| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / နေတ္တိဝိဘာဝိနီ • Nettivibhāvinī |
၃. ယုတ္တိဟာရသမ္ပာတဝိဘာဝနာ
3. Yuttihārasampātavibhāvanā
၆၅. ယေန ယေန ဝိစယဟာရသမ္ပာတေန သုတ္တပ္ပဒေသတ္ထာ အာစရိယေန ဝိစယိတဗ္ဗာ, အမ္ဟေဟိ စ ဉာတာ, သော ဝိစယဟာရသမ္ပာတော ပရိပုဏ္ဏော, ‘‘ကတမော ယုတ္တိဟာရသမ္ပာတော’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘တတ္ထ ကတမော ယုတ္တိဟာရသမ္ပာတော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ။ အဋ္ဌကထာယံ ပန – ‘‘ဧဝံ နာနာနယေဟိ ဝိစယဟာရသမ္ပာတံ ဝိတ္ထာရေတ္ဝာ ဣဒာနိ ယုတ္တိဟာရသမ္ပာတာဒီနိ ဒသ္သေတုံ ‘တတ္ထ ကတမော ယုတ္တိဟာရသမ္ပာတော’တိအာဒိ အာရဒ္ဓ’’န္တိ (နေတ္တိ. အဋ္ဌ. ၆၅) ဝုတ္တံ။ တတ္ထာတိ တေသု ဒေသနာဟာရသမ္ပာတာဒီသု သောဠသသု ဟာရသမ္ပာတေသု ကတမော သံဝဏ္ဏနာဝိသေသော ယုတ္တိဟာရသမ္ပာတော နာမာတိ ပုစ္ဆတိ, ပုစ္ဆိတ္ဝာ ယသ္မိံ သုတ္တပ္ပဒေသေ ဝုတ္တာနံ အတ္ထာနံ ယုတ္တိဘာဝော ဝိစာရေတဗ္ဗော, တံ သုတ္တပ္ပဒေသံ နီဟရိတုံ –
65. Yena yena vicayahārasampātena suttappadesatthā ācariyena vicayitabbā, amhehi ca ñātā, so vicayahārasampāto paripuṇṇo, ‘‘katamo yuttihārasampāto’’ti pucchitabbattā ‘‘tattha katamo yuttihārasampāto’’tiādi vuttaṃ. Aṭṭhakathāyaṃ pana – ‘‘evaṃ nānānayehi vicayahārasampātaṃ vitthāretvā idāni yuttihārasampātādīni dassetuṃ ‘tattha katamo yuttihārasampāto’tiādi āraddha’’nti (netti. aṭṭha. 65) vuttaṃ. Tatthāti tesu desanāhārasampātādīsu soḷasasu hārasampātesu katamo saṃvaṇṇanāviseso yuttihārasampāto nāmāti pucchati, pucchitvā yasmiṃ suttappadese vuttānaṃ atthānaṃ yuttibhāvo vicāretabbo, taṃ suttappadesaṃ nīharituṃ –
‘‘တသ္မာ ရက္ခိတစိတ္တသ္သ၊ သမ္မာသင္ကပ္ပဂောစရော။
‘‘Tasmā rakkhitacittassa, sammāsaṅkappagocaro;
သမ္မာဒိဋ္ဌိပုရေက္ခာရော၊ ဉတ္ဝာန ဥဒယဗ္ဗယံ။
Sammādiṭṭhipurekkhāro, ñatvāna udayabbayaṃ;
ထိနမိဒ္ဓာဘိဘူ ဘိက္ခု၊ သဗ္ဗာ ဒုဂ္ဂတိယော ဇဟေ’’တိ။ (ဥဒာ. ၃၂; နေတ္တိ. ၃၁၊ ၇၈) –
Thinamiddhābhibhū bhikkhu, sabbā duggatiyo jahe’’ti. (udā. 32; netti. 31, 78) –
ဝုတ္တံ။ တသ္သံ ဂာထာယံ တသ္မာ အရက္ခိတစိတ္တသ္သ မာရဝသာနုဂတတ္တာ သတိသံဝရဣန္ဒ္ရိယသံဝရာဒိဝသေန ဘိက္ခု ရက္ခိတစိတ္တော အသ္သ ဘဝေယ္ယ, တသ္မာ ကာမဝိတက္ကာဒိမိစ္ဆာသင္ကပ္ပဂောစရသ္သ မာရဝသာနုဂတတ္တာ နေက္ခမ္မသင္ကပ္ပာဒိဝသေန ဘိက္ခု သမ္မာသင္ကပ္ပဂောစရော အသ္သ ဘဝေယ္ယ, တသ္မာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဟတစိတ္တသ္သ မာရဝသာနုဂတတ္တာ ယောနိသောမနသိကာရေန ဘိက္ခု ဥဒယဗ္ဗယံ ဉတ္ဝာန သမ္မာဒိဋ္ဌိပုရေက္ခာရော အသ္သ ဘဝေယ္ယ, တသ္မာ ထိနမိဒ္ဓေန ဟတစိတ္တသ္သ မာရဝသာနုဂတတ္တာ ဝီရိယဝသေန ဘိက္ခု ထိနမိဒ္ဓာဘိဘူ အသ္သ ဘဝေယ္ယ, တာဒိသော ဘိက္ခု သဗ္ဗာ ဒုဂ္ဂတိယော ဇဟေ ဇဟိသ္သတီတိ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော။
Vuttaṃ. Tassaṃ gāthāyaṃ tasmā arakkhitacittassa māravasānugatattā satisaṃvaraindriyasaṃvarādivasena bhikkhu rakkhitacitto assa bhaveyya, tasmā kāmavitakkādimicchāsaṅkappagocarassa māravasānugatattā nekkhammasaṅkappādivasena bhikkhu sammāsaṅkappagocaro assa bhaveyya, tasmā micchādiṭṭhihatacittassa māravasānugatattā yonisomanasikārena bhikkhu udayabbayaṃ ñatvāna sammādiṭṭhipurekkhāro assa bhaveyya, tasmā thinamiddhena hatacittassa māravasānugatattā vīriyavasena bhikkhu thinamiddhābhibhū assa bhaveyya, tādiso bhikkhu sabbā duggatiyo jahe jahissatīti attho veditabbo.
‘‘တသ္သံ ဂာထာယံ ကထံ ယုတ္တိဘာဝော ဝိစာရေတဗ္ဗော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ‘‘တသ္မာ ရက္ခိတစိတ္တသ္သာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ။ ရက္ခိတစိတ္တသ္သ သမ္မာသင္ကပ္ပဂောစရော ဘဝိသ္သတီတိ အတ္ထော ယုဇ္ဇတိ ဧဝ, နော န ယုဇ္ဇတိ။ မိစ္ဆာသင္ကပ္ပာနမ္ပိ ဇဟိတတ္တာ သမ္မာဒိဋ္ဌိပုရေက္ခာရော ဟုတ္ဝာ ဝိဟရန္တော ဥဒယဗ္ဗယံ ပဋိဝိဇ္ဈိသ္သတီတိ အတ္ထော ယုဇ္ဇတိ သမ္မာဒိဋ္ဌိပုရေက္ခာရသ္သ ဥဒယဗ္ဗယာနုပသ္သနာသမ္ဘဝတော။ ဥဒယဗ္ဗယံ ပဋိဝိဇ္ဈန္တော သဗ္ဗာ ဒုဂ္ဂတိယော ဇဟိသ္သတီတိ အတ္ထော ယုဇ္ဇတိ ဥဒယဗ္ဗယာနုပသ္သနာနုက္ကမေန အရိယမဂ္ဂသမ္ဘဝတော။ သဗ္ဗာ ဒုဂ္ဂတိယော ဇဟန္တော သဗ္ဗာနိ ဒုဂ္ဂတိဝိနိပာတဘယာနိ သမတိက္ကမိသ္သတီတိ အတ္ထော ယုဇ္ဇတိ သဗ္ဗေသံ ဒုဂ္ဂတိဝိနိပာတဘယာနံ အနုပ္ပဇ္ဇနတော။
‘‘Tassaṃ gāthāyaṃ kathaṃ yuttibhāvo vicāretabbo’’ti vattabbattā ‘‘tasmā rakkhitacittassā’’tiādi vuttaṃ. Rakkhitacittassa sammāsaṅkappagocaro bhavissatīti attho yujjati eva, no na yujjati. Micchāsaṅkappānampi jahitattā sammādiṭṭhipurekkhāro hutvā viharanto udayabbayaṃ paṭivijjhissatīti attho yujjati sammādiṭṭhipurekkhārassa udayabbayānupassanāsambhavato. Udayabbayaṃ paṭivijjhanto sabbā duggatiyo jahissatīti attho yujjati udayabbayānupassanānukkamena ariyamaggasambhavato. Sabbā duggatiyo jahanto sabbāni duggativinipātabhayāni samatikkamissatīti attho yujjati sabbesaṃ duggativinipātabhayānaṃ anuppajjanato.
‘‘ဧတ္တကောဝ ယုတ္တိဟာရသမ္ပာတော ပရိပုဏ္ဏော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ‘‘နိယုတ္တော ယုတ္တိဟာရသမ္ပာတော’’တိ ဝုတ္တံ။ ယေန ယေန သံဝဏ္ဏနာဝိသေသဘူတေန ယုတ္တိဟာရသမ္ပာတေန သုတ္တပ္ပဒေသတ္ထာနံ ယုတ္တိဘာဝော ဝိစာရေတဗ္ဗော , သော သော သံဝဏ္ဏနာဝိသေသဘူတော ယုတ္တိဟာရသမ္ပာတော နိယုတ္တော ယထာရဟံ နိဒ္ဓာရေတ္ဝာ ယုဇ္ဇိတဗ္ဗောတိ အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗောတိ။
‘‘Ettakova yuttihārasampāto paripuṇṇo’’ti vattabbattā ‘‘niyutto yuttihārasampāto’’ti vuttaṃ. Yena yena saṃvaṇṇanāvisesabhūtena yuttihārasampātena suttappadesatthānaṃ yuttibhāvo vicāretabbo , so so saṃvaṇṇanāvisesabhūto yuttihārasampāto niyutto yathārahaṃ niddhāretvā yujjitabboti attho gahetabboti.
ဣတိ ယုတ္တိဟာရသမ္ပာတေ သတ္တိဗလာနုရူပာ ရစိတာ
Iti yuttihārasampāte sattibalānurūpā racitā
ဝိဘာဝနာ နိဋ္ဌိတာ။
Vibhāvanā niṭṭhitā.
ပဏ္ဍိတေဟိ ပန။ပေ.။ ဂဟေတဗ္ဗောတိ။
Paṇḍitehi pana…pe… gahetabboti.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / ခုဒ္ဒကနိကာယ • Khuddakanikāya / နေတ္တိပ္ပကရဏပာဠိ • Nettippakaraṇapāḷi / ၃. ယုတ္တိဟာရသမ္ပာတော • 3. Yuttihārasampāto
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ခုဒ္ဒကနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / နေတ္တိပ္ပကရဏ-အဋ္ဌကထာ • Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā / ၃. ယုတ္တိဟာရသမ္ပာတဝဏ္ဏနာ • 3. Yuttihārasampātavaṇṇanā
ဋီကာ • Tīkā / သုတ္တပိဋက (ဋီကာ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ခုဒ္ဒကနိကာယ (ဋီကာ) • Khuddakanikāya (ṭīkā) / နေတ္တိပ္ပကရဏ-ဋီကာ • Nettippakaraṇa-ṭīkā / ၃. ယုတ္တိဟာရသမ္ပာတဝဏ္ဏနာ • 3. Yuttihārasampātavaṇṇanā
