| Library / Tipiṭaka / തിപിടക • Tipiṭaka / സംയുത്തനികായ (ടീകാ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
൪. അച്ചേന്തിസുത്തവണ്ണനാ
4. Accentisuttavaṇṇanā
൪. കാലയന്തി ഖേപേന്തീതി കാലാ. പുരേഭത്താദയോ ഹി കാലാ ധമ്മപ്പവത്തിമത്തതായ പരമത്ഥതോ അവിജ്ജമാനാപി ലോകസങ്കേതമത്തസിദ്ധാ തസ്സായേവ ധമ്മപ്പവത്തിയാ ഗതഗതായ അനിവത്തനതോ തം തം ധമ്മപ്പവത്തിം ഖേപേന്താ വിനാസയന്താ വിയ സയഞ്ച താഹി സദ്ധിം അച്ചേന്താ വിയ ഹോന്തി. തേനാഹ – ‘‘കാലോ ഘസതി ഭൂതാനി, സബ്ബാനേവ സഹത്തനാ’’തി (ജാ॰ ൧.൨.൧൯൦). ‘‘തരയന്തി രത്തിയോ’’തി ഏത്ഥാപി വുത്തനയേനേവ അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ. ‘‘ഏതം ഭയം മരണേ പേക്ഖമാനോ’’തി വുച്ചമാനത്താ പുഗ്ഗലം മരണൂപഗമനായ തരയന്തീതി അത്ഥോ വുത്തോ. വയോഗുണാതി ഏത്ഥ കോട്ഠാസാ ഗുണാ. തിത്ഥിയാനം ഹി ചരിമചിത്തേന സകലചിത്തേ വയസമൂഹേ വയസമഞ്ഞാതി ആഹ – ‘‘പഠമമജ്ഝിമപച്ഛിമവയാനം ഗുണാ, രാസയോതി അത്ഥോ’’തി. ആനിസംസട്ഠോ ഗുണട്ഠോ ‘‘വാകചിരം നിവാസേസിം, ദ്വാദസഗുണമുപാഗത’’ന്തിആദീസു (ബു॰ വം॰ ൨.൩൦) വിയ. ‘‘തന്ദിഗുണാഹം കരിസ്സാമി, ദിഗുണം ദിഗുണം വദ്ധേയ്യാ’’തി ച ഏവമാദീസു പന തബ്ഭാവവുത്തിഅത്ഥോ ഗുണട്ഠോ.
4. Kālayanti khepentīti kālā. Purebhattādayo hi kālā dhammappavattimattatāya paramatthato avijjamānāpi lokasaṅketamattasiddhā tassāyeva dhammappavattiyā gatagatāya anivattanato taṃ taṃ dhammappavattiṃ khepentā vināsayantā viya sayañca tāhi saddhiṃ accentā viya honti. Tenāha – ‘‘kālo ghasati bhūtāni, sabbāneva sahattanā’’ti (jā. 1.2.190). ‘‘Tarayanti rattiyo’’ti etthāpi vuttanayeneva attho veditabbo. ‘‘Etaṃ bhayaṃ maraṇe pekkhamāno’’ti vuccamānattā puggalaṃ maraṇūpagamanāya tarayantīti attho vutto. Vayoguṇāti ettha koṭṭhāsā guṇā. Titthiyānaṃ hi carimacittena sakalacitte vayasamūhe vayasamaññāti āha – ‘‘paṭhamamajjhimapacchimavayānaṃ guṇā, rāsayoti attho’’ti. Ānisaṃsaṭṭho guṇaṭṭho ‘‘vākaciraṃ nivāsesiṃ, dvādasaguṇamupāgata’’ntiādīsu (bu. vaṃ. 2.30) viya. ‘‘Tandiguṇāhaṃ karissāmi, diguṇaṃ diguṇaṃ vaddheyyā’’ti ca evamādīsu pana tabbhāvavuttiattho guṇaṭṭho.
‘‘അസങ്ഖ്യേയ്യാനി നാമാനി, സഗുണേന മഹേസിനോ;
‘‘Asaṅkhyeyyāni nāmāni, saguṇena mahesino;
ഗുണേന നാമമുദ്ധേയ്യം, അപി നാമ സഹസ്സതോ’’തി. (ധ॰ സ॰ അട്ഠ॰ ൧൩൧൩; ഉദാ॰ ൫൩; പടി॰ മ॰ അട്ഠ॰ ൧.൧.൭൬) –
Guṇena nāmamuddheyyaṃ, api nāma sahassato’’ti. (dha. sa. aṭṭha. 1313; udā. 53; paṭi. ma. aṭṭha. 1.1.76) –
ആദീസു പസംസട്ഠോ ഗുണട്ഠോ ദട്ഠബ്ബോ. ‘‘വയോഗുണാ അനുപുബ്ബം ജഹന്തീ’’തി ഏത്ഥ അത്ഥോ ‘‘അച്ചേന്തി കാലാ’’തി ഏത്ഥ വുത്തനയോ ഏവ. പഠമമജ്ഝിമവയാതി പഠമഗ്ഗഹണഞ്ചേത്ഥ വയസ്സ ഗതസ്സ അപുനരാവത്തിദസ്സനത്ഥം കതം. തേനേവാഹ – ‘‘മരണക്ഖണേ പന തയോപി വയാ ജഹന്തേവാ’’തി.
Ādīsu pasaṃsaṭṭho guṇaṭṭho daṭṭhabbo. ‘‘Vayoguṇā anupubbaṃ jahantī’’ti ettha attho ‘‘accenti kālā’’ti ettha vuttanayo eva. Paṭhamamajjhimavayāti paṭhamaggahaṇañcettha vayassa gatassa apunarāvattidassanatthaṃ kataṃ. Tenevāha – ‘‘maraṇakkhaṇe pana tayopi vayā jahantevā’’ti.
ഏത്ഥ ച പാളിയം ‘‘അച്ചേന്തി കാലാ’’തി സാമഞ്ഞതോ കാലസ്സ അപഗമനം ദസ്സിതം, പുന തം വിസേസതോപി ദസ്സേതും ഇതരദ്വയം വുത്തം. അട്ഠകഥായം പന മുദിന്ദ്രിയസ്സ വസേന ‘‘വയോഗുണാ അനുപുബ്ബം ജഹന്തീ’’തി വുത്തം, മജ്ഝിമിന്ദ്രിയസ്സ വസേന ‘‘തരയന്തി രത്തിയോ’’തി വുത്തന്തി അധിപ്പായേന ‘‘കാലാതി പുരേഭത്താദയോ കാലാ’’തി വുത്തം. തസ്മാ തത്ഥ ആദി-സദ്ദേന പച്ഛാഭത്തപഠമയാമ-മുഹുത്തകാലാദി-കാലകോട്ഠാസോ ഏവ അണുപഭേദോ കാലവിഭാഗോ ഗഹിതോതി വേദിതബ്ബോ. സേസന്തി ഇധ ദ്വീസു ഗാഥാസു പച്ഛിമദ്ധോ. സോ ഹി ഇധ അത്ഥതോ അധിഗതത്താ അനന്തരസുത്തേ ച വുത്തത്താ അതിദിസിതോ.
Ettha ca pāḷiyaṃ ‘‘accenti kālā’’ti sāmaññato kālassa apagamanaṃ dassitaṃ, puna taṃ visesatopi dassetuṃ itaradvayaṃ vuttaṃ. Aṭṭhakathāyaṃ pana mudindriyassa vasena ‘‘vayoguṇā anupubbaṃ jahantī’’ti vuttaṃ, majjhimindriyassa vasena ‘‘tarayanti rattiyo’’ti vuttanti adhippāyena ‘‘kālāti purebhattādayo kālā’’ti vuttaṃ. Tasmā tattha ādi-saddena pacchābhattapaṭhamayāma-muhuttakālādi-kālakoṭṭhāso eva aṇupabhedo kālavibhāgo gahitoti veditabbo. Sesanti idha dvīsu gāthāsu pacchimaddho. So hi idha atthato adhigatattā anantarasutte ca vuttattā atidisito.
അച്ചേന്തിസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.
Accentisuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
തിപിടക (മൂല) • Tipiṭaka (Mūla) / സുത്തപിടക • Suttapiṭaka / സംയുത്തനികായ • Saṃyuttanikāya / ൪. അച്ചേന്തിസുത്തം • 4. Accentisuttaṃ
അട്ഠകഥാ • Aṭṭhakathā / സുത്തപിടക (അട്ഠകഥാ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / സംയുത്തനികായ (അട്ഠകഥാ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ൪. അച്ചേന്തിസുത്തവണ്ണനാ • 4. Accentisuttavaṇṇanā
