīyaṃ; dvepi ekaṃ ukkhipanti akammaṃ na ca karaṇīyaṃ, dvepi dve ukkhipanti akammaṃ na ca karaṇīyaṃ, dvepi sambahule ukkhipanti akammaṃ na ca karaṇīyaṃ, dvepi saṅghaṃ ukkhipanti akammaṃ na ca karaṇīyaṃ; sambahulāpi ekaṃ ukkhipanti akammaṃ na ca karaṇīyaṃ, sambahulāpi dve ukkhipanti akammaṃ na ca karaṇīyaṃ, sambahulāpi sambahule ukkhipanti akammaṃ na ca karaṇīyaṃ, sambahulāpi saṅghaṃ ukkhipanti akammaṃ na ca karaṇīyaṃ; saṅghopi saṅghaṃ ukkhipati akammaṃ na ca karaṇīyaṃ.
៣៨៤. ‘‘ចត្តារិមានិ , ភិក្ខវេ, កម្មានិ – អធម្មេន វគ្គកម្មំ, អធម្មេន សមគ្គកម្មំ, ធម្មេន វគ្គកម្មំ, ធម្មេន សមគ្គកម្មំ។ តត្រ, ភិក្ខវេ, យទិទំ អធម្មេន វគ្គកម្មំ, ឥទំ, ភិក្ខវេ, កម្មំ អធម្មត្តា វគ្គត្តា កុប្បំ អដ្ឋានារហំ; ន, ភិក្ខវេ, ឯវរូបំ កម្មំ កាតព្ពំ, ន ច មយា ឯវរូបំ កម្មំ អនុញ្ញាតំ។ តត្រ, ភិក្ខវេ, យទិទំ អធម្មេន សមគ្គកម្មំ, ឥទំ, ភិក្ខវេ, កម្មំ អធម្មត្តា កុប្បំ អដ្ឋានារហំ; ន, ភិក្ខវេ, ឯវរូបំ កម្មំ កាតព្ពំ, ន ច មយា ឯវរូបំ កម្មំ អនុញ្ញាតំ។ តត្រ, ភិក្ខវេ, យទិទំ ធម្មេន វគ្គកម្មំ, ឥទំ, ភិក្ខវេ, កម្មំ វគ្គត្តា កុប្បំ អដ្ឋានារហំ; ន, ភិក្ខវេ, ឯវរូបំ កម្មំ កាតព្ពំ, ន ច មយា ឯវរូបំ កម្មំ អនុញ្ញាតំ។ តត្រ, ភិក្ខវេ, យទិទំ ធម្មេន សមគ្គកម្មំ, ឥទំ, ភិក្ខវេ, កម្មំ ធម្មត្តា សមគ្គត្តា អកុប្បំ ឋានារហំ; ឯវរូបំ, ភិក្ខវេ, កម្មំ កាតព្ពំ, ឯវរូបញ្ច មយា កម្មំ អនុញ្ញាតំ។ តស្មាតិហ, ភិក្ខវេ, ឯវរូបំ កម្មំ ករិស្សាម យទិទំ ធម្មេន សមគ្គន្តិ – ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ។
384. ‘‘Cattārimāni , bhikkhave, kammāni – adhammena vaggakammaṃ, adhammena samaggakammaṃ, dhammena vaggakammaṃ, dhammena samaggakammaṃ. Tatra, bhikkhave, yadidaṃ adhammena vaggakammaṃ, idaṃ, bhikkhave, kammaṃ adhammattā vaggattā kuppaṃ aṭṭhānārahaṃ; na, bhikkhave, evarūpaṃ kammaṃ kātabbaṃ, na ca mayā evarūpaṃ kammaṃ anuññātaṃ. Tatra, bhikkhave, yadidaṃ adhammena samaggakammaṃ, idaṃ, bhikkhave, kammaṃ adhammattā kuppaṃ aṭṭhānārahaṃ; na, bhikkhave, evarūpaṃ kammaṃ kātabbaṃ, na ca mayā evarūpaṃ kammaṃ anuññātaṃ. Tatra, bhikkhave, yadidaṃ dhammena vaggakammaṃ, idaṃ, bhikkhave, kammaṃ vaggattā kuppaṃ aṭṭhānārahaṃ; na, bhikkhave, evarūpaṃ kammaṃ kātabbaṃ, na ca mayā evarūpaṃ kammaṃ anuññātaṃ. Tatra, bhikkhave, yadidaṃ dhammena samaggakammaṃ, idaṃ, bhikkhave, kammaṃ dhammattā samaggattā akuppaṃ ṭhānārahaṃ; evarūpaṃ, bhikkhave, kammaṃ kātabbaṃ, evarūpañca mayā kammaṃ anuññātaṃ. Tasmātiha, bhikkhave, evarūpaṃ kammaṃ karissāma yadidaṃ dhammena samagganti – evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti.
អធម្មេន វគ្គាទិកម្មកថា និដ្ឋិតា។
Adhammena vaggādikammakathā niṭṭhitā.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / កស្សបគោត្តភិក្ខុវត្ថុកថា • Kassapagottabhikkhuvatthukathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ២៣៤. កស្សបគោត្តភិក្ខុវត្ថុកថា • 234. Kassapagottabhikkhuvatthukathā
